277/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 277 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 277/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές : Θεόδωρο Αποστολόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννη Δαβίλλα, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη και Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 6η Δεκεμβρίου 2005, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τζιώτη, για να δικάσει μεταξύ :

Των αναιρεσειόντων : 1) Γ. Κ. του Σ., 2) Ε. Κ. του Α., 3) Δ. Χ., 4) Κ. Η. του Π., 5) Φ. Κ., κατοίκων .... Εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ταρσίτσα Καλλιμπάκα-Κυπαρισσίδου.

Της αναιρεσίβλητης : Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "Ολυμπιακή Αεροπορία Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πετρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10 Οκτωβρίου 2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 14226/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 1188/2003 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες, με την 22 Νοεμβρίου 2004 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος-Φώτιος Χατζηπανταζής διάβασε την από 21 Νοεμβρίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αναιρέσεως και την απόρριψη του δεύτερου λόγου αυτής.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψη και κάθε πλευρά την καταδίκη της αντίδικης στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 του Ν.3198/1955, κάθε αξίωση του μισθωτού προς καταβολή της κατά το Ν.2112/1920, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, αποζημίωσης είναι απαράδεκτη, εφόσον η σχετική αγωγή δεν κοινοποιήθηκε εντός εξαμήνου από τότε που κατέστη απαιτητή. Με τη διάταξη αυτή θεσπίσθηκε εξάμηνη αποσβεστική προθεσμία, λαμβανόμενη υπόψη κατά το άρθρο 280 Α.Κ.

και αυτεπαγγέλτως, του δικαιώματος του μισθωτού, που απολύθηκε, προς καταβολή σ'αυτόν της νόμιμης αποζημίωσης, η αξίωση της οποίας γεννάται και είναι απαιτητή από την ημέρα της απολύσεως (Ολ.Α.Π. 16/1994). Πρόδηλο είναι ότι η ανωτέρω διάταξη αφορά αποζημίωση, την οποία ο μισθωτός δικαιούται απ' ευθείας από το Ν.2112/1920 και όχι αποζημίωση, που δικαιούται από άλλη αιτία, όπως διατάξεις άλλων νόμων, συλλογικές συμβάσεις εργασίας, διαιτητικές αποφάσεις, οι οποίες παραπέμπουν στο Ν.2112/1920 μόνο για τον καθορισμό του ποσού της αποζημιώσεως, εκτός αν οι διατάξεις αυτές παραπέμπουν στο άρθρο 6 του Ν.3198/1955.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 6 παρ. 1, 2 και 3 του Ν.1759/1988, οι ασφαλισμένοι στο Ι.Κ.Α. για τον κλάδο συντάξεων διοικητικοί, τεχνικοί και υπόλοιπο προσωπικό εδάφους της Ολυμπιακής Αεροπορίας και της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία με την έκδοση απλής διαπιστωτικής πράξης και καταβολή της προβλεπόμενης από τις οικείες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τα πρακτικά συμφωνίας αποζημίωσης και δικαιούνται πλήρη σύνταξη γήρατος, ανεξάρτητα από ηλικία, αν πραγματοποιήσουν 10.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες 4.500 τουλάχιστον στην Ολυμπιακή Αεροπορία και στην Ολυμπιακή Αεροπλοΐα.

Επίσης, οι ως άνω ασφαλισμένοι αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία με την έκδοση απλής διαπιστωτικής πράξης και καταβολή της προβλεπόμενης από τις οικείες συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τα πρακτικά συμφωνίας αποζημίωσης και δικαιούνται πλήρη σύνταξη γήρατος, αν πραγματοποιήσουν 9.000 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες 4.500 τουλάχιστον στην Ολυμπιακή Αεροπορία και στην Ολυμπιακή Αεροπλοΐα και συμπληρώσουν το 57ο έτος της ηλικίας τους.

Οι ίδιοι ασφαλισμένοι έχουν δικαίωμα να αποχωρήσουν προαιρετικά από την υπηρεσία τους με την προαναφερόμενη διαδικασία και εφόσον υποβάλλουν σχετική αίτηση προς την εργοδότρια εταιρία και να λάβουν πλήρη σύνταξη γήρατος, ανεξάρτητα από ηλικία, αν έχουν πραγματοποιήσει οι μεν άνδρες 9.000 ημέρες ασφάλισης, οι δε γυναίκες 7.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες 4.500 τουλάχιστον ημέρες στην Ολυμπιακή Αεροπορία και στην Ολυμπιακή Αεροπλοΐα (άνδρες - γυναίκες).

Η τελευταία ρύθμιση, που εξασφαλίζει πλήρη σύνταξη γήρατος και στους έχοντας ελάχιστα χρόνια ασφάλισης, υπαγορεύθηκε από λόγους γενικότερου συμφέροντος, έγινε δε με αντικειμενικά κριτήρια και αποτέλεσε αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ της Ομοσπονδίας Σωματείων Πολιτικής Αεροπορίας (Ο.Σ.Π.Α.) και της Ολυμπιακής Αεροπορίας.

Για τη βεβαίωση των προϋποθέσεων αποχώρησης των εργαζομένων (υποχρεωτικής και προαιρετικής) εκδίδεται σχετική διαπιστωτική πράξη και απαιτείται επιπλέον η καταβολή της προβλεπόμενης από τις οικείες συλλογικές συμβάσεις εργασίας αποζημίωσης, η οποία ανερχόταν από 1.1.1997 και εφεξής για όσους υπέβαλαν αίτηση πρόωρης συνταξιοδότησης με βάση το Ν.1759/1988 κατά τη διάρκεια του έτους, που θεμελίωσαν το δικαίωμα, στο 100% της αποζημίωσης του Ν.2112/1920 και για όσους υπέβαλαν την αίτηση αυτή μετά την παρέλευση του έτους θεμελίωσης του εν λόγω δικαιώματος στο 80% της αποζημίωσης του Ν.2112/1920, σύμφωνα με τα άρθρα 5 παρ. 1 και 6 του Ν.1759/1988, 5 της από 5.3.1992 ειδικής επιχειρησιακής συλλογικής συμβάσεως εργασίας μεταξύ της Ο.Α.

και της Ο.Σ.Π.Α. και 4 της από 29.1.1997 ειδικής επιχειρησιακής συλλογικής συμβάσεως εργασίας μεταξύ της Ο.Α. και της Ο.Σ.Π.Α. Ακολούθως, κατά το άρθρο 2 παρ. 1, 4 και 10 του Ν.2271/1994, όσοι εργαζόμενοι στην Ολυμπιακή Αεροπορία και στην "Ολυμπιακή Αεροπλοΐα Α.Ε.", ασφαλισμένοι στο Ι.Κ.Α. για τον κλάδο σύνταξης, έχουν συμπληρώσει ή συμπληρώνουν έως και την 31.12.1997 τον αριθμό των ημερών ασφάλισης, που αναφέρεται κατωτέρω, μπορούν να υποβάλουν αίτηση αποχώρησης από την υπηρεσία και να λάβουν πλήρη σύνταξη από το Ι.Κ.Α., ανεξάρτητα από την ηλικία τους, α) από το προσωπικό εδάφους, οι άνδρες, που έχουν συμπληρώσει 9.000 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες τουλάχιστον 4.500 στην Ο.Α.

και στην "Ολυμπιακή Αεροπλοΐα Α.Ε." και οι γυναίκες, που έχουν συμπληρώσει 7.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες τουλάχιστον 4.500 στην Ο.Α. ή στην "Ολυμπιακή Αεροπλοΐα Α.Ε.", β)...Στους εργαζόμενους, που συγκεντρώνουν στο πρόσωπό τους τις ανωτέρω προϋποθέσεις έως και την 31.12.1997, οι οποίοι αποχωρούν οικειοθελώς σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα και υποβάλλουν αίτηση μέσα σε ένα μήνα από τότε που ο καθένας πληροί τις προϋποθέσεις αυτές ή μέσα σε ένα μήνα από τη δημοσίευση του εν λόγω Νόμου, γι'αυτούς που πληρούν τις ως άνω προϋποθέσεις μέχρι και τη δημοσίευση του Νόμου αυτού καταβάλλεται η αποζημίωση του Ν.2112/1920.

όπως αυτή καταβαλλόταν από τις ανωτέρω εταιρίες μέχρι τη δημοσίευση του Νόμου αυτού, προσαυξημένη κατά 25%, καθώς και ποσό, το οποίο αντιστοιχεί στις τακτικές αποδοχές δύο μηνών, όπως αυτές διαμορφώνονται τον τελευταίο πριν την αποχώρησή τους μήνα και χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο από τον χαρακτηρισμό της Ο.Α.

και της Ολυμπιακής Αεροπλοΐας Α.Ε. ως επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας. Για τις περιπτώσεις, που δεν ρυθμίζονται διαφορετικά από το Νόμο αυτό, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 5 και 6 του Ν.1759/1988, ενώ μετά την 31.12.1997, για τη συνταξιοδότηση του προσωπικού της Ο.Α. και της "Ολυμπιακής Αεροπλοΐας Α.Ε.", σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 2 του νόμου αυτού, που είναι ασφαλισμένοι στο Ι.Κ.Α., ισχύουν οι διατάξεις του Ν.1759/1988 χωρίς τις ειδικότερες ρυθμίσεις του ανωτέρω Νόμου.

Επίσης. στο άρθρο 5 της από 3.3.1992 ειδικής επιχειρησιακής συλλογικής συμβάσεως εργασίας μεταξύ της Ο.Α. και της Ο.Σ.Π.Α. ορίζεται ότι η προβλεπόμενη από τις μέχρι τώρα συλλογικές συμβάσεις εργασίας και τα πρακτικά συμφωνίας αποζημίωσης του Ν.2112/1920 από ποσοστό 80% αυξάνεται ειδικά και μόνο για το έτος 1992 σε ποσοστό 100%, προκειμένου να διευκολυνθεί η μείωση του προσωπικού.

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων σαφώς προκύπτει ότι η καταβαλλόμενη αποζημίωση, σύμφωνα με τα άρθρα 6 παρ. 3 του Ν.1759/1988 και 2 παρ.4 του Ν.2271/1994, στους οικειοθελώς εξερχόμενους εργαζομένους στην Ολυμπιακή Αεροπορία παρέχεται ως κίνητρο για την πρόωρη συνταξιοδότηση των εργαζομένων της ανωτέρω εταιρείας, με σκοπό την εξυγίανση αυτής και δεν φέρει το χαρακτήρα της αποζημιώσεως για άτακτη απόλυση του Ν.2112/1920, ούτε έχουν επ' αυτής εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 8 του Ν.3198/1955, που παραπέμπουν και στο άρθρο 6 του ίδιου Νόμου, αλλ' η από τα άρθρα αυτά αναφορά στην αποζημίωση του Ν.2112/1920 τέθηκε μόνο για τον προσδιορισμό του ύψους αυτής.

Συνεπώς, για την απαίτηση της ως άνω αποζημιώσεως δεν ισχύει το απαράδεκτο, που θεσπίζεται με το άρθρο 6 παρ. 2 του Ν.3198/1955, διότι πρόκειται περί αυτοτελούς και μεταγενέστερης της ανωτέρω διατάξεως του άρθρου 6 του Ν.3198/1955 (τροποποιήθηκε ως έχει με το άρθρο 5 παρ. 1 του Ν.435/1976) ειδικής ρυθμίσεως, για τους οικειοθελώς αποχωρούντας εργαζόμενους στην Ολυμπιακή Αεροπορία και Αεροπλοΐα και εντεύθεν περί απλής παραπομπής ως προς το ποσό της αποζημιώσεως στις ρυθμίσεις του Ν.2112/1920.

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά έγγραφα προκύπτει ότι οι αναιρεσείοντες ισχυρίστηκαν με την ένδικη αγωγή τους ότι εργάζονταν στην αναιρεσίβλητη, ως προσωπικό εδάφους, με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας, αορίστου χρόνου και αποχώρησαν από την υπηρεσία ο πρώτος την 28.10.1998, ο δεύτερος την 30.12.1999, ο τρίτος την 8.11.2000, ο τέταρτος την 3.2.2000 και η Πέμπτη την 26.7.1996, κατόπιν αιτήσεώς τους και επιδόσεως σ'αυτούς της σχετικής διαπιστωτικής πράξης περί πρόωρης συνταξιοδότησής τους, οι μεν τέσσερις πρώτοι με βάση τις διατάξεις του Ν.1759/1988, η δε πέμπτη με βάση τις διατάξεις του Ν.2271/1994, γιατί πληρούσαν τις προϋποθέσεις των Νόμων αυτών.

Στη συνέχεια δε, ζήτησαν με την αγωγή την καταβολή στον καθένα εξ αυτών της διαφοράς μεταξύ της αποζημίωσης που έλαβαν και εκείνης, που δικαιούνται, σύμφωνα με τους ως άνω Νόμους. Το Εφετείο έκρινε με την προσβαλλόμενη απόφασή του ότι για τις αξιώσεις των αναιρεσειόντων προς συμπλήρωσης της οφειλόμενης σ' αυτούς κατά τις ανωτέρω διατάξεις αποζημιώσεως ίσχυε το απαράδεκτο του άρθρου 6 παρ 2 του Ν.3198/1955 και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε δεχθεί την αγωγή, την απέρριψε ως απαράδεκτη, λόγω της ασκήσεώς της μετά την πάροδο του προβλεπομένου από την άνω διάταξη εξαμήνου.

Με την κρίση του όμως αυτή το Εφετείο παραβίασε τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των Ν.3198/1955, 1759/1988 και 2271/1994 και συνεπώς ο σχετικός από το άρθρο 559 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγος της αναιρέσεως είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας του ετέρου λόγου αυτής.

Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ., προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθμ. 1188/2003 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 15 Φεβρουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ