265/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 265 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 265/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, εκπροσωπούμενη από τον Διοικητή της και εν προκειμένω από τον Προϊστάμενο της Δ' ΔΟΥ Θεσσαλονίκης, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Σ. Ρ., Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕΒΕ", που εδρεύει στο Περιστέρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν παραστάθηκε.

Κοινοποιουμένη η αναίρεση στους: 1) Ε. Χ. του Ι. και 2) Μ. Χ., κατοίκους Θεσσαλονίκης, που δεν παραστάθηκαν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 5-12-2016 και με αριθμ. καταθ. 15283/2016 και 15286/2016 ανακοπές του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκαν με τις από 6-2-2017 και με αριθμ. καταθ. 1819/2017 και 1821/2017 πρόσθετες παρεμβάσεις των Μ. Χ. του Ι. και Ε. Χ. του Ε., αντίστοιχα. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 12967/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2298/2019 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 4-12-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Ευστάθιο Νίκα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ.1, 2 και 3 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι εάν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί κατά τη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιος επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολιπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολιπόμενος ή ο μη παριστάμενος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα (ΑΠ 714/2020, ΑΠ 20/2011).

Αν η κλήση για συζήτηση δεν επιδόθηκε ή επιδόθηκε αλλά όχι νόμιμα και εμπρόθεσμα, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήση (ΑΠ 714/2020, ΑΠ 20/2011). Στην αντίθετη περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί (ΑΠ 20/2011). Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286 περ.

γ` και 287 παρ. 1 ΚΠολΔ (όπως τα άρθρα αυτά αντικαταστάθηκαν με την παρ. 2 του άρθρου δεύτερου του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015), συνάγεται το μεν ότι βίαιη διακοπή της δίκης επέρχεται και στην περίπτωση που κάποιος από τους διαδίκους κηρυχθεί σε κατάσταση πτωχεύσεως ή εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση περί επικυρώσεως του πτωχευτικού συμβιβασμού, το δε ότι η διακοπή επέρχεται από της γνωστοποιήσεως προς τον αντίδικο του λόγου της διακοπής, με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με δήλωση προφορική στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου, κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξεως, από πρόσωπο που δικαιούται να επαναλάβει τη δίκη (ΑΠ 7/2020).

Ο αντίδικος εκείνου του διαδίκου, στο πρόσωπο του οποίου επήλθε η βιαία διακοπή της δίκης, δεν νομιμοποιείται να προβεί στη γνωστοποίηση του θανάτου του, ούτε η τυχόν τέτοια δήλωσή του επιφέρει τη βίαιη διακοπή της δίκης (ΑΠ 7/2020). Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 287, 291 και 292 Κ.Πολ.Δικ. προκύπτει ότι ναι μεν η γνωστοποίηση του λόγου της διακοπής αποτελεί προϋπόθεση της επέλευσης της διακοπής της δίκης και είναι αναγκαία και για την επανάληψη αυτής, η παράλειψη όμως της γνωστοποίησης του λόγου της από τον υπερού η διακοπή της δίκης, δεν εμποδίζει τον αντίδικό του, που έλαβε γνώση, καθ` οιονδήποτε τρόπο, του λόγου της διακοπής, να μην επικαλεσθεί την έλλειψη της γνωστοποίησης και αφού θεώρησε τη δίκη διακοπείσα να επισπεύσει την αναγκαστική επανάληψη της δίκης, τηρώντας τη διαδικασία του άρθρου 291 KΠολΔ, ήτοι κοινοποιώντας μετά προηγούμενη κατάθεσή του στη γραμματεία του δικαστηρίου, όπου είναι εκκρεμής η διακοπείσα δίκη, δικόγραφο "περί επανάληψης" της βιαίως διακοπείσας δίκης προς τον υπερού η διακοπή διάδικο (ΑΠ 110/2020, ΑΠ 477/2008).

Τέτοιο δικόγραφο μπορεί να είναι στην περίπτωση κατά την οποία κάποιος διάδικος κηρύχθηκε σε κατάσταση πτωχεύσεως και η περιέχουσα πρόσκληση του συνδίκου αυτής προς επανάληψη της δίκης κλήση προς συζήτηση της υποθέσεως. Δεν συνιστά, όμως, τέτοιο δικόγραφο η κλήση προς συζήτηση που απευθύνεται προς τον κηρυχθέντα ήδη σε κατάσταση πτωχεύσεως διάδικο, η οποία παραδόθηκε από τον δικαστικό επιμελητή προς τον σύνδικο της πτωχεύσεως αυτού (πρβλ.

Α.Π. 434/06, Α.Π. 1420/05, Α.Π.1461/03).

Στην προκείμενη περίπτωση, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά του δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε, με εκφώνησή της από τη σειρά του οικείου πινακίου, η κρινόμενη από 4/12/2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ενδίκου μέσου Γ.Α.Κ.3693 ΕΑΚ 402/13-12-2019 αίτηση για αναίρεση της 2298/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία, με την επωνυμία "...

ΑΕΒΕ " δεν εμφανίσθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, με δήλωση, κατ` άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Με τις ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου κατατεθείσες στις 17-9-2021 προτάσεις του το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο ισχυρίζεται ότι η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης επιδόθηκε νόμιμα στον σύνδικο της πτώχευσης της αναιρεσίβλητης, καθόσον, μετά την άσκηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία κηρύχθηκε σε πτώχευση, δυνάμει της υπ'αρ. 516/30-11-2020 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που καταχωρήθηκε στο ΓΕΜΗ, στις 13-11-2020.

Προσκομίζεται, εξάλλου, με επίκληση από το αναιρεσείον η υπ'αρ. 11.532/28-6-2021 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Εφετείου Αθηνών και εδρεύουσας στο Πρωτοδικείο Αθηνών Μ. Μ. Ν., από το περιεχόμενο της οποίας προκύπτει ότι με επιμέλεια αυτού (αναιρεσείοντος) επιδόθηκαν: α) αντίγραφο της υπό κρίση από 4-12-2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ενδίκου μέσου Γ.Α.Κ.3693 ΕΑΚ 402/13-12-2019 αίτησης αναίρεσης και β) οι από 18-9-2020 πράξεις της Προέδρου του Αρείου Πάγου Αγγελικής Αλειφεροπούλου και της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος αυτού Ειρήνης Καλού, με τις οποίες ορίστηκαν αρμόδιο για την εκδίκαση της πιο πάνω αίτησης αναίρεσης το Δ' Πολιτικό Τμήμα και δικάσιμος για την εκδίκασή της η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας και κλήση για τη συζήτησή της, στον Γ.

Ζ., δικηγόρο, υπό την ιδιότητά του ως συνδίκου της πτώχευσης της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, με την επωνυμία "... ΑΕΒΕ " Α.Ε, καλούμενο "να παραστεί κατά τη συζήτησή της όταν και όπου πιο πάνω ορίζεται". Ωστόσο, από την προαναφερόμενη έκθεση επίδοσης δεν προκύπτει ότι η απολιπόμενη κατά τη συζήτηση αναιρεσίβλητη στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο του δικαστηρίου τούτου κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, και τούτο για τους εξής λόγους :

Ι) Προεχόντως για τον λόγο ότι δεν προκύπτει από οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο της δικογραφίας ότι έχει λάβει χώρα πτώχευση της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, ούτε αποδεικνύεται ότι ο (αναφερόμενος στην προσκομιζόμενη με επίκληση προαναφερθείσα υπ'αρ. υπ'αρ. 11.532/28-6-2021 έκθεση επίδοσης) Γ. Ζ. έχει διοριστεί σύνδικος της πτώχευσης της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, ώστε να γίνονται νομίμως προς αυτόν οι αφορώσες την αναιρεσίβλητη κοινοποιήσεις, καθόσον δεν προσκομίζεται με επίκληση από το αναιρεσείον αντίγραφο της δικαστικής απόφασης, με την οποία κηρύχθηκε σε πτώχευση η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία και διορίστηκε σύνδικος της πτώχευσής της ο προαναφερθείς δικηγόρος [του οποίου το όνομα και η ιδιότητα ως συνδίκου της πτώχευσης της αναιρεσίβλητης δεν αναφέρονται στις προτάσεις του αναιρεσείοντος].

ΙΙ) Αλλά και εάν ήθελε γίνει δεκτό ότι έχει πράγματι λάβει χώρα πτώχευση της αναιρεσίβλητης, τότε, σύμφωνα με τα ανωτέρω στην μείζονα σκέψη της παρούσης εκτεθέντα, δεν έχει λάβει χώρα βιαία διακοπή της δίκης στο πρόσωπο της (κηρυχθείσας σε πτώχευση) αναιρεσίβλητης, αφού δεν έχει γίνει προσήκουσα γνωστοποίηση του λόγου διακοπής από τον δικαιούμενο να επαναλάβει τη δίκη, όπως ορίζουν οι προαναφερθείσες διατάξεις των άρθρου 287 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, δηλαδή είτε με επίδοση δικογράφου στο αντίδικο αναιρεσείον, είτε με τις προτάσεις, είτε με δήλωση στο ακροατήριο ή με δήλωση εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξης, από τον δικαιούμενο να επαναλάβει τη δίκη, ώστε (αφού δεν έχει λάβει χώρα βιαία διακοπή της δίκης) η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης με κλήση προς συζήτηση για την σημερινή δικάσιμο έπρεπε να επιδοθεί στην αναιρεσίβλητη και όχι στον σύνδικο της (μη γνωστοποιηθείσας προσηκόντως) πτώχευσής της.

ΙΙΙ) Τέλος και εάν ήθελε γίνει δεκτό ότι έχει επέλθει βιαία διακοπή της δίκης λόγω πτώχευσης της αναιρεσίβλητης και πάλι, στην προκείμενη περίπτωση, δεν έχει λάβει χώρα νόμιμη επανάληψη της δίκης και δη: Α) ούτε εκούσια (άρθρο 290 ΚΠολΔ), αφού δεν έλαβε χώρα ρητή ή σιωπηρή δήλωση για επανάληψη της δίκης από την διάδικο υπέρ της οποίας επήλθε η διακοπή, δηλαδή η επικαλούμενη πτώχευση, Β) ούτε αναγκαστική, καθόσον δεν έχουν τηρηθεί τα οριζόμενα από τις διατάξεις του άρθρου 291 ΚΠολΔ. και συγκεκριμένα η κοινοποίηση δικογράφου, με το οποίο ο διάδικος, υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή, προσκαλείται για επανάληψη της δίκης. Επομένως, με βάση τα ανωτέρω και τις διατάξεις του άρθρου 289 ΚΠολΔ είναι άκυρες όλες οι πράξεις που έχουν γίνει μετά την βιαία διακοπή και πριν την επανάληψή της, εκτός εάν τις ενεργήσει ο διάδικος υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή. Συνακόλουθα, αφού, με βάση όλα τα προαναφερθέντα και τα στην μείζονα σκέψη της παρούσης εκτεθέντα, δεν αποδεικνύεται από το επισπεύδον τη συζήτηση αναιρεσείον ότι η απολιπόμενη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία κλητεύθηκε νόμιμα για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της υπό κρίση (εμπρόθεσμα ασκηθείσας στις 13-12-2019, αφού ο χρόνος δημοσίευσης της προσβαλλόμενης απόφασης ήταν η 31-10-2019) αίτησης αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 4-12-2019 αίτησης για αναίρεση της 2298/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Ιανουαρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Φεβρουαρίου 2022.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ