Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to failure to file cassation objection within the statutory time limit.

Απόφαση 287 / 2025 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 287/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αριστείδη Βαγγελάτο, Προεδρεύοντα Αντιπρόεδρο (σύμφωνα με την 1/2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, κωλυομένης της Αντιπροέδρου Δήμητρας Ζώη), Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Μαρία - Μάριον Δερεχάνη, Βάϊα Ζαρχανή και Στυλιανό Κακαβιά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 21 Ιανουαρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "....", η οποία προήλθε από τη συγχώνευση με απορρόφηση της εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (....) (απορροφούμενη εταιρεία) από την εταιρεία με την επωνυμία "..." (....) και εδρεύει στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη Αττικής, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Βασιλικής Καρίπη, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσίβλητων:1)…… 39)Ζ. Κ. του Μ., κατοίκου ..., εκ των οποίων ο με α/α 15ος δεν παραστάθηκε. Όλοι οι λοιποί παραστάθηκαν δια των πληρεξουσίων δικηγόρων Άννας Δάρρα και Ρήγα Μπαρμπούρη, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-12-2017 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Νίκαιας. Εκδόθηκαν η 75/2018 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 1100/2023 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 3-1-2024 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε ο Αρεοπαγίτης Στυλιανός Κακαβιάς. Οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσίβλητων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Με τη διάταξη του άρθρου 576 παρ. 1 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ενώ με την παρ. 2 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Τις κλητεύσεις επικαλείται και αποδεικνύει ο παριστάμενος διάδικος (ΑΠ 80/2022, 536/2020, 177/2018).

Περαιτέρω, από το άρθρο 143 παρ.1 του ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο πρώτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015, με το οποίο ορίζεται ότι ο δικαστικός πληρεξούσιος που διορίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 96 του ΚΠολΔ (δηλαδή, είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση) είναι αυτοδικαίως και αντίκλητος για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στη δίκη, στην οποία είναι πληρεξούσιος, έως και την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, εκτός αν με δικόγραφο γνωστοποιηθεί στους λοιπούς διαδίκους η αντικατάστασή του, συνάγεται ότι ο δικηγόρος που παραστάθηκε ως πληρεξούσιος του διαδίκου στην πρωτοβάθμια ή στη δευτεροβάθμια (εφόσον ασκηθεί έφεση) δίκη θεωρείται κατά νόμο αντίκλητος για τις αναγόμενες στη δίκη αυτή επιδόσεις εγγράφων, μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, εκτός αν γνωστοποιηθεί η αντικατάστασή του (ΑΠ 57/2023, 1578/2021, 1276/2021).

Από, δε, το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 440, 438 και 104 του ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι από τη μνεία που γίνεται στο προεισαγωγικό τμήμα της δικαστικής απόφασης, ότι για κάποιον από τους διαδίκους παρέστη ο αναφερόμενος σ' αυτή πληρεξούσιος δικηγόρος και τη βεβαίωση στο κύριο σώμα αυτής ότι το δικαστήριο δίκασε κατ' αντιμωλία των διαδίκων, υπάρχει πλήρης απόδειξη για το διορισμό αυτού ως δικαστικού πληρεξουσίου του διαδίκου αυτού, δεδομένου ότι, η συνδρομή του στοιχείου της δικαστικής πληρεξουσιότητας, είναι γεγονός, την αλήθεια του οποίου όφειλε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το δικαστήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του ανωτέρω άρθρου 104 του ως άνω κώδικα (ΑΠ 31/2024, 57/2023, 1578/2021, 1170/2021).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση κατά τη συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα από τη σειρά της στο πινάκιο, ο δέκατος πέμπτος (15ος) των αναιρεσιβλήτων, Κυρίτσης Εμμανουήλ του Πέτρου, δεν εμφανίστηκε ούτε και εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο ούτε υποβλήθηκε η από το άρθρο 242 ΚΠολΔ σχετική δήλωση, ενώ παρέστησαν η αναιρεσείουσα και οι λοιποί αναιρεσίβλητοι.

Από την προσκομιζόμενη μετ' επικλήσεως από την επισπεύδουσα τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία υπ' αριθ. 6412Ε'/20.2.2024 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Α. Μ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού ως αρμοδίου του ανωτέρω Β1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου και πράξη ορισμού δικασίμου για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας απόφασης, επιδόθηκε, με την επιμέλεια αυτής (αναιρεσείουσας), νόμιμα και εμπρόθεσμα στην δικηγόρο Αθηνών Άννα Δάρρα, ως πληρεξούσια δικηγόρο όλων των αναιρεσίβλητων, η οποία, κατ' άρθρο 143 παρ. 1 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο πρώτο του ν. 4335/2015, φέρει την ιδιότητα της αντικλήτου αυτών, συνεπώς και του απόντος αναιρεσιβλήτου, για όλες τις επιδόσεις που αναφέρονται στη συγκεκριμένη δίκη έως και την έκδοση αμετάκλητης απόφασης, καθότι, όπως προκύπτει από την επισκόπηση, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου (άρθρο 561 παρ.2 του ΚΠολΔ), της προσβαλλόμενης με αριθ. 1100/2023 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, η ως άνω δικηγόρος παρέστη ως πληρεξούσια δικηγόρος όλων των εφεσιβλήτων (ήδη αναιρεσιβλήτων), μεταξύ αυτών και του δεκάτου πέμπτου (15ου) από αυτούς, Ε.

Κ. του Π., στη δευτεροβάθμια δίκη και δεδομένου ότι δεν προκύπτει ότι γνωστοποιήθηκε με δικόγραφο από τον απόντα αναιρεσίβλητο προς την αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία η τυχόν αντικατάστασή της. Επομένως, εφόσον ο εν λόγω (15ος) αναιρεσίβλητος κλήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα να παραστεί κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ). 2.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 553 παρ. 1 περ. β', 309 εδ. α', 321 και 495 ΚΠολΔ προκύπτει ότι σε αναίρεση υπόκειται η απόφαση που έχει καταστεί τελεσίδικη κατά το χρόνο άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου, δηλαδή κατά το χρόνο της κατάθεσης του οικείου δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Είναι, δε, τελεσίδικη η απόφαση η οποία, απεκδύοντας το δικαστή από κάθε περαιτέρω εξουσία, περατώνει τη δίκη επί της αγωγής και δεν υπόκειται στα τακτικά ένδικα μέσα της ανακοπής ερημοδικίας και της έφεσης. Εξάλλου, κατά το άρθρο 503 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο διάδικος που δικάστηκε ερήμην διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της ανακοπής είναι δεκαπέντε ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης.

Κατά της απόφασης αυτής που εκδόθηκε με την απουσία, πραγματική ή πλασματική, ενός των διαδίκων, παρέχεται δυνατότητα άσκησης ανακοπής ερημοδικίας από τον ερημοδικασθέντα (άρθρο 502 ΚΠολΔ), με συνέπεια όσο διαρκεί η προθεσμία της ανακοπής ερημοδικίας να αποκλείεται η άσκηση, κατά της ερήμην απόφασης, αίτησης αναίρεσης, αφού σε σχέση με την αναίρεση δεν υπάρχει διάταξη αντίστοιχη με εκείνη του άρθρου 513 παρ. 1 περ.

β' εδ. β' ΚΠολΔ, που ορίζει ότι κατά των ερήμην αποφάσεων επιτρέπεται έφεση ήδη από τη δημοσίευσή τους. Αντίθετα, δηλαδή, με την καθιερούμενη με την τελευταία αυτή διάταξη συμπόρευση των προθεσμιών της έφεσης και της ανακοπής ερημοδικίας, η αναίρεση κατά ερήμην απόφασης είναι επιτρεπτή μόνο εφόσον δεν συγχωρείται κατ' αυτής ανακοπή ερημοδικίας ή έφεση, δηλαδή καθιερώνεται η αρχή της διαδοχικής άσκησης των προβλεπόμενων ενδίκων μέσων (ΑΠ 1138/2022, 215/2018, 737/2017).

Συνεπώς, η ερήμην οριστική απόφαση του εφετείου υπόκειται σε αναίρεση μόνο αφού έπαυσε να υπόκειται σε ανακοπή ερημοδικίας είτε διότι παρήλθε άπρακτη η δεκαπενθήμερη από την επίδοση της ερήμην απόφασης προθεσμία για την άσκησή της είτε διότι ο δικαιούμενος σε άσκηση αυτής ερημοδικασθείς διάδικος παραιτήθηκε νομίμως από το δικόγραφο του ασκηθέντος ενδίκου μέσου της ανακοπής ή του δικαιώματος προς άσκηση αυτού, διότι έκτοτε αυτή καθίσταται τελεσίδικη και προσβλητή με αναίρεση, σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 553 παρ. 1 περ.

β' ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 17/2013, ΑΠ 1690/2022, ΑΠ 1138/2022, 247/2021). Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 564 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα, η προθεσμία της αναίρεσης είναι τριάντα ημέρες και αρχίζει από την επίδοση της απόφασης. Αν, δε, πρόκειται για ερήμην εφετειακή απόφαση και, συνακόλουθα, η τελεσιδικία αυτής επήλθε κατόπιν επιδόσεως της ερήμην αυτής (εφετειακής) απόφασης, η γνήσια προθεσμία αναίρεσης αρχίζει από την επομένη της παρόδου της προθεσμίας ανακοπής ερημοδικίας (ΑΠ 329/2017, 1528/2021).

Τέλος, κατά το άρθρο 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως. Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι το εμπρόθεσμο της ασκηθείσας αναίρεσης είναι προϋπόθεση του παραδεκτού της.

Τη συνδρομή της εν λόγω προϋπόθεσης εξετάζει ο Άρειος Πάγος είτε ύστερα από σχετική ένσταση του αναιρεσιβλήτου, οπότε ο διάδικος αυτός οφείλει, κατά το άρθρο 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, να καταθέσει τις προτάσεις του με τις οποίες προτείνει το από την εκπρόθεσμη άσκηση απαράδεκτο, τουλάχιστον είκοσι ημέρες πριν από τη δικάσιμο (ΑΠ 1138/2022, 124/2013) είτε και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα υποβληθέντα αποδεικτικά στοιχεία της δικογραφίας, διότι η διάταξη του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ δεν αποσκοπεί στο να αποκλείσει από τον Άρειο Πάγο την αυτεπάγγελτη έρευνα του εκπροθέσμου της άσκησης της αίτησης αναίρεσης (ΟλΑΠ 850/1981, ΑΠ 694/2023, 878/2017), απορρίπτει δε την αναίρεση αν λείπει η προϋπόθεση αυτή (ΑΠ 300/2020, 153/2019).

Στην προκείμενη περίπτωση με την κρινόμενη από 3.1.2024 και με αριθ. εκθ. καταθ. ...2024 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 110/2023 απόφαση του δικάσαντος ως εφετείου Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, που εκδόθηκε ερήμην της εκκαλούσας και ήδη αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (....), κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών (εργατικών) διαφορών.

Με την απόφαση αυτή, ειδικότερα, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, δικάζοντας ερήμην της εκκαλούσας, απέρριψε την από 22.10.2018 (με αριθ. καταθ. ...2018) έφεση και τους από 7.2.2020 (με ημερομηνία κατάθ. 27.2.2020) πρόσθετους λόγους της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας ανώνυμης συγκοινωνιακής εταιρείας κατά της με αριθ. 75/2018 απόφασης του Ειρηνοδικείου Νίκαιας, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων.

Ακριβές αντίγραφο της άνω με αριθ. 1100/2023 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία ορίστηκε παράβολο ερημοδικίας για την περίπτωση άσκησης ανακοπής ερημοδικίας κατ' αυτής, επιδόθηκε στην εκκαλούσα - εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα ανώνυμη εταιρεία, με επιμέλεια των εφεσιβλήτων - εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, στις 11.10.2023 (βλ.

την με αριθ...2023 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Ε. Μ., που μετ' επικλήσεως προσκομίζουν οι παριστάμενοι αναιρεσίβλητοι). Η προβλεπόμενη από το άρθρο 503 παρ. 1 ΚΠολΔ προθεσμία των δεκαπέντε (15) ημερών προς άσκηση από την αναιρεσείουσα ανακοπής ερημοδικίας κατά της ερήμην αυτής εκδοθείσας εφετειακής απόφασης [δεδομένου ότι η έδρα της ερημοδικασθείσας και ήδη αναιρεσείουσας ανώνυμης εταιρείας βρίσκεται στην Ελλάδα (και δη στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη Αττικής, επί της οδού ...)] παρήλθε άπρακτη, καθώς η τελευταία δεν άσκησε το ένδικο αυτό μέσο.

Από την επομένη της παρόδου της προθεσμίας ανακοπής ερημοδικίας (προθεσμία που συμπληρώθηκε στις 26.10.2023), δηλαδή από τις 27.10.2023, άρχισε η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης. Η δε αναιρεσείουσα άσκησε κατά της πιο πάνω, με αριθ. 1103/2023 εφετειακής απόφασης την κρινόμενη από 3.1.2024 (με αριθ. εκθ. καταθ. 65/4/2024) αίτηση αναίρεσης, με κατάθεση αυτής στη Γραμματεία του εκδόσαντος την προσβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου, στις 5.1.2024.

Ενόψει αυτών και σύμφωνα με όσα στις προηγηθείσες σκέψεις αναπτύσσονται, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εκπροθέσμως, διότι από την έναρξη της προθεσμίας των τριάντα ημερών για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης (άρθρο 564 παρ. 1 ΚΠολΔ), η οποία άρχισε, κατά τα προαναφερόμενα, στις 27.10.2023, μέχρι την άσκηση αυτής στις 5.1.2024, παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του εν λόγω χρονικού διαστήματος.

Επομένως, εφόσον ελλείπει η προϋπόθεση του εμπροθέσμου της άσκησης της αίτησης αναίρεσης, αυτή είναι απαράδεκτη και πρέπει ν' απορριφθεί, κατόπιν αυτεπάγγελτης έρευνας του Δικαστηρίου, αλλά και κατά παραδοχή του σχετικού ισχυρισμού των παριστάμενων αναιρεσιβλήτων (που υποβλήθηκε παραδεκτώς διά των από 27-12-2024 προτάσεών τους, οι οποίες κατατέθηκαν στις 27-12-2024, τουλάχιστον είκοσι ημέρες πριν τη συζήτηση της υπόθεσης). 3.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω πρέπει η κρινόμενη αίτηση να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των παριστάμενων αναιρεσιβλήτων, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός τους (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3.1.2024 (με αριθ. εκθ. καταθ. ...2024) αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 1100/2023 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των παριστάμενων αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Φεβρουαρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Φεβρουαρίου 2025.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ