280/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 280 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Άρθρα 270, 524 παρ.1, 2 και 528 Κ.Πολ.Δικ. (όπως ίσχυαν μετά το ν. 2915/2001). Επί ερημοδικίας στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, σε δίκη διαζυγίου, ο ερημοδικασθείς για να θεωρηθεί προσηκόντως παριστάμενος στο δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας, όπου γίνεται υποχρεωτικά προφορική συζήτηση για την έφεσή του που λειτουργεί ως αναιτιολόγητη ανακοπή ερημοδικίας, πρέπει να εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο και δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ., που παρέχει δυνατότητα παράστασης με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου ότι δεν θα παραστεί κατά την εκφώνηση της υπόθεσης. Λόγος αναίρεσης από 559 αρ.6 Κ.Πολ.Δικ. αβάσιμος.

Αριθμός 280/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γιαννούλη, Βασίλειο Φούκα, Νικόλαο Λεοντή και Δημήτριο Τίγγα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 9 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Π. Μ. του Γ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεόφιλο Ρουμελιώτη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Χ. Ε. του Γ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Αλευρά, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1 Νοεμβρίου 2004 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3419/2006 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 8027/2007 του Εφετείου Αθηνών όπως αυτή διορθώθηκε με την 4222/2009 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου. Την αναίρεση των τελευταίων αποφάσεων ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17-11-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας ανέγνωσε την από 27 Δεκεμβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 6 του Κ.Πολ.Δικ αναίρεση επιτρέπεται, αν παρά το νόμο και ιδίως παρά τις σχετικές με την επίδοση διατάξεις ο διάδικος δικάσθηκε ερήμην. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι θεμελιώνεται λόγος αναιρέσεως για παράνομη ερημοδικία του διαδίκου, ανεξαρτήτως αν η ερημοδικία του είναι πραγματική ή πλασματική ή αν υφίσταται ή όχι δικονομική βλάβη οπό την άκυρη ερημοδικία του, αρκεί μόνον ότι οι σχετικοί κανόνες να εφαρμόσθηκαν εσφαλμένα (Α.Π. 1863/1980). Εξάλλου από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 270, 524 παρ. 1 και 2 και 528 ΚΠολΔ, όπως αυτά ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με τα άρθρα, αντιστοίχως, 12, 16 παρ.3 και 16 παρ.4 ταυ ν. 2915/2001, προκύπτει ότι είναι υποχρεωτική η προφορική συζήτηση ενώπιον όλων των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων, ενώ ενώπιον των δευτεροβάθμιων δικαστηρίων η προφορική συζήτηση είναι υποχρεωτική μόνον στην περίπτωση κατά την οποία η έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης ασκήθηκε από το διάδικο που δικάστηκε στον πρώτο βαθμό σαν να ήταν παρών, οπότε, με την τυπική παραδοχή της έφεσης, η οποία λειτουργεί ως υποκατάστατο της καταργηθείσας αναιτιολόγητης ανακοπής ερημοδικίας, εξαφανίζεται η πρωτόδικη απόφαση, μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους, χωρίς να απαιτείται να ευδοκιμήσει προηγουμένως κάποιος λόγος της έφεσης και αναδικάζεται η υπόθεση από το εφετείo, η συζήτηση ενώπιον του οποίου γίνεται πλέον προφορικά. Στην περίπτωση αυτή, που είναι υποχρεωτική η προφορική συζήτηση ενώπιον του Εφετείου, δεν έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν είναι επιτρεπτή η παράσταση κατά τη συζήτηση με κοινή δήλωση των διαδίκων, που υπογράφεται από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους ή με δήλωση του ενός ή ορισμένων μόνον πληρεξουσίων, ότι δεν θα παραστούν κατά την εκφώνηση. Η κατά το άρθρο 528 του Κ.Πολ.Δικ. απαγόρευση της παράστασης με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου ισχύει όχι μόνον για το διάδικο, ο οποίος δικάστηκε στον πρώτο βαθμό σαν να ήταν παρών, αλλά και για τον αντίδικό του, ο οποίος είχε παραστεί κανονικά, γιατί διαφορετικά προφορική συζήτηση δε νοείται, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα εκατέρωθεν ακροάσεως και κατ' αντιδικία συζητήσεως της υποθέσεως, για να εξασφαλίζεται η αρχή της δίκαιης δίκης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ (Α.Π. 251/2009, 866/2008). Εάν ο μη προσηκόντως παριστάμενος και γι' αυτό ερήμην δικαζόμενος διάδικος είναι ο εκκαλών, τότε η έφεσή του απορρίπτεται σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 524 παρ.3 Κ.Πολ.Δικ. και η απόρριψη συντελείται κατ' ουσίαν, ανεξάρτητα από την υποβολή ή μη σχετικού αιτήματος του εφεσιβλήτου, διότι ο εκκαλών με την απουσία του ή τη μη προσήκουσα παράστασή του θεωρείται ότι παραιτείται από την έφεση και αποδέχεται την πρωτόδικη απόφαση (ΑΠ 625/2000,126/ 2000).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης προκύπτουν τα ακολούθα: Με την 3419/2006 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των γαμικών διαφορών και ερήμην της ήδη αναφεσείουσας- εναγομένης, αλλά η διαδικασία προχώρησε σαν να ήταν και αυτή παρούσα, έγινε δεκτή η από 26-2-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου-ενάγοντας και λύθηκε ο μεταξύ των διαδίκων γάμος. Κατά της πρωτόδικης αυτής απόφασης η αναιρεσείουσα άσκησε την από 20-9-2006 έφεσή της, η συζήτηση της οποίας ενώπιον του Εφετείου Αθηνών ορίστηκε για τη δικάσιμο της 26-4-2007. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης ο μεν εφεσίβλητος και ήδη αναιρεσίβλητος εκπροσωπήθηκε από τον παριστάμενο πληρεξούσιο δικηγόρο του, η δε εκκαλούσα και τώρα αναιρεσείουσα δεν εμφανίστηκε και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της, ο οποίος παραστάθηκε με δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως αυτή διορθώθηκε με την συμπροσβαλλόμενη 4222/2009, ερήμην επίσης της αναιρεσείουσας, διορθωτική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, κατά της οποίας δεν προβάλλεται πλημμέλεια, έκρινε ως μη κανονική την παράσταση της αναιρεσείουσας, που πρωτοδίκως είχε δικαστεί σαν να ήταν παρούσα, ενόψει του ότι η εκ μέρους αυτής άσκηση της εφέσεως θα επέφερε την εξαφάνιση της εκκαλουμένης άνευ άλλου τινός, με συνέπεια να είναι υποχρεωτική η προφορική συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου και με τη σκέψη αυτή, λόγω ερημοδικίας της αναιρεσείουσας, ως εκκαλούσας, απέρριψε την έφεση. Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν δίκασε παρά το νόμο ερήμην την αναιρεσείουσα, διότι η τελευταία, ενόψει της ερημοδικίας της στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, όφειλε, για να θεωρηθεί προσηκόντως παριστάμενη στο δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας, κατά τον οποίο ήταν υποχρεωτική η προφορική συζήτηση της υποθέσεως, να εκπροσωπηθεί από πληρεξούσιο δικηγόρο και όχι να παραστεί με δήλωση αυτού, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ. Επομένως ο εκ του άρθρου 559 αρ. 6 του Κ.Πολ.Δικ., όπως εκτιμάται, μοναδικός λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση, ότι εσφαλμένως, υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις, δίκασε ερήμην την αναιρεσείουσα και απέρριψε την έφεσή της ως ανυποστήρικτη, είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 του Κ.Πολ.Δικ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17-11-2009 αίτηση της Π. Μ. για αναίρεση της 8027/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, όπως διορθώθηκε με την 4222/2009 απόφαση του αυτού Δικαστηρίου.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Ιανουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ