28/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 28 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 28/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Δεκεμβρίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρίας με την επωνυμία "Μεταφορές Βαρέων Αντικειμένων ΕΡΜΗΣ ΕΠΕ", με έδρα το δήμο ..., νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Ρεκλό.

Του αναιρεσιβλήτου: Δ.-Σ.Τ. του Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ζαχόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21 Οκτωβρίου 2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4211/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 6970/2007 οριστική του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 26 Μαΐου 2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Χρυσικός, ανέγνωσε την από 21 Νοεμβρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 26 Μαΐου 2009 αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναίρεσης του αριθ. 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ δίδεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν, ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ως "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, ή λόγου έφεσης, όχι δε οι αιτιολογημένες αρνήσεις τους, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων ούτε οι απαράδεκτοι ή αβάσιμοι κατά νόμο ισχυρισμοί (Ολ.ΑΠ 3/1997). Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 79 ν.5960/1933, 914 επ. 297, 298 ΑΚ προκύπτει ότι εκείνος που εκδίδει επιταγή σε διαταγή εν γνώσει ότι δεν έχει διαθέσιμα κεφάλαια στην πληρώτρια τράπεζα είτε κατά το χρόνο της εκδόσεως είτε κατά το χρόνο της πληρωμής, ζημιώνει τον κομιστή από τη μη πληρωμή της επιταγής κατά την εμφάνιση της παρά το νόμο, δηλαδή παρά την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 79 ν.5960/1933 που χαρακτηρίζει την πράξη του εκδότη τους ποινικό αδίκημα. Επομένως, υποχρεούται σε αποζημίωση του κομιστή, αφού η διάταξη έχει θεσπισθεί για να προστατεύσει όχι μόνο το δημόσιο, αλλά και το συμφέρον του δικαιούχου της επιταγής. Η αξίωση αυτή προς αποζημίωση εκ του άρθρου 914 ΑΚ συρρέει με την αξίωση από την επιταγή και απόκειται στον δικαιούχο να ασκήσει αυτήν που προκρίνει.

Για να γεννηθεί αξίωση αποζημίωσης λόγω αδικοπραξίας κατά του εκδότη επιταγής που δεν πληρώθηκε λόγω έλλειψης κεφαλαίων στην πληρώτρια τράπεζα, δεν αρκεί να συντρέχουν τα στοιχεία της νομοτυπικής μορφής του άρθρου 79 του ν. 5960/1933 αλλά σε κάθε περίπτωση πρέπει να διαπιστώνεται και η επέλευση ζημίας, αφού η αξίωση εκ του άρθρου 914 του ΑΚ ιδρύεται μόνο αν συντρέχουν οι όροι της αστικής και όχι μόνο της ποινικής ευθύνης του εκδότου ακάλυπτης επιταγής. Επομένως, ο εναγόμενος ως εκδώσας ακάλυπτη επιταγή προς αποζημίωση λόγω αδικοπραξίας, δικαιούται να προβάλλει, αμυνόμενος κατά της αγωγής, τον ισχυρισμό ότι δεν προκλήθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση ζημία στην περιουσία του δικαιούχου παρά τη συνδρομή των όρων του άρθρου 79 του ν. 5960/1933, και ειδικότερα ότι η θεμελιούμενη στην υποκείμενη σχέση χρηματική αξίωση του ενάγοντος έχει ήδη ικανοποιηθεί με καταβολή. Εν τοιαύτη περιπτώσει, προβάλλει άρνηση της βάσης της αγωγής και ειδικότερα άρνηση της επικαλούμενης στην αγωγή εξ αδικοπραξίας ζημίας του ενάγοντος (ΑΠ 1462/2003). Στην προκειμένη περίπτωση, από την κατ' αρθ. 561 §2 του Κ.Πολ.Δ. επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτουν τα ακόλουθα, όπως αναφέρονται και στο δικόγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης:

Την 29-9-2005 στον πρώτο βαθμό συζητήθηκε η από 21-10-2002 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου 8394/31-10-2002 αγωγή της αναιρεσείουσας κατά του αναιρεσιβλήτου και εκδόθηκε ερήμην αυτού, η υπ' αριθμόν 4211/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών που την έκανε δεκτή και κατεδίκασε τον αναιρεσίβλητο να καταβάλει στην αναιρεσείουσα, ως προσωπικώς ενεχόμενο εξ αδικοπραξίας, ήτοι λόγω τελέσεως του αδικήματος της εκδόσεως ακαλύπτων επιταγών υπό την ιδιότητά του, του νομίμου εκπροσώπου της εταιρίας "Α.Β.Ε.Τ.Τ.Ε. ΤΕΧΝΟΔΟΜΗ Αφοι Μ. Τ. ΑΕ", το ποσό των ΕΥΡΩ 43.366, με το νόμιμο τόκο από της επιδόσεως της αγωγής έως εξοφλήσεως και απήγγειλε κατ' αυτού προσωπική κράτηση διάρκειας 3 μηνών.

Την 7-6-2007 συζητήθηκε στο Εφετείο Αθηνών, η κατά της ανωτέρω αποφάσεως ασκηθείσα υπ' αριθμόν 3864 Έφεση του αναιρεσιβλήτου σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρ. 528 του Κ.Πολ.Δ. και επ' αυτής εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη, που, αφού έκρινε τυπικά δεκτή την έφεση και εξαφάνισε την ερήμην (ωσεί παρόντος) του αναιρεσιβλήτου εκδοθείσα πρωτόδικη απόφαση, εδέχθηκε ότι πράγματι ο αναιρεσίβλητος υπό την ανωτέρω ιδιότητά του και για τους ανωτέρω λόγους ζημίωσε την αναιρεσείουσα κατά το ανωτέρω ποσό, πλην όμως, δέχθηκε στη συνέχεια τον ισχυρισμό του αναιρεσίβλητου ότι ικανοποίησε μερικά την αναιρεσείουσα και περιόρισε τη ζημία της γιατί, προκειμένου ο αναιρεσίβλητος να αποφύγει την κατ' αυτού αναγκαστική εκτέλεση, προέβη σε μερική εξόφληση της απαίτησης κατά ποσό ΕΥΡΩ 29.084,79 και, τελικά επιδίκασε στην αναιρεσείουσα μόνον το υπόλοιπο της αξιώσεώς της εξ ΕΥΡΩ 14.281,21 και απήγγειλε κατά του αναιρεσίβλητου προσωπική κράτηση διάρκειας 3 μηνών. Επομένως, οι δύο λόγοι της αναιρέσεως, από τους αριθμούς 8 και 14 του άρθρ. 559 του Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αντίστοιχες πλημμέλειες ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του τον πρώτο σ' αυτό προβληθέντα απαραδέκτως ισχυρισμό του αναιρεσίβλητου για τις έγγραφες προτάσεις του περί εξόφλησης κατά ένα μέρος των ένδικων επιταγών, είναι απαράδεκτοι, διότι ο ίδιος ισχυρισμός, που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, δεν είναι "πράγμα" κατά την διάταξη του άρθρ. 559 αριθμ. 8 του Κ.Πολ.Δ., αλλά αρνητικός της εξ αδικοπραξίας βάσης της ένδικης αγωγής, μη υποκείμενος στους περιορισμούς των διατάξεων των άρθρων 262 §1, 269 και 527 του Κ.Πολ.Δ. Μετά τα παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα όταν στην το διατακτικό δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου (άρθρ. 176 και 183 του Κ.Πολ.Δ.) και για τις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 26-5-2009 αίτηση της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΒΑΡΕΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΜΗΣ Ε.Π.Ε." για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6970/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Δεκεμβρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Ιανουαρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ