Supreme Court dismisses appeal due to judge recusal based on family lawyer relationship with defendant.

Απόφαση 284 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 284/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Κοντού, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση και Μυρσίνη Παπαχίου - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2020, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΕ" και με τον διακριτικό τίτλο "ΔΕΣΦΑ ΑΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μπρέγιαννο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "Αγροτική Ασφαλιστική ΑΕ", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 3) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "PRIME INSURANSE COMPANY LIMITED", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα. Η πρώτη αναιρεσίβλητη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Καραγιάννη, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι παρίσταται η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ", ως καθολική διάδοχος κατόπιν συγχωνεύσεως διά απορροφήσεως της εταιρείας με την επωνυμία "... ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Β.Ε.Α.Ε.". Η δεύτερη αναιρεσίβλητη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ελευθέριο Λεβέντη, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο ότι παρίσταται η ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ERGO ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ERGO ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ", όπως μετονομάσθηκε από "ERGO ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΗΜΙΩΝ", μετά από τη συγχώνευση με απορρόφηση των ανωνύμων ασφαλιστικών εταιριών με τις επωνυμίες "Αγροτική Ασφαλιστική ΑΕ" και "ERGO ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΩΗΣ". Η τρίτη αναιρεσίβλητη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Ζέμπερη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 3-2-2010, 28-4-2010, και τις δύο από 27-7-2010 αγωγές, τις δύο από 4-9-2012 ανακοινώσεις δίκης - προσεπικλήσεις - παρεμπίπτουσες αγωγές και τις δύο από 14-11-2012 πρόσθετες παρεμβάσεις, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3839/2013 του ίδιου Δικαστηρίου και 658/2017 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 21-6-2017 αίτησή της και τους από 22-12-2017 προσθέτους αυτής λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων αυτής λόγων, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

Μετά τη συζήτηση της υποθέσεως και ειδικότερα την 26η Φεβρουαρίου 2020 ο Προεδρεύων Αρεοπαγίτης του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Θεόδωρος Κανελλόπουλος, κατέθεσε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την υπό την ίδια ημερομηνία δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), η οποία έχει ως εξής: "Κατά τη δικάσιμο της 24-2-2020 του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, λόγω κωλύματος του Προέδρου του Τμήματος κ.

Γεωργίου Κοντού, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, προήδρευσα, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, του ως άνω Πολιτικού Τμήματος κατά την εκδίκαση των με αριθμό πινακίου 21 και 22 αντίθετων αιτήσεων αναιρέσεως κατά της απόφασης 658/2017 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και συγκεκριμένα: 1) Της από 21-6-2017 αιτήσεως της εταιρείας με την επωνυμία "ΔΕΣΦΑ ΑΕ" κατά α) της εταιρείας με την επωνυμία "...

ΑΕ", β)..., γ) ... και 2) Της από 4-7-2017 αιτήσεως της εταιρείας "... ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" κατά της εταιρείας με την επωνυμία "ΔΕΣΦΑ ΑΕ", σύμφωνα δε με δήλωση στα πρακτικά του πληρεξούσιου δικηγόρου της ως άνω διαδίκου εταιρείας ... ΑΕ, καθολικός διάδοχος αυτής είναι η εταιρεία με την επωνυμία "...

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ". Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο και κατά τη μελέτη των εν λόγω υποθέσεων, διαπίστωσα, όσον αφορά την πιο πάνω καθολική διάδοχο, ότι πρόκειται για εταιρεία της οποίας κάποιες υποθέσεις χειρίζεται, ως πληρεξούσιος δικηγόρος της, ο αδελφός μου Αθανάσιος Κανελλόπουλος, δικηγόρος Αθηνών, με την ιδιότητα του εξωτερικού συνεργάτη αυτής.

Ενόψει αυτού, ζητώ, κατ' άρθρο 52 παρ.1 περ. γ' και στ' ΚΠολΔ, την αυτοεξαίρεσή μου από τις παραπάνω δύο υποθέσεις".

Στη συνέχεια στις 16-3-2020 το Δικαστήριο συγκροτήθηκε σε συμβούλιο από τις: Αλτάνα Κοκκοβού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, ως Πρόεδρο του Α2 Πολιτικού Τμήματος (η οποία ορίστηκε με την 84/2020 Πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) και λοιπά μέλη της Σύνθεσής του τις Αρεοπαγίτες του ιδίου Τμήματος Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου, Μυρσίνη Παπαχίου - Εισηγήτρια επί της δήλωσης αυτοεξαίρεσης - και Αναστασία Μουζάκη, (η οποία ορίστηκε με την 98/2020 Πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), καθώς και από την ίδια ως άνω γραμματέα, προκειμένου να αποφασίσει για την ανωτέρω δήλωση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 55 παρ. 1 και 4 ΚΠολΔ "Δικαστές πολυμελών δικαστηρίων και εισαγγελείς, αν υπάρχει λόγος εξαίρεσής τους, οφείλουν να το δηλώσουν στον πρόεδρο του δικαστηρίου". "Το δικαστήριο αποφασίζει χωρίς τη συμμετοχή εκείνου που υπέβαλε τη δήλωση και χωρίς συζήτηση στο ακροατήριο".

Συνεπώς, νόμιμα φέρεται στο δικαστήριο τούτο, που συνεδριάζει σε συμβούλιο, η από 26-02-2020 δήλωση κωλύματος (αυτοεξαίρεσης), που υποβλήθηκε στον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου από τον Αρεοπαγίτη Θεόδωρο Κανελλόπουλο, μέλος της συνθέσεως του Τμήματος αυτού και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω.

II. Κατά το άρθρο 52 παρ. 1 εδ. γ' ΚΠολΔ, δικαστές, εισαγγελείς και υπάλληλοι της γραμματείας, με οποιαδήποτε ιδιότητα και αν ενεργούν, μπορούν να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιοδήποτε διάδικο αν είναι συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, σε ευθεία γραμμή ή συνδέονται με υιοθεσία, ή είναι συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας σε πλάγια γραμμή έως το δεύτερο βαθμό προσώπου, το οποίο παίρνει μισθό ή άλλη χορηγία με χρηματική αξία είτε για τις υπηρεσίες που παρέχει, είτε για οποιοδήποτε άλλο λόγο από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή οποιασδήποτε μορφής εταιρία που έχουν άμεσο ή έμμεσο ιδιωτικό συμφέρον στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ προκύπτει ότι οι δικαστές, που υπηρετούν πρωτίστως την αμεροληψία της δικαιοσύνης, μπορεί να προτείνουν την εξαίρεσή τους ή να εξαιρεθούν από οποιονδήποτε διάδικο, για κάποιον από τους ως άνω καθοριζόμενους λόγους. Η δήλωση αυτού του κωλύματος δεν υπόκειται σε κανένα χρονικό περιορισμό και μπορεί να γίνει και στη διάσκεψη της υπόθεσης για την έκδοση της σχετικής απόφασης, οπότε, αν αποφασιστεί η έξοδος του εξαιρετέου από τη σύνθεση δικαστή, το δικαστήριο οφείλει να απόσχει από την εκδίκαση της υπόθεσης.

III. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο ενώπιον του παρόντος Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, στη δικάσιμο της 24-2-2020, της με αριθμ. πινακίου 21 αιτήσεως αναιρέσεως και συγκεκριμένα: Της από 21-6-2017 αιτήσεως και των από 22.12.2017 προσθέτων λόγων αυτής της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία " ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Α.Ε." και με το διακριτικό τίτλο "ΔΕΣΦΑ Α.Ε." νομίμως εκπροσωπουμένης, κατά των: 1.

της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία " ... Α.Ε.", νομίμως εκπροσωπουμένης, 2. της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία " ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.", νομίμως εκπροσωπουμένης και 3. της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "PRIME INSURANSE COMPANY LIMITED", νομίμως εκπροσωπουμένης και για αναίρεση της υπ' αριθμ. 658/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, το μέλος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης Θεόδωρος Κανελλόπουλος διαπίστωσε ότι συντρέχει περίπτωση αυτοεξαίρεσής του, γι' αυτό και υπέβαλε προς τον Πρόεδρο του Αρείου Πάγου την ακόλουθη δήλωση: "ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ ΔΗΛΩΣΗ ΚΩΛΥΜΑΤΟΣ (ΑΥΤΟΕΞΑΙΡΕΣΗΣ) ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ, ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗ"........ "Κατά τη δικάσιμο της 24-2-2020 του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, λόγω κωλύματος του Προέδρου του Τμήματος κ.

Γεωργίου Κοντού, Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, προήδρευσα, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, του ως άνω Πολιτικού Τμήματος κατά την εκδίκαση των με αριθμό πινακίου 21 και 22 αντίθετων αιτήσεων αναιρέσεως κατά της απόφασης 658/2017 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών και συγκεκριμένα: 1) Της από 21-6-2017 αιτήσεως της εταιρείας με την επωνυμία "ΔΕΣΦΑ ΑΕ" κατά α) της εταιρείας με την επωνυμία "...

ΑΕ", β)..., γ) ... και 2) Της από 4-7-2017 αιτήσεως της εταιρείας "... ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" κατά της εταιρείας με την επωνυμία "ΔΕΣΦΑ ΑΕ", σύμφωνα δε με δήλωση στα πρακτικά του πληρεξούσιου δικηγόρου της ως άνω διαδίκου εταιρείας ... ΑΕ, καθολικός διάδοχος αυτής είναι η εταιρεία με την επωνυμία "...

ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ". Μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο και κατά τη μελέτη των εν λόγω υποθέσεων, διαπίστωσα, όσον αφορά την πιο πάνω καθολική διάδοχο, ότι πρόκειται για εταιρεία της οποίας κάποιες υποθέσεις χειρίζεται, ως πληρεξούσιος δικηγόρος της, ο αδελφός μου Αθανάσιος Κανελλόπουλος, δικηγόρος Αθηνών, με την ιδιότητα του εξωτερικού συνεργάτη αυτής.

Ενόψει αυτού, ζητώ, κατ' άρθρο 52 παρ.1 περ. γ' και στ' ΚΠολΔ, την αυτοεξαίρεσή μου από τις παραπάνω δύο υποθέσεις".

Η διαπίστωση αυτή του δηλούντος ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και εντεύθεν είναι βάσιμα τα αναφερόμενα στη δήλωσή του. Συνακόλουθα, επειδή είναι ενδεχόμενο να δημιουργηθεί στους διαδίκους η εντύπωση ότι θα οδηγηθεί σε κρίση επηρεασμένος από τον αναφερόμενο στη δήλωση χειρισμό ορισμένων υποθέσεων της ως άνω καθολικής διαδόχου εταιρίας, εκ μέρους του Αθανασίου Κανελλόπουλου, δικηγόρου Αθηνών, αδελφού του, ως πληρεξουσίου δικηγόρου αυτής, με την ιδιότητα του εξωτερικού συνεργάτη της, πρέπει να αποφανθεί το Δικαστήριο τούτο ότι ο προαναφερόμενος Αρεοπαγίτης, μέλος της συνθέσεως αυτού, είναι εξαιρετέος στην εξεταζόμενη υπόθεση.

Συνεπώς πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως της προκειμένης υποθέσεως, κατά το άρθρο 307 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΦΑΙΝΕΤΑΙ ότι ο Αρεοπαγίτης Θεόδωρος Κανελλόπουλος, μέλος της συνθέσεως του Δικαστηρίου τούτου στη δικάσιμο της 24-02-2020, είναι εξαιρετέος στη συζήτηση της αναφερόμενης στο σκεπτικό υποθέσεως.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επανάληψη της συζητήσεως της κρινόμενης από 21-6-2017 αιτήσεως και των από 22.12.2017 προσθέτων λόγων αυτής της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Α.Ε." και με το διακριτικό τίτλο " ΔΕΣΦΑ Α.Ε." νομίμως εκπροσωπουμένης, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 658/2017 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών σε νέα δικάσιμο που θα οριστεί με επιμέλεια των διαδίκων, ενώπιον του ιδίου τμήματος του Αρείου Πάγου, στη σύνθεση του οποίου δεν θα μετέχει ο εξαιρετέος δικαστής.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 16 Μαρτίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2020.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ