Supreme Court orders retrial due to missing corporate board minutes proving attorney authority.

Απόφαση 276 / 2022 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 276/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Πελαγία Ακάσογλου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένης της Αντιπροέδρου Δήμητρας Κοκοτίνη), Δήμητρα Ζώη, Ιωάννα Μαργέλλου-Μπουλταδάκη, Ελένη Κατσούλη και Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 11η Μαΐου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ομόρρυθμης εταιρίας μελετών με την επωνυμία "...", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Γεώργιου Αρβανίτη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "...", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην ... και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Κυριακάκη, που ανακάλεσε την δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) παράστασή του και κατέθεσε προτάσεις.

Του Προσθέτως παρεμβαίνοντος υπέρ της αναιρεσείουσας: Σωματείου με την επωνυμία "Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών - Πανελλήνιο Ένωση Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ) το οποίο εδρεύει στην Αθήνα, και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξουσίας δικηγόρου Μαρίας Κωστοπούλου και δεν κατέθεσε προτάσεις. Κοινοποιούμενη: στο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΤΕΕ)".

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-3-2013 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 146/2015 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 870/2019 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 1-4-2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγητής ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Δημητρία Στρούζα-Ξένου-Κοκολέτση. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των ισχύοντων άρθρων 94 § 1, 96 §§ 1 & 3 και 104 § 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ενώπιον του Αρείου Πάγου οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται δια πληρεξουσίου δικηγόρου, και ως προς τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως την συζήτηση στο ακροατήριο, θεωρείται ότι υφίσταται πληρεξουσιότης, ενώ ως προς τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότης, η οποία δίδεται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη ή με προφορική δήλωση του διαδίκου καταχωριζομένη στα πρακτικά ή στην έκθεση και προκειμένου περί υποθέσεων εργατικών διαφορών και με ιδιωτικό έγγραφο φέρον βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του διαδίκου από Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή οποιαδήποτε άλλη δημοσία ή δημοτική αρχή και ότι ο Άρειος Πάγος εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, κατά πάσα στάση της δίκης την ύπαρξη πληρεξουσιότητος, της οποίας η έλλειψη ή η μη προσήκουσα χορήγηση συνεπάγεται την μη προσήκουσα παράσταση του διαδίκου κατά την συζήτηση της υποθέσεως και την κήρυξη ως ακύρων όλων των προπαρασκευαστικών πράξεων και των κλήσεων (ΑΠ 536/2020).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 254 § 1 εδ. α' ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται και επί της διαδικασίας της κατ' αναίρεση δίκης, συμφώνως προς την διάταξη του άρθρου 573 § 1 ιδίου Κώδικος, προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος δύναται να διατάξει την επανάληψη της επ' ακροατηρίου συζητήσεως της υποθέσεως, η οποία έχει κηρυχθεί περαιωμένη και όταν κατά τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία χρήζοντα συμπληρώσεως ή επεξηγήσεως.

Βάσιμος λόγος επαναλήψεως της συζητήσεως συντρέχει, κατ' εφαρμογή της εν λόγω διατάξεως, και προκειμένου να προσκομισθούν τα αναγκαία έγγραφα ώστε να ερευνηθεί η εγκυρότητα της εκπροσωπήσεως ορισμένου διαδίκου και της χορηγηθείσης προς τον παραστάντα, ως πληρεξούσιο δικηγόρο αυτού, πληρεξουσιότητος (ΑΠ 676/2020, 711/2019).

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 77 και 87 του Ν. 4548/2018 "Αναμόρφωση του δικαίου των ανωνύμων εταιρειών" (ΦΕΚ Α` 104/13-06-2018), τα οποία(άρθρα) ισχύουν από 1.1.2019 (άρθρο 190 ν. 4548/2018),προκύπτει ότι η ανώνυμη εταιρία, εκπροσωπείται, δικαστικώς και εξωδίκως, από το διοικητικό συμβούλιο, που ενεργεί συλλογικά, μπορεί, όμως, το διοικητικό συμβούλιο να αναθέτει τις εξουσίες εκπροσωπήσεως της εταιρίας σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα, μέλη του ή μη, σύμφωνα με το καταστατικό (ΑΠ1321/2021).

Τέλος, στον Αστικό Κώδικα, ορίζεται στο άρθρο 65 ότι "Το νομικό πρόσωπο διοικείται από ένα ή περισσότερα πρόσωπα (...)", στο άρθρο 67 ότι "Όποιος έχει τη διοίκηση νομικού προσώπου φροντίζει τις υποθέσεις του και το αντιπροσωπεύει δικαστικά και εξώδικα. Υποκατάσταση απαγορεύεται εφόσον η συστατική πράξη ή το καταστατικό δεν ορίζει διαφορετικά", στο άρθρο 68 ότι "Η έκταση της εξουσίας εκείνου που έχει τη διοίκηση προσδιορίζεται από τη συστατική πράξη ή το καταστατικό.

Ο προσδιορισμός αυτός ισχύει και για τους τρίτους. Με τη συστατική πράξη ή το καταστατικό ορισμένες υποθέσεις μπορούν να ανατεθούν σε ιδιαίτερο πρόσωπο. Η εξουσία του, σε περίπτωση αμφιβολίας, εκτείνεται και σε κάθε συναφή πράξη" και στο άρθρο 80, που αφορά ειδικότερα στα σωματεία ότι "Το καταστατικό, για να είναι έγκυρο, πρέπει να καθορίζει: (...) 4.

τον τρόπο της δικαστικής και της εξώδικης αντιπροσώπευσης του σωματείου (...)". Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την συζήτηση της ένδικης από 1.4.2020 (υπ' αριθ. εκθ. καταθ. 2828/309/28.5.2020) αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθ. 870/2019 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση, η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "...", παραστάθηκε δια του Κωνσταντίνου Κυριακάκη του Νικολάου ως πληρεξουσίου δικηγόρου της, ο οποίος έχει προσκομίσει προς απόδειξη της πληρεξουσιότητάς του ακριβές αντίγραφο του υπ' αριθμόν .../6.5.2021 πληρεξουσίου της Συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Ιφιγένειας Βασιλείου Λιμπόνα.

Με το εν λόγω πληρεξούσιο, πληρεξουσιότητα εκπροσωπήσεως της αναιρεσίβλητης εταιρίας ενώπιον του Αρείου Πάγου κατά την συζήτηση της υποθέσεως χορηγεί στον προαναφερόμενο δικηγόρο o Α. Γ. του Μ., επιχειρηματίας, ο οποίος κατά τη σχετική περικοπή του εν λόγω πληρεξουσίου, ενεργεί "ως αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος" δυνάμει του συνημμένου στην ως άνω πράξη (...6.5.2021 πληρεξούσιο) από 5.5.2021 πρακτικού του Δ.Σ.

της αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Εταιρίας. Περαιτέρω, το σωματείο με την επωνυμία "Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών - Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ - ΠΕΑ)", το οποίο άσκησε ενώπιον του Αρείου Πάγου την ένδικη από 21 Απριλίου 2021 πρόσθετη υπέρ της αναιρεσείουσας ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "..." παρέμβαση, παραστάθηκε κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση δια της Μαρίας Β.

Κωστοπούλου ως πληρεξουσίας δικηγόρου του, η οποία έχει προσκομίσει προς απόδειξη της πληρεξουσιότητός της ακριβές αντίγραφο του υπ' αριθμόν .../21.4.2021 πληρεξουσίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Μαρίας - Μερόπης Γεράκη του Κων/νου. Με το εν λόγω πληρεξούσιο, πληρεξουσιότητα εκπροσωπήσεως του προσθέτως παρεμβαίνοντος σωματείου ενώπιον του Αρείου Πάγου κατά την συζήτηση της υποθέσεως χορηγεί στην προαναφερόμενη δικηγόρο o Β. - Δ.

Ξ. του Γ., ο οποίος κατά τη σχετική περικοπή του εν λόγω πληρεξουσίου, ενεργεί "ως νόμιμος εκπρόσωπος και Πρόεδρος" του Σωματείου, και "εξουσιοδοτήθηκε ειδικά για τη σύνταξη του παρόντος δυνάμει του από 2.1.2021 πρακτικού του Διοικητικού Συμβουλίου του άνω Σωματείου, το οποίο προσαρτάται" στο πληρεξούσιο αυτό της ως άνω συμβολαιογράφου.

Όμως, δεν προσκομίζεται αντίγραφο των μνημονευόμενων ως άνω από 5.5.2021 και 2.1.2021 πρακτικών του Διοικητικού Συμβουλίου της αναιρεσίβλητης και του προσθέτως παρεμβαίνοντος σωματείου, παρ' ότι τυγχάνει τούτο αναγκαίο, προκειμένου να ερευνηθεί το κύρος της χορηγηθείσας από την αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία στον Α.

Γ. του Μ. πληρεξουσιότητος όπως διορίσει τον δικηγόρο Κων/νο Κυριακάκη του Νικολάου προς εκπροσώπησή της, καθώς και της χορηγηθείσας από το προσθέτως παρεμβαίνων σωματείο στον Β. - Δ. Ξ. του Γ. πληρεξουσιότητος, όπως διορίσει την δικηγόρο Μαρία Β. Κωστοπούλου προς εκπροσώπησή του, προκειμένου να παραστούν και τους εκπροσωπήσουν ενώπιον του Αρείου Πάγου κατά τη συζήτηση της από 1.4.2020 αιτήσεως αναιρέσεως και της από 21.4.2021 πρόσθετης παρέμβασης, αντίστοιχα.

Συνεπώς, πρέπει να διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως, προκειμένου, με επιμέλεια της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας και του προσθέτως παρεμβαίνοντος σωματείου, να προσκομισθούν τα προαναφερόμενα έγγραφα, αντίστοιχα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την επανάληψη της επ' ακροατηρίου συζητήσεως της υποθέσεως, προκειμένου να προσκομισθούν με επιμέλεια της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας και του προσθέτως παρεμβαίνοντος σωματείου τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα, αντίστοιχα. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 22 Ιουνίου 2021.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Φεβρουαρίου 2022.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ.