289/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 289 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 289/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ, Αλεξάνδρα Κακκαβά και Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Γ. Κ. του Η., κατοίκου ..., αρ. ιδιοκτ. ..., 2) Σ. Π. του Γ., κατοίκου ..., αρ. ιδιοκτ. ..., 3) α. Γ. Γ. του Θ. και β. Α. Γ. του Θ., κατοίκων ..., αρ. ιδιοκτ. ..., 4) Θ. Γ. του Ε., κατοίκου ..., αρ. ιδιοκτ. ... και 5) Μ. Τ. του Ι., κατοίκου ..., αρ. ιδιοκτ. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κ. Σ. με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην …, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαριέττα Βλαχοπάνου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-10-2009 αίτηση (άρθρου 33 Ν. 2971/2001) των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Εφετείο Κερκύρας.

Εκδόθηκε η 15/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κερκύρας, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 30-12-2014 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αλεξάνδρα Κακκαβά διάβασε την από 28-1-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της από 30-12-2014 αιτήσεως για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 15/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κερκύρας

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αρ. 20 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε σε διαγνωστικό λάθος, αναγόμενο δηλαδή στην ανάγνωση του εγγράφου με την παραδοχή ότι περιέχει περιστατικά προδήλως διαφορετικά από εκείνα που πράγματι περιλαμβάνει, όχι δε και όταν από το περιεχόμενο του εγγράφου, το οποίο σωστά διέγνωσε, συνάγει αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που ο αναιρεσείων θεωρεί ορθό. Πράγματι, στην τελευταία περίπτωση πρόκειται για παράπονο αναφερόμενο στην εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, η οποία εκφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο (Ολ.ΑΠ 2/2008, ΑΠ 640/2011).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα ακόλουθα: "Με την υπ’ αριθμ. .../19-5-2009 απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Ηπείρου, που δημοσιεύθηκε νόμιμα, κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση, υπέρ και με δαπάνη του Ελληνικού Δημοσίου, για συνολική έκταση 7.786 μ2 στην περιοχή Δ.Δ. ...

του Δήμου ... Θεσπρωτίας, για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή του έργου "Σύνδεση Ε.Ο. Ηγουμενίτσας - Πρέβεζας με την Εγνατία οδό - Τμήμα κόμβος ..., στην απαλλοτριούμενη δε έκταση περιλαμβάνονται και ιδιοκτησίες των αιτούντων - αναιρεσειόντων, για τις οποίες, με βάση τον οικείο κτηματολογικό πίνακα, υποχρεούνται σε αυτοαποζημίωση, λόγω συνδρομής, σε σχέση με αυτές, του τεκμηρίου ωφέλειας από την εκτέλεση του έργου.

Με την από 12-10-2009, με αρ. καταθέσεως ...-6-2012 αίτησή τους προς το Εφετείο Κερκύρας, οι αναιρεσείοντες ζήτησαν να ανατραπεί το τεκμήριο ωφέλειας, να διορθωθεί ο κτηματολογικός πίνακας και να αποζημιωθούν για τις ιδιοκτησίες τους αυτές. Με την προσβαλλόμενη υπ’ αριθμ. 15/2014 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας, απορρίφθηκε η αίτησή τους ως εκπροθέσμως ασκηθείσα, αφού δέχθηκε το ως άνω δικαστήριο, ότι η αίτηση έπρεπε να υποβληθεί στο φορέα του έργου εντός της δίμηνης ανατρεπτικής προθεσμίας της παρ. 3 του άρθρου 33 του Ν. 2971/2001 από την έκδοση της υπ’ αριθμ. 273/2009 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας περί προσωρινού προσδιορισμού της αποζημιώσεως.

Ότι ενόψει του ότι η ανωτέρω απόφαση εκδόθηκε στις 28-8-2009, η αίτηση έπρεπε να υποβληθεί στο φορέα του έργου το αργότερο μέχρι τις 29-10-2009. Ότι όπως προέκυπτε από το προσκομιζόμενο και επικαλούμενο από τους αιτούντες υπ’ αριθμ. ...-2012 Πρακτικό της Επιτροπής του άρθρου 33 του Ν. 2971/2001, η αίτηση πρωτοκολλήθηκε στο φορέα του έργου (ΔΕΚΕ) με αριθμό πρωτοκόλλου .../12-4-2011 και επομένως υποβλήθηκε εκπροθέσμως.

Οι αιτούντες ισχυρίσθηκαν, ότι η ημερομηνία 12-4-2011 που πρωτοκολλήθηκε η αίτηση, δεν ήταν ο πραγματικός χρόνος υποβολής της, αλλά η 12-10-2009, διότι αυτοί (αιτούντες) την ως άνω ημεροχρονολογία υπέβαλαν την αίτηση με αποστολή συστημένης επιστολής. Προς απόδειξη του ισχυρισμού τους αυτού, προσκόμισαν απόδειξη καταθέσεως συστημένου του καταστήματος ΕΛΤΑ Ηγουμενίτσας με αριθμό κατάθεσης ...GR, ημερομηνία καταθέσεως 12-10-2009 και παραλήπτη τη ... - Ιωάννινα.

Στη συνέχεια έκρινε το δικαστήριο, ότι στην προσκομισθείσα απόδειξη, η οποία και ήδη προσκομίζεται, δεν αναφέρονται τα στοιχεία του αποστολέα και το έγγραφο που απεστάλη με τη συστημένη επιστολή, για την οποία αυτή εκδόθηκε. Επίσης, ότι δεν προσκόμισαν οι αιτούντες στο δικαστήριο, έγγραφο από το γραφείο των ΕΛΤΑ, στο οποίο παρέδωσαν το φάκελο για αποστολή, που να αναφέρει τον αποστολέα του, με την ως άνω απόδειξη, συστημένου αποσταλέντος φακέλου και την ημεροχρονολογία παράδοσης αυτού στην παραλήπτρια ΔΕΚΕ, ούτε άλλα αποδεικτικά στοιχεία".

Με αυτά που έκρινε το Εφετείο, ορθά διέγνωσε το περιεχόμενο του προσκομισθέντος από τους αιτούντες εγγράφου, ήτοι της από 12-10-2009 αποδείξεως καταθέσεως συστημένου των ΕΛΤΑ Ηγουμενίτσας, στην οποία αναφέρεται μόνο το όνομα του παραλήπτη, ο αριθμός και η ημεροχρονολογία κατάθεσης, ενώ δεν αναφέρεται ο αποστολέας του εγγράφου, ούτε προκύπτει η ταυτότητά του (εγγράφου).

Επίσης, τα ανωτέρω στοιχεία δεν προκύπτουν ούτε από την προσκομιζόμενη απαντητική επιστολή των ΕΛΤΑ, προς τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αιτούντων Κ. Σ.. Κατόπιν αυτών, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ως αληθινά, χωρίς απόδειξη ή δεν διέταξε απόδειξη γι’ αυτά. Για να ιδρυθεί ο ως άνω λόγος, προϋποτίθεται λογικά, ότι το δικαστήριο έκρινε την ουσία της διαφοράς.

Ο λόγος, συνεπώς, δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο δεν εισήλθε στην εκτίμηση των αποδείξεων, αλλά απέρριψε την αγωγή ή τον ισχυρισμό ως μη νόμιμη ή απαράδεκτη ή ως πρόωρη (ΑΠ 376, 380, 381/2008, ΑΠ 2081/2007, ΑΠ 2031/2007). Στην προκείμενη περίπτωση, το δικαστήριο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του (υπ’ αριθμ. 15/2014 του Εφετείου Κερκύρας), απέρριψε την αίτηση των αιτούντων - αναιρεσειόντων ως απαράδεκτη και δεν την εξέτασε κατ’ ουσίαν.

Επομένως ο σχετικός δεύτερος λόγος της αναιρέσεως κατά το πρώτο τμήμα του, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και απορριπτέος σύμφωνα και με την προεκτεθείσα νομική σκέψη. Εξ άλλου, κατά το άρθρο 33 παρ. 6 του Ν. 2971/2001 "η αίτηση του ιδιώτη μαζί με την έκθεση της Επιτροπής και τα στοιχεία της απαλλοτρίωσης, αποστέλλονται από την αρχή που κήρυξε την αναγκαστική απαλλοτρίωση, στο, κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, δικαστήριο.

Ο πρόεδρος του δικαστηρίου ορίζει δικάσιμο σε χρόνο όχι βραχύτερο από τριάντα (30) ημέρες, ούτε μικρότερο από σαράντα (40) ημέρες από την κατάθεση των στοιχείων σε αυτό, εφαρμοζομένων και στην περίπτωση αυτή, των σχετικών με την επίδοση διατάξεων της παραγράφου 3 του άρθρου 20 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων.

Το δικαστήριο, εκτιμώντας ελεύθερα τα αποδεικτικά μέσα που προσήχθησαν από τους διαδίκους γενικά, οφείλει να εκδώσει οριστική απόφαση μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης. Κατά της απόφασης του Εφετείου επιτρέπεται μόνο το ένδικο μέσο της αναίρεσης, εφαρμοζομένων και στην περίπτωση αυτή των διατάξεων του άρθρου 22 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων".

Ανάλογη ρύθμιση περιλαμβάνεται και στο άρθρο 20 παρ. 6 και 8 σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 5 και 7 έως και 9 του Ν. 2881/2001. Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο μέρος του δευτέρου λόγου της αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση, ότι εφόσον προέκυπταν αμφιβολίες για υπαρκτό έγγραφο που προσκομίσθηκε, έπρεπε να διαταχθούν περαιτέρω αποδείξεις και να μη θεωρηθούν αληθινά, χωρίς καμμία απόδειξη, τα αντιθέτως υποστηριζόμενα από το αναιρεσίβλητο.

Σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες νομικές διατάξεις, που επιβάλλουν την εκδίκαση των παραπάνω υποθέσεων και την έκδοση οριστικής αποφάσεως εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την τελευταία συζήτηση της υποθέσεως, οι αιτιάσεις αυτές κρίνονται αβάσιμες και απορριπτέες.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 περ. γ’ ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως "αίτηση" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οποιαδήποτε έννομη μορφή αυτής, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμοδικία.

Τέτοια αίτηση, είναι, ιδίως, η της αγωγής, της ανταγωγής, της κυρίας παρεμβάσεως, της αυτοτελούς προσθέτου παρεμβάσεως, της ανακοπής, της τριτανακοπής και του ενδίκου μέσου (ΑΠ 811/2013). Ως αίτηση αφεθείσα αδίκαστη νοείται μόνο εκείνη που αναφέρεται σε ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης και προκαλεί εκκρεμοδικία (ΑΠ 1822/ 2009).

Η παντελής σιωπή του δικαστή, είτε στο αιτιολογικό, είτε στο διατακτικό, ιδρύει τον παρόντα λόγο αναιρέσεως, υπό το παρόν σκέλος του. Στην προκείμενη περίπτωση, το δικάσαν Εφετείο Κερκύρας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την αίτηση των αιτούντων - αναιρεσειόντων ως απαράδεκτη, λόγω εκπροθέσμου ασκήσεώς της, όπως προαναφέρθηκε και επομένως την έκρινε ως προς το παραδεκτό, που προηγείτο της εξετάσεως της ουσίας της διαφοράς και δεν την άφησε αδίκαστη κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 9 ΚΠολΔ.

Επομένως, ο σχετικός τρίτος λόγος της αναιρέσεως κατά το πρώτο τμήμα του, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος και απορριπτέος. Περαιτέρω, οι ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 33 του Ν. 2971/2001, ενόψει του δημοσίου συμφέροντος που επιβάλλει την, μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα άρση της αβεβαιότητας και την εκκαθάριση των σχέσεων που δημιουργούνται από την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων, δεν αντίκεινται στις αυξημένης τυπικής ισχύος διατάξεις των άρθρων 17, 20 και 25 του Συντάγματος, 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ (Ολ.ΑΠ 11 και 12/2011).

Κατόπιν αυτών, ο περιεχόμενες στο δεύτερο τμήμα του ίδιου (τρίτου) λόγου της αναιρέσεως ισχυρισμός, ότι οι τεθείσες από το νόμο προθεσμίες για την άσκηση του δικαιώματος ανατροπής του τεκμηρίου ωφελείας, αντίκεινται στις ανωτέρω διατάξεις, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατ’ ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως στο σύνολό της, να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου που κατέθεσε προτάσεις και να διαταχθεί η εισαγωγή των παραβόλων, που κατατέθηκαν για την άσκηση της αναιρέσεως, στο Δημόσιο Ταμείο.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-12-2014 αίτηση των αναιρεσειόντων για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 15/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Κερκύρας.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου εκ δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή των παραβόλων, που κατατέθηκαν για την άσκηση της αναιρέσεως, στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιανουαρίου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Φεβρουαρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ