293/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 293 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 293/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου - Εισηγητή, Γεώργιο Αποστολάκη και Κυριάκο Οικονόμου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Μαΐου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Θεοδώρα Τσαντήλα. Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Μ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Κωνσταντίνου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-11-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος και την από 4-1-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κορίνθου και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 74/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 55/2017 του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 4-5-2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 55/2017 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα με την από 26-11-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσιβλήτου εφέρετο προς διάγνωση αξίωση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης απορρέουσα από την εις βάρος του ενάγοντος αξιόποινη πράξη της απόπειρας ανθρωποκτονίας, ενώ με την από 4-1-2010 αντίθετη αγωγή εφέρετο προς διάγνωση όμοια αξίωση απορρέουσα από την, κατά το ίδιο περιστατικό, εκ μέρους του εναγομένου ήδη αναιρεσείοντος και εναντίον του ενάγοντος (αναιρεσιβλήτου) απευθυνθείσα εξύβριση και απειλή.

Επί των εν λόγω συνεκδικασθεισών αγωγών εκδόθηκε η 74/2012 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, με απορριπτική επί της πρώτης αγωγής και θετική επί της δεύτερης αγωγής κρίση, σε δεύτερο δε βαθμό η προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου. Με την εν λόγω απόφαση επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση, μετ' απόρριψη των αντιθέτων εφέσεων των διαδίκων, την κρίση του δε αυτή το Εφετείο στήριξε στις ακόλουθες αναιρετικώς ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές του, κατ' ακριβή κατά τούτο αντιγραφή της αποφάσεως: "Ο πρώτος ενάγων [ήδη αναιρεσίβλητος] Κ.

Μ. έχει την ψιλή κυριότητα κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου με τον αδελφό του Α. Μ. και την μητέρα του Ν. Μ., την επικαρπία δε ο πατέρας του Ν. Μ., ενός αγροτικού ακινήτου κειμένου στη θέση "..." της κτηματικής περιφέρειας ... του τέως Δήμου … και νυν Δήμου ….εκτάσεως 2.067 τμ. Το εν λόγω ακίνητο είναι φυτεμένο σταφιδάμπελο, σουλτανίνα, η υδροδότηση του οποίου και η άρδευση αυτού γίνεται ήδη από τα τέλη της δεκαετίας 1970- αρχές της δεκαετίας 1980 με ύδωρ από το σύστημα γεώτρησης, ευρισκόμενης εντός παρακείμενου ακινήτου κειμένου στη θέση "..." της ίδιας αγροτικής περιφέρειας τώρα δημοτικού, 700τμ., μέσω οργανωμένου δικτύου ήδη σιδερένιων σωληνώσεων ιδιοκτησίας του ιδίου συνολικού μήκους 2000 μέτρων περίπου, τοποθετημένες σε βάθος μισού μέτρου από την επιφάνεια της γης, το οποίο διέρχεται από ακίνητα άλλων ιδιοκτητών, με τους οποίους ο δικαιοπάροχός του - πατέρας του- είχε συμφωνήσει προφορικά χωρίς να ενοχληθεί από κανέναν, μεταξύ των οποίων και με τον δικαιοπάροχο του ενάγοντος [ήδη αναιρεσείοντος] Ε.

Κ., Γ. Π.. Ο τελευταίος είναι κύριος, ήδη από το 1985, ενός αγροτικού ακινήτου που βρίσκεται στη θέση "..." στην ίδια ανωτέρω κτηματική περιφέρεια, εκτάσεως περί τα 10 στρέμματα, εντός του οποίου βρίσκεται η κατοικία του. Στις 22 Αυγούστου του 2007 στον ανωτέρω τόπο, ..., και περί ώρα 08:00 π.μ. ο πρώτος ενάγων Κ. Μ. μαζί με τον αδελφό του Α.

Μ. εισήλθαν στο αγροτικό ως άνω ακίνητο ιδιοκτησίας του δεύτερου ενάγοντος Ε. Κ., προκειμένου να ελέγξουν αν υπάρχει βλάβη στο δίκτυο ύδρευσης που αρδεύει τα παρακείμενα αγροτικά ακίνητά τους, καθόσον οι σωλήνες αυτοί διατρέχουν σε μήκος τεσσάρων (4) μέτρων την ιδιοκτησία του Ε. Κ. κατά τα ανωτέρω ήδη αναφερόμενα.

Συγκεκριμένα, αφού υπερπήδησαν την συρμάτινη περίφραξη του ακινήτου αυτού και ο εξ αυτών Α. Μ. είχε αρχίσει την εκσκαφή στο σημείο όπου διέρχονταν οι σωλήνες του δικτύου με την αξίνα που κρατούσε, ενώ ο αδερφός του Κ. Μ. στεκόταν παράμερα και παρακολουθούσε στηριζόμενος στο φτυάρι που έφερε μαζί του, εμφανίστηκε ο Ε.

Κ., κραδαίνοντας ένα κυνηγετικό όπλο και ακολουθούμενος από τη σύζυγό του, κινούμενος απειλητικά προς το μέρος τους. Όταν πλησίασε τα αδέρφια Μ. άρχισε να τους εξυβρίζει με τις φράσεις "αλήτες, ληστές, πούστηδες, απατεώνες" και να τους απειλεί ότι θα τους σκοτώσει αν "δεν τσακιστούν από μπροστά του". Ταυτόχρονα, χτύπησε με την κάννη του όπλου στην πλάτη τον Α.

Μ. που ήταν σκυμμένος καθώς έσκαβε, ενώ τον ενάγοντα Κ. Μ. τραυμάτισε ελαφρά στο κάτω χείλος. Ο τελευταίος στην επίθεση αυτή αντέδρασε, ρωτώντας τον Ε. Κ., κατ' ακριβή προς τούτο μεταφορά, "τί, θα με σκοτώσεις κιόλας;" και στη συνέχεια αποχώρησαν μαζί με τον αδελφό του. Σημειώνεται ότι οι διάδικοι κατά τ' ανωτέρω γνωρίζονται από τριακονταετίας, οι δε σχέσεις τους ως συντοπιτών ήταν ήδη τεταμένες, με σταθερό αντικείμενο της διαμάχης τους το προαναφερθέν διερχόμενο από το ακίνητο Ε.

Κ. αρδευτικό δίκτυο. Ακολούθως, ο Κ. Μ. υπέβαλε έγκληση κατά του Ε. Κ. ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Κορίνθου και εναντίον του ασκήθηκε ποινική δίωξη για εξύβριση, απειλή και παράνομη οπλοφορία. Κατόπιν αυτού οι διάδικοι άσκησαν εκατέρωθεν τις επίδικες αγωγές. Ο Ε. Κ. ισχυρίστηκε ότι δεν είχε αυτός την πρωτοβουλία της επίθεσης σε βάρος του αντιδίκου του Κ.

Μ., αλλά ότι δεν αντελήφθη αρχικά ποιός είχε εισέλθει παράνομα στο ακίνητό του και νόμιζε ότι ήταν "ληστές", ο ίδιος μάλιστα ήταν άοπλος, καθώς την κυνηγετική καραμπίνα την κρατούσε η σύζυγός του και όχι ο ίδιος, ενώ επιπλέον ισχυρίστηκε ότι όταν πλησίασε και ανεγνώρισε τον αντίδικο και τον αδελφό του, ο Κ.

Μ. αποπειράθηκε να τον φονεύσει με την αξίνα που κρατούσε, την οποία έφερε με ορμή εναντίον του στοχεύοντας στο κεφάλι αυτού και ότι, προκειμένου να αμυνθεί και να αποκρούσει το χτύπημα, με μια ενστικτώδη κίνηση απέσπασε το όπλο από τη σύζυγό του, κατά τη στιγμή δε εκείνη ο αντίδικός του επιτιθέμενος έπεσε με ορμή πάνω στην κάννη του όπλου και αυτοτραυματίστηκε.

Οι ανωτέρω όμως ισχυρισμοί του δεν αποδείχθηκαν βάσιμοι από κανένα αξιόπιστο αποδεικτικό στοιχείο. Ειδικότερα απεδείχθη ότι οι διάδικοι γνωρίζονταν ήδη επί μακρόν, ώστε αμέσως αναγνώρισε τον ενάγοντα και τον αδελφό του να βρίσκονται πρωινή ώρα στην άκρη του κτήματος του και μάλιστα αρκετή ώρα, εφόσον είχαν ήδη σκάψει με αξίνα περί τα πέντε μέτρα μήκος, ως ο ίδιος ισχυρίζεται.

Σε κάθε περίπτωση κρίνονται αντιφατικοί και πέραν λογικής οι αγωγικοί ισχυρισμοί του, καθώς αναφέρει ότι ενώ στην θέα των "αγνώστων ανδρών", "ένοιωσε φόβο και ταραχή", παρόλα αυτά πλησίασε τα άτομα αυτά κρατώντας μία αξίνα ακολουθούμενος από την σύζυγό του, η οποία πήρε μαζί της μία καραμπίνα και όχι ο ίδιος (που ήξερε και να την χειρίζεται), και όταν τους αναγνώρισε πέταξε την αξίνα, πλησίασε τον Α.

Μ. που έσκαβε και προσπάθησε να τον βγάλει με τα χέρια του από τον χαντάκι και να τους απομακρύνει, πλην όμως αναγκάστηκε να πάρει την καραμπίνα από την σύζυγό του για να αμυνθεί σε επίθεση που δέχθηκε από το εναγόμενο εναντίον του με το "ξινάρι" που ο τελευταίος κρατούσε, ο οποίος εν τέλει αυτοτραυματίστηκε, αφού μόνος επέπεσε στην κάννη του όπλου του.

Τα ανωτέρω δεν αντέχουν στην κοινή λογική, ενώ δεν ενισχύονται και από κανένα αξιόλογο αποδεικτικό μέσο, η δε κατάθεση της συζύγου του δεν κρίνεται πειστική, καθώς ενώ η ίδια ισχυρίζεται ότι ενώ δεν ξέρει να χρησιμοποιεί την καραμπίνα παρόλα αυτά την πήρε μαζί της και ότι ενώ ο συζυγός της ούτε τους εξύβρισε ούτε τους απείλησε αλλά αντίθετα τους ρώτησε γιατί σκάβουν και μάλιστα εκείνοι πρόλαβαν να του απαντήσουν ότι σκάβουν να βρούνε διαρροή και αν κλέβουν νερό, δεν εξηγεί πώς εν τέλει άρχισε η συμπλοκή και γιατί τελικά αυτός που τραυματίστηκε ήταν ο ενάγων Μ.ς, όταν μάλιστα και εκείνος είχε μόνον ένα "ξινάρι" στα χέρια του και ο αδελφός του μπορούσε να προστρέξει σε βοήθεια.

Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου ενισχύεται και από την από 7/9/2007 εξώδικη διαμαρτυρία- πρόσκληση του τελευταίου, στην οποία αυτός καταλογίζει στον Κ. Μ. και στον αδελφό του απαράδεκτη συμπεριφορά λόγω εισβολής στην ιδιοκτησία του, άρνησή τους να αποχωρήσουν και απειλητική στάση, πλην όμως ουδέν διαλαμβάνει περί απόπειρας ανθρωποκτονίας εναντίον του...".

Με τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε εν μέρει την αγωγή του αναιρεσιβλήτου, επιδικάζοντας σ' αυτόν το ποσό των 2.000 € ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική του βλάβη από τις πράξεις της απειλής και εξυβρίσεως που τέλεσε εις βάρος του ο αναιρεσείων.

ΙΙ. Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Εξάλλου, κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 Κ.Πολ.Δ. Ο λόγος όμως απορρίπτεται ως ουσία αβάσιμος, εφόσον από την απόφαση αποδεικνύεται αναμφίβολα ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα επικληθέντα και προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα (ΟλΑΠ 2/2008).

Εν προκειμένω το Εφετείο βεβαιώνει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του ότι το αποδεικτικό του πόρισμα συνήγαγε "από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων Αν. Μ. και Ε. Κ., που περιέχονται στο ταυτάριθμο με την εκκαλουμένη απόφαση πρακτικό, από όλα τα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, προκειμένου απ' όσα δεν οδηγούν σε άμεση απόδειξη να συναχθούν δικαστικά τεκμήρια, χωρίς να παραλείπεται κανένα για την εκτίμηση της ουσίας της υπόθεσης, ασχέτως αν μνημονεύεται ή όχι ειδικά και τις ομολογίες για τις οποίες γίνεται παρακάτω ειδική και περιοριστική μνεία".

Με τον πρώτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στην απόφαση του Εφετείου η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη ως αποδεικτικό μέσο την υπ' αριθμ. 1039/9.12.2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των) Ναυπλίου, με την οποία ο αναιρεσείων κηρύχθηκε αθώος της αποδιδόμενης σ' αυτόν κατηγορίας της παράνομης οπλοφορίας, η οποία απόφαση νομίμως προσκομίστηκε με επίκληση ενώπιόν του, η δε κατηγορία αυτή είχε προέλθει από την με ΑΒΜ Β07/860 έγκληση του αναιρεσιβλήτου και του αδελφού του Α..

Από τη γενική βεβαίωση του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη όλα τα έγγραφα, τα οποία προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι, σε συνδυασμό και με το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, και από το γεγονός ότι ο αναιρεσίβλητος υπέβαλε μεν έγκληση κατά του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Κορίνθου και ασκήθηκε εναντίον του ποινική δίωξη για εξύβριση, απειλή και παράνομη οπλοφορία, για την οποία έγκληση γίνεται μνεία στην απόφαση, αλλά το ως άνω ποινικό δικαστήριο δεν ασχολήθηκε με τα αδικήματα της απειλής και εξυβρίσεως, δεδομένου ότι αυτά είχαν εν τω μεταξύ παραγραφεί κατά το άρθρο 4 του ν. 4043/2012, προκύπτει αναμφίβολα ότι λήφθηκε υπόψη από το Δικαστήριο και το εν λόγω έγγραφο.

Είναι λοιπόν αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα. Αλλά και ο δεύτερος, κατ' επίκληση του αρ. 8 του ίδιου άρθρου, λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση το σφάλμα ότι το Εφετείο αγνόησε, ως πράγμα, τον ισχυρισμό περί αθωώσεώς του από το ποινικό δικαστήριο για την πράξη της παράνομης οπλοφορίας, είναι απαράδεκτος, διότι ο ισχυρισμός αυτός είναι μόνο αρνητικός της από 4-1-2010 αγωγής και όχι πράγμα κατά την έννοια του άρθρου 557 αρ. 8 ΚπολΔ (βλ.

ΟλΑΠ 3/2008).

ΙΙΙ. Επειδή, ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρ. 559 αρ. 20 ΚΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του αποκλειστικώς ή κατά κύριο λόγο στο φερόμενο ως παραμορφωθέν κατά το περιεχόμενό του έγγραφο, όχι δε και όταν συνεκτίμησε το έγγραφο μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαίρεται το έγγραφο αναφορικά προς το πόρισμα για την ύπαρξη ή ανυπαρξία του αποδεικτέου γεγονότος, διότι στην περίπτωση αυτή είναι ανέφικτη η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του εγγράφου, αν δεν εκτιμηθούν και τα λοιπά αποδεικτικά μέσα που συνεκτιμήθηκαν από το δικαστήριο της ουσίας, πράγμα που δεν επιτρέπεται στον Άρειο Πάγο (ΑΠ 1815/2008).

Στην προκείμενη περίπτωση με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην απόφαση του Εφετείου η πλημμέλεια ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο της από 7-9-2007 "εξώδικης διαμαρτυρίας-πρόσκλησης και δήλωσης", διότι παρέλειψε να αναγνώσει στο εν λόγω έγγραφο τη φράση "...και η απειλητική στάση τους (ενν. του αναιρεσιβλήτου και του αδελφού του), λίγο έλειψε να προκαλέσουν το μοιραίο", όπου με τη λέξη "μοιραίο" υπονοείται η θανατηφόρα κατάληξη του μεταξύ τους επεισοδίου, ενώ αντιθέτως κρίνει ότι στο εξώδικο αυτό έγγραφο ουδέν διαλαμβάνεται περί απόπειρας ανθρωποκτονίας του αναιρεσείοντος.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι το Εφετείο σχημάτισε την κρίση του συνεκτιμώντας το έγγραφο αυτό μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως προκύπτει από το ακόλουθο απόσπασμα "Η κρίση αυτή του Δικαστηρίου ενισχύεται και από την από 7/9/2007 εξώδικη διαμαρτυρία- πρόσκληση του τελευταίου...". Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση του αναιρεσείοντος, να διαταχθεί κατ' άρθρ. 495 § 3 ΚΠολΔ η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 4 Μαΐου 2017 αίτηση του Ε. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 55/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Φεβρουαρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Μαρτίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ