270/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 270 / 2015 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 270/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη και Χαράλαμπο Μαχαίρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, ατομικά και ως ειδικού διαδόχου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ" που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Γεωργία Παπαδάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Μ. Σ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρύσανθο Γκλαβά και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19/11/2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4091/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4231/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ως άνω αναιρεσείων με την από 10/3/2009 αίτησή του και τους από 5/2/2010 πρόσθετους λόγους αυτής, επί των οποίων εκδόθηκε η 1829/2011 απόφαση του Α2 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου που αναίρεσε την 4231/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 4601/2013 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 8/11/2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Καγκάνης ανέγνωσε την από 19/2/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο, παρά το νόμο, κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από το δικαίωμα ή απαράδεκτο. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, η ακυρότητα πρέπει να έχει λάβει χώρα ενώπιον του δικάσαντος δικαστηρίου και να χαρακτηρίζεται ως δικονομική. Το έννομο συμφέρον όμως και η νομιμοποίηση του διαδίκου, αποτελούν, σύμφωνα με το άρθρο 68 ΚΠολΔ, ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας.

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις αυτές ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 και όχι εκείνον του αριθμού 14, ο οποίος ανακύπτει μόνον όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν εκτίθενται τα στοιχεία που θεμελιώνουν τη νομιμοποίηση και δικαιολογούν το έννομο συμφέρον για την άσκηση της. (Ολ.

ΑΠ 25/2008). Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αριθμ. 4 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, το αναιρετήριο δικόγραφο πρέπει να περιέχει, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, το λόγο αναιρέσεως, ώστε όχι μόνο να εξάγεται από αυτόν σε ποιον από τους περιοριστικά στο άρθρο 559 ίδιου Κώδικα αναφερομένους αναιρετικούς λόγους υπάγεται, αλλά και να καθορίζονται σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, κατά τον αναιρεσείοντα, στοιχειοθετούν την πλημμέλεια που αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση με βάση, όπου χρειάζεται, τις παραδοχές της, οι οποίες πρέπει επίσης να καθορίζονται στο αναιρετήριο.

Ειδικότερα, για το ορισμένο της από το άρθρο 559 αρ.14 ΚΠολΔ προβλεπομένης αιτιάσεως, συνισταμένης στην, παρά το νόμο, μη κήρυξη από το δικαστήριο του απαραδέκτου του αγωγικού δικογράφου λόγω αοριστίας, απορρέουσας από τη μη αναφορά σ'αυτό των δικαιολογητικών του εννόμου συμφέροντος του ενάγοντος στοιχείων, πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο:

α) το ακριβές περιεχόμενο της αγωγής, β) οι σχετικές με το ορισμένο αυτού (δικογράφου) παραδοχές του δικαστηρίου και γ) επίκληση ότι ο σχετικός περί αοριστίας ισχυρισμός, που θεμελιώνει το λόγο αναίρεσης, είχε προταθεί στο εφετείο με λόγο εφέσεως (ΑΠ 765/2008).

Κατ' ακολουθίαν αυτών ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως με τον οποίο προσβάλλεται από το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο η, κατ' ορθή εκτίμηση των προς θεμελίωσή του εκτιθεμένων, από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι, παρά το νόμο, η προσβαλλομένη απόφαση δεν απέρριψε (κήρυξε) ως απαράδεκτη την κατ' αυτού εγερθείσα ένδικη αγωγή του αναιρεσιβλήτου, λόγω αοριστίας απορρέουσας από την έλλειψη εξειδίκευσης των δικαιολογητικών του εννόμου[ για την άσκηση αυτής], συμφέροντος του ενάγοντος - αναιρεσιβλήτου στοιχείων, κρίνεται απορριπτέος ως ενδεής της επικλήσεως των εκτιθεμένων στην παραπάνω μείζονα σκέψη ως απαιτουμένων για την πληρότητα της προσβαλλομένης [από το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ] αιτιάσεως στοιχείων και ειδικότερα αφενός της αναφοράς του ακριβούς περιεχομένου του αγωγικού δικογράφου το οποίο, [ πρέπει να σημειωθεί ότι], ούτε καν περιληπτικώς διατυπώνεται στο αναιρετήριο και αφετέρου των σχετικών με το ορισμένο αυτού (δικογράφου) παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως, με αποτέλεσμα, να καθίσταται, εξαιτίας των παραπάνω ελλείψεων, ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος αναφορικά με την παραπάνω αιτίαση, της δια του αγωγικού δικογράφου, δηλαδή, ελλιπούς εξειδικεύσεως των θεμελιωτικών του εννόμου συμφέροντος του ενάγοντος στοιχείων.

Από τη διάταξη του αρθ. 559 αρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, λόγος αναιρέσεως για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμόστηκε ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμόστηκε ενώ δεν έπρεπε καθώς και αν το δικαστήρια προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία του κανόνα δικαίου, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περιπτώσεως (Ολ.

ΑΠ 10/2011, Ολ. ΑΠ7/06, ΑΠ 191/2013, ΑΠ 486, 568/13). Περιατέρω, από τις διατάξεις του άρθρου 580 παρ. 3 και 4 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, το δικαστήριο της παραπομπής δεσμεύεται από την απόφαση της Ολομέλειας ή του τμήματος- του Αρείου Πάγου που ασχολήθηκε με την ίδια υπόθεση, ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσε και περαιτέρω δεν έχει δικαίωμα διαφωνίας με το αναιρετικό δικαστήριο, γι' αυτό και η απόφασή του, κατά το μέρος που συμμορφώθηκε με την αναιρετική, απαραδέκτως πλήσσεται με λόγο αναιρέσεως (ΑΠ 1104/10), όντας, συνακολούθως, δεσμευτική για το δικαστήριο της παραπομπής η κρίση που εξέφρασε ο Άρειος Πάγος σχετικά με το νομικά βάσιμο και το ορισμένο της ένδικης αγωγής και επομένως καθίσταται μη προσβλητή, με αναιρετικό λόγο, η σχετική κρίση του τελευταίου (ΑΠ 1297/2010).

Με το δεύτερο λόγο της αναιρέσεως προβάλλεται από το αναιρεσείον η, από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αιτίαση με την επίκληση ότι, η προσβαλλομένη απόφαση, κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των, ουσιαστικού δικαίου, διατάξεων των άρθρων 39 ν.2065/92 και αυτών της, κατ' εξουσιοδοτηση του άρθρου 10 παρ. 1 ν. 1386/83, εκδοθείσας, υπ' αριθμ. 2088498/11647/0023/16-12-97 αποφάσεως του Υπουργού Οικονομικών, έκρινε ως νομικά βάσιμη την κατ' αυτού ασκηθείσα ένδικη αγωγή του αναιρεσιβλήτου θεμελιώνοντας τη νομική της βασιμότητα επί των παραπάνω διατάξεων, οι οποίες όμως [ κατά την προβαλλομένη αιτίαση] δεν ήταν εφαρμοστέες.

Ο λόγος, αυτόςκρίνεται απορριπτέος ως απαράδεκτος αφού, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (561 παρ. 2 ΚΠολΔ) προκύπτει ότι, η παραπάνω, περί της νομικής βασιμότητας, παραδοχή της προσβαλλομένης αποφάσεως, διατυπώθηκε κατά την από τη διάταξη του άρθρου 580 παρ. 4 ΚΠολΔ επιβαλλομένη δέσμευση αυτής από την ομοίως, ως προς το νομικό αυτό ζήτημα ( της νομικής δηλαδή βασιμότητας της ένδικης αγωγής) αποφηναμένη 1829/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία, αφού αναιρέθηκε η επί της ενδίκου αγωγής εκδοθείσα και ως νομικά αβάσιμη την τελευταία απορρίψασα 4231/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, παραπέμφθηκε η κρινόμενη υπόθεση για νέα εκδίκαση ενώπιον του εκδόσαντος την προσβαλλομένη ως άνω απόφαση (4231/08) δικαστηρίου το οποίο, συγκροτηθέν από διαφορετικούς δικαστές, προέβη στην έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, θεμελιώνοντας - κατά την εκ της ως άνω αναιρετικής αποφάσεως απορρέουσα δέσμευσή - τη νομική βασιμότητα της αγωγής στις παραπάνω διατάξεις και επομένως, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη, δεν είναι παραδεκτή, η προσβολή [ με λόγο αναιρέσεως] της τελευταίας αναφορικά με την κρίση αυτή.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ως άνω αναφερθέντων και ενόψει της μη προβολής άλλου αναιρετικού λόγου προς έρευνα, πρέπει ν' απορριφθεί, στο σύνολό της, η ένδικη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί το αναιρεσείον στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ) μειωμένη κατά το οριζόμενο από τη διάταξη του άρθρου 22 ν. 3693/1957 μέτρο (Ολ. ΑΠ 16,27,31/2009).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορριπτει την, από 8-11-13 και με αριθμ. κατάθεσης 808/13, αίτηση αναίρεσης της 4601/2013 τελεσιδίκου αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Καταδικαζει τον αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου από διακόσια ενενήντα (290) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Μαρτίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 16 Μαρτίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ