283/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 283 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Άρθρα 1389 επ., 1492 επ., 1442 ΑΚ, 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δικ. Λήψη υπόψη από το Εφετείο πραγμάτων που δεν προτάθηκαν και ασκούσαν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης διατροφής της αναιρεσείουσας, αφού δέχθηκε ότι υπήρχε αίτημα διατροφής λόγω διαζυγίου, το οποίο απέρριψε γιατί δεν είχε λυθεί αμετακλήτως ο γάμος ενώ το αίτημα διατροφής στηριζόταν σε διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης των διαδίκων. Αναιρεί (βάσιμος λόγος άρθρ. 559 αρ.8 Κ.Πολ.Δικ.).

Αριθμός 283/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γιαννούλη, Βασίλειο Φούκα, Νικόλαο Λεοντή και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 9 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. εν διαστάσει συζ. Κ. Τ., το γένος Δ. Κ., κατοίκου ..., ατομικά και δια λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων της Τ.-Μ. Τ. και Α. Τ., ως ασκούσα την επιμέλειά τους, κατοίκων ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σαράντο Ζαβάκο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Κ. Τ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5.2.2008 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσα που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 39039/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 2026/2009 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23.3.2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας ανέγνωσε την από 7 Σεπτεμβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου από το άρθρο 559 αρ. 8 του ΚπολΔ λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνης της.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την 8478Γ/4-6-2010 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσ/νίκης ..., την οποία επικαλείται και προσκομίζει η αναιρεσείουσα, ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την πιο πάνω αναφερόμενη δικάσιμο, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως προς τον αναιρεσίβλητο. Επομένως, εφόσον ο τελευταίος δεν εμφανίσθηκε κατά την προαναφερόμενη δικάσιμο, κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου του, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.).

Κατά το άρθρο 559 αρ. 8 του ΚΠολΔικ αναίρεση επιτρέπεται και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, ως "πράγματα" θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, οι θεμελιωτικοί, καταλυτικοί ή διακωλυτικοί ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, ασκούμενου με αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση ή με λόγο έφεσης ή αντέφεσης (ΟλΑΠ 3/1997). Εξάλλου από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1389, 1390, 1399. 1492, 1487, 1493, 1494, 1498 και 1442 του ΑΚ συνάγεται ότι η αξίωση διατροφής του συζύγου παρέχεται υπό διαφορετικές προϋποθέσεις στις περιπτώσεις εύλογης διακοπής της έγγαμης συμβίωσης και αμετάκλητης λύσης του γάμου με διαζύγιο (βλ. ΑΠ 113/1974).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το Εφετείο εκτίμησε ως περιλαμβανόμενο στο δικόγραφο της ένδικης από 5-2-2008 αγωγής της αναιρεσείουσας (και) αίτημα διατροφής της από τον αναιρεσίβλητο - εναγόμενο, μετά την αμετάκλητη λύση του γάμου τους, το οποίο αίτημα απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμο, κατά παραδοχή σχετικού λόγου έφεσης του αναιρεσιβλήτου, διότι η 1616/2003 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης για τη διάζευξη των διαδίκων δεν είχε καταστεί αμετάκλητη, λόγω ασκήσεως κατ' αυτής από αμφοτέρους εφέσεων που δεν είχαν εκδικασθεί, ενώ εξαφάνισε κατά το μέρος αυτό την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί το με την ανωτέρω έννοια αγωγικό αίτημα. Από την παραδεκτή επισκόπηση (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔικ) της από 5-2-2008 αγωγής της αναιρεσείουσας-ενάγουσας προκύπτει ότι αυτή προέβαλε αίτημα διατροφής της λόγω ανυπαίτιας διάσπασης της έγγαμης συμβίωσης και όχι λόγω αμετάκλητης λύσης του γάμου της με τον αναιρεσίβλητο. Αναφορά για αμετάκλητη λύση του γάμου των διαδίκων έχει περιληφθεί (πλεοναστικώς) σε παρατιθέμενη περικοπή αιτιολογίας της 10241/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης που επιδίκασε διατροφή της αναιρεσείουσας για προγενέστερο χρόνο, ενώ από το υπόλοιπο περιεχόμενο της αγωγής καθίσταται σαφές ότι υποβάλλεται με αυτή αίτημα διατροφής της αναιρεσείουσας λόγω διακοπής της έγγαμης συμβίωσής της με τον αναιρεσίβλητο, όπως υποδηλώνεται άλλωστε και από τα διαμειβόμενα μεταξύ αυτών δικόγραφα, στα οποία η αναιρεσείουσα φέρεται ως εν διαστάσει σύζυγος του αναιρεσιβλήτου. Με το να δεχθεί όμως το Εφετείο, ότι η ένδικη αγωγή περιλάμβανε αίτημα της αναιρεσείουσας προς διατροφή της μετά την αμετάκλητη λύση του γάμου της και να απορρίψει ακολούθως το αίτημα αυτό, γιατί δεν αποδεικνυόταν το αμετάκλητο της λύσης του γάμου της, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Διότι λόγω της εσφαλμένης αυτής κρίσης του Εφετείου και με την εξαφάνιση της ευνοϊκής για την αναιρεσείουσα-ενάγουσα σχετικής διατάξεως της αποφάσεως του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, ματαιώθηκε η ικανοποίηση του στηριζόμενου σε (αναίτια) διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης των διαδίκων αγωγικού αιτήματος διατροφής της αναιρεσείουσας. Επομένως ο εκ του άρθρου 559 αρ. 8 του Κ.Πολ.Δικ. πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος, ενώ παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων αναιρέσεως. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρα 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δικ.) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δικ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 2026/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ