283/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 283 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 283/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Γεώργιο Γιαννούλη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : Του Ν.Π.Δ.Δ με την επωνυμία "Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης" που εδρεύει στην Κομοτηνή και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος του Κωνσταντίνος Ρέμελης με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ. χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου : .........., η οποία δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23.02.2006 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 160/2005 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 51/2006 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητά το αναιρεσείον με την από 28.07.2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκε μόνον το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Γιαννούλης ανέγνωσε την από 09.11.2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Επειδή, εκ των διατάξεων των άρθρων 576 § 2, 568 §§ 1 και 4 και 498 § 1 του ΚΠολΔ συνάγεται, ότι ο Άρειος Πάγος, εφόσον ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως δεν εμφανιστεί, οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως, αν αυτός κλήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως και σε καταφατική περίπτωση να προχωρήσει στη συζήτηση παρά την απουσία του. Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη υπ' αριθ. ....... έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ξάνθης ........, αποδεικνύεται ότι, μετά από έγγραφη παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος, ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με τις πράξεις καταθέσεως και ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση αυτής κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας αποφάσεως, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη. Επομένως, εφόσον αυτή δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με οποιοδήποτε νόμιμο τρόπο κατά την προκειμένη δικάσιμο, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αιτήσεως παρά την απουσία της, ως εάν ήταν και αυτή παρούσα.

2. Επειδή, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 118 § 4, 560 § 1 και 566 § 1 του ΚΠολΔ, για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, πρέπει, πλην άλλων, να καθορίζεται στο αναιρετήριο και σε τι συνίσταται η παραβίαση των ουσιαστικών κανόνων δικαίου (ΟλΑΠ 32/1996).

Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον εναγόμενο ΝΠΔΔ με το πρώτο μέρος του πρώτου λόγου της αναιρέσεως προβάλλει, ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο, το οποίο με την προσβαλλομένη απόφασή του απέρριψε την έφεσή του κατά της αποφάσεως του Ειρηνοδικείου, που έκανε δεκτή την ένδικη αγωγή της αναιρεσίβλητης ενάγουσας κατ' αυτού ως ουσιαστικά βάσιμη, με το να δεχθεί, ότι υφίστατο πίστωση στον ειδικό λογαριασμό του αναιρεσείοντος Πανεπιστημίου, ότι αυτή δεν ήταν δεσμευμένη από την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαιτίας αντιδικιών μεταξύ του επιστημονικά υπευθύνου του έργου και του Πανεπιστημίου, και ότι τα ανωτέρω αποδειχθέντα σε συνδυασμό με την υπ' αριθ. .......

απόφαση της Συγκλήτου του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ να διατηρήσει την αναστολή όλων των ερευνητικών έργων με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή ........, δεν οδηγούν στο συμπέρασμα, ότι η αναστολή αυτή αφορούσε και συμβάσεις έργου, που εκτελέσθηκαν σε προηγούμενο της λήψης της ως άνω απόφασης της Συγκλήτου χρόνο, αλλά, αντιθέτως, ότι η αναστολή είχε σχέση μόνο με την μελλοντική εξέλιξη του πιο πάνω προγράμματος, και ως εκ τούτου το Πανεπιστήμιο υποχρεούταν στην καταβολή της οφειλόμενης αμοιβής σε έκαστο δικαιούχο, που εκτέλεσε το αναληφθέν έργο κατά τη χρονική περίοδο πριν τη λήψη της προαναφερόμενης απόφασης της Συγκλήτου (μεταξύ των οποίων και η ενάγουσα), δοθέντος μάλιστα ότι το έργο που εκτέλεσε αυτή με τίτλο "Ταυτοποίηση πηγών των αιωρούμενων σωματιδίων και πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων σε αστικές περιοχές της Ευρώπης" αφορούσε χρονική περίοδο, για την οποία είχαν αποπληρωθεί οι δαπάνες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή", παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 681 επ., 361, 345 και 288 του ΑΚ και τους ερμηνευτικούς κανόνες των δικαιοπραξιών των άρθρων 173 και 200 του αυτού Κώδικος.

Ο λόγος, όμως, αυτός αναιρέσεως κατά το πρώτο μέρος του από το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος, προεχόντως μεν λόγω αοριστίας, διότι, ως προς μεν την παράβαση των ουσιαστικών διατάξεων, δεν καθορίζεται στο αναιρετήριο σε τι συνίσταται αυτή, ενόψει μάλιστα και του ότι στις κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιλαμβάνεται και δεν έγινε δεκτή η επικαλούμενη από το αναιρεσείον ΝΠΔΔ αδυναμία πληρωμής της οφειλόμενης αμοιβής λόγω μη θέσεως στη διάθεσή του των απαραίτητων κεφαλαίων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως προς δε την παράβαση των ερμηνευτικών κανόνων των δικαιοπραξιών, δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο, ούτε προκύπτει από την επισκόπηση της αποφάσεως, ότι το δικαστήριο της ουσίας, μολονότι διαπίστωσε την ύπαρξη κενών στη σύμβαση ή είχε αμφιβολία ως προς την έννοια αυτής, δεν εφήρμοσε τους αναφερόμενους ερμηνευτικούς κανόνες, επικουρικά δε διότι ο λόγος αυτός, υπό την επίκληση της παραβιάσεως των ως άνω διατάξεων, πλήττει την αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πραγματικά γεγονότα ουσιαστική εκτίμηση του δικαστηρίου (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ).

3. Επειδή, το αναιρεσείον με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση, διότι παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 281 του ΑΚ με το να απορρίψει την ένστασή του για καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος, που άσκησε με την αγωγή. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε ότι "εφόσον επρόκειτο περί συμβάσεως αναθέσεως έργου το αναιρεσείον εναγόμενο ΝΠΔΔ δεν απαλλασσόταν από την υποχρέωση καταβολής αμοιβής για το έργο που εκτέλεσε η (αναιρεσίβλητη) ενάγουσα και από το οποίο ωφελήθηκε το ίδιο, με συνέπεια η ασκηθείσα αξίωση της ενάγουσας για καταβολή της αμοιβής της να μην ασκείται κατά τρόπο, που να υπερβαίνει προφανώς τα όρια που θέτουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, δεδομένου ότι υφίστατο σχετική πίστωση στον ειδικό λογαριασμό του εναγόμενου ΝΠΔΔ για την πληρωμή της αμοιβής της". Με αυτά και μόνο τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, και κατέληξε στο ανωτέρω αποδεικτικό πόρισμα, δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 281 του ΑΚ με το να μη δεχθεί ότι συνέτρεχαν οι όροι για την εφαρμογή της, ο δε περί του αντιθέτου από το άρθρο 560 αριθ. 1 του ΚΠολΔ δεύτερος λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

4. Επειδή, κατά της αποφάσεως του ειρηνοδικείου, καθώς και κατά της αποφάσεως του πρωτοδικείου, που εκδόθηκε επί εφέσεως κατ' αποφάσεως ειρηνοδικείου, αναίρεση συγχωρείται μόνο για τους λόγους, που περιοριστικώς αναφέρονται στο άρθρο 560 του ΚΠολΔ, σε αυτούς δε δεν περιλαμβάνονται και οι από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 12 του ίδιου Κώδικα λόγοι α) για την παρά το νόμο μη λήψη υπόψη πραγμάτων που προτάθηκαν νομίμως και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και β) για παραβίαση των ορισμών του νόμου σχετικά με τη δύναμη των αποδεικτικών μέσων. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως κατά το δεύτερο μέρος του, με τον οποίο προβάλλεται, κατ' εκτίμηση, ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως εφετείο, υπέπεσε στις πλημμέλειες των αναφερόμενων εδαφίων του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, αντιστοίχως, είναι απαράδεκτος. 5. Μετά ταύτα, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28 Ιουλίου 2006 αίτηση του ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης" περί αναιρέσεως της υπ' αριθ. 51/2006 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ