266/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 266 / 2011 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Εργατικές διαφορές. Μεσιτική αμοιβή, μη λήψη υπόψη υπεύθυνης δήλωσης διαδίκου, αναίρεση απόφασης Εφετείου. Μείωση μεσιτικής αμοιβής, ανεπαρκείς αιτιολογίες, αναίρεση απόφασης για το λόγο αυτό.

Κ.Κ.

Αριθμός 266/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μίμη Γραμματικούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Αθηναίο, Σαράντη Δρινέα Χριστόφορo Κοσμίδη και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Δεκεμβρίου 2010 , με την παρουσία και της Γραμματέως Αικατερίνης Καραβέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων : 1) Α. Κ. του Ν., κατοίκου ....

2) Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ " που εδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Παντελή Φλωρόπουλο.

Της αναιρεσίβλητης : Της ομόρρυθμης μεσιτικής εταιρίας με την επωνυμία " Γ. ΚΑΙ Α. Λ. ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ", που εδρεύει στο Ελληνικό Αττικής η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρος της Σπυρίδωνα Κιουκή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-10-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε η 210/ 2006 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου και 5600/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησαν οι αναιρεσίοντες με την από 11-11-2009 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Αθηναίος ανέγνωσε την από 22-11-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου αναίρεσης κατά το πρώτο μέρος αυτού και υπό το στοιχείο ε', και κατά το τρίτο μέρος του, καθώς και του πέμπου λόγου αυτής και την απόρριψη όλων των λοιπών λόγων αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 335, και 338 έως 341 του Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά έγγραφα και εν γένει προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι ελήφθησαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του.

Βέβαια δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της απόφασης ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι.

Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει το λόγο της αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ, υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός, που επικαλείται ο διάδικος, ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνο ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης (Ολ.ΑΠ 14/2005 και 2/2008).Μεταξύ των αποδεικτικών αυτών μέσων είναι και τα εν γένει αποδεικτικά έγγραφα, στα οποία περιλαμβάνονται και οι έγγραφες υπεύθυνες κατά το Ν. 1599/ 1986 δηλώσεις των ίδιων των διαδίκων - δοθέντος ότι οι χάριν της δίκης γενόμενες υπεύθυνες αυτές δηλώσεις δεν αποτελούν καν αποδεικτικά μέσα, ούτε και κατά τις ειδικές διαδικασίες, όπως και η των εργατικών διαφορών των άρθρων 663 επ.

του Κ ΠολΔ, όταν έγιναν, όχι από τους διαδίκους, αλλά από τρίτους (βλ. Ολ ΑΠ 8/1987).Στην προκείμενη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο του αναιρετηρίου, κατά το πρώτο και τρίτο μέρος του, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του Κ.Πολ.Δ., διότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του και δεν εκτίμησε για την απόδειξη του βασικού ισχυρισμού των αναιρεσειόντων, ότι η κατάρτιση της επίδικης σύμβασης μεταξύ αυτών και των συνιδιοκτητών του επιδίκου ακινήτου, έλαβε χώρα αποκλειστικά ύστερα από τη διαμεσολάβηση της εταιρίας SYDNEY TRAST,στην οποία και κατέβαλαν ως αμοιβή το ποσό των 107.100 Ευρώ, την δοθείσα στον εκπρόσωπο της ως άνω εταιρίας από 6-12-2004 υπεύθυνη δήλωση του Ν.1599/1986 του πρώτου αναιρεσείοντος, με την οποία δηλώνει ότι η SYDNEY TRUST AE του παρέδωσε το φάκελλο του επιδίκου ακινήτου την οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν αυτοί κατά την ενώπιον του Εφετείου συζήτηση της υπόθεσης.

Όπως προκύπτει δε από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο με ρητή μνεία, δεν έλαβε υπόψη την ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση του πρώτου αναιρεσείοντος, υπολαμβάνοντας, εσφαλμένα, πως επρόκειτο για υπεύθυνη δήλωση τρίτου και όχι διαδίκου, όπως εν προκειμένω, οπότε στη τελευταία αυτή περίπτωση πρόκειται για έγγραφο το οποίο, εφόσον γίνεται επίκληση και προσκομιδή, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας.

Επομένως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο λόγος αυτός αναίρεσης, από τον αριθμό 11γ Κ.Πολ.Δικ.

Επειδή, κατά το άρθρο 707 Α.Κ., αν η συμφωνημένη αμοιβή είναι δυσανάλογα μεγάλη, μειώνεται από το δικαστήριο με αίτηση του οφειλέτη στο με τρόπο που αρμόζει. Με τον όρο δυσανάλογα μεγάλη νοείται η υπέρμετρη αμοιβή σε σχέση τόσο με τη μεσιτική παροχή και συγκεκριμένα τους κόπους, τις προσπάθειες (έστω και άγονες)τις δαπάνες, τη χρονική απασχόληση, αλλά και τον τρόπο μεσολαβήσεως(επιμελείς ή αμελείς ενέργειες κλπ),όσο και με το αποκτώμενο από την επιτευχθείσα σύμβαση έννομο όφελος του εντολέα ή και το ηθικό όφελος αυτού, λαμβανομένων υπόψη και όλων των ειδικών περιστάσεων από το χρόνο συνάψεως της μεσιτείας μέχρι το χρόνο γενέσεως της αξιώσεως για αμοιβή και των τυχόν επιτοπίων συνηθειών, όπως είναι και η συνηθισμένη αμοιβή των μεσιτών της περιοχής συνάψεως της μεσιτείας για παρόμοιες συναλλαγές, καθώς και της οικονομικής καταστάσεως των μερών και κυρίως της οικονομικής δυνατότητας του εντολέα.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε ως προς το ουσιώδες ζήτημα της μείωσης της μεσιτικής αμοιβής της αναιρεσίβλητης ανέλεγκτα τα εξής: "Για την περιοχή της Καλλιθέας Αττικής, όπου το επίδικο η ειθισμένη, για παρόμοιες συναλλαγές, μεσιτική αμοιβή ανέρχεται σε 2% επί της πραγματικής αξίας τέτοιου αντικειμένου συναλλαγής.

Η εκκαλούσα ενήργησε με επιμέλεια, κατά την εκτέλεση της εντολής και υπέδειξε ευκαιρία προς αγορά, για το επίδικο, κατάλληλο να οικοδομηθεί ώστε να ικανοποιεί τις ανάγκες της επιχειρηματικής δραστηριότητος της δεύτερης εφεσίβλητης. Εξ άλλου, η δεύτερη εφεσίβλητη αποκόμισε σημαντική ωφέλεια, αφού αγόρασε το επίδικο (δεκα ακίνητα),το οποίο ήταν κατάλληλο προς ανοικοδόμηση, για τις ανάγκες του αντικειμένου δραστηριότητός της.

Ακόμη, η οικονομική κατάσταση της δεύτερης εφεσίβλητης είναι ανθηρή, ενώ η εκκαλούσα διατηρεί οργανωμένο γραφείο με σημαντικά λειτουργικά έξοδα. Με βάση τα κριτήρια αυτά, όπως εκτίθενται και στην παραπάνω μείζονα σκέψη, η μεσιτική αμοιβή,που συμφωνήθηκε και είναι απαιτητή ως άνω, δεν κρίνεται υπέρμετρη.

Ακολούθως το Εφετείο απέρριψε ως αβάσιμη την ένσταση μείωσης της μεσιτικής αμοιβής που είχαν προβάλει πρωτοδίκως και επανέφεραν παραδεκτά με τις προτάσεις τους στο Εφετείο, οι αναιρεσείοντες και επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη όλο το ποσό της αιτηθείσας μεσιτικής αμοιβής από 107.100 Ευρώ. Με αυτές τις παραδοχές το Εφετείο διέλαβε ανεπαρκείς και ασαφείς αιτιολογίες στην προσβαλλομένη απόφασή του, ως προς το ουσιώδες ζήτημα της ένστασης της μείωσης της μεσιτικής αμοιβής, που καθιστούν ανέφικτο τον έλεγχο της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 707 ΑΚ, που εφάρμοσε.

Καθόσον, ενώ δέχεται ότι η αναιρεσίβλητη ενήργησε με επιμέλεια κατά την εκτέλεση της μεσιτικής εντολής, δεν αναφέρει σε ποιες επιμελείς ενέργειες προέβη αυτή, ούτε τους κόπους και τις προσπάθεις τις οποίες κατέβαλε, ούτε τις τυχόν δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε, αλλ' ούτε το χρόνο που διέθεσε για να φέρει σε πέρας την ως άνω μεσιτική εντολή.

Επίσης, ενώ αναφέρεται στην προσβαλλομένη απόφαση ότι η αναιρεσίβλητη έχει σημαντικά λειτουργικά έξοδα, παραλείπει να διαλάβει το ύψος και το επίπεδο αυτών. Επομένως, ο πέμπτος και τελευταίος λόγος της αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ.,και όχι και από τον αριθμό 1 του ίδιου άρθρου όπως με το αναιρετήριο προβάλλεται, με τον οποίο προβάλλεται έλλειψη επαρκών αιτιολογιών της απόφασης του Εφετείου, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Μετά απ'αυτά πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο που την εξέδωσε, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εφόσον αυτό είναι εφικτό (άρθρο 580 παρ.3 Κ. Πολ.Δικ.)

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 5600/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο,που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωσαν την προσβαλλομένη απόφαση. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων(2300)Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Ιανουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 22 Φεβρουαρίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ