Legislator Swiss Legal AI Agent Case Law & Legislation
EL ·

271/2012

271/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)
Summary AI generated

Απόφαση 271 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 271/2012 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ A1' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέÏ...

Απόφαση 271 / 2012 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 271/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Εμμανουήλ Καλούδη και του αρχαιοτέρου της συνθέσεως Αρεοπαγίτη Γεωργίου Γιαννούλη), Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Τίγγα και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 24 Οκτωβρίου 2011, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Μ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Μπαβέα.

Των αναιρεσίβλητων:1. Εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΛΗΘΕΙΑ Ε.Π.Ε", με έδρα τη Χίο, νομίμως εκπροσωπούμενης και 2. Ι. Τ. του Κ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Τσικτσιρή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31 Μαρτίου 2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 85/2008 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 42/2010 οριστική του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα Χίου). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19 Ιουλίου 2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κράνης, ανέγνωσε την από 28 Σεπτεμβρίου 2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη τους.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.
Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την ειδική διαδικασία του άρθρ. 681Δ ΚΠολΔ υπ' αριθ. 42/2010 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αιγαίου (μεταβατική έδρα Χίου), η οποία, αφού δέχθηκε την από 30.12.2008 έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων κατά της υπ' αριθ. 85/2008 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χίου και εξαφάνισε ως προς αυτούς την εκκαλούμενη απόφαση, απέρριψε ακολούθως ως προς τους ίδιους την από 31.3.2008 αγωγή του αναιρεσείοντος, η οποία με την πρωτόδικη απόφαση είχε γίνει εν μέρει δεκτή και είχαν υποχρεωθεί οι αναιρεσίβλητοι, που κρίθηκε ότι προσέβαλαν παράνομα την προσωπικότητα του αναιρεσείοντος με συκοφαντικά γι' αυτόν δημοσιεύματα, να παραλείψουν στο μέλλον ανάλογες προσβολές της προσωπικότητάς του και να ικανοποιήσουν τη συναφή ηθική βλάβη του με σχετικό επανορθωτικό δημοσίευμα και με την καταβολή νομιμοτόκως και εις ολόκληρον χρηματικού ποσού 20.000 ευρώ.
2.
Κατά το άρθρ.57 ΑΚ, όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει το δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον, επιπλέον δε, κατά το άρθρ. 59 ΑΚ, το δικαστήριο με την απόφασή του, ύστερα από αίτηση αυτού που έχει προσβληθεί και αφού λάβει υπόψη το είδος της προσβολής, μπορεί να καταδικάσει τον υπαίτιο και σε ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του προσβληθέντος και ειδικότερα να τον υποχρεώσει (τον υπαίτιο) σε πληρωμή χρηματικού ποσού, σε δημοσίευμα ή σε ο,τιδήποτε άλλο επιβάλλεται από τις περιστάσεις. Προστατεύεται έτσι με τα παραπάνω άρθρα η προσωπικότητα και κατ' επέκταση η αξία του ανθρώπου ως ατομικό δικαίωμα κατοχυρωμένο από το άρθρ. 2§1 του Συντάγματος (ΑΠ 1735/2009), αποτελεί δε η προσωπικότητα πλέγμα αγαθών που συνθέτουν την υπόσταση του προσώπου και είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα μαζί του. Tα αγαθά αυτά δεν αποτελούν μεν αυτοτελή δικαιώματα, αλλά επί μέρους εκδηλώσεις - εκφάνσεις (πλευρές) του ενιαίου δικαιώματος επί της προσωπικότητας, όμως η προσβολή της προσωπικότητας σε σχέση με οποιαδήποτε από τις εκδηλώσεις αυτές συνιστά προσβολή της συνολικής έννοιας της προσωπικότητας. Τέτοια προστατευόμενα αγαθά είναι, μεταξύ άλλων, η τιμή και η υπόληψη κάθε ανθρώπου, είναι δε τιμή η εκτίμηση που απολαμβάνει το άτομο στην κοινωνία με βάση την ηθική αξία που έχει λόγω της συμμόρφωσής του με τις νομικές και ηθικές του υποχρεώσεις, ενώ υπόληψη είναι η εκτίμηση που απολαμβάνει το άτομο στην κοινωνία με βάση την κοινωνική του αξία συνεπεία των ιδιοτήτων και ικανοτήτων του για την εκπλήρωση των ιδιαίτερων κοινωνικών του έργων ή του επαγγέλματός του. Προϋποθέσεις για την προστασία της προσωπικότητας με τις διατάξεις των παραπάνω άρθρων είναι: α) η ύπαρξη προσβολής της προσωπικότητας με πράξη ή παράλειψη άλλου που διαταράσσει μια ή περισσότερες εκδηλώσεις της σωματικής, ψυχικής, πνευματικής και κοινωνικής ατομικότητας του βλαπτόμενου κατά τη στιγμή της προσβολής, β) η προσβολή να είναι παράνομη που συμβαίνει όταν γίνεται χωρίς δικαίωμα ή με βάση δικαίωμα, το οποίο όμως είτε είναι μικρότερης σπουδαιότητας στο πλαίσιο της έννομης τάξης είτε ασκείται καταχρηστικά κατά την έννοια των άρθρ. 281 ΑΚ και 25§3 του Συντάγματος και γ) πταίσμα του προσβολέα όταν πρόκειται ειδικότερα για επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης εξ αιτίας της παράνομης προσβολής της προσωπικότητας (ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 1599/2000, 333/2010, 356/2010, 1007/2010). Στην περίπτωση αυτή η παράνομη και συγχρόνως υπαίτια προσβολή της προσωπικότητας συνιστά ασφαλώς ειδικότερη μορφή αδικοπραξίας (ΑΠ 167/2000), οπότε συνδυαστικά εφαρμόζονται και οι διατάξεις των άρθρ. 914, 919, 920 και 932 ΑΚ, ιδίως για την αποκατάσταση της τυχόν υλικής ζημίας του προσβληθέντος (άρθρ. 57§2 ΑΚ), ενώ αδιάφορη για το χαρακτήρα της προσβολής ως παράνομης είναι η φύση της διάταξης που ενδέχεται με την προσβολή να παραβιάζεται και η οποία έτσι μπορεί να ανήκει σε οποιοδήποτε κλάδο ή τμήμα του δικαίου.

Συνεπώς παράνομη προσβολή της προσωπικότητας δημιουργείται και από ποινικά κολάσιμη πράξη, όπως συμβαίνει όταν το άτομο προσβάλλεται στην τιμή και στην υπόληψή του με εξυβριστικές εκδηλώσεις ή με ισχυρισμούς δυσφημιστικούς ή πολύ περισσότερο συκοφαντικούς κατά την έννοια των άρθρ. 361-363 ΠΚ, που μπορεί να περιέχονται και σε δημοσίευμα εφημερίδας, αφού η κατοχυρωμένη με το άρθρ. 14§§1&2 του Συντάγματος ελευθεροτυπία υπόκειται στους περιορισμούς του νόμου, με τους οποίους επιδιώκεται όχι η παρεμπόδιση της ελευθεροτυπίας, αλλά η προστασία των ατόμων από την καταχρηστική άσκησή της (άρθρ. 25§§3 του Συντάγματος). Όριο προς αυτή την κατεύθυνση αποτελούν ακριβώς τα άρθρ. 361-363 ΠΚ και επομένως με πρόσχημα την ελευθεροτυπία δεν επιτρέπεται η προσβολή της προσωπικότητας με δημοσιεύματα εξυβριστικά ή δυσφημιστικά για το άτομο. Ειδικότερα κατά τα άρθρα αυτά εξύβριση διαπράττει όποιος προσβάλλει την τιμή άλλου με λόγο ή έργο ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, ενώ όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ισχυρίζεται ενώπιον τρίτου ή διαδίδει για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του, διαπράττει το έγκλημα της δυσφήμησης και αν το γεγονός είναι ψευδές και ο υπαίτιος γνώριζε το ψεύδος, τότε διαπράττει το έγκλημα της συκοφαντικής δυσφήμησης. Ως γεγονός κατά τις παραπάνω διατάξεις νοείται κάθε περιστατικό του εξωτερικού κόσμου ή αντίθετη προς την ηθική ή την ευπρέπεια σχέση ή συμπεριφορά, εφόσον ανάγονται στο παρελθόν ή στο παρόν και υποπίπτουν στις αισθήσεις, ώστε να είναι δεκτικά απόδειξης, συνιστά δε ισχυρισμό του γεγονότος κάθε σχετική μ' αυτό ανακοίνωση, που βασίζεται είτε σε προσωπική αντίληψη ή γνώμη είτε σε υιοθέτηση της γνώμης άλλου. Αντίθετα διάδοση γεγονότος συνιστά η περαιτέρω απλή μετάδοση της σχετικής ανακοίνωσης που έγινε από άλλον. Για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της δυσφήμησης απαιτείται γνώση του δράστη ότι το ισχυριζόμενο ή διαδιδόμενο απ' αυτόν ενώπιον τρίτου γεγονός είναι κατάλληλο να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη άλλου και θέληση του ίδιου να ισχυρισθεί ή να διαδώσει ενώπιον τρίτου το βλαπτικό για άλλον γεγονός, ενώ για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης απαιτείται επιπλέον και γνώση του δράστη ότι το γεγονός είναι ψευδές. Έτσι σε περίπτωση που ο δράστης δεν γνώριζε το ψεύδος του γεγονότος που ισχυρίσθηκε ή διέδωσε ή είχε αμφιβολίες γι' αυτό, δεν στοιχειοθετείται μεν το έγκλημα της συκοφαντικής δυσφήμησης σε βάρος άλλου, παραμένει όμως ως έγκλημα η απλή δυσφήμιση, που προσβάλλει επίσης την προσωπικότητα του άλλου σε βαθμό μη ανεκτό από την έννομη τάξη. Ωστόσο ως αστικό αδίκημα η δυσφήμηση θεμελιώνεται υποκειμενικά και σε απλή αμέλεια του δράστη και συνεπώς όποιος από πρόθεση ή από αμέλεια ισχυρίζεται ή διαδίδει προς τρίτους γεγονότα αναληθή που βλάπτουν την επαγγελματική ή γενικότερα την οικονομική ελευθερία άλλου και κατ' αυτή την έννοια θίγουν την τιμή και την υπόληψή του, προσβάλλοντας παράνομα την προσωπικότητά του, έχει υποχρέωση, εφόσον γνωρίζει ή υπαίτια αγνοεί την αναλήθεια των γεγονότων αυτών, να αποζημιώσει τον άλλο και να ικανοποιήσει και την ηθική βλάβη του (ΑΠ 1662/2005), εκτός αν συντρέχει κάποια από τις προβλεπόμενες στο άρθρ. 367§1 ΠΚ περιπτώσεις, που αίρουν τον άδικο χαρακτήρα της πράξης του τόσο ως ποινικό όσο και ως αστικό αδίκημα, αφού οι διατάξεις των άρθρ. 361-367 ΠΚ εφαρμόζονται αναλογικά για την ενότητα της έννομης τάξης και στο χώρο του ιδιωτικού δικαίου (ΑΠ 1030/2009, 333/2010, 179/2011). Τέτοια είναι και η περίπτωση της προσβολής που γίνεται για τη διαφύλαξη δικαιώματος ή από άλλο δικαιολογημένο ενδιαφέρον (άρθρ. 367§1γ ΠΚ), το οποίο ως νομική έννοια ελέγχεται αναιρετικά από τον Άρειο Πάγο. Δικαιολογημένο ενδιαφέρον, που πηγάζει από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία και κοινωνική αποστολή του τύπου, έχουν και τα πρόσωπα που συνδέονται με τη λειτουργία του, όπως προπάντων είναι οι δημοσιογράφοι, αλλά και γενικότερα όσοι κάνουν χρήση του τύπου για τη δημοσίευση ειδήσεων και σχολίων σχετικών με τις πράξεις και τη συμπεριφορά φυσικών ή νομικών προσώπων ή ομάδων προσώπων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το κοινωνικό σύνολο. Έτσι είναι επιτρεπτά για τα πρόσωπα αυτά δημοσιεύματα προς ενημέρωση του κοινού, ακόμη και αν περιέχουν οξεία κριτική και δυσμενείς σε βάρος τους χαρακτηρισμούς (ΑΠ 1662/2005). Κατ' εξαίρεση όμως το αποτέλεσμα αυτό της άρσης του αδίκου της απλής δυσφήμησης δεν επέρχεται, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρ. 367 ΠΚ, όταν από τον τρόπο της εκδήλωσης ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέσθηκε η πράξη προκύπτει σκοπός εξύβρισης από μέρους του δράστη, που υπάρχει όταν ο τρόπος εκδήλωσης της προσβλητικής συμπεριφοράς δεν ήταν κατ' αντικειμενική κρίση αναγκαίος για την προστασία δικαιώματος ή άλλου δικαιολογημένου ενδιαφέροντός του, αλλά εν γνώσει του επιλέχθηκε και χρησιμοποιήθηκε για να προσβληθεί η τιμή και η υπόληψη του άλλου, δηλαδή όταν υπάρχει υπέρβαση του αντικειμενικά αναγκαίου μέτρου για την προστασία του δικαιώματος ή του δικαιολογημένου ενδιαφέροντός του (ΑΠ 167/2000, 1897/2006, 488/2010). Ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι συντρέχει περίπτωση δικαιολογημένου ενδιαφέροντός του, που αίρει κατά το άρθρ. 367§1 ΠΚ τον άδικο χαρακτήρα δυσφημιστικού για τον ενάγοντα ισχυρισμού του, συνιστά ένσταση καταλυτική της εναντίον του αγωγής με αντικείμενο την ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του αντιδίκου του από την επικαλούμενη παράνομη προσβολή της προσωπικότητάς του με το δυσφημιστικό σε βάρος του ισχυρισμό, ενώ αντένσταση συνιστά ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι δεν αίρεται τελικώς ο άδικος χαρακτήρας της δυσφήμησής του από τον εναγόμενο, επειδή αυτός ενήργησε με ειδικό σκοπό εξύβρισής του (ΑΠ 387/2005). Περαιτέρω κατά το άρθρο μόνο παρ. 1 του ν. 1178/1981 "περί αστικής ευθύνης του τύπου και άλλων τινών διατάξεων", όπως τροποποιήθηκε με το ν. 2243/1994, ο ιδιοκτήτης κάθε εντύπου υποχρεούται σε πλήρη αποζημίωση για την παράνομη περιουσιακή ζημία, καθώς και σε χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που προξενήθηκαν υπαίτια με δημοσίευμα, το οποίο θίγει την τιμή ή την υπόληψη κάθε ατόμου, έστω και αν η κατά το άρθρ. 914 ΑΚ υπαιτιότητα, η κατά το άρθρ. 919 ΑΚ πρόθεση και η κατά το άρθρ. 920 ΑΚ γνώση ή υπαίτια άγνοια συντρέχουν στο συντάκτη του δημοσιεύματος ή αν ο τελευταίος είναι άγνωστος, στον εκδότη ή στο διευθυντή σύνταξης του εντύπου. Η παραπάνω διάταξη είναι σαφές ότι αναφέρεται μόνο στην ευθύνη του ιδιοκτήτη του εντύπου, ο οποίος υποχρεούται έτσι σε περίπτωση δυσφημιστικού δημοσιεύματος σε πλήρη αποζημίωση του παθόντος και σε χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης του, έστω και αν η γνώση ή η υπαίτια άγνοια συντρέχουν στο πρόσωπο του συντάκτη του δημοσιεύματος ή αν αυτός είναι άγνωστος, στον εκδότη ή στο διευθυντή σύνταξης του εντύπου, η ευθύνη των οποίων, εφόσον βέβαια δεν ταυτίζονται ως πρόσωπα με τον ιδιοκτήτη του εντύπου, ρυθμίζεται από τις κοινές διατάξεις (ΑΠ 387/2005). Εξ άλλου κατά την έννοια του άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδρύεται ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε. (ΟλΑΠ 1/1999). Ειδικότερα αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή στην κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης. Αντίστοιχα ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟλΑΠ 15/2006). Δηλαδή δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Συνακόλουθα τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και επομένως αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης από το άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 1351/2011).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 561§2 ΚΠολΔ) ότι αυτή, εκτιμώντας το σύνολο των αποδεικτικών μέσων, που παραδεκτά επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, δέχθηκε ως προς την ουσία της υπόθεσης τα ακόλουθα: "Ο ενάγων (αναιρεσείων) είναι ιατρός και κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα (Αύγουστος 2006) υπηρετούσε ως ειδικευόμενος χειρουργός στο Σκυλίτσειο Γενικό Νοσοκομείο Χίου. Το Νοσοκομείο αυτό κατά τα τελευταία χρόνια παρουσίαζε προβλήματα δυσλειτουργίας και ήταν αντικείμενο δυσμενών σχολίων λόγω της δυσμενούς εξέλιξης πολλών περιστατικών που οφείλονταν στη δυσλειτουργία του, αλλά και στη συμπεριφορά των υπηρετούντων σ' αυτό ιατρών. Στις 5.8.2006 ο Ε. Π. (τρίτος εναγόμενος ως προς τον οποίο απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η ένδικη αγωγή), κάτοικος Μυτιλήνης, ο οποίος εργαζόταν προσωρινά στη Χίο στην κατασκευή οικοδομής, τραυματίσθηκε στο δεξί χέρι του. Μεταφέρθηκε στο ως άνω Νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε κάκωση ονυχοφόρου φάλαγγας από εργατικό ατύχημα και στη συνέχεια, αφού του αφαιρέθηκε το νύχι του δεξιού μέσου δακτύλου του χεριού του, του έγινε επίδεση και του συνεστήθη φαρμακευτική αγωγή και αλλαγή του τραύματος μετά από δυο ημέρες, ήτοι στις 7.8.2006, ημέρα Δευτέρα. Την Κυριακή όμως το απόγευμα (6.8.2006) το τραύμα του αιμορράγησε και συγχρόνως πονούσε, οπότε αναγκάσθηκε να επισκεφθεί τα εξωτερικά ιατρεία του Νοσοκομείου προκειμένου να του γίνει αλλαγή. Την ημέρα αυτή υπηρεσία ως εφημερεύων ιατρός είχε ο ενάγων, τον οποίο σε κάποια στιγμή, που δεν είχε άλλη απασχόληση και συζητούσε με άλλη εργαζόμενη στο Νοσοκομείο, πίνοντας τον καφέ του, τον πλησίασε ο ως άνω ασθενής και του ζήτησε, αναφέροντας το πρόβλημά του, να γίνει αλλαγή (στο τραύμα του), δεδομένου ότι ο επίδεσμος ήταν εμποτισμένος με αίμα. Αυτός του απάντησε ότι δεν ήταν σοβαρό το πρόβλημά του και να έλθει τη Δευτέρα, καθόσον τέτοιες ήταν οι εντολές του Νοσοκομείου. Ο εν λόγω ασθενής επέμενε επειδή αισθανόταν άσχημα από την αιμορραγία και τους πόνους στο χέρι και επιπλέον δεν ήταν κάτοικος Χίου για να γνωρίζει ιδιώτες ιατρούς στο νησί. Ο ενάγων αντί να του μιλήσει ήρεμα και εν ανάγκη, εν όψει της κατάστασής του (αιμορραγία με πόνους στο χέρι), της μη ύπαρξης άλλων ασθενών σε αναμονή και του μικρού χρόνου που απαιτείτο για μια τέτοια αλλαγή, να την πραγματοποιήσει (την αλλαγή), του απάντησε επιθετικά με τη φράση "έτσι δεν θέλω να το κάνω". Μετά από αυτά ο ασθενής αναζήτησε το Διοικητή του Νοσοκομείου και αφού δεν του δόθηκε ούτε το τηλέφωνό του, κατέφυγε στην ιδιωτική κλινική του ιατρού Ι. Κ., όπου του έγινε περιποίηση του τραύματος. Εν συνεχεία απευθύνθηκε στην εφημερίδα "ΑΛΗΘΕΙΑ", ιδιοκτήτρια και εκδότρια της οποίας είναι η πρώτη εκκαλούσα (πρώτη αναιρεσίβλητη) και διευθυντής σύνταξης ο δεύτερος εκκαλών (δεύτερος αναιρεσίβλητος). Την επόμενη κλήθηκε από το Διοικητή του Νοσοκομείου στο γραφείο του για πληροφορίες επί του περιστατικού, τούτο δε διότι η τακτική του Διοικητή ήταν η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ασθενούς και ιατρών. Κατά τη συνάντηση ο Διοικητής του ανέφερε το όνομα του ενάγοντος και ακόμη παρουσία των ιατρών Ε. Χ. (επιμελητή) και Ι. Κ. του ζήτησε συγνώμη, όπως και οι παρευρισκόμενοι ως άνω ιατροί. Επιπλέον ο Διοικητής του ανέφερε ότι θα διερευνηθεί η συμπεριφορά του ενάγοντος και θα του αποδοθούν ευθύνες, γεγονός για το οποίο αυτός (Ε. Π.) δεν κατέθεσε μήνυση, αν και την προηγούμενη ημέρα αναζητούσε την εισαγγελέα. Με το Διοικητή του Νοσοκομείου, την επόμενη ημέρα του συμβάντος, ήλθε σε επαφή και η δημοσιογράφος της πρώτης εκκαλούσας Ε. Κ. και αυτός της εξήγησε ότι οι αλλαγές δεν θεωρούνται επείγοντα περιστατικά για να γίνονται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών και πρέπει, κατά τον Κανονισμό του Νοσοκομείου, να γίνονται τις εργάσιμες ημέρες προκειμένου να μην επιβαρύνεται το τμήμα αυτό που λειτουργεί στο Νοσοκομείο και αντιμετωπίζει πληθώρα περιστατικών. Η προσπάθεια όμως της δημοσιογράφου να επικοινωνήσει και με τον ίδιο τον ενάγοντα κατέστη άκαρπη, ο οποίος, σημειωτέον, δεν ήταν παρών ούτε κατά τη συνάντηση του Διοικητή του Νοσοκομείου με τον ενάγοντα, καθόσον η τακτική του Διοικητή ήταν να αποφεύγεται η φόρτιση που συνήθως δημιουργείται μεταξύ των εμπλεκόμενων προσώπων. Τέλος δεν αποδείχθηκε ότι μέχρι και τον Αύγουστο του 2006 είχε διενεργηθεί οποιαδήποτε ΕΔΕ για να αναζητηθούν τυχόν ευθύνες του ενάγοντος. Ο τελευταίος προσκομίζει ένα πόρισμα του Διευθυντή της Παθολογικής Κλινικής Ι. Κ., χωρίς όμως να προσκομιστεί η σχετική εντολή του Διοικητή του Νοσοκομείου για ΕΔΕ .., κατά το οποίο πόρισμα, που συντάχθηκε το Νοέμβριο του 2006, δεν υφίσταται ευθύνη του ενάγοντος για το επίμαχο γεγονός. Κατόπιν όλων αυτών στα φύλλα της εφημερίδας "ΑΛΗΘΕΙΑ" καταχωρήθηκαν τα παρακάτω δημοσιεύματα : 1) Στις 8.9.2006 με τίτλο στην εξωτερική της σελίδα "ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟ - Είχε την απαίτηση αλλαγής στο τραύμα του την Κυριακή" και με κείμενο στη 13η σελίδα "Φαίνεται ότι χρειαζόμαστε βοήθεια εκτός Χίου, για να φτιάξει, αν φτιάξει το Νοσοκομείο. Αναφερόμαστε σε καταγγελία που έκανε ο Σ. Π., εργολάβος από τη Μυτιλήνη, που εργάζεται σε οικοδομή στο νησί μας. Τραυματίσθηκε στο χέρι, του προσφέρθηκαν οι πρώτες βοήθειες και το Νοσοκομείο τον παρέπεμψε για αλλαγή τη Δευτέρα. Ο ίδιος όμως διαπίστωσε αιμορραγία στο τραύμα του, ανησύχησε και έκανε ό,τι θα έκανε και στη Μυτιλήνη, πήγε στο Νοσοκομείο να ρωτήσει τι συμβαίνει και να ζητήσει να του κάνουν αλλαγή. Εκεί όμως ένας ειδικευόμενος ιατρός (κρίμα την επίσκεψη και τις υποσχέσεις του Αβραμόπουλου για εφημερίες από ειδικευμένους ιατρούς) αρνήθηκε να του πραγματοποιήσει αλλαγή, λέγοντάς του να έλθει τη Δευτέρα. Ως μη Χιώτης ... ο Σ. Π. όχι μόνο δεν το δέχθηκε, αλλά αναζήτησε την Εισαγγελέα, το κατήγγειλε στην Αστυνομία και τα ΜΜΕ και επιφυλάσσεται για την κατάθεση μήνυσης. "Εγώ εξυπηρετήθηκα σε ιδιωτική κλινική" είπε ο Σ. Π., "αλλά το θέμα δεν είναι αυτό. Αυτούς τους ανθρώπους τους πληρώνουμε εμείς για να μας παρέχουν ιατρική περίθαλψη όλο το 24ωρο. Δεν είχα πρόβλημα να περιμένω, αν οι γιατροί είχαν ένα χειρουργείο ή έναν άλλο τραυματία, αλλά από την ώρα που τους είδα να πίνουν καφέ, γιατί δεν με εξυπηρέτησαν; Τι θα πει Κυριακή απόγευμα για ένα νοσοκομείο, έχουν τα νοσοκομεία ειδικά στα νησιά Κυριακές και αργίες; Αν πω την ιστορία μου στη Μυτιλήνη θα νομίζουν ότι λέω ανέκδοτα, είναι αδιανόητο να πας στη Μυτιλήνη στο νοσοκομείο στη διάρκεια του 24ωρου και να μη σε εξυπηρετήσουν". 2) Στις 9.8.2006 στην πρώτη σελίδα με τίτλο "ΟΧΙ ΑΛΛΑ ΘΥΜΑΤΑ Κε ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΕ, ρωτήστε το ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟ, θα εφαρμόσει την εντολή Σας για 24ωρη εφημερία ειδικευμένων ιατρών;" και με κείμενο στην τέταρτη σελίδα "Και εκείνο που δεν καταλαβαίνουμε ακόμη, γιατί θα καλούσαν το Μυτιληνιό τραυματία να έρθει, λέει, face to face (sic), τουτέστιν πρόσωπο με πρόσωπο, με τους γιατρούς για να δοθούν εξηγήσεις; Το δάκτυλο που έσταζε αίμα πήγε να "αλλάξει" και τον έγραψαν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους, τι εξήγηση να του δώσουν εκ των υστέρων; Για μια ακόμη φορά αποδείχθηκε ότι τα περισσότερα λειτουργούν στον αυτόματο. Παρά το θόρυβο που είχε δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες... Και παρά τις προσπάθειες του Μενελάου (Διοικητή του Νοσοκομείου). Μήπως τον γράφουν και αυτόν; Ε, τι να υποθέσουμε πια;". 3) Στις 10.8.2006 με τίτλο στην εξωτερική σελίδα "ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΕΜΠΕΛΙΑ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΣ ΡΕΖΙΛΙ - ΝΕΟ ΚΡΟΥΣΜΑ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑΣ σημειώνει χθες η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ", που αναδημοσιεύθηκε στην ενδέκατη σελίδα με σχόλιο "Η υπόθεση ήταν μέχρι χθες γνωστή στο νησί μας, τώρα γίναμε ξανά πανελλήνιο ανάγνωσμα με την παρακάτω αναφορά του Σ. Μ. στην ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ. Την ανάγκη της δραστικής παρέμβασης της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ώστε να πειστεί η ομάδα των λίγων αυτών γιατρών του Νοσοκομείου Χίου, που αποτελούν μια ιδιότυπη συντεχνία που υπερασπίζεται το... δικαίωμα στην τεμπελιά, επισημαίνει άλλο ένα περιστατικό που συνέβη την περασμένη Κυριακή. Περιστατικό που αποδεικνύει ότι η Διοίκηση του Νοσοκομείου παρά τις εντολές του Υπουργείου, που μάλιστα δόθηκαν με τον πλέον επίσημο τρόπο κατά την πρόσφατη επίσκεψη του κου Αβραμόπουλου, αρνείται να λειτουργήσει το Ίδρυμα όπως ορίζουν οι νόμοι. Πρωταγωνιστής σ' αυτό ένας Μυτιληνιός που "τόλμησε" να σκεφτεί ότι μπορεί να απευθυνθεί στο Νοσοκομείο Χίου Κυριακή απόγευμα ... Εκεί, όπως καταγγέλλει δημόσια ο κ. Π. ..., ένας ειδικευόμενος χειρουργός αρνήθηκε να εξετάσει το τραύμα του, λέγοντάς του να έρθει τη Δευτέρα ... Για τα όσα είπε ο κ. Π., η μόνη απάντηση από μέρους της Διοίκησης του Νοσοκομείου της Χίου ήταν να συναντηθούν γιατροί και Διοίκηση και να τον παρακαλέσουν να μην προβεί σε αναφορά για το όλο θέμα. Το περιστατικό αυτό είναι το τρίτο τον τελευταίο καιρό...". Επίσης στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας και στην ίδια 11η σελίδα κάτω από τον τίτλο "Η ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΘΑ ΕΠΕΜΒΕΙ ΑΥΤΕΠΑΓΓΕΛΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ" δημοσιεύθηκε το σχόλιο "Μέχρι πότε ο Διοικητής του Νοσοκομείου θα παραβαίνει τα καθήκοντά του; Με ένα απλό συγνώμη πήγε ο Διοικητής του Νοσοκομείου Μ. Γ. να ξεμπερδέψει τις ευθύνες του για το ότι την Κυριακή απόγευμα δεν υπήρχε ειδικευμένος εφημερεύων ιατρός στο Νοσοκομείο μας και ένας ανειδίκευτος γιατρός, ονόματι Α. Μ., αρνήθηκε να κάνει αλλαγή στο Μυτιληνιό εργολάβο, που είχε το χέρι του από τραυματισμό ... Παρών στην εκδήλωση συγνώμης ήταν και ο γιατρός, στον οποίο υπάγεται ο υπό ειδίκευση κος Μ.. Όμως ο τελευταίος για άγνωστους λόγους δεν βρέθηκε στο γραφείο του κου Διοικητή για να πει αυτοπροσώπως συγνώμη στον πολίτη, στον οποίο αρνήθηκε εξέταση με τη δικαιολογία έλα τη Δευτέρα. Ως γνωστόν, όπως κατήγγειλε ο κος Π., ο ανειδίκευτος γιατρός με απρεπές ύφος και σε υποτιμητικό τόνο του είπε "δεν μ' ενδιαφέρει και να με καταγγείλεις. Έλα τη Δευτέρα ...". Στις παρακλήσεις του Μυτιληνιού απαντούσε επιθετικά "Δεν είμαι υποχρεωμένος να σου το αλλάξω, γιατί έτσι θέλω". Και συνέχισε στο γραφείο του να πίνει τον καφέ του, ενώ ο κος Π. αποχώρησε αναζητώντας ιδιωτική κλινική, όπου του έκαναν αλλαγή, αφού από το τραύμα του έσταζε αίμα. Καταγγέλλοντας ο ίδιος είπε "Σκέψου πως θα συμπεριφέρεται αν γίνει και ειδικευμένος". Τελικά μετά την προχθεσινή παρέμβαση του Μυτιληνιού Διοικητή ο Μυτιληνιός τραυματίας απέφυγε την καταγγελία στην Εισαγγελία Χίου, ο οποίος την Κυριακή αναζητούσε την Εισαγγελέα για να υποβάλει αναφορά. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι α) Γιατί ο Διοικητής, αφού παραδέχθηκε την απρεπή και αντιϊατρική συμπεριφορά του μαθητευόμενου ιατρού, δεν κινεί, όπως οφείλει σύμφωνα με το νόμο και τον κανονισμό, την πειθαρχική διαδικασία, β) Γιατί απαίτησε από τον καταγγέλλοντα πολίτη να μην απευθυνθεί στην Εισαγγελία, ώστε να διερευνήσει η δικαιοσύνη τυχόν ποινικές ευθύνες του γιατρού (εξύβριση, έκθεση), γ) Γιατί δεν εφαρμόζει άμεσα την εντολή του Υπουργού Υγείας να εφημερεύει ειδικευμένος ιατρός, όπως επιβάλλει ο νόμος του ΕΣΥ, σύμφωνα και με πρόσφατο έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη; Υπενθυμίζουμε ότι ο Συνήγορος του Πολίτη υπογραμμίζει ότι ο Διοικητής έχει πειθαρχικές ευθύνες όταν δεν ασκεί την οφειλόμενη πειθαρχική δικαιοδοσία κατά γιατρού που παραβίασε τις ιατρικές του υποχρεώσεις. Αλήθεια οι έντιμοι ιατροί του ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟΥ θα αποδοκιμάσουν τέτοιες συμπεριφορές; Και κάτι τελευταίο προς τον Διευθυντή της Χειρουργικής Γ. Α. "Γιατρέ, ποιος είναι ο εσωτερικός κανονισμός της Χειρουργικής που επικαλέσθηκε ο κος Γ. φορτώνοντας στην Κλινική Σας ολιγωρία; Υπάρχει κανονισμός που λέει ότι την Κυριακή δεν γίνονται αλλαγές τραυμάτων;". 4) Στις 12/13.8.2006 δημοσιεύθηκε στη 12η σελίδα "Λαμπρά, το Νοσοκομείο μας έγινε πάλι προχθές γνωστό πανελληνίως μέσω ANTENNA και MEGA, επειδή έδιωξε έναν ασθενή Κυριακή απόγευμα, να δούμε που θα φτάσουν οι αντοχές των γιατρών που εν πάση περιπτώσει τιμούν το λειτούργημά τους. Μέχρι πότε θα ανέχονται τους πολλούς ή ελάχιστους συναδέλφους τους να κατοχυρώνουν καθημερινά το δικαίωμα στην τεμπελιά". Κάτω από το δημοσίευμα αυτό υπήρχε φωτογραφία της πρώτης σελίδας της εφημερίδας "ΕΜΠΡΟΣ" της Μυτιλήνης, στην οποία (πρώτη σελίδα) ήταν καταχωρημένοι οι τίτλοι "ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΤΡΟΠΗ για το σύστημα υγείας στο Αιγαίο το Νοσοκομείο του γειτονικού νησιού - Και Μυτιληνιός θύμα του Νοσοκομείου της Χίου" και εν συνεχεία κείμενο (στην εφημερίδα "ΑΛΗΘΕΙΑ"), κατά το οποίο "Ανωτέρω το προχθεσινό πρωτοσέλιδο του λεσβιακού ΕΜΠΡΟΣ, χρειάζονται μήπως σχόλια; Πάμε παρακάτω ...". 5) Στις 10/11.2.2007 και ενώ είχε προηγηθεί έγκληση του ενάγοντος και γινόταν προανάκριση, δημοσιεύθηκε στη 12η σελίδα της εφημερίδας ΑΛΗΘΕΙΑ "Προς τι η πρόσκληση; Μα για κατάθεση, διότι κατέθεσε μήνυση εναντίον μας ο ιατρός Α. Μ., δεν τον ξέρουμε τον άνθρωπο, αλλά για να μηνύει δημοσιογράφους καλός θα είναι; Γιατί μας μήνυσε, αφού δεν τον ξέρουμε; Ναι, αλλά το ήξερε ο κος Π. (τον θυμόμαστε; αν όχι, ας είναι καλά ο κος Μ. που τον ξαναθύμισε...), ένας Μυτιληνιός εργολάβος που βρέθηκε σε δουλειά στη Χίο, έπαθε αιμορραγία στο δάκτυλο (το είχε κτυπήσει την προηγουμένη) και είχε την απαίτηση να του κάνουν αλλαγή στο Νοσοκομείο. Δηλαδή δεν φτάνει που όλο το 24ωρο, αν πάθει κανείς κάτι τις καθημερινές, βρίσκει όλες τις ειδικότητες των γιατρών που θέλει στο ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟ..., είχε την απαίτηση ο ανάγωγος να γίνεται αυτό και τις Κυριακές. Τέλος πάντων τα μπέρδεψε μέσα στη ζάλη του ότι εδώ είναι Μυτιλήνη ..., πήγε στο Νοσοκομείο, τον έδιωξαν γιατί δεν κάνουν αλλαγές Κυριακάτικα, πήγε στον Κ., έκανε τη δουλειά του και ωραία και καλά ως Αιολεύς και όχι αγαθός μέχρι παρεξηγήσεως Ίωνας, τα κατήγγειλε όλα στην τηλεόραση, καταγγέλλοντας παράλληλα ότι ο γιατρός που τον έδιωξε δεν πνιγόταν στη δουλειά, αλλά έπινε καφέ. Εμείς τι κάναμε; Τα γράψαμε, τίποτα δεν είδαμε. Τα κατήγγειλε ο ίδιος. Την επομένη ζητήσαμε από τον κ. Μίχα να πει την άποψή του, αλλά εκείνος το αρνήθηκε, παραπέμποντάς μας στη Διοίκηση του Νοσοκομείου. Επικοινωνήσαμε για διασταύρωση του θέματος με το γιατρό Κ., που βεβαίωσε ότι όντως έδεσε το δάκτυλο κλπ, συνεπώς το θέμα δημοσιοποιήθηκε. Θέλετε τη συνέχεια; Κάλεσαν τον κ. Π. στο Νοσοκομείο να μελώσει το πράγμα, πλην όμως ο Αιολεύς πήγε στη Μυτιλήνη και τους έβγαλε και στον ANTENNA. Που κολλάμε τώρα εμείς; Μωρέ μας κόλλησε ο κος Μ.. Έκανε μήνυση πρώτα σε μας και μετά έκανε και στον κ. Π., ξεχνώντας τον ANTENNA... επειδή ίσως ήταν μακριά. Και μας μήνυσε πρώτον επειδή δεν γράψαμε, λέει, σωστά πράγματα (εμείς δεν γράψαμε τίποτα, άλλος τα είπε) και δεύτερον επειδή δεν ζητήσαμε τη γνώμη του, κάτι που είναι ψευδές. Αμέσως μετά μήνυσε και τον κ. Π. που ξέφυγε από τη χιακή πεπατημένη του "σφάξε με Αγά μου να αγιάσω". Γιατί τα γράφουμε τώρα αυτά; Μα πρώτον επειδή είναι γεγονότα και μετά να πάρουν όλοι το μήνυμα ότι βεβαίως ο καθένας έχει δικαίωμα στη μήνυση και βεβαίως ο δημοσιογράφος δεν είναι στο απυρόβλητο, όμως αντιλαμβανόμαστε όλοι που οδηγείται το πράγμα, όταν τα μέσα δεν δίνουν τη δυνατότητα στους πολίτες να εκφράσουν επώνυμα την καταγγελία τους, την ώρα μάλιστα που ο καταγγελλόμενος αρνείται να πει δημόσια τη δική του θέση, Δεν πειράζει όμως, ο κος Μ. μας δίνει τη δυνατότητα και θα μας τη δώσει και άλλο μέχρι τη δίκη και θα τα θυμηθούμε όλα καλλίτερα". Περαιτέρω το Εφετείο δέχθηκε ότι από το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων αυτών προκύπτουν και τα ακόλουθα: "Η πρώτη εκκαλούσα λόγω της ιδιότητάς της ως επιχείρησης ΜΜΕ έχει δικαίωμα και καθήκον να πληροφορεί και να ενημερώνει το κοινό για τις πράξεις και παραλείψεις δημοσίων προσώπων, καθώς και για τα θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος της κοινωνικής ζωής του τόπου, όπως αυτό της δημόσιας υγείας. Στα πλαίσια αυτά δημοσιεύτηκαν τα παραπάνω άρθρα, τα οποία, με αφορμή το γεγονός της άρνησης αλλαγής τραύματος σε ασθενή κατά την Κυριακή, απέβλεπαν να τονίσουν το κακώς κείμενα του Γενικού Νοσοκομείου ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟ της Χίου (εφημερίες μόνον με ειδικευόμενους ιατρούς κλπ) προς ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων στο θέμα αυτό της δημόσιας υγείας. Τα περιεχόμενα στα δημοσιεύματα αυτά γεγονότα είναι, όπως προαναφέρθηκε, αληθινά και επομένως μη υπάρχοντος ισχυρισμού ή διάδοσης ψευδούς γεγονότος σε βάρος του ενάγοντος ή έκφραση γνώμης, κρίσης και χαρακτηρισμού που να σχετίζεται με τέτοιο γεγονός (ψευδές) και πολύ περισσότερο (μη υπάρχοντος) του στοιχείου της γνώσης της αναληθείας των περιγραφομένων σ' αυτά, δεν στοιχειοθετείται εξ υποκειμένου και αντικειμένου η άδικη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμισης, αλλά και ούτε της απλής δυσφήμισης κατά τα άρθρ. 363 και 362 ΠΚ, αντίστοιχα. Στα δημοσιεύματα αυτά περιέχονται σχόλια και κρίσεις διατυπωμένες με καυστικό κάποιες φορές τρόπο και ασκείται οξεία κριτική στην εν γένει λειτουργία του Νοσοκομείου Χίου, στη συντεχνιακή νοοτροπία των ιατρών του, στο Διοικητή αυτού και ειδικότερα στον τρόπο που αντιμετώπισε το προαναφερόμενο περιστατικό και δευτερευόντως μόνο στον ενάγοντα. Όμως από τον τρόπο και τις περιστάσεις που διατυπώθηκε η κριτική αυτή και αποδόθηκαν οι δυσμενείς χαρακτηρισμοί που αφορούν τον ενάγοντα, δεν αποδεικνύεται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, σκοπός εξύβρισης του ενάγοντος, αφού δεν κατευθύνονται στην προσβολή της τιμής και της υπόληψής του και της εν γένει προσωπικότητάς του, ούτε θίγουν αυτόν ως φορέα ηθικής και κοινωνικής αξίας ούτε εκδηλώνουν περιφρόνηση στο πρόσωπό του ούτε διακρίνεται στα δημοσιεύματα η ύπαρξη του στοιχείου της επίγνωσης της ανακρίβειας και της κακόβουλης προαίρεσης του συντάκτη αυτών, αφού την αυστηρή κριτική, στην οποία υπόκεινται τα δημόσια πρόσωπα, είναι υποχρεωμένα να τη δεχθούν, τέτοιο δε πρόσωπο είναι και ο ενάγων, ως ασκών το λειτούργημα του ιατρού, υπηρετών στον πλέον ευαίσθητο δημόσιο τομέα, αυτόν της υγείας. Εξ άλλου η συμπεριφορά του ήταν αυτή που προκάλεσε την οξεία και δυσμενή γι' αυτόν κριτική, η οποία (συμπεριφορά) δεν συνάδει με το ιατρικό λειτούργημα, στο οποίο πρέπει να προέχει, πέρα από τυπικούς κανονισμούς και πρακτικές, η φροντίδα και η καλή συμπεριφορά προς τους ασθενείς, όταν υφίσταται η δυνατότητα αυτή. Αυτός δε (ο ενάγων), ενώ υπήρχε ένα τραύμα, που είχε ήδη αιμορραγήσει και ο επίδεσμος που το περιέβαλε ήταν εμποτισμένος με αίμα και ο ασθενής ανέφερε πόνους και ο χρόνος που θα απαιτούσε η φροντίδα του τραύματος και η αντικατάσταση του επιδέσμου ήταν σχετικά μικρός, ο ίδιος δε (ο ενάγων) δεν ήταν απασχολημένος σε άλλα περιστατικά ή τουλάχιστον δεν επικαλέσθηκε τέτοια απασχόλησή του, φέρθηκε επιθετικά στον ασθενή, λέγοντάς του "ότι δεν θέλω να κάνω αλλαγή". Εν όψει αυτών, η κριτική που δέχθηκε ο ενάγων από τις στήλες της εφημερίδας της πρώτης εκκαλούσας, της οποίας διευθυντής σύνταξης ήταν ο δεύτερος εκκαλών, και οι χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιήθηκαν για τον ενάγοντα ήταν αντικειμενικά αναγκαίοι για τη δέουσα απόδοση του περιεχομένου της σκέψης του συντάκτη των δημοσιευμάτων, η δε κριτική, πρέπει και πάλι να αναφερθεί, ότι κατέτεινε στην προστασία του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος των πολιτών στην υγεία τους και στην παροχή των σχετικών υπηρεσιών εκ μέρους της Πολιτείας δια των αρμοδίων προσώπων της". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, αφού έκρινε ότι όχι μόνο τα αναφερόμενα στα παραπάνω δημοσιεύματα γεγονότα ήταν αληθινά, αλλά και ότι η ασκούμενη με τα δημοσιεύματα αυτά αυστηρή κριτική και οι οξείς χαρακτηρισμοί σε βάρος του αναιρεσείοντος δεν έγιναν με σκοπό εξύβρισής του και αντίθετα ήταν στοιχεία αναγκαία στο πλαίσιο του δημοσιογραφικού καθήκοντος των αναιρεσιβλήτων για υπεύθυνη ενημέρωση του κοινού, δηλαδή οφείλονταν στο δικαιολογημένο από την κοινωνική αποστολή του τύπου ενδιαφέρον τους για τη συμπεριφορά προσώπων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το κοινωνικό σύνολο, οπότε αίρεται σε κάθε περίπτωση κατά το άρθρ. 367§1 ΠΚ το όποιο άδικο των ενεργειών τους, δέχθηκε (το Εφετείο) την έφεση των αναιρεσιβλήτων και εξαφανίζοντας την εκκαλούμενη απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, που είχε κρίνει διαφορετικά, απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη και ως προς αυτούς την ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αφού με σαφείς πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν κατά τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν τον αναιρετικό έλεγχο, κάλυψε όλα τα έχοντα ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ζητήματα για να καταλήξει ότι δεν συνιστά η συμπεριφορά των αναιρεσιβλήτων παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του αναιρεσείοντος. Ωστόσο με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ αποδίδονται στην προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση οι πλημμέλειες ότι: α) δεν αιτιολόγησε επαρκώς αν είναι αληθινό ή ψευδές το πόρισμα του Διευθυντή της Παθολογικής Κλινικής του ΣΚΥΛΙΤΣΕΙΟΥ Γενικού Νοσοκομείου Χίου Ι. Κ. "ότι δεν υφίσταται ευθύνη του αναιρεσείοντος για το επίμαχο γεγονός", β) δέχθηκε ότι τα περιεχόμενα στα δημοσιεύματα γεγονότα είναι αληθινά "χωρίς να παραθέτει πραγματικά περιστατικά από τα οποία να προκύπτει η κρίση αυτή και χωρίς να κάνει διάκριση μεταξύ γεγονότων και χαρακτηρισμών", γ) παρέλειψε να αιτιολογήσει, με παράθεση σαφών πραγματικών περιστατικών, την άρση του άδικου χαρακτήρα της απλής δυσφήμησης σε βάρος του αναιρεσείοντος κατά το άρθρ. 367§1γ ΠΚ, "ώστε να προκύψει η αναγκαία αναλογία μέσου προς σκοπό και ότι ο σκοπός δεν μπορούσε να επιτευχθεί με άλλο ηπιότερο μέσο", εκθέτοντας ειδικότερα "αν οι αναιρεσίβλητοι είχαν άλλη δυνατότητα προς επίτευξη του σκοπού διαφύλαξης της προστασίας της υγείας των πολιτών", δ) παρέλειψε να εκθέσει περιστατικά ικανά να αιτιολογήσουν "την έλλειψη σκοπού εξύβρισης σε βάρος του αναιρεσείοντος" ούτε εκθέτει περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι "ο συντάκτης των δημοσιευμάτων διασταύρωσε τις καταγγελίες του τραυματισμένου Ε. Π. με πληροφορίες από άλλες πηγές" και επίσης δεν αναφέρει περιστατικά από τα οποία να προκύπτει ότι "η αλλαγή επίδεσης του τραύματος του παθόντος ήταν ιατρικώς ενδεδειγμένη". Όμως αντίθετα με όσα ο αναιρεσείων υποστηρίζει, η προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση διαλαμβάνει στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της όλα τα αναγκαία περιστατικά που στηρίζουν με επάρκεια το σαφές αποδεικτικό της πόρισμα, χωρίς κατά τα λοιπά να απαιτείται ειδικότερη ανάλυση ως προς τη στάθμιση και εκτίμηση των επιμέρους αποδείξεων ή ως προς την αξιολόγηση των απλών επιχειρημάτων των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς.

Συνεπώς είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο με πρόσχημα πλημμέλειες από τον αριθμό 19 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ πλήττεται στην πραγματικότητα η αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του Εφετείου ως προς την ουσία της υπόθεσης (άρθρ. 561§1 ΚΠολΔ). Συνακόλουθα πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, που ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, κατά το σχετικό νόμιμο αίτημά τους (άρθρ. 176, 183, 189§1, 191§2 ΚΠολΔ), όπως στο διατακτικό ειδικότερα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19.7.2010 αίτηση του Α. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 42/2010 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Φεβρουαρίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ