274/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 274 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 274/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Νοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Γ. χήρας Π. Μ., 2. Σ. Λ. και 3. Α. Λ. συζ. Ι. Π., κατοίκων απάντων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Κατίνας Λάππα και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Δ. συζ. Ν. Λ., 2. Ν. Λ., κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Παναγιώτη Γεωργόπουλου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-1-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:4841/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 451/2009 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 8-7-2009 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Λαμπρόπουλος ανέγνωσε την από 16-4-2010 έκθεση του κωλυομένου να συμμετάσχει στη σύνθεση, Αρεοπαγίτη Ευτύχιου Παλαιοκαστρίτη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 5 εδ. β' και γ' του Ν. 3741/1929 "Περί ιδιοκτησίας κατ' ορόφους", ο οποίος διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα (άρθρ. 54 ΕισΝΑΚ), κοινά βάρη, στα οποία υποχρεούνται να συνεισφέρουν όλοι οι συνιδιοκτήτες, θεωρούνται η συντήρηση και η επισκευή των κοινών μερών του ακινήτου, που ανήκουν στην συγκυριότητα όλων.

Ως δαπάνη συντήρησης θεωρείται κάθε δαπάνη αναγκαία κατά την κοινή πείρα προς αποφυγή βλάβης ή χειροτέρευσης του πράγματος και διατηρήσεώς του καταλλήλου προς εκπλήρωση του σκοπού του, ενώ ως δαπάνη επισκευής κάθε δαπάνη αναγκαία προς διόρθωση βλάβης, φθοράς ή χειροτέρευσης του πράγματος, συνεπεία της συνήθους χρήσεως ή της παρόδου του χρόνου ή εξ άλλης αιτίας.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 794 ΑΚ που ορίζει ότι κάθε κοινωνός ενέχεται απέναντι στους λοιπούς, κατά την αναλογία της μερίδας του, για τα έξοδα της συντήρησης, της διοίκησης και της χρησιμοποίησης του κοινού, σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των άρθρων 788, 789, 790, 730, 904 επ. 1101-1107 ΑΚ, προκύπτει ότι ο κοινωνός που κατέβαλε έξοδα πέραν της μερίδας του, δικαιούται να ζητήσει τα επί πλέον καταβληθέντα από τους λοιπούς κοινωνούς, κατ' αναλογία των μερίδων τους.

Η υποχρέωση αυτή για τις δαπάνες αποτελεί το αντιστάθμισμα της συμμετοχής του κοινωνού στους καρπούς και τα ωφελήματα του κοινού πράγματος. Η αναζήτηση των εξόδων γίνεται απ' ευθείας βάσει της ανωτέρω διάταξης του άρθρου 794 ΑΚ, εφόσον πρόκειται για έξοδα που έγιναν υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 788-790 ΑΚ, δηλαδή κατόπιν απόφασης όλων των κοινωνών ή της πλειοψηφίας αυτών, ή του δικαστηρίου ή αφορούν μέτρα που ελήφθησαν για την αποτροπή επικείμενου κινδύνου και υπό την πρόσθετη προϋπόθεση ότι τα εν λόγω έξοδα έχουν καταβληθεί από τον κοινωνό, ο οποίος κατά συνέπεια αξιώνοντας την καταβολή τους, πρέπει να επικαλεσθεί, μεταξύ των άλλων και να αποδείξει ότι κατέβαλε τα έξοδα αυτά σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 788§2 ΑΚ, διαφορετικά η αγωγή είναι αόριστη.

Εάν όμως δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, τα εν λόγω έξοδα αναζητούνται κατά τις διατάξεις περί διοικήσεως αλλοτρίων ή του αδικαιολογήτου πλουτισμού (ΑΠ 1465/2006). Εξ άλλου, η αοριστία της αγωγής η συνδεόμενη με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, ελέγχεται ως πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο για τον σχηματισμό της κρίσεώς του σχετικά με τη νομική επάρκεια της αγωγής αξίωσε περισσότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του δικαιώματος, ή αν αντιθέτως αρκέστηκε σε λιγότερα.

Η ποσοτική όμως ή ποιοτική αοριστία της αγωγής ελέγχεται από τους αριθμούς 8 και 14 του ιδίου άρθρου, οι δε δικονομικές της ελλείψεις που καθιστούν άκυρο ή απαράδεκτο το δικόγραφο της ελέγχονται από τον αριθμ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα διαδικαστικά έγγραφα (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες ισχυρίστηκαν ότι αυτοί και οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσίβλητοι είναι ιδιοκτήτες των αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών πολυόροφης οικοδομής που ευρίσκεται στο Κερατσίνι Αττικής και έχει ενταχθεί στο καθεστώς του Ν. 3741/1929.

Οι εν λόγω ιδιοκτησίες συμμετέχουν στις δαπάνες για τα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη, με τα ποσοστά που αναφέρονται στη σχετική πράξη σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας. Συνεπεία του σεισμού το Σεπτέμβριο του 1999 οι κοινόκτητες και κοινόχρηστες κολώνες του τρίτου ορόφου της οικοδομής υπέστησαν βλάβες τις οποίες οι μηχανικοί του τομέα αποκατάστασης σεισμοπαθών Αττικής διαχώρισαν σε αυτές που προκλήθηκαν από το σεισμό και εκείνες που οφείλονται σε κακοτεχνίες του εργολάβου και ότι η συνολική δαπάνη για την πλήρη αποκατάσταση του συνόλου των βλαβών ανέρχεται σε 9.406,12 ευρώ.

Ζήτησαν δε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσίβλητοι να τους καταβάλουν το ποσό των 4.703,8 ευρώ το οποίο αναλογεί στο ποσοστό συμμετοχής τους στις ως άνω δαπάνες. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα η κρινόμενη αγωγή είναι αόριστη, καθόσον δεν προσδιορίζεται σ' αυτή ότι οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες κατέβαλον το ανωτέρω ποσό των 4.703,8 ευρώ σε τεχνικούς για την αποκατάσταση των βλαβών, που έγιναν για την αποτροπή επικειμένου κινδύνου.

Επομένως, το Εφετείο το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφαση του έτσι έκρινε και απέρριψε ως αόριστη την ένδικη αγωγή, ορθά ερμήνευσε τις προαναφερθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και σχετικά με την νομική επάρκεια της αγωγής, δεν αξίωσε περισσότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος για την θεμελίωση του δικαιώματος, έλαβε δε υπόψη το δικόγραφο της αγωγής και όλα τα αναφερόμενα σ' αυτή στοιχεία και ορθά έκρινε ότι δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για την θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής και κατά συνέπεια οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναιρέσεως με τους οποίους προσάπτονται πλημμέλειες, κατ' ορθή υπαγωγή, από τους αριθ. 8 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ.γ ΚΠολΔ, κατά την οποία επιτρέπεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικό μέσο που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, συνάγεται ότι ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εισήλθε στην αποδεικτική διαδικασία, ώστε να επιβάλλεται η λήψη υπόψη των άνω αποδεικτικών μέσων, αλλ' απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη ή μη νόμιμη (ΑΠ (Ολ) 3/1995, ΑΠ 671/2005, ΑΠ 41/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως προβάλλουν την αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ.γ ΚΠολΔ διότι δεν έλαβε υπόψη του την τεχνική έκθεση του πραγματογνώμονα Α. και την υπ' αριθ. 1623/5.11.2008 βεβαίωση του Τομέα Αποκατάστασης Σεισμοπαθών Αττικής (ΤΑΣ). Όμως, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, η αγωγή απορρίφθηκε ως αόριστη και δεν εισήλθε στην εκτίμηση των αποδείξεων, ώστε να επιβάλλεται να λάβει υπόψη της τις ανωτέρω αποδείξεις, συνεπώς ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.γ ΚΠολΔ, κατ' ορθή υπαγωγή, με τον οποίον οι αναιρεσείοντες προβάλλουν την αιτίαση ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη τις ως άνω αποδείξεις, που προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν ενώπιον του, είναι αβάσιμος.

Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στο Εφετείο ότι με το να υποχρεώσει τους αναιρεσείοντες να επιστρέψουν στους αναιρεσίβλητους, βάσει του άρθρου 914 ΚΠολΔ, το ποσό των 4.506,30 ευρώ, στο οποίο περιλαμβάνεται και εκείνο των 603,50 ευρώ, που αποτελεί την αναλογία των αναιρεσιβλήτων στην καταβληθείσα από τους αναιρεσείοντες δαπάνη για αμοιβή πολιτικού μηχανικού, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του αντιφατικές αιτιολογίες και επιπλέον επιδίκασε στους αναιρεσίβλητους ποσό το οποίο δε ζητήθηκε από αυτούς.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος κατά το πρώτο σκέλος του από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ως απαράδεκτος λόγω της αοριστίας του, καθόσον δεν προσδιορίζονται στο αναιρετήριο οι επικαλούμενες αντιφάσεις στις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης και κατά το δεύτερο σκέλος του από τον αριθμό 9 του ιδίου άρθρου, ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των προτάσεων των αναιρεσιβλήτων ενώπιον του Εφετείου, το ως άνω ποσό των 603,50 ευρώ περιλαμβανόταν στην περιεχόμενη στις προτάσεις αυτές αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 17 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν η ίδια η απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής η αντίφαση στο διατακτικό της απόφασης δικαιολογεί την αναίρεση της μόνο όταν απ' αυτή προκαλείται αοριστία, ώστε να καθίσταται αδύνατη η εκτέλεση της, ή αβεβαιότητα ως προς την ασκηθείσα διάπλαση ή τη διάγνωση που έγινε για τις σχέσεις των διαδίκων.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει αόριστες διατάξεις στο διατακτικό της, καθόσον δεν διευκρινίζει τον τρόπο επιστροφής των χρημάτων στους εκκαλούντες και ήδη αναιρεσείοντες, μετά την εξαφάνιση της εκκαλουμένης και την απόρριψη της αγωγής, η οποία είχε γίνει ουσιαστικά δεκτή από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος καθόσον όπως προκύπτει από το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης ουδεμία αντίφαση υπάρχει μεταξύ των διατάξεων αυτών.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8.7.2009 αίτηση αναιρέσεως των: α) Γ. χας Π. Μ., β) Σ. Λ. και γ) Α. Λ., κατά της υπ' αριθ. 451/2009 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Δεκεμβρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ