273/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 273 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 273/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Αντώνιο Ζευγώλη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 21 Ιανουαρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. θυγ. Λ. Μ. συζ. Α. Τ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Τ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξουσία δικηγόρο του Αικατερίνη Τσουκάκη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4 Οκτωβρίου 2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Λιβαδειάς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 117/2005 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 57/2008 μη οριστική, 14/2010 του Εφετείου Λαμίας (Μεταβατική Έδρα Λιβαδειάς). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 9 Νοεμβρίου 2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Αντώνιος Ζευγώλης, ανέγνωσε την από 20 Φεβρουαρίου 2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 ΚΠολΔ, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, ή, αν τη συζήτηση επέσπευσε ο αντίδικος του απολειπομένου διαδίκου, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα.

Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση. Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ.

β' και γ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, κατ' άρθρο 575 εδ. β' του ίδιου Κώδικα, αν η συζήτηση αναβληθεί ο γραμματέας είναι υποχρεωμένος αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίσθηκε. Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης η αναβολή της υποθέσεως και η εγγραφή αυτής στο πινάκιο του δικαστηρίου για την μετ' αναβολή δικάσιμο, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτή και, επομένως, δεν χρειάζεται νέα κλήτευση του διαδίκου, όταν ο απολειπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος είχε νομίμως κλητευθεί να παραστεί κατά τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση ή είχε παραστεί νομίμως κατά τη δικάσιμο αυτή.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την υπ' αριθμ. 9151Γ/21-10-2011 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Λιβαδειάς ..., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο αναιρεσίβλητος που επισπεύδει τη συζήτηση της υποθέσεως, προκύπτει ότι, με εντολή της πληρεξουσίου δικηγόρου του, ακριβές αντίγραφο της κρινομένης αίτησης αναιρέσεως, με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου για την αρχικά ορισθείσα δικάσιμο της 05-03-2012 και κλήση προς συζήτηση γι' αυτήν, οπότε η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε από το πινάκιο για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης (21-01-2013), επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσείουσα. Επομένως, αφού η αναιρεσείουσα δεν εμφανίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά την παρούσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά από το πινάκιο, ούτε έχει καταθέσει δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει, σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες διατάξεις των άρθρων 576 παρ. 2 και 226 παρ. 4 ΚΠολΔ, να συζητηθεί η αναίρεση παρά την απουσία της.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 501 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 1 του Ν. 2145/1993 και ισχύει από 28-5-1993, ανακοπή κατά απόφασης που έχει εκδοθεί ερήμην επιτρέπεται αν εκείνος που δικάστηκε ερήμην δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα ή εμπρόθεσμα ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας. Κατά τη διάταξη αυτή, η οποία δεν αντίκειται σε οποιαδήποτε διάταξη του ισχύοντος Συντάγματος και ιδίως στο άρθρο 20 παρ. 1 αυτού, και συμπίπτει με την ομώνυμη έννοια της κατ' άρθρο 152 παρ. 1 ΚΠολΔ, ενώ ταυτίζεται κατά τον πυρήνα της προς την ομώνυμη έννοια του ουσιαστικού δικαίου (ΑΠ 484/2010, ΑΠ 302/2007, ΑΠ 141/2005), ως ανωτέρα βία νοείται κάθε απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός, είτε αντικειμενικό είτε σχετικό με το πρόσωπο του διαδίκου που ερημοδικάστηκε ή του πληρεξουσίου του δικηγόρου, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί να αποτραπεί ούτε με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και σύνεσης. Τέτοιο γεγονός μπορεί να θεωρηθεί και η αιφνίδια βαριά ασθένεια του διαδίκου ή στενού συγγενικού του προσώπου και η εξαιτίας αυτής αδυναμία παραστάσεώς του και νομιμοποιήσεως του πληρεξουσίου δικηγόρου του. Δεν εμπίπτει όμως στην παραπάνω έννοια της ανώτερης βίας η ασθένεια του διαδίκου ή συγγενικού του προσώπου που εμποδίζει αυτόν να παραστεί στο δικαστήριο, όταν μπορεί να παραστεί δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα, με την από 27-01-2009 ανακοπή ερημοδικίας, ζήτησε να εξαφανισθεί η υπ' αριθ. 57/2008 οριστική απόφαση του Εφετείου Λαμίας (μεταβατική έδρα Λιβαδειάς), που εκδόθηκε ερήμην της και απέρριψε την από 30-12-2005 έφεσή της (αναιρεσείουσας), κατά της υπ' αριθμ. 117/2005 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λιβαδειάς, που εκδόθηκε επί αγωγής διαζυγίου του αναιρεσίβλητου και απήγγειλε τη λύση του γάμου των διαδίκων, προβάλλοντας ακυρότητα της ερημοδικίας, διότι συνέτρεχε λόγος ανώτερης βίας.

Ειδικότερα ισχυρίσθηκε, ότι η απουσία της κατά τη δικάσιμο της 4-2-2008, οπότε συζητήθηκε ερήμην της η πιο πάνω έφεσή της επί της οποίας εκδόθηκε η ανακοπτομένη υπ' αριθ. 57/2008 απόφαση του Εφετείου Λαμίας (μεταβατική έδρα Λιβαδειάς), οφείλεται στο γεγονός ότι η παράστασή της στο δικαστήριο κατά τη δικάσιμο αυτή ήταν αδύνατη, αφού αντιμετώπιζε πρόβλημα υγείας, το οποίο δεν της επέτρεψε ούτε να παραστεί στο δικαστήριο, ούτε να επικοινωνήσει με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της.

Συγκεκριμένα ισχυρίσθηκε ότι την ημέρα εκείνη υπέστη ορθοστατική υπόταση - εκτακτοσυστολική αρρυθμία, όπως διαγνώσθηκε από το διευθυντή του Καρδιολογικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Λιβαδειάς Γ. Λ., ο οποίος και της συνέστησε πενθήμερη αναρρωτική άδεια και για το λόγο αυτό δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της και να παραστεί στην άνω δικάσιμο.

Το Εφετείο απέρριψε το λόγο αυτό της ανακοπής, κρίνοντας ότι το γεγονός που επικαλείται η αναιρεσείουσα για να δικαιολογήσει τη μη εμφάνισή της ενώπιόν του και εντεύθεν την ερημοδικία της, δεν συνιστά περίπτωση ανώτερης βίας με την έννοια αυτής που αναφέρεται στην αρχή παρούσης σκέψεως, αφού τα όσα επικαλείται δεν την παρεμπόδιζαν να παραστεί ενώπιόν αυτού και να υποστηρίξει την έφεσή της δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της, τον οποίο μπορούσε να ειδοποιήσει σχετικώς, ακόμη και τηλεφωνικά, δυναμένου του τελευταίου να ζητήσει ακόμη και αναβολή της συζητήσεως της ένδικης εφέσεως.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε το άρθρο 501 ΚΠολΔ, που εναρμονίζεται πλήρως προς την διάταξη του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος, ως προς την εκ του ουσιαστικού δικαίου νομική έννοια της ανώτερης βίας και γι' αυτό ο μοναδικός λόγος της αναιρέσεως και κατά τα τρία μέρη του, που, αποδίδει στην προσβαλλόμενη την εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 09-11-2010 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 14/2010 αποφάσεως του Εφετείου Λαμίας (μεταβατική έδρα Λιβαδειάς).

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Φεβρουαρίου 2013. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Φεβρουαρίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ