285/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 285 / 2018 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 285/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1 Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Χριστόφορο Κοσμίδη, προεδρεύοντα αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου και Σοφία Τσουμερκιώτη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 21η Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέα Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Τ. του Μ., κατοίκου ..., που παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεωργίου Κουφογιάννη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "..." (... ΑΕ), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στο ... και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Ευγενίας Σούμπαση, η οποία κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-5-2009 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 770/ 2010 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 4059/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-5-2016 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης. Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Σύμφωνα με το άρθρο 249 εδ. α' ΚΠολΔ, αν η διάγνωση της διαφοράς εξαρτάται εν όλω ή εν μέρει από την ύπαρξη ή ανυπαρξία μιας έννομης σχέσης ή την ακυρότητα ή τη διάρρηξη μιας δικαιοπραξίας που συνιστά αντικείμενο άλλης δίκης εκκρεμούς σε πολιτικό ή διοικητικό δικαστήριο ή από ζήτημα που πρόκειται να κριθεί ή κρίνεται από διοικητική αρχή, το δικαστήριο μπορεί αυτεπαγγέλτως ή ύστερα από αίτηση κάποιου διαδίκου να διατάξει την αναβολή της συζήτησης εωσότου περατωθεί τελεσίδικα ή αμετάκλητα η άλλη δίκη ή εωσότου εκδοθεί από τη διοικητική αρχή απόφαση που δεν μπορεί να προσβληθεί.

Από τη διατύπωση και το σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία έχει θεσπισθεί προς εξοικονόμηση χρόνου και δαπάνης και προς αποφυγή εκδόσεως αντιφατικών αποφάσεων, συνάγεται ότι η εφαρμογή της δεν είναι εκ προοιμίου ασυμβίβαστη με την αναιρετική δίκη (πρβλ. ΚΠολΔ 575). Διότι, παρά τη μη ειδική αναφορά της στο άρθρο 573 παρ.1 ΚΠολΔ, όπου γίνεται ενδεικτική μνεία μιας σειράς από διατάξεις του γενικού μέρους του ΚΠολΔ, που μπορούν να έχουν εφαρμογή και στην αναιρετική διαδικασία, δεν αποκλείεται, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η διακριτική ευχέρεια, που παρέχεται από το άρθρο 249 ΚΠολΔ, να εξασφαλίζει την προσφορότερη λύση για την εξυπηρέτηση του ως άνω σκοπού.

Αυτό συμβαίνει, προεχόντως, όταν κάποιο σοβαρό, νομικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να επιλυθεί από το οικείο αναιρετικό τμήμα, έχει παραπεμφθεί ήδη στην ολομέλεια του Αρείου Πάγου, ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας, όπου και εκκρεμεί.

2. Με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 αντικαταστάθηκαν διατάξεις του τρίτου βιβλίου (ένδικα μέσα και ανακοπές, άρθρα 495 έως 590) του ΚΠολΔ και παρατέθηκαν νέες διατάξεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η νέα διάταξη της παρ.3 του άρθρου 564 ΚΠολΔ, κατά την οποία, εάν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης είναι δύο έτη και αρχίζει από τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη.

Με τη ρύθμιση αυτή μειώθηκε σε διετή η καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης, από τριετή που προέβλεπε η ως άνω διάταξη πριν την τροποποίησή της. Εξ άλλου, με το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ.2 του ν. 4335/2015 και υπό τον παράτιτλο "μεταβατικές διατάξεις" ορίσθηκε ότι οι διατάξεις για τα ένδικα μέσα και τις ειδικές διαδικασίες των άρθρων 591-645 εφαρμόζονται για τα κατατιθέμενα από 1-1-2016 ένδικα μέσα και αγωγές.

Στην παρ.4 του ίδιου άρθρου ορίσθηκε ότι κατά τα λοιπά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις, η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από 1-1-2016. Περαιτέρω, με τις 519/2017 και 520/2017 αποφάσεις του Β2 τμήματος του Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι η νέα διάταξη, με την οποία εισάγεται διετής καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης, έχει εφαρμογή επί αιτήσεων αναίρεσης που ασκούνται μετά την 1-1-2016 κατ' αποφάσεων που δημοσιεύθηκαν πριν τη χρονολογία αυτή, υπό την έννοια ότι δεν είναι επιτρεπτή, ως εκπρόθεσμη, η άσκηση αυτής μετά την 1-1-2018, οπότε συμπληρώνεται η διετής καταχρηστική προθεσμία που προβλέπει η νέα διάταξη.

Ότι σε περίπτωση που εντός της διετίας 1-1-2016 έως 1-1-2018 λήγει η τριετής καταχρηστική προθεσμία ως εκ του χρόνου δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης πριν την 1-1-2016, η ανωτέρω προθεσμία λήγει κατά τη χρονολογία αυτή κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 564 παρ.3 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 24 παρ.2 ΕισΝ ΚΠολΔ και 18 παρ.2 εδ.

β' ΕισΝ ΑΚ. Αντιθέτως, με τις 1035/2017 και 1176/2017 αποφάσεις του Β1 τμήματος του Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι η καταχρηστική προθεσμία αίτησης αναίρεσης, η οποία ασκήθηκε μετά την 1-1-2016 κατ' απόφασης με χρόνο δημοσίευσης πριν την ημερομηνία αυτή, είναι διετής από τη δημοσίευσή της. Τέλος, λόγω της ως άνω διαφωνίας, με την 1855/2017 απόφαση του Α2 τμήματος του Αρείου Πάγου, έχει παραπεμφθεί στην πλήρη ολομέλεια του δικαστηρίου το ζήτημα αν η καταχρηστική προθεσμία προς άσκηση αναίρεσης, για αιτήσεις οι οποίες ασκήθηκαν μετά την 1-1-2016 και στρέφονται κατ' αποφάσεων που δημοσιεύθηκαν πριν την ημερομηνία αυτή καταλαμβάνεται ή όχι από την προγενέστερη ρύθμιση της διάταξης του άρθρου 564 παρ.3 ΚΠολΔ, ως ζήτημα εξαιρετικής σημασίας.

3. Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 10-5-2016, με αριθμό κατάθεσης …/17-6-2016 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 4059/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από αμοιβή για την παροχή εργασίας και δημοσιεύθηκε την 30-7-2013. Προκύπτει, όμως, ότι το παραδεκτό ή μη της ένδικης αίτησης, περί του οποίου κατά τη διάταξη του άρθρου 577 παρ.1 ΚΠολΔ πρώτα συζητεί το δικαστήριο του Αρείου Πάγου, εξαρτάται από την κρίση για το ως άνω ζήτημα. Επομένως, για την ενότητα της νομολογίας και προς αποφυγή εκδόσεως αντιφατικών αποφάσεων, συντρέχει εύλογη περίπτωση εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 249 ΚΠολΔ. Κατόπιν αυτού, πρέπει να αναβληθεί (ανασταλεί) η έκδοση απόφασης επί της ενδίκου αιτήσεως μέχρι την έκδοση οριστικής αποφάσεως για το ως άνω ζήτημα από την πλήρη ολομέλεια του Αρείου Πάγου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναβάλλει τη συζήτηση επί της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, εωσότου εκδοθεί απόφαση της πλήρους ολομέλειας του Αρείου Πάγου, για το ζήτημα που έχει παραπεμφθεί σ' αυτήν με την 1855/2017 απόφαση του Α2 τμήματος αυτού.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 23η Ιανουαρίου 2018. -Και

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη, δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 6η Φεβρουαρίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ