268/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 268 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 268/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλήτα Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Νοεμβρίου 2005, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας : Β. Ν. συζ. Ν. Λ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεμιστοκλή Μαλαφούρη.

Της αναιρεσίβλητης : Α. Ε. Κ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Κραβαρίτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-5-1998 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1100/2000 του ίδιου Δικαστηρίου και 4256/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αυτής απόφασης ζήτησε η ήδη αναιρεσείουσα με την από 17-6-2002 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1615/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την παραπάνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση στο ίδιο εφετείο να δικαστεί εκ νέου με άλλη σύνθεση. Εκδόθηκε η 6627/2004 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της απόφασης αυτής ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25/10/2004 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αναστάσιος - Φιλήτας Περίδης, ανάγνωσε την από 31 Οκτωβρίου 2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της εισηγήσεως μέρος του και ν' απορριφθούν οι λοιποί.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 εδ. β' του Π.Δ/τος 148/1994 "Προϋποθέσεις άσκησης επαγγέλματος Κουρέα, Κομμωτή και Τεχνίτη περιποίησης χεριών και ποδιών και όροι ίδρυσης και λειτουργίας Κουρείων και Κομμωτηρίων" ορίζεται ότι "Κομμωτής είναι εκείνος που παρέχει κάθε είδους εργασία κομμώσεως σε παιδιά, άνδρες και γυναίκες, όπως κούρεμα, χτένισμα απλό ή καλλιτεχνικό, απλό ή ειδικό λούσιμο, αποχρωματισμό, αποχρώσεις, ανταύγειες (MECHES), κατσάρωμα (PERMANENTE), ίσιωμα, τοποθέτηση τοπικής περούκας και λοιπές καλλιτεχνικές εργασίες".

Με τη διάταξη του άρθρου 2 του άνω Π.Δ/τος ορίζονται οι άδειες που χορηγούνται προς άσκηση των άνω επαγγελμάτων μεταξύ των οποίων και του κομμωτού. Με τις διατάξεις των άρθρων 3, 4 και 5 του αυτού Π.Δ. ορίζονται τα προσόντα και η διαδικασία για την απόκτηση των αδειών, η διαδικασία εξετάσεων και υποψηφίων και η εξεταστέα ύλη.

Ειδικότερα με τη διάταξη του άρθρου 3 παρ. 3 του άνω Π.Δ/τος ορίζεται ότι για την απόκτηση αδείας κομμωτή απαιτείται α) πτυχίο Τεχνικής - Επαγγελματικής Σχολής Β/θμιας Εκπαίδευσης, ειδικότητας Κομμώσεων και Βαφής Μαλλιών ή ισότιμο πτυχίο της ημεδαπής ή αλλοδαπής και 1 έτος προϋπηρεσία με εξαρτημένη ή μη εργασία και β) για τους μη έχοντες αναγνωρισμένους τίτλους σπουδών, προϋπηρεσία 7 ετών με εξαρτημένη ή μη εργασία, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η προϋπηρεσία για την απόκτηση της αδείας Κουρέα ή εφόσον στερείται αδείας Κουρέα ή προϋπηρεσία για την απόκτηση της αδείας Βοηθού Κουρέα ή Βοηθού Κομμωτή.

Επίσης εκτός από την παραπάνω προϋπηρεσία θα πρέπει να έχει ο ενδιαφερόμενος 1 χρόνο προϋπηρεσία σε βαφές ή βεβαίωση επιμόρφωσης από Δημόσιο φορέα σε βαφές ή άδεια τριχοβαφών του Υπουργείου Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Με τη διάταξη του άρθρου 6 καθορίζονται τα επαγγελματικά δικαιώματα της αντίστοιχης ειδικότητας των κατόχων των αδειών που προβλέπονται στο άρθρο 2.

Τέλος με τις διατάξεις των άρθρων 9 και 10 του άνω Π.Δ/τος ορίζονται αφενός μεν οι ποινικές κυρώσεις για την εκ προθέσεως παράβαση επιτακτικών και απαγορευτικών διατάξεων τούτου (άρθρο 9), αφετέρου δε ρυθμίζονται τα θέματα της απασχολήσεως των ήδη κατά τη δημοσίευση του Π.Δ/τος (4.7.1994) εργαζομένων σε κουρεία ή κομμωτήρια και της χορηγήσεως σ'αυτούς σχετικής αδείας (άρθρ. 10).

Κατά την τελευταία αυτή διάταξη όσοι κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου παρέχουν υπηρεσίες σε κουρεία ή σε κομμωτήρια καθώς και εκείνοι που έχουν διακόψει την άσκηση του επαγγέλματος για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τα δέκα έτη μπορούν να συνεχίσουν την άσκηση του επαγγέλματός τους χωρίς την κατά το άρθρο 2 σχετική άδεια, επί χρόνο ίσο προς τον χρόνο προϋπηρεσίας που απαιτείται για την απόκτηση της αντίστοιχης άδειας, σύμφωνα με όσα ορίζονται ειδικότερα στο άρθρο 3 του παρόντος.

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι α) για την άσκηση του επαγγέλματος του κομμωτή απαιτείται άδεια, χορηγούμενη κατά τις διατάξεις του άνω Π.Δ/τος, και συνεπώς η καταρτιζόμενη μετά την έναρξη της ισχύος του Π.Δ/τος (4.7.1994) σύμβαση εργασία του κομμωτή, ο οποίος δεν είναι εφοδιασμένος με την απαιτούμενη από το άνω Π.Δ/γμα επαγγελματική άδεια, είναι άκυρη κατά το άρθρο 174 ΑΚ και ο εν λόγω μισθωτός διατελεί σε απλή σχέση εργασίας, δικαιούμενος να αξιώσει κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού (άρθρο 904 ΑΚ) την απόδοση της ωφελείας, που απεκόμισε ο εργοδότης από την παρασχεθείσα εργασία του και όχι τις αποδοχές του με βάση τη σύμβαση εργασίας.

β) όσοι νομίμως κατά τη δημοσίευση του άνω Π.Δ/τος, ήτοι την 4-7-1994, παρέχουν υπηρεσίες σε κομμωτήρια καθώς και εκείνοι που έχουν διακόψει την άσκηση του επαγγέλματος υπό το άνω χρονικό περιορισμό μπορούν να συνεχίσουν την άσκηση του επαγγέλματος του Κομμωτή χωρίς την κατά το άρθρο 2 σχετική άδεια επί χρόνο ίσο προς τον χρόνο προϋπηρεσίας που απαιτείται για την απόκτηση της αδείας του Κομμωτή, ήτοι εφόσον ο Κομμωτής δεν έχει αναγνωρισμένο τίτλο σπουδών να συνεχίσει να παρέχει υπηρεσίες του για ακόμη 7 έτη.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτήν προκύπτει, δέχθηκε, ότι η αναιρεσίβλητη, η οποία είχε παρακολουθήσει μαθήματα κομμωτικής τέχνης στα εργαστήρια ελευθέρων σπουδών "ΚΑΜΜΕΡ", από όπου απεφοίτησε το έτος 1993, ενώ ήδη από 1.7.1994 εργαζόταν σε διάφορα κομμωτήρια της Χίου ως κομμώτρια με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, προσλήφθηκε από την αναιρεσείουσα την 1.7.1997 με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, προκειμένου να εργασθεί ως κομμώτρια στο Κομμωτήριο που διατηρούσε και εκμεταλλευόταν η τελευταία στη Χίο.

Ότι οι συμβαλλόμενοι κατά την κατάρτιση της συμβάσεως αυτής απέβλεψαν κατά κύριο και αποκλειστικό λόγο στην παροχή εργασίας και υπηρεσιών κομμώτριας από την αναιρεσίβλητη και όχι στην προαγωγή του ατομικού οφέλους της, εκπαιδεύοντας και ειδικεύοντας αυτήν ως μαθητευομένη κομμώτρια. Και ότι ναι μεν η αναιρεσίβλητη κατά την έναρξη της συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας στη Χίο είχεν εγγραφεί στον ΟΑΕΔ - ΚΕΤΕΚ Χίου το σχολικό έτος 1995 - 1996 στους μαθητές της Α' τάξης του Κέντρου στην ειδικότητα της Κομμωτικής με αρ. 438, στην Β' τάξη το σχολικό έτος 1996 - 1997 και στην Γ' τάξη το σχολικό έτος 1997 - 1998, ότε και μεταγράφηκε στο ΚΕΤΕΚ Ν.

Ηρακλείου, πλην όμως στα ανωτέρω ΚΕΤΕΚ φοίτησε αποκλειστικά προκειμένου να αποκτήσει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, σύμφωνα με τους όρους του άνω Π.Δ/τος, δεδομένου ότι είχε αποκτήσει εμπειρικά την τέχνη της κομμωτικής από την εργασία της σε διάφορα κομμωτήρια από το έτος 1994. Με βάση τα πραγματικά αυτά περιστατικά έκρινε ότι η αναιρεσίβλητη συνδεόταν με την αναιρεσείουσα με έγκυρη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου κομμώτριας, ότι η αναιρεσείουσα κατήγγειλε τη σύμβαση ακύρως την 9.3.1988 (χωρίς έγγραφο και καταβολή αποζημιώσεως) και ότι η αναιρεσίβλητη δικαιούταν με βάση την έγκυρη αυτή σύμβαση εργασίας τις μη καταβληθείσες αποδοχές και τη διαφορά μεταξύ καταβλητέων και μη καταβληθεισών αποδοχών τις οποίες και επεδίκασε, μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης αποφάσεως.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τις άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, διότι πράγματι δεν απαιτείτο άδεια ασκήσεως επαγγέλματος της κομμώτριας, εφόσον κατά τις παραδοχές του δικαστηρίου η αναιρεσίβλητη ασκούσε το επάγγελμα της κομμώτριας σε διάφορα κομμωτήρια με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας τουλάχιστον από 1-7-1004 και μπορούσε συνεπώς να συνεχίσει να παρέχει τις υπηρεσίες της σε κομμωτήρια χωρίς την κατά το άρθρο 2 του άνω Π.Δ/τος σχετική άδεια επί χρόνο ίσο προς τον χρόνο προϋπηρεσίας της που απαιτείται για την απόκτηση της αδείας της κομμώτριας.

Επομένως οι πρώτος και δεύτερος λόγοι αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. με τους οποίους προβάλλεται η αιτίαση για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των άνω διατάξεων πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25-10-2004 αίτηση της Β. Ν., συζ. Ν. Λ. για αναίρεση της 6627/2004 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των επτακοσίων εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Ιανουαρίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Φεβρουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ