261/2020 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 261 / 2020 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 261/2020

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Κοντό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Μαρία Βασδέκη, Κωνσταντίνα Μαυρικοπούλου και Αικατερίνη Κρυσταλλίδου - Μωρέση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας", που εδρεύει στην ΖΕΠ Κοζάνης, εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Της αναιρεσίβλητης: ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "... ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε.", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Γκουτζιώτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-2-2015 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κοζάνης.

Εκδόθηκε η απόφαση 488/2017 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 12-3-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσίβλητη, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ' αριθμ. .../7-11-2018 έκθεση επιδόσεως της αρμοδίας δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Κοζάνης Κ. Π.,την οποία προσκομίζει η επισπεύδουσα τη συζήτηση της υποθέσεως αναιρεσίβλητη, προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινομένης από 12.03.2018 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 9488/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης με τις συνημμένες σ' αυτή πράξεις καταθέσεως δικογράφου και ορισμού δικασίμου, με κλήση για συζήτηση της υποθέσεως κατά την αναφερομένη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσείουσα. Επομένως, εφόσον αυτή δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε δια πληρεξουσίου δικηγόρου ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά την ως άνω δικάσιμο, κατά την οποίαν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά της εκ του πινακίου και συζητήθηκε νομίμως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία της (άρθρο 576 παρ.2ΚΠολΔ).

Από το άρθρο 553 παρ.1β ΚΠολΔ προκύπτει, ότι αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των οριστικών αποφάσεων που περατώνουν όλη τη δίκη και δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση. Η τελεσιδικία κρίνεται κατά τον χρόνο ασκήσεως της αναιρέσεως, και όχι της συζητήσεως αυτής (ΟλΑΠ18/2001, ΑΠ1488/2018, ΑΠ864/2017).

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα υπ'αριθμ. 488/2017 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, η οποία έχει ήδη καταστεί τελεσίδικη (άρθρο 553 παρ.1 ΚΠολΔ), αφού από την επίδοσή της στον πληρεξούσιο δικηγόρο της εναγομένης -αναιρεσείουσας Γ. Φ. (άρθρο 143 παρ1 ΚΠολΔ) στις 11-1-2018, όπως προκύπτει από την ...11-2-2018 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας Κοζάνης Κ.

Π., που με επίκληση προσκομίζει η αναιρεσίβλητη, μέχρι την άσκηση της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως στις 12-3-2018 έχει παρέλθει άπρακτη η σχετική (30ημερη) προθεσμία χωρίς η εναγομένη να ασκήσει έφεση, όπως συνομολογείται εμμέσως πλην σαφώς και από την αναιρεσίβλητη με τις προτάσεις της ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (ΑΠ430/2009).

Με την εν λόγω απόφαση απορρίφθηκε ως νομικά αβάσιμη η από 19-2-2015 αγωγή της αναιρεσίβλητης κατά του νπδδ "Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας" ως προς την κυρία βάση της για καταβολή της εργολαβικής αμοιβής της ύψους 83.777,76 ευρώ, λόγω ακυρότητας της μεταξύ τους καταρτισθείσας συμβάσεως έργου και έγινε δεκτή κατ' ουσίαν η σωρευόμενη στο ίδιο δικόγραφο επικουρική βάση της για καταβολή του άνω ποσού κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Η τελευταία αυτή απόφαση πλήττεται από την ηττηθείσα διάδικο με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και για τους λόγους που αναφέρονται σ' αυτή και αναλύονται ειδικότερα κατωτέρω. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 209 §§ 1, 2 και 9 του ν.3463/2006 (Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας), 82 παρ.1,83 § 1 του ν.2362/1995, και των Α.Υ.Ο. 2/45564/0026/2001 (ΦΕΚ Β`1066) και 35130/739/9-8-2010 (ΦΕΚ Β` 1291/11-8-2010), που ίσχυαν κατά το χρόνο γενέσεως της ένδικης αξιώσεως, προκύπτει ότι για κάθε σύμβαση του Δημοσίου και ΝΠΔΔ που συνεπάγεται έσοδο ή δαπάνη αυτού, αν δεν ορίζεται διαφορετικά με ειδική διάταξη, προηγείται η προβλεπόμενη από τις κατά περίπτωση ισχύουσες διατάξεις διαδικασία ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού, επιτρέπεται, όμως, κατ' εξαίρεση, η με απευθείας ανάθεση σύναψη συμβάσεως προμηθείας προϊόντων, παροχής υπηρεσιών ή εκτελέσεως έργων για ετήσια δαπάνη μέχρι ποσού των 15.000 ευρώ (ήδη από 11-8-2010 μέχρι το ποσό των 20.000 ευρώ, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται ο ΦΠΑ), με συνοπτική διαδικασία-πρόχειρο διαγωνισμό μέχρι του ποσού των 45.000 (και ήδη 60.000 ευρώ) και με διενέργεια τακτικού διαγωνισμού άνω του ποσού των 45.000 (ήδη 60.000) ευρώ.

Και στις περιπτώσεις όμως αυτές, η σύμβαση έργου με απευθείας ανάθεση ...επιτρέπεται να συναφθεί μόνο για την αντιμετώπιση έκτακτων και επειγουσών περιπτώσεων ειδικά αιτιολογημένων και μόνο εφόσον υπάρχει εγγραφή στον προϋπολογισμό εξειδικευμένης πιστώσεως προορισμένης για προμήθεια, εργασία ή μεταφορά, που κατονομάζεται ρητά στον προϋπολογισμό.

Συμβάσεις που συνάπτονται ... κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 79 έως 84 του παρόντος νόμου ανωτέρω, είναι άκυρες κατ` άρθρο 85 του Ν.2362/1995 και δεν παράγουν έννομες συνέπειες. (AΠ327/2018, ΑΠ1260/2018). Από τις διατάξεις των άρθρων 111 παρ. 2, 118 αριθ. 4 και 216 παρ. 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει, σαφή έκθεση των γεγονότων, τα οποία θεμελιώνουν κατά νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκηση αυτής από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα.

Η έκθεση δε στο δικόγραφο της αγωγής των πραγματικών περιστατικών, τα οποία πρέπει να είναι όσα είναι νομικώς ικανά και αναγκαία για τη θεμελίωση του δικαιώματος, η προστασία του οποίου ζητείται και τα οποία πρέπει να αναφέρονται με τέτοια σαφήνεια ώστε να εξατομικεύουν την επίδικη έννομη σχέση και να μην καταλείπεται αμφιβολία περί της αξιώσεως, η οποία απορρέει από αυτά, είναι απαραίτητη για να υπάρχει η δυνατότητα, το μεν Δικαστήριο να κρίνει τη νομική βασιμότητα της αγωγής και να διατάξει τις δέουσες αποδείξεις, ο δε εναγόμενος να μπορεί να αμυνθεί κατά της αγωγικής αξιώσεως που θεμελιώνεται επ' αυτών με ανταπόδειξη ή ένσταση (Α.Π. 2048/2013, ΑΠ882/2013, ΑΠ481/2012).

Από τη διάταξη του άρθρου 681 Α.Κ. εξ άλλου προκύπτει ότι ουσιώδες στοιχείο στη σύμβαση μισθώσεως έργου είναι η συμφωνία για την αμοιβή, ως αντάλλαγμα για την εκτέλεση του έργου. Η αμοιβή μπορεί να ορίζεται κατ' αποκοπή, κατά μονάδα, επί τη βάσει προϋπολογισμού, απολογιστικώς, χρονικώς, ή με ποσοστά. Επομένως, ο εργολάβος, ο οποίος ασκεί κατά του εργοδότη αγωγή για την καταβολή της αμοιβής του, πρέπει να διαλαμβάνει στο αγωγικό δικόγραφο, εκτός των άλλων, τη συμφωνία για την αμοιβή, κατά έναν από τους προαναφερθέντες τρόπους (ΑΠ 1487/2017).

Περαιτέρω σύμφωνα με το άρθρο 904 ΑΚ, όποιος έγινε πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία ή με ζημία άλλου έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια. Η υποχρέωση αυτή γεννιέται ιδίως σε περίπτωση παροχής αχρεωστήτως ή παροχής για αιτία που δεν επακολούθησε ή έληξε ή αιτία παράνομη ή ανήθικη". Από τον κανόνα του άρθρου αυτού, που απορρέει από τις κοινωνικές αντιλήψεις περί ισότητος και επιεικείας και έχει εφαρμογή και για το Δημόσιο και τα Ν.Π.Δ.Δ., αφού γι` αυτά δεν καθιερώνεται εξαίρεση με τη διάταξη αυτή ή με άλλη (Ολ.

ΑΠ 218/1977), προκύπτει ότι στοιχείο του πραγματικού κάθε απαιτήσεως αδικαιολογήτου πλουτισμού είναι εκτός των άλλων και η ανυπαρξία ή η ελαττωματικότητα της αιτίας, με βάση την οποία έγινε η περιουσιακή μετακίνηση και επήλθε ο πλουτισμός του λήπτη. Αν λείπει το στοιχείο αυτό, αν δηλαδή η αιτία δεν είναι ανύπαρκτη ή ελαττωματική, δεν στοιχειοθετείται απαίτηση από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό.

Τέτοια έλλειψη υπάρχει και όταν η αιτία της παροχής είναι παράνομη, εξαιτίας απαγορευτικής διατάξεως νόμου. Στην περίπτωση αυτή, αν ασκηθεί αγωγή, με την οποία αναζητείται ευθέως από τον ενάγοντα ο πλουτισμός (ωφέλεια) του εναγομένου, εξαιτίας της ακυρότητας της συμβάσεως, για να είναι ορισμένη η αγωγή θα πρέπει να αναφέρονται στο δικόγραφο αυτής, σύμφωνα με το άρθρο 216 παρ. 1α' του ΚΠολΔ, τα περιστατικά που συνεπάγονται την ακυρότητα της συμβάσεως και συνιστούν το λόγο για τον οποίο η αιτία της εντεύθεν ωφελείας του εναγομένου δεν είναι νόμιμη (ΑΠ501/2016).

Αν όμως η βάση της αγωγής από αδικαιολόγητο πλουτισμό σωρρεύεται, κατά δικονομική επικουρικότητα (άρθρο 219 ΚΠολΔ), υπό την ενδοδιαδικαστική αίρεση της απορρίψεως της κυρίας βάσεως αυτής από τη σύμβαση, αρκεί για την πληρότητα της πιο πάνω επικουρικής βάσεως να γίνεται απλή επίκληση της ακυρότητας της συμβάσεως, χωρίς να απαιτείται να αναφέρονται και οι λόγοι στους οποίους οφείλεται η ακυρότητα (ΟλΑΠ2/2019).

Και τούτο διότι, στην τελευταία περίπτωση, η επικουρική βάση της αγωγής θα εξετασθεί μόνον εάν η ερειδομένη στην έγκυρη σύμβαση κυρία βάση της αγωγής απορριφθεί μετά από παραδοχή της ακυρότητας της συμβάσεως για συγκεκριμένο λόγο, ο οποίος, είτε κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα, είτε κατ' ένσταση του εναγομένου, απετέλεσε ήδη αντικείμενο της δίκης.

Έτσι πληρούται με τον τρόπο αυτόν ο σκοπός της διατάξεως του άρθρου 216 ΚΠολΔ, η οποία απαιτεί σαφή έκθεση των γεγονότων που θεμελιώνουν την αγωγή (Ολ ΑΠ 22/2003, Ολ ΑΠ 23/2003, ΑΠ1157/2017).

Τέλος, η ανεπάρκεια των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής ή της ενστάσεως, χαρακτηρίζεται ως νομική αοριστία και ελέγχεται με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559ΚΠολΔ ως παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου, εφόσον το δικαστήριο της ουσίας έκρινε τελικά ως ορισμένη την αγωγή ή την ένσταση, αρκούμενο σε λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που απαιτεί ο νόμος.

Επομένως, νομική είναι η αοριστία που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνος ουσιαστικού δικαίου. Αντιθέτως, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ15/2000).

Ειδικότερα, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθμ. 14ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη (ΑΠ1487/2017).

Από την παραδεκτή επισκόπηση του αγωγικού δικογράφου προκύπτουν τα ακόλουθα: η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ομόρρυθμη εταιρεία ισχυρίσθηκε ότι με την από 26-11-2013 σύμβαση που κατάρτισε με το εναγόμενο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, την "Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας" (ήδη αναιρεσείουσα), ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει με τη χρήση μηχανήματος ιδιοκτησίας της (προωθητή) εργασίες καθαρισμού της κοίτης του ρέματος ...

του οικισμού ..., από το στόμιο της λίμνης ... έως τις παρυφές του οικισμού αποστάσεως περίπου 1.200μ με σκοπό την αποκατάσταση της φυσικής του ροής, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων, καθώς και εργασίες απομάκρυνσης με τη χρήση φορτηγού ιδιοκτησίας της, απορριμάτων, φερτών υλικών, φυλλώματος δένδρων κ.λ.π σε υποδειχθέντα από τον πρόεδρο του οικισμού χώρο.

Ότι η μίσθωση των μηχανημάτων ήταν ωριαία και ανερχόταν στο ποσό των 70,00 την ώρα πλέον ΦΠΑ για τον προωθητή και στο ποσό των 59,00 ευρώ την ώρα πλέον ΦΠΑ για το φορτηγό. Ότι το έργο εκτελέσθηκε προσηκόντως με τον με αριθμό ... προωθητή γαιών και με το με αριθμό ... φορτηγό, τα οποία εργάσθηκαν από 528 ώρες το καθένα και ως εκ τούτου δικαιούται βάσει των ωρών εργασίας συνολική αμοιβή 83.777,76 ευρώ.

Ότι το έργο παραλήφθηκε ανεπιφύλακτα από την εναγόμενη στις 28-8-2014, οπότε η ενάγουσα υπέβαλε τα απαραίτητα για την πληρωμή της δικαιολογητικά και εξέδωσε το αναφερόμενο τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, πλην όμως η εναγόμενη αρνείται να της καταβάλει το οφειλόμενο ως άνω ποσό . Επικουρικά, για την περίπτωση που ήθελε θεωρηθεί ότι η ανωτέρω σύμβαση δεν ήταν έγκυρη γιατί το έργο δεν ακολούθησε τη διαδικασία της δημοπρασίας ζήτησε την καταβολή του ίδιου ως άνω ποσού κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, το καταψηφιστικό αίτημα της οποίας μετέτρεψε παραδεκτά με τις πρωτόδικες προτάσεις σε αναγνωριστικό.

To πρωτοβάθμιο δικαστήριο, σύμφωνα με τις νομικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεώς του απέρριψε ως μη νόμιμη την εν λόγω αγωγή κατά την προαναφερομένη κυρία βάση της λόγω ακυρότητας της επίδικης ως ανωτέρω συμβάσεως έργου για την οποίαν δεν τηρήθηκε η διαδικασία διαγωνισμού κατά τα αναφερόμενα στην οικεία μείζονα σκέψη και έκρινε ορισμένη και νόμιμη την επικουρική βάση της αγωγής εκ του αδικαιολογήτου πλουτισμού.

Ακολούθως δέχθηκε, ως προς την ουσία της υποθέσεως τα εξής: "Δυνάμει της από 26-11-2013 σύμβασης που συνήφθη μεταξύ του Β. Κ. ως εκπροσώπου της ενάγουσας ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ" και της εναγομένης Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, η ενάγουσα ανέλαβε την υποχρέωση να εκτελέσει με τη χρήση μηχανήματος ιδιοκτησίας της (προωθητή), εργασίες καθαρισμού της κοίτης του ρέματος ...

του οικισμού ... Β' Φάση, από το Στόμιο της λίμνης ... έως τις παρυφές του οικισμού αποστάσεως περίπου 1.200μ, με σκοπό την αποκατάσταση της φυσικής του ροής, δηλαδή τον καθαρισμό και διευθέτηση της κοίτης του, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων εντός του οικισμού ή σε καλλιέργειες, καθώς και εργασίες απομάκρυνσης με τη χρήση φορτηγού ιδιοκτησίας της, όλων των απορριμάτων, φερτών υλικών, φυλλώματος δένδρων κ.λ.π σε υποδειχθέντα από τον πρόεδρο του οικισμού χώρο.

Η μίσθωση των μηχανημάτων της ενάγουσας για την εκτέλεση των συμφωνηθεισών εργασιών συμφωνήθηκε να αμείβεται βάσει της ωριαίας χρήσης τους με το ποσό των 70,00 ευρώ την ώρα (πλέον ΦΠΑ) για τον προωθητή και το ποσό των 59,00 ευρώ την ώρα (πλέον ΦΠΑ) για το φορτηγό. Ο χρόνος εργασίας συμφωνήθηκε να υπολογίζεται από τη στιγμή εκκίνησης του μηχανήματος αφού πρώτα ενημερωνόταν τηλεφωνικά από την υπηρεσία του Τεχνικού Εξοπλισμού Π.Ε Κοζάνης, ενώ στην ανωτέρω τιμή περιλαμβάνονταν και τα έξοδα των μηχανημάτων (ή πιθανή βλάβη που θα προκαλείτο εξ αιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών).

Η παρακολούθηση των ωρών εργασίας των μηχανημάτων συμφωνήθηκε να πραγματοποιείται από τους υπαλλήλους του Μηχανικού Εξοπλισμού του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων, η δε πιστοποίηση των εργασιών θα υπογραφόταν από τον Προϊστάμενο του Τμήματος Δομών Περιβάλλοντος και θα θεωρείτο από τον Διευθυντή Τεχνικών Έργων, εφόσον προσκομίζονταν τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά από τον Υπεύθυνο Τεχνικού Εξοπλισμού, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του Προϊσταμένου του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων και η σύνταξη του λογαριασμού και πληρωμή θα γινόταν βάσει των πιστοποιημένων καταστάσεων ωρών λειτουργίας, τμηματικά μετά το πέρας των εργασιών από την Δ.Τ.Ε της Π.Ε Κοζάνης.

Βάσει των ανωτέρω συμφωνηθέντων, η ενάγουσα εκτέλεσε προσηκόντως το έργο που της ανατέθηκε, για το οποίο χρησιμοποίησε τον με αρ.... προωθητή γαιών και το με αρ.... φορτηγό, τα οποία εργάσθηκαν από 528 ώρες το καθένα , το χρονικό διάστημα από 12-7-2014 έως και 25-8-2014 καθημερινά επί δώδεκα ώρες ημερησίως, από τις 8.00 π.μ έως τις 20.00μ.μ, πλην της ημέρας του Δεκαπενταύγουστου (44 ημέρες Χ12 ώρες ημερησίως=528 ώρες).

Οι ως άνω ώρες εργασίας σαφώς προκύπτουν από το μετ'επικλήσεως προσαγόμενο από την ενάγουσα ημερολόγιο του έργου, το οποίο υπογραφόταν καθημερινά από τον υπεύθυνο των μηχανημάτων, την Προϊσταμένη κα Α. Κ. και το Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας κ.Κ. Γ. Εξ άλλου οι ώρες εργασίας του προωθητή και του φορτηγού της ενάγουσας, οι οποίες ανέρχονται σε 528 πιστοποιούνται και από την από 26-8-2014 κατάσταση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού Περιβάλλοντος και Υποδομών της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων κ.

Π. Τ.. Βάσει της ανωτέρω κατάστασης πιστοποιείται και το συμφωνηθέν ωρομίσθιο που ανέρχεται σε 70,00 ευρώ για τον προωθητή και σε 59,00 ευρώ για το φορτηγό, καθώς επίσης και το σύνολο της δαπάνης που ανέρχεται στο ποσό των 36.960 ευρώ= (528 ώρεςΧ70,00 ευρώ ωρομίσθιο) για τον προωθητή και στο ποσό των 31.152 ευρώ=(528 ώρεςΧ59,00 ευρώ ωρομίσθιο) για το φορτηγό και συνολικά στο ποσό των 83.777,76 ευρώ= (36.960+31.152-15.665,76 ευρώ ο ΦΠΑ 23%).

Η κατάσταση αυτή συντάχθηκε κατόπιν ολοκλήρωσης του έργου, οπότε έλαβε χώρα παραλαβή του και εκδόθηκε από την ενάγουσα το με αριθμό ...-8-2014 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών ποσού 83.777,76 ευρώ, προκειμένου να πληρωθεί την αξία του εκτελεσθέντος έργου... Επομένως, αφού η σχετική μεταξύ των διαδίκων σύμβαση είναι άκυρη δεδομένου ότι έλαβε χώρα απευθείας ανάθεση έργου, η συνολική δαπάνη του οποίου ανερχόταν στο ποσό των 83.777,76 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του αναλογούντος ΦΠΑ, υπερέβαινε δηλαδή το όριο των 15.000 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, πέραν του οποίου δεν επιτρέπεται απευθείας ανάθεση έργου και δεν διενεργήθηκε τακτικός διαγωνισμός, όπως θα έπρεπε κατ' εφαρμογή των διατάξεων περί προμηθειών του Δημοσίου Τομέα, όπως άλλωστε προκύπτει και από το υπ' αριθμ.πρωτ..../12-11-2014 έγγραφο της Διεύθυνσης Δημοσιονομικού Ελέγχου, που έκρινε τις δαπάνες μη νόμιμες και επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει καταβληθεί στην ενάγουσα το παραπάνω ποσό των 88.777,76 ευρώ για το εκτελεσθέν και παραληφθέν έργο κατά το οποίο η εναγομένη κατέστη πλουσιότερη χωρίς νόμιμη αιτία και με ζημία της ενάγουσας, ίση με το ποσό αυτό, το οποίο θα κατέβαλε στην ίδια την ενάγουσα ή σε άλλο πρόσωπο το οποίο θα διέθετε τα ίδια επαγγελματικά προσόντα και ικανότητες αν την εκτέλεση του ίδιου έργου ανέθετε με έγκυρη σύμβαση πρέπει γενομένης και ως κατ' ουσίαν βάσιμης της επικουρικής βάσης της ένδικης αγωγής να αναγνωρισθεί η υποχρέωση της εναγομένης να της αποδώσει κατ' άρθρο 904 ΑΚ, την ωφέλεια από την εξοικονόμηση της ως άνω δαπάνης, ήτοι το ποσό των 83.777,7 ευρώ και μάλιστα το νόμιμο τόκο από την επίδοση της ένδικης αγωγής".

Η αναιρεσείουσα με τον μοναδικό λόγο της αναιρέσεώς της κατά το πρώτο σκέλος του (κατ' ορθήν εκτίμηση) μέμφεται την προσβαλλομένη απόφαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αρ. 14 (και όχι του αρ.1) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι απέρριψε την ένστασή της περί αοριστίας της αγωγής κατά την κυρία βάση της από τη σύμβαση έργου την οποίαν έκρινε ορισμένη, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής (επιμέρους εργασίες, χρόνος εκτέλεσης αυτών, ώρες εργασίας των μηχανημάτων κατά ημέρα, μήνα και έτος, μη αναφορά εγγράφων πιστοποίησης εργασιών, παρακολούθησης ωρών εργασίας, κατάστασης ωρών λειτουργίας, βεβαίωσης προσήκουσας εκτέλεσης και παραλαβής του έργου), ενώ έπρεπε να την απορρίψει ως αόριστη. Ωστόσο από τις νομικές παραδοχές της απόφασης προκύπτει ότι η ένδικη αγωγή κατά την αντίστοιχη ως άνω βάση της απορρίφθηκε λόγω της ακυρότητάς της ως νομικά αβάσιμη.

Συνεπώς ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι προεχόντως απαράδεκτος, ελλείψει εννόμου συμφέροντος της αναιρεσείουσας για την προβολή του, καθόσον η γενομένη με την προσβαλλομένη απόφαση απόρριψη της αγωγής κατά την κυρία βάση της ως μη νομίμου είναι δυσμενεστέρα της επιδιωκομένης με την προβολή του συγκεκριμένου αναιρετικού λόγου απορρίψεώς της ως αορίστου (ΑΠ419/2018). Σε κάθε περίπτωση ο αυτός λόγος αναιρέσεως τυγχάνει αβάσιμος αφού τα επικληθέντα ως άνω στοιχεία δεν αποτελούν αναγκαίο περιεχόμενο για το ορισμένο της περί καταβολής της εργολαβικής αμοιβής αγωγής.

Με τον ίδιο ως άνω λόγο της αναιρέσεως κατά το δεύτερο σκέλος του η αναιρεσείουσα μέμφεται την προσβαλλομένη απόφαση (κατ' ορθήν εκτίμηση) ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αρ.14 (και όχι του αρ.1) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι δεν απέρριψε ως αόριστη την επικουρική βάση της αγωγής από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, αλλά την έκρινε ορισμένη, μολονότι δεν εξειδίκευε την παροχή του, δηλαδή την χρηματική αποτίμηση του παρασχεθέντος έργου και τη δαπάνη που εξοικονόμησε η εναγομένη στην οποίαν θα υποβαλλόταν εάν ανέθετε την εκτέλεση του ιδίου έργου με έγκυρη σύμβαση σε άλλο πρόσωπο με τα ίδια επαγγελματικά προσόντα και ικανότητες.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προπαρατεθέν περιεχόμενο της ενδίκου αγωγής, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ισχυρίστηκε ότι εκτέλεσε για την εναγομένη αναιρεσείουσα και παρέδωσε το έργο που μεταξύ τους είχε συμφωνηθεί και ζήτησε να της καταβάλει η τελευταία την αμοιβή της κυρίως με βάση την εν λόγω σύμβαση έργου και επικουρικά, για την περίπτωση που θα θεωρηθεί άκυρη η παραπάνω σύμβαση λόγω του ότι δεν ακολουθήθηκε η διαδικασία της δημοπρασίας (ζήτησε) την επιδίκαση της άνω απαίτησής του κατά τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού.

Το δικαστήριο, ως ήδη εξετέθη, απέρριψε με την προσβαλλομένη απόφασή του την κυρία βάση της αγωγής ως αβάσιμη κατά νόμον για το λόγο ότι η επίδικος σύμβαση έργου ήταν άκυρη, αφού δεν προηγήθηκε της καταρτίσεώς της η διεξαγωγή διαγωνισμού και ακολούθως δέχθηκε κατ' ουσίαν την επικουρική βάση της αγωγής από τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, την οποία έκρινε ορισμένη και νόμιμη, με την επί πλέον επισήμανση ότι η ενάγουσα παρά την σώρευση της οικείας βάσεως κατά δικονομικήν επικουρικότητα (άρθρο 219 ΚΠολΔ), δηλαδή υπό την ενδοδιαδικαστική αίρεση της απορρίψεως της κυρίας βάσεως από τη σύμβαση έργου, δεν περιορίστηκε στην απλή επίκληση της (απαιτουμένης για την πληρότητά της) ακυρότητας της εν λόγω συμβάσεως (ΟλΑΠ23/2003), αλλά ανέφερε επί πλέον και τον λόγο στον οποίον οφείλεται αυτή (ακυρότητα), δηλαδή στη μη διενέργεια προηγουμένως δημοπρασίας.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει απαράδεκτη λόγω αοριστίας την ως άνω επικουρική βάση της αγωγής και συνεπώς ο αυτός ως άνω λόγος αναιρέσεως κατά το δεύτερο σκέλος του είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί και να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσείουσας που ηττήθηκε (άρθρο 176,183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ) τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης που κατέθεσε προτάσεις, τα οποία όμως πρέπει να καταλογιστούν μειωμένα, κατά το άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957 και την 134423/1992 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ ΒΊ 1/20.1.1993) εφόσον η αναιρεσείουσα ως νπδδ απολαύει των αυτών προνομίων του Ελληνικού Δημοσίου.

Διάταξη για παράβολο ωσαύτως δεν διαλαμβάνεται καθόσον η αναιρεσείουσα "Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας" αποτελεί κατά τα ανωτέρω Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου και όπως το Ελληνικό Δημόσιο απαλλάσσεται της καταβολής του.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-3-2018 αίτηση του νπδδ "Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας" για αναίρεση της με αριθμό 488/2017 τελεσίδικης αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσείουσας τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Ιανουαρίου 2020.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Μαρτίου 2020.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ