Supreme Court dismisses appeal against appellate court's rejection of annulment claim as inadmissible due to lack of legal interest.

Απόφαση 298 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 298/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΜΙΤΗΣ ΑΕΒΕ" που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη, και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Συμεών Χατζηπιέρα. Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΠΙΣ ΜΠΑΝΚ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2-5-2006 ανακοπή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 38364/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 39/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 28-3-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 3-12-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ. αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στην προκειμένη περίπτωση από την προσκομιζόμενη με επίκληση υπ' αριθ. 8688Β/ 2-7-2008 έκθεση της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για τη σημειούμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης και κλήση προς συζήτηση για την δικάσιμο αυτή επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως με επιμέλεια της αναιρεσείουσας στην αναιρεσίβλητη.

Επομένως, εφ' όσον αυτή (αναιρεσίβλητη) δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από την σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει, παρά την απουσία της, να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του Άρθουρ 576 παρ. 2 ΚΠολΔικ. Κατά το άρθρο 585 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., που εφαρμόζεται και επί της ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής (άρθρ. 632 ΚΠολΔικ), το έγγραφο της ανακοπής πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που αναφέρονται στα άρθρα 118 έως 120 και τους λόγους αυτής.

Νέοι δε λόγοι μπορούν να προταθούν μόνο με πρόσθετο δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου, όπου απευθύνεται η ανακοπή, κάτω από το οποίο συντάσσεται έκθεση και κοινοποιείται στον αντίδικο οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν από τη συζήτηση. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι το δικόγραφο της ανακοπής πρέπει να περιέχει τα στοιχεία κάθε δικογράφου και τους λόγους που αποτελούν την ιστορική της βάση, δηλαδή πρέπει να προσδιορίζονται σ' αυτό (δικόγραφο) συγκεκριμένα οι ελλείψεις εκείνες, διαδικαστικές ή ουσιαστικές, που δικαιολογούν την ακύρωση της ανακοπτόμενης διαταγής πληρωμής.

Η μη τήρηση των διατάξεων αυτών επάγεται το απαράδεκτο της ανακοπής, λόγω αοριστίας. Εξ άλλου, στη διάταξη του άρθρου 22 του ν. 5960/1933 "περί επιταγής" ορίζεται ότι κατά του νόμιμου κομιστή της επιταγής δεν μπορούν τα πρόσωπα που ευθύνονται από αυτή να προτείνουν ενστάσεις που στηρίζονται στις προσωπικές σχέσεις αυτών με τον εκδότη ή προηγούμενους κομιστές, εκτός εάν ο κομιστής ενήργησε κατά την κτήση της επιταγής "εν γνώσει" προς βλάβη του οφειλέτη.

Η διάταξη αυτή καταλαμβάνει τις ουσιαστικές ενστάσεις και η αρχή του απροβλήτου αυτών στοχεύει στην εδραίωση της πίστεως των πιστωτικών τίτλων και στην ανάπτυξη της κυκλοφορίας τους, η αρχή όμως αυτή κάμπτεται, εφόσον εκείνος προς τον οποίον μεταβιβάσθηκε με οπισθογράφηση η επιταγή διατελούσε κατά τον χρόνο της οπισθογράφησης σε κακή πίστη και με την αποδοχή της προς αυτόν μεταβίβασης της επιταγής ενεργούσε προς βλάβη του οφειλέτη.

Τα περιστατικά αυτά, σε περίπτωση ασκήσεως ανακοπής κατά το άρθρο 632 Κ.Πολ.Δικ. από εκείνον σε βάρος του οποίου εκδόθηκε διαταγή πληρωμής βάσει της επιταγής, πρέπει να εκτίθενται στο σχετικό δικόγραφο και ακολούθως να αποδεικνύονται από αυτόν, διότι η καλή πίστη τεκμαίρεται πάντοτε, άλλως ο λόγος ανακοπής είναι αόριστος.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα άσκησε κατά της υπ' αριθ. 11290/2006 διαταγής πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που εκδόθηκε βάσει επιταγής της οποίας η αναιρεσίβλητη ήταν κομίστρια εξ οπισθογραφήσεως, την από 2-5-2006 ανακοπή, με την οποία, όπως προκύπτει από την επισκόπηση αυτής (άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.) αλλά και δέχθηκε το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, ισχυρίσθηκε ότι η υπ' αριθμ. ...

μεταχρονολογημένη τραπεζική επιταγή της ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ, ποσού 36.315,36€, με ημερομηνία 28-2-2006, εκδόσεως της εταιρίας με την επωνυμία "PETIT ELEPHANT Α.Β.Ε.Ε. INTERNATIONAL" σε διαταγή της εταιρίας με την επωνυμία "ERGO TEXTILE ΑΒΕΕ", μεταβιβάσθηκε από τη λήπτρια εταιρία σ' αυτή (ανακόπτουσα) με οπισθογράφηση για κάλυψη απαιτήσεων της από τις μεταξύ τους εμπορικές συναλλαγές.

Ότι την επιταγή αυτή η ίδια οπισθογράφησε και παρέδωσε στην Τράπεζα EFG Eurobank, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί με το ποσό της, στο πλαίσιο χρηματοδότησης που τηρεί στην τράπεζα αυτή. Ότι η εν λόγω Τράπεζα διαπίστωσε την αφερεγγυότητα της εκδότριας της επιταγής, με αποτέλεσμα να αρνηθεί τη χρηματοδότησή της και να της επιστρέψει την επιταγή.

Ότι, στη συνέχεια, η ίδια (αναιρεσείουσα) επέστρεψε την επιταγή στην εταιρία "ERGO TEXTILE ΑΒΕΕ", χωρίς να διαγράψει την υπογραφή της από το σώμα της, έχοντας εύλογα την πεποίθηση ότι έληξε η δυνατότητα κυκλοφορίας της. Ότι η ως άνω εταιρία παρανόμως έθεσε εκ νέου σε κυκλοφορία την επιταγή, μεταβιβάζοντάς την με οπισθογράφηση στην καθ' ης η ανακοπή και ήδη αναιρεσίβλητη Τράπεζα, με τη ρήτρα "αξία λόγω ενέχυρoυ".

Ότι η αναιρεσίβλητη, κατά τον χρόνο που απέκτησε την επιταγή, ενήργησε με δόλο, αφού προέβη στον έλεγχο της φερεγγυότητας της εκδότριας, πλην όμως αγνόησε δολίως τα αποτελέσματα του ελέγχου αυτού αποσκοπώντας στην πληρωμή της επιταγής από την αναιρεσείουσα που ήταν η μοναδική φερέγγυα οπισθογράφος, άλλως με βαριά αμέλεια, διότι δεν επέδειξε την αναγκαία στις σχετικές συναλλαγές εντιμότητα και επιμέλεια, όπως όφειλε και μπορούσε να πράξει, και δη δεν προέβη στον επιβαλλόμενο έλεγχο της αξιοπιστίας της εκδότριας της επιταγής που έλαβε ως ενέχυρο και αγνόησε τη διπλή οπισθογράφηση από την εταιρία "ERGO TEXTILE ΑΒΕΕ" στην ίδια (αναιρεσείουσα) και από την τελευταία πάλι στην ως άνω εταιρία, αποσκοπώντας στην πληρωμή της επιταγής από αυτήν (αναιρεσείουσα), που ήταν και η μοναδική φερέγγυα οπισθογράφος.

Έκρινε δε το Εφετείο ότι ο λόγος ήταν απορριπτέος ως αόριστος, διότι δεν γίνεται επίκληση στο δικόγραφο της ανακοπής ότι η αναιρεσίβλητη, κομίστρια της ένδικης επιταγής, κατά τον χρόνο κτήσης της αφενός γνώριζε την ανυπαρξία οφειλής της ανακόπτουσας προς την εταιρία "ERGO TEXTILE ΑΒΕΕ" και αφετέρου ενήργησε προς βλάβη της ίδιας (ανακόπτουσας), ήτοι ότι η μεταβίβαση του τίτλου είχε σκοπό να επιτευχθεί η είσπραξη του, η οποία, διαφορετικά, θα ήταν αδύνατη, στοιχεία τα οποία είναι θεμελιωτικά για το επιτρεπτό, κατ' άρθρο 22 Ν. 5960/1933, της προβολής της ως άνω ένστασης, που δεν αφορά προσωπικές σχέσεις της αναιρεσείουσας με την αναιρεσίβλητη κομίστρια της επιταγής ουδόλως δε ισοδυναμούν με την απαιτούμενη γνώση οι επικαλούμενες τυχόν παραλείψεις της καθ' ης (έλεγχος φερεγγυότητας της εκδότριας της επιταγής, αγνόηση της διπλής οπισθογράφησης και διερεύνηση αυτής με επιβεβαίωση από την αναιρεσείουσα)" ή η πραγματοποίηση του ελέγχου από αυτήν και η διαπίστωση της αφερεγγυότητας της εκδότριας της επιταγής, αφού υπήρχαν και άλλοι υπογραφείς της επιταγής, ενώ το στοιχείο της βλάβης, με την προεκτεθείσα έννοια, ουδόλως αναφέρεται στην ανακοπή, ούτε τούτο είναι αυτονόητο.

Ακολούθως, το Εφετείο απέρριψε τον λόγο της ανακοπής ως "αόριστο" αντικαθιστώντας την αιτιολογία της πρωτόδικης απόφασης, που τον είχε απορρίψει ως μη νόμιμο. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, αναφορικά με τον μοναδικό λόγο της ανακοπής της αναιρεσείουσας, δεν κήρυξε παρά τον νόμο απαράδεκτο γι' αυτό και ο περί του αντιθέτου δεύτερος από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δικ.

λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Κατά το άρθρο 522 Κ.Πολ.Δικ., με την άσκηση της εφέσεως η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους. Κατά το άρθρο 534, αν το αιτιολογικό της απόφασης που έχει προσβληθεί με έφεση κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο αντικαθιστά τις αιτιολογίες και απορρίπτει την έφεση.

Κατά το άρθρο 536 το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν μπορεί να εκδώσει απόφαση επιβλαβέστερη για τον εκκαλούντα, χωρίς ο εφεσίβλητος να ασκήσει δική του έφεση ή αντέφεση. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου δεν εφαρμόζονται, όταν το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης δικάζει την υπόθεση κατ' ουσίαν.

Από τον συνδυασμό των πιο πάνω διατάξεων προκύπτει α) ότι από το μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσης το Εφετείο αποκτά την εξουσία να εξετάσει όλους τους ισχυρισμούς που υποβάλλονται, κατά τις διατάξεις των άρθρων 525 και 527 του ίδιου κώδικα, τόσο από τη μία πλευρά, όσο και από την άλλη και παρόλο που ο εκκαλών, με την έφεση, παραπονείται γιατί η αγωγή ή ο λόγος της ανακοπής απορρίφθηκε ως νόμω ή ουσιαστικά αβάσιμη, να κρίνει, μετά και αυτεπάγγελτη μάλιστα έρευνα, ότι η αγωγή ή ο λόγος της ανακοπής δεν περιέχει τα στοιχεία τα οποία απαιτεί η διάταξη του άρθρου 216 του Κ.Πολ.Δικ.

και επομένως είναι αόριστος και β) ότι μόνο του το τυπικό (δικονομικό) σφάλμα του Εφετείου σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 534 δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως, εκτός αν το εντεύθεν παραγόμενο δεδικασμένο δεν έχει την ίδια έκταση, εκ τούτου δε επέρχεται βλάβη του διαδίκου που δικαιολογεί το έννομο συμφέρον του.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, σύμφωνα με τις εκτεθείσες παραδοχές του, χωρίς να εξαφανίσει προηγουμένως την πρωτόδικη (εκκαλουμένη) απόφαση, απέρριψε ως αόριστο τον μοναδικό λόγο της ανακοπής της αναιρεσείουσας, αντικαθιστώντας απλώς την αιτιολογία της εκκαλουμένης απόφασης που τον είχε απορρίψει ως μη νόμιμο.

Με την διατύπωση όμως απορριπτικής αιτιολογίας διαφορετικής νομικής κατηγορίας από εκείνη του πρωτοδικείου, το Εφετείο δεν κατέληξε σε δυσμενέστερο για την αναιρεσείουσα, διατακτικό. Τούτο δε, διότι με την επωφελέστερη συναφώς αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης, προς την οποία συναρτάται άμεσα το διατακτικό της, το δυσμενές γι' αυτή (αναιρεσείουσα) δεδικασμένο δεν έχει την ίδια έκταση, αφού, υπό την εκδοχή του Εφετείου, δεν εμποδίζεται η αναιρεσείουσα να επαναφέρει με νέο δικόγραφο κατά τρόπο σαφή και ορισμένο τον επίμαχο λόγο της ανακοπής της και ως εκ τούτου δεν επήλθε σ' αυτή βλάβη που να δικαιολογεί έννομο συμφέρον της να προσβάλει κατά τούτο της δευτεροβάθμια απόφαση.

Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι η εκ μέρους του απόρριψη του μοναδικού λόγου της ανακοπής ως αορίστου ενέχει υπέρβαση των ορίων του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, προβάλλεται χωρίς έννομο συμφέρον και είναι, ως εκ τούτου, απαράδεκτος.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-3-2008 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΜΙΤΗΣ ΑΕΒΕ" για αναίρεση της υπ' αριθ. 39/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 23 Φεβρουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ