276/2018 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 276 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 276/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού και Σοφία Ντάντου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην … και τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Θεοδώρα Καραχάλιου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. Α. του Δ., κατοίκου ...), 2) Δ. Γ. του Γ., κατοίκου ...), 3) Γ. Γ. του Μ., κατοίκου ...), 4) Ι. Γ. του Μ., κατοίκου ...), 5) Β. Γ. του Μ., κατοίκου ...), 6) Μ. Κ. του Η., κατοίκου ...), 7) Π. Κ. του Δ., κατοίκου ...), 8) Φ. Π. του Ι., συζ. Α. Ν., κατοίκου ...), 9) Έ. συζ. Ο. Σ., κατοίκου ...) και 10) Ν. Τ. του Δ., κατοίκου ...), οι οποίοι δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-1-2006 αίτηση (άρθρου 33 Ν. 2971/2001) των ήδη αναιρεσιβλήτων (μετά την έκδοση της 326/2005 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Λαμίας.

Εκδόθηκε η 114/2011 απόφαση του Εφετείου Λαμίας, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 12-7-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Ντάντου διάβασε την από 16-5-2016 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του μοναδικού λόγου αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ’ αριθμ. ... /15-2-2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Λαμίας Κ. Μ., που επικαλείται και προσκομίζει το αναιρεσείον, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 12-7-2012 αίτησης για αναίρεση της 114/2011 απόφασης του Εφετείου Λαμίας με την κάτω από αυτή πράξη ορισμού δικασίμου για την δικάσιμο της 13-5-2016, οπότε και αναβλήθηκε για την δικάσιμο, που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πληρεξούσιο Δικηγόρο των αναιρεσιβλήτων Γ. Ρ., θεωρούμενο ως αντίκλητο αυτών, λόγω της εκπροσώπησής τους κατά την τελευταία συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον του Εφετείου Λαμίας κατά την δικάσιμο της 10-5-2011, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 22 παρ. 4 του ν. 2882/2001, όπως προστέθηκε με το άρθρο 131 παρ. 2 του ν. 4070/2012), οι οποίοι δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο Δικηγόρο κατά την παραπάνω δικάσιμο. Κατά συνέπεια, αφού οι πιο πάνω αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά την παρούσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το σχετικό πινάκιο, ούτε κατέθεσαν έγγραφη δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους (άρθρα 576 παρ. 2, 575 εδ. β’ του ίδιου Κώδικα), δεδομένου ότι η αναβολή της υπόθεσης εκ του πινακίου θεωρείται ως κλήτευση προς όλους τους διαδίκους.

Κατά την έννοια του άρθρ. 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στην συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της διατάξεως που εφαρμόστηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή τους, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει αιτιολογίες ή έχει ελλιπείς ή αντιφατικές ως προς το νομικό χαρακτήρα των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Εξάλλου από τις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 1, 3 και 3 του ν. 653/1977, όπως αυτές ισχύουν, προκύπτει σαφώς, ότι προκειμένου περί διανοίξεως εκτός σχεδίου πόλεων Εθνικών Οδών ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες κάθε πλευράς υποχρεούνται σε αποζημίωση ζώνης πλάτους 15 μέτρων με συμμετοχή τους στις δαπάνες απαλλοτριώσεως των καταλαμβανόμενων υπό των οδών τούτων ακινήτων.

Ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες θεωρούνται εκείνοι των οποίων τα ακίνητά τους αποκτούν πρόσωπο επί των διανοιγομένων οδών, ενώ προκειμένου περί ρυμοτομουμένων ακινήτων ως ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες θεωρούνται εκείνοι των οποίων τα οικόπεδα έχουν ή δύνανται να αποκτήσουν με προσκυρώσεις και τακτοποιήσεις πρόσωπο επί του χώρου, στον οποίο περιλαμβάνεται το ακίνητο που απαλλοτριώνεται Είναι προφανές, ότι με τις διατάξεις αυτές θεσπίστηκε το τεκμήριο ωφελείας ως αμάχητο σε δύο κυρίως περιπτώσεις διανοίξεως οδών:

α) εκτός ρυμοτομικού σχεδίου με το άρθρο 1 παρ. 3 ν. 653/1977 στις απαλλοτριώσεις για τη διάνοιξη, βελτίωση, διαπλάτυνση εθνικών, επαρχιακών, δημοτικών και κοινοτικών οδών και β) εντός σχεδίου με τη διάταξη του άρθρου 3 ν. 653/1977, που αντικατέστησε την παράγραφο 3 του άρθρου 6 του ν. 5269/1931. Περαιτέρω, με το άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2971/ 2001 ορίστηκε ότι το τεκμήριο ωφελείας των ιδιοκτητών κατά τις διατάξεις του ν. 653/1977 είναι μαχητό και κρίνεται, μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης, από το αρμόδιο για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης Εφετείο κατά την ειδική διαδικασία του παρόντος άρθρου.

Από την τελευταία διάταξη συνάγεται σαφώς, ότι το τεκμήριο ωφελείας και στις δύο ανωτέρω περιπτώσεις κατέστη πλέον μαχητό.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο σχετικά με την ανατροπή ή μη του τεκμηρίου ωφελείας (άρθρο 33 του Ν. 2971/2001) των με ΑΚΠ ... απαλλοτριωθέντων ακινήτων δέχθηκε, ανελέγκτως, ως προκύψαντα από τις αποδείξεις, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "...Η απαλλοτρίωση αυτή κηρύχθηκε υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου για λόγους δημόσιας ωφέλειας και με δαπάνες αυτού, αλλά και των παροδίων ιδιοκτητών που ωφελούνται από αυτήν.

Στην εν λόγω απαλλοτριούμενη έκταση περιλαμβάνονται και οι με αριθμούς κτηματολογικού πίνακα ... ιδιοκτησίες, για τις οποίες η οριστική τιμή μονάδος αποζημιώσεως καθορίστηκε στο ποσό των 20 έως 35 ευρώ το τ.μ. με την 80/2008 απόφαση του Εφετείου Λαμίας λόγω του ότι είναι αγροί ποτιστικοί με οικοπεδική αξία, εξ αυτών οι ιδιοκτησίες με αριθμούς κτηματολογικού πίνακα ...

βρίσκονται στη θέση "..." της κτηματικής περιοχής ..., οι με αριθμούς ... στη θέση "..." της ίδιας κτηματικής περιοχής, η με ... στη θέση "..." και η με ... στη θέση "..." της ίδιας κτηματικής περιοχής. Από αυτές απαλλοτριώθηκε ένα τμήμα τους, το οποίο αναφέρεται στον κτηματολογικό πίνακα και ορίσθηκε σ’ αυτόν ότι για την ορισμένη έκταση δικαιούται αποζημίωσης, ενώ για το υπόλοιπο [(30,52), (6,90), (79,92), (25,97), (29,97), (45,21), (131,06), (20,67), (56,42) τ.μ.

αντιστοίχως] οι εικαζόμενοι δικαιούχοι αυτοαποζημιώνονται σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 635/1977, καθ’ ότι η εναπομείνασα έκταση απέκτησε πρόσωπο επί της διαπλατυνθείσης οδού. Ωστόσο το τεκμήριο αυτό που είναι μαχητό κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη δεν είναι βάσιμο για τις ιδιοκτησίες με αριθμούς ...

και …, διότι καμία ωφέλεια δεν προέκυψε τελικά στους κυρίους των απαλλοτριωθέντων ακινήτων από το γεγονός ότι εξ αιτίας της απαλλοτρίωσης τα εναπομείναντα τμήματα των άνω ιδιοκτησιών τους απέκτησαν πρόσωπο στη νέα οδό και τούτο διότι η έκταση αυτών είναι σημαντικά μειωμένη και το βάθος τους μικρότερο των 40 μέτρων από τον άξονα της οδού που διαπλατύνθηκε, με συνέπεια να είναι μη άρτια και οικοδομήσιμα πλέον.

Μάλιστα κατά τη συνταχθείσα για τις εν λόγω εκτάσεις από 11-7-2008 έκθεση της επιτροπής του άρθρου 33 του Ν. 297/2001 δεν υφίσταται τεκμήριο ωφελείας από την ένδικη απαλλοτρίωση, διότι εξ αιτίας του έργου για το οποίο κηρύχθηκε αυτή, οι εναπομείνασες εκτάσεις των εν λόγω ιδιοκτησιών κατέστησαν μη άρτιες και οικοδομήσιμες.

Ακόμη, οι εν λόγω ιδιοκτησίες, όπως και οι με αριθμούς ... των οποίων οι εκτός απαλλοτριώσεως εκτάσεις παραμένουν άρτιες και οικοδομήσιμες, δεν έχουν πρόσβαση στην παραπάνω διαπλατυμένη οδό καθόσον αυτή είναι κλειστή με στηθαίο που κατασκευάσθηκε έμπροσθεν αυτών και δεν τους επιτρέπει την πρόσβαση στην οδό αυτή αμέσως, ενώ ακόμη και η πρόσβαση μέσω της παράπλευρης οδού δεν είναι ευχερής, λόγω της υφισταμένης υψομετρικής διαφοράς και της αποστάσεώς των από τον πλησιέστερο κόμβο εισόδου σ’ αυτήν που είναι επιβαρυμένη κυκλοφοριακά και περιβαλλοντολογικά.

Συνεπώς αποδεικνύεται ότι η ένδικη απαλλοτρίωση δεν επέφερε καμία ωφέλεια στα εναπομείναντα τμήματα των ιδιοκτησιών αυτών...". Από τις πιο πάνω παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα προκύπτει ότι έχει νόμιμη βάση κα δη την απαιτούμενη αιτιολογία, γιατί καλύπτεται χωρίς λογικά κενά και με πληρότητα και σαφήνεια, χωρίς να χρειαζόταν οποιαδήποτε άλλη περαιτέρω παραδοχή, το πραγματικό του εφαρμοστέου εδώ κανόνος ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 33 του Ν. 2971/2001, τον οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση δεν παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκή και ασαφή αιτιολογία, ενώ δεν ήταν αναγκαία και η παράθεση και άλλων για να αιτιολογηθεί χωρίς αμφιβολία η έλλειψη του τεκμηρίου ωφελείας των ανωτέρω ακινήτων από την ένδικη απαλλοτρίωση, καθόσον, κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, το βάθος των εναπομεινάντων τμημάτων των ως άνω ακινήτων από την οδό είναι μικρότερο των 40 μέτρων και αυτά κατέστησαν μη άρτια και μη οικοδομήσιμα, δεν αυξήθηκε η αξία και η εκμεταλλευσιμότητα αυτών, λόγω του έργου, τα περισσότερα εξ αυτών δεν έχουν πλέον οικοπεδική αξία, ενώ ακόμη και η αγροτική τους χρήση έχει καταστεί προβληματική, δεν έχουν πρόσβαση στην διαπλατυμένη οδό, την οποία, πλην τη διαπλάτυνση, είχαν, καθόσον αυτή είναι κλειστή με στηθαίο, που κατασκευάσθηκε έμπροσθεν αυτών και η πρόσβαση σ’ αυτή μέσω της παράπλευρης οδού δεν είναι ευχερής λόγω της υψομετρικής διαφοράς και της αποστάσεώς τους από τον πλησιέστερο κόμβο εισόδου σ’ αυτή.

Επομένως ο μοναδικός από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης πρέπει ν’ απορριφθεί.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω πρέπει ν’ απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης της 114/2011 απόφασης του Εφετείου Λαμίας, χωρίς να περιληφθεί στην παρούσα απόφαση διάταξη περί επιβολής των δικαστικών εξόδων εις βάρος του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου, ελλείψει σχετικού αιτήματος των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν και ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο Δικηγόρο ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12.7.201 αίτηση για αναίρεση της 114/2011 απόφασης του Εφετείου Λαμίας.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Ιανουαρίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Φεβρουαρίου 2018.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ