264/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 264 / 2007 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 264/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Νικόπουλο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καπερώνη, Σταύρο Γαβαλά, Ιωάννη Ιωαννίδη και Μίμη Γραμματικούδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Δεκεμβρίου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δήμου Ηρακλείου Κρήτης που εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Αγγελομάτη

Των αναιρεσίβλητων: 1)..... , που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 2) .... , 3).... , 4)..... , 5)..... 6) .... , 7) ..... που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο και 8) ..... , που δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Οι 2ος,3ος,4ος,5η και 6ος εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αντώνιο Βγόντζα, ο οποίος δήλωσε η 1η αναιρεσίβλητη απεβίωσε και κληρονομήθηκε από τον 3ο αναιρεσίβλητο, ο οποίος συνεχίζει την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπείται από αυτόν, επίσης δήλωσε ότι και η 7η αναιρεσίβλητη απεβίωσε και κληρονομήθηκε από τους .... .... και .... , οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-1-1994 τριτανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Εφετείο Κρήτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 286/1995,704/1997 μη οριστικές και 495/2000 του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13-11-2000 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Σταύρος Γαβαλάς ανέγνωσε την από 20-12-2004 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στην σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Γεωργίου Φώσκολου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των παρισταμένων αναιρεσίβλητων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες 9115γ΄/15-2-2006, 9113γ΄/15-2-2006, 9114γ΄/15-2-2006 και 9112γ΄/15-2-2006 εκθέσεις επιδόσεως της αρμόδιας δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Ηρακλείου Μαρίας Καζαντζάκη, ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της από 9-1-2006 κλήσης προς συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, με την κάτω από αυτήν πράξη προσδιορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή αυτής της απόφασης συνεδρίαση, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα σε καθένα από τους Α) 1) .... , 2) ....

και 3) .... , α) ως κληρονόμους της αρχικώς αναιρεσίβλητης .... , στην οποία είχε προεπιδοθεί αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, ο δε πληρεξούσιος εκείνης γνωστοποίησε κατά την προγενέστερη δικάσιμο τη βίαιη διακοπή της δίκης λόγω του θανάτου της και β) ως κληρονόμους και του .... , επίσης κληρονόμου της ίδιας αρχικώς αναιρεσίβλητης και Β) ....., ο οποίος είχε και ο όδιος προηγουμένως καταθέσει την από 21-2-2005 κλήση προς συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Εφόσον, συνεπώς, αυτοί, προς τους οποίους δεν ήταν αναγκαία, ενόψει των προεκτιθεμένων, η επίδοση και αντιγράφου της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, δεν εμφανίστηκαν στο δικαστήριο κατά την ανωτέρω δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο, στη σειρά της, συζητείται η υπόθεση παρά την απουσία τους, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ.- Επειδή, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 286, 287, 290 και 291 παρ. 1 και 2 του ΚΠολΔ, η δίκη διακόπτεται και με το θάνατο ενός διαδίκου.

Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση του λόγου αυτού διακοπής προς τον αντίδικο, η οποία μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωση στο ακροατήριο του πληρεξούσιου δικηγόρου του διαδίκου, στο πρόσωπο του οποίου επήλθε ο λόγος διακοπής, με δήλωση δε εκείνου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή και συνεπώς του κληρονόμου του διαδίκου που πέθανε, μπορεί να γίνει εκουσίως η επανάληψη της δίκης.

Η παράλειψη δήλωσης εκούσιας επανάληψης της δίκης, δεν εμποδίζει τον αντίδικο ή τον ομόδικο του διαδίκου υπέρ του οποίου επήλθε η διακοπή, ακόμη και πριν από τη γνωστοποίηση της διακοπής, να προκαλέσει την επανάληψη της δίκης, προσκαλώντας για το σκοπό αυτό εκείνον που δικαιούται να την επαναλάβει, με κοινοποίηση σχετικού δικογράφου σε αυτόν.

Στην περίπτωση αυτή η δίκη επαναλαμβάνεται αυτοδικαίως τριάντα ημέρες μετά την κοινοποίηση της πρόσκλησης, υπό την προϋπόθεση ότι αποδεικνύεται η νομιμοποίηση του προσκαλούμενου. Θέση δε τέτοιας πρόσκλησης έχει και η κοινοποίηση κλήσης προς συζήτηση της υπόθεσης. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά και άλλα έγγραφα, μετά την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης απεβίωσε η από τους αναιρεσιβλήτους ..... , ο δε κληρονόμος της, με βάση την 39449/1995, ενώπιον του συμβολαιογράφου Ηρακλείου ..... , δημόσια διαθήκη της, επανέλαβε εκουσίως τη δίκη, με την από 9-1-1996 κλήση προς συζήτησης της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Συνεπώς νομίμως αυτός συνεχίζει τη δίκη στη θέση της αρχικής αυτής αναιρεσίβλητης. Επίσης, στις 30-11-2000 απεβίωσε η από τους αναιρεσιβλήτους ..... αργότερα δε στις 27-10-2005 απεβίωσε και ο από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους της .... , σύζυγός της, απέμειναν δε μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι και των δύο τα κοινά τέκνα τους .... , ....

και ..... , που αποδέχθηκαν τις εν λόγω κληρονομίες. Ως προς αυτούς νομίμως επίσης συνεχίζεται η δίκη, αφού οι καλούντες, στις 15-2-2006, κατά τα εκτιθέμενα στην προηγούμενη σκέψη, κοινοποίησαν σε καθένα από αυτούς την από 19-1-2006 κλήση προς συζήτηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, η οποία επέχει και θέση πρόσκλησης προς επανάληψη της δίκης, από την κοινοποίηση δε αυτή έχει περάσει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από τριάντα ημέρες και συνεπώς αυτοδικαίως έχει επέλθει αναγκαστική επανάληψη της δίκης.- Επειδή, όπως συνάγεται από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 118 αριθ.4, 566 παρ. 1, 577 αριθ.3 και 559 αριθ. 20 του ΚΠολΔ, για να είναι ορισμένος ο από την τελευταία διάταξη προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης, για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου, πρέπει να παρατίθενται στο αναιρετήριο το ακριβές κατά λέξη περιεχόμενο του εγγράφου, καθώς και το περιεχόμενο που δέχτηκε το δικαστήριο ότι αυτό έχει και να προκύπτει ο ουσιώδης ισχυρισμός για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του οποίου χρησιμοποιήθηκε το έγγραφο αυτό.

Εξάλλου, ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν με το αναιρετήριο δεν αποδίδεται συγκεκριμένο σφάλμα ανάγνωσης του εγγράφου, αλλ' εκτίθεται ότι από την εκτίμησή του δεν συνάγεται το αποδεικτικό πόρισμα στο οποίο κατέληξε το δικαστήριο. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από το άρθρο 559 αριθ.20 του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο όλων των εγγράφων που αυτός είχε επικαλεσθεί.

Στο αναιρετήριο, ωστόσο, δεν παρατίθεται το ακριβές περιεχόμενο καθενός εγγράφου και εκείνο που προσέδωσε σε αυτό το Εφετείο, ως παραμόρφωση δε προβάλλεται η εσφαλμένη εκτίμηση από το Εφετείο των εγγράφων, λόγω της οποίας αυτό κατέληξε, σε σχέση με τη βασιμότητα της τριτανακοπής του αναιρεσείοντος, σε πόρισμα διαφορετικό από εκείνο που, κατά τον αναιρεσείοντα, συνάγεται από αυτά.

Επομένως ο λόγος αυτός της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, πρέπει ν' απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφενός λόγω της αοριστίας του και αφετέρου, διότι με αυτόν ο αναιρεσείων πλήττει την αναιρετικώς ανέλεγκτη, σύμφωνα με το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, εκτίμηση των αποδείξεων από το Εφετείο.- Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ΄ του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 του ΚΠολΔ.

Καμιά, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, αρκεί δε μόνο η γενική αναφορά των κατ' είδος αποδεικτικών μέσων που έλαβε υπόψη το δικαστήριο. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο, ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο, στοιχειοθετείται ο αναιρετικός αυτός λόγος.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, ο αναιρεσείων προβάλλει κατά τις προσβαλλόμενης απόφασης αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ. 11(περ. γ΄0 του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμα ότι είναι αβάσιμη η τριτανακοπή του, χωρίς να λάβει υπόψη τα αναφερόμενα στο αναιρετήριο έγγραφα, που αυτός είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει.

Από την επισκόπηση, όμως, της προσβαλλόμενης απόφασης και μάλιστα όχι μόνο από την περιεχόμενη σε αυτήν γενική μνεία ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα κατ' είδος αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, μεταξύ των οποίων και όλα τα έγγραφα, σε συνδυασμό με το υπόλοιπο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, δε γεννάται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εξετίμησε με τις υπόλοιπες αποδείξεις και όλα τα αποδεικτικά αυτά μέσα.

Επομένως, ο λόγος αυτός της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Κατά το μέρος που με αυτόν, υπό την επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθ 11 του ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων πλήττει την αναιρετικώς ανέλεγκτη, σύμφωνα με το άρθρων 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, εκτίμηση των αποδεικτικών αυτών μέσων από το Εφετείο, ο ίδιος λόγος της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.- Επειδή, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων και ιδιαίτερα του περιεχομένου εγγράφων δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή αν υπάρχει λόγος αναίρεσης κατά το άρθρο 5659 αριθ. 19 και 20.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 387 του ΚΠολΔ, το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα τη γνωμοδότηση των πραγματογνωμόνων. Τέλος, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, τούτο δε συμβαίνει, σε περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ΄ ουσίαν την υπόθεση, όταν δεν τον εφάρμοσε, παρότι συνέτρεχαν οι προ"υποθέσεις εφαρμογής του ή αν τον εφάρμοσε παρότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, καθώς και όταν υπήγαγε τα αποδεικτικά περιστατικά που αποδείχθηκαν σε ουσιαστικό κανόνα δικαίου, στο πραγματικό του οποίου αυτά δεν υπάγονται.

Συνεπώς ο αναιρετικός αυτός λόγος δεν ιδρύεται όταν το σφάλμα που αποδίδεται ανάγεται στην εκτίμηση των αποδείξεων και την εξαγωγή από αυτές του αποδεικτικού πορίσματος και όχι στην υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στον προσήκοντα κανόνα ουσιαστικού δικαίου και τον προσδιορισμό της έννοιας αυτού. Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων, υπό την επίκληση της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, χωρίς μάλιστα και αναφορά σε συγκεκριμένη ουσιαστικού δικαίου διάταξη που να φέρεται ότι παραβιάσθηκε, προβάλλει αιτιάσεις για την εκτίμηση από το Εφετείο της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του διορισμένου από το δικαστήριο ως πραγματογνώμονα ..... . Επομένως ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-11-2000 αίτηση του Δήμου Ηρακλείου για αναίρεση της 495/2000 απόφασης του Εφετείου Κρήτης.- Και

Καταδικάζει των αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (5) την οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ συνολικά.-

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 7 Φεβρουαρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ