260/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 260 / 2014 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 260/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Δημήτριο Κόμη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Ι. Φ. του Γ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-2-2009 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2176/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6102/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 20-2-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου διάβασε την από 21-11-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων της από 20-2-2013 αίτησης, για αναίρεση της 6102/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση για τη συζήτηση επιδόθηκε νομότυπα προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από το αναιρεσείον, υπ' αριθμ. .../27-6-2013 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο Πρωτοδικείο Αθήνας …, προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, στο τέλος της οποίας είναι συνημμένη η πράξη, με την οποία ορίστηκε δικάσιμος για τη συζήτησή της η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας, καθώς και κλήση για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της υποθέσεως αυτής. Η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου της, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., η συζήτηση όμως θα προχωρήσει παρά την απουσία της (άρθρ. 576 παρ. 2 εδ. α' και γ' Κ.Πολ.Δ.).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 7/2006, Ολ.ΑΠ 4/2005).

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 35 παρ. 3 του ν. 1882/1990 (Φ.Ε.Κ. Α' 43): "Στο τέλος του άρθρου 12 του ν.δ/τος 65/1973, όπως το άρθρο αυτό συμπληρώθηκε με την παράγραφο 3 του άρθρου 13 του ν. 1810/1988 (Φ.Ε.Κ. Α' 223), προστίθεται νέο εδάφιο, ως εξής: Ειδικώς τα έξοδα κίνησης των φοροτεχνικών και δημοσιονομικών υπαλλήλων του Υπουργείου Οικονομικών και των υπηρεσιών εσόδων του Ι.Κ.Α., που μετακινούνται σε ακτίνα μέχρι 30 χιλιόμετρα από το κατάστημα που στεγάζεται η υπηρεσία τους για συγκεκριμένη εκτέλεση εργασιών ή ελέγχων, για τις οποίες (μετακινήσεις) δεν δικαιολογείται από τις ισχύουσες διατάξεις περί των δαπανών κινήσεως, ημερήσια αποζημίωση, ορίζονται στο ένα εκατοστό (1/100) του βασικού μισθού του κλιμακίου 23 του ν. 1505/1984, για κάθε ημέρα μετακίνησης, που βεβαιώνεται από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας του υπαλλήλου στην οικεία κατάσταση εκκαθάρισης της αποζημίωσης.

Η αποζημίωση αυτή καταβάλλεται από την πρώτη μέρα του μήνα που ακολουθεί το μήνα στον οποίον αναφέρονται οι μετακινήσεις, με την διαδικασία που ισχύει σήμερα για την πληρωμή των τακτικών αποδοχών των υπαλλήλων...". Εξ άλλου, α) με την υπ' αρ. 2056205/8692/ 0022/1996 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (Φ.Ε.Κ. Β' 892) αναπροσαρμόσθηκαν τα έξοδα κινήσεως των φοροτεχνικών και δημοσιονομικών υπαλλήλων σε τρία εκατοστά (3/100) του βασικού μισθού του μισθολογικού κλιμακίου 23 του ν. 1505/1984 για κάθε ημέρα μετακινήσεως, β) με την ΥΑ 2/21382/0022/2003 (ΦΕΚ 482 Β'/2003 αναπροσαρμόσθηκαν τα ίδια έξοδα κινήσεως σε 4,182 ευρώ για κάθε ημέρα μετακίνησης, ενώ γ) με την ΥΑ 2/54613/0022 (ΦΕΚ β'1460/24-7-2008) αναπροσαρμόσθηκαν τα έξοδα αυτά σε δέκα (10) ευρώ για κάθε ημέρα μετακίνησης.

Από την προεκτεθείσα διάταξη (άρθρ. 35 παρ. 3 Ν. 1882/1990) προκύπτει ότι τα προβλεπόμενα απ' αυτήν έξοδα κινήσεως δεν χορηγούνται ως τακτική παγία μηνιαία παροχή προσαυξάνουσα το μηνιαίο μισθό του υπαλλήλου, αλλά συναρτώνται με την προηγούμενη πραγματοποίηση και βεβαίωση μηνιαίων μετακινήσεων του υπαλλήλου στην καθοριζόμενη από το κατάστημα που στεγάζεται η υπηρεσία του απόσταση, για συγκεκριμένη εκτέλεση εργασιών ή ελέγχων, για τις οποίες (μετακινήσεις) μάλιστα δεν δικαιολογείται από τις ισχύουσες διατάξεις περί των δαπανών κινήσεως, ημερήσια αποζημίωση, χορηγούμενα προς αντιμετώπιση των δαπανών μετακινήσεως των υπαλλήλων αυτών, ήτοι ως ημερησία παροχή για κάθε ημέρα μετακινήσεως, (το οποίο επαναλαμβάνεται σταθερά και στις επακολουθήσασες άνω Υπουργικές αποφάσεις), βεβαιωμένη από τον Προϊστάμενο της οικείας υπηρεσίας, κατά τον οριζόμενο από τη διάταξη αυτή τρόπο (ΣτΕ 1714/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση, μετά παραδοχή ότι η γενομένη κατά την 14-9-2006 καταγγελία της συμβάσεως εργασίας της ενάγουσας και ήδη αναιρεσίβλητης, από το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο ήταν άκυρη και έκτοτε το τελευταίο περιήλθε σε υπερημερία, αιτία για την οποία η αναιρεσίβλητη δικαιούται μισθούς υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από 24/2/2007 έως 30/9/2008, κατά το οποίο οι ένδικες αξιώσεις αυτής δεν είχαν υποπέσει στη διετή παραγραφή του άρθρου 90 παρ. 3 ν. 2362/1995, δέχθηκε περαιτέρω τα ακόλουθα: "Η εκκαλούσα (σημ:

εδώ αναιρεσίβλητη) την 30-9-2008 επανήλθε στην Υπηρεσία της, όπως και πριν την 14-9-2006 στο εκκαλούν (σημ: Ελληνικό Δημόσιο) ως δημοσιονομικός με ειδικότητα ΔΕ Χειριστών Η/Υ - Χειριστών Μηχανών Προπαρασκευής Δεδομένων, με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου στο 12ο ΜΚ.... Οι αποδοχές της [μικτές/"ακαθάριστες"], κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα...

δηλαδή ο μισθός της και ότι άλλο η εκκαλούσα θα εισέπραττε, ως η προσφορά της εργασίας της αν συνεχιζόταν κανονικά και "με βάση τη μισθολογική της εξέλιξη" ανέρχονται...

ΙΙ για το έτος 2007, 1ον - από 1-1-2007 μέχρι 28-2-2007, στο ποσό των 6.224,08 ευρώ [2.750,62 ευρώ ο μισθός + 3.195,46 ευρώ το ΔΙ.Β.Ε.Ε.Τ. + 278 ευρώ τα έξοδα κινήσεως για 20 ημερήσιες μετακινήσεις, ανά μήνα], 2ον - από 1-3-2007 μέχρι 31-3-2007 στο ποσό των 3.176,54 ευρώ [1.402,07 ευρώ ο μισθός + 1636,47 ευρώ το ΔΙ.Β.Ε.Ε.Τ. + 138 ευρώ τα έξοδα κινήσεως για 20 ημερήσιες μετακινήσεις, το μήνα αυτό], 3ον - από 1-4-2007 μέχρι 31-12-2007 στο ποσό των 29.233,71 ευρώ [12.908,13 ο μισθός + 15.068,58 ευρώ το ΔΙ.Β.Ε.Ε.Τ. + 1.257 τα έξοδα κινήσεως για 20 ημερήσιες μετακινήσεις, ανά μήνα], 4ον - στο ποσό των 613,41 το επίδομα εορτών Πάσχα, 5ον - στο ποσό των 487,32 ευρώ το επίδομα αδείας και 6ον - στο ποσό των 1226,81 ευρώ το επίδομα εορτών Χριστουγέννων,

ΙΙΙ. - για το έτος 2008, 1ον - από 1-1-2008 μέχρι 30-9-2008, στο ποσό των 29.190,71 ευρώ [13.423,01 ευρώ ο μισθός + 15.767,70 ευρώ το ΔΙ.Β.Ε.Ε.Τ.], 2ον - στο ποσό των 649,90 ευρώ το επίδομα εορτών Πάσχα, 3ον - στο ποσό των 649,90 ευρώ το επίδομα αδείας [από 1-7-2007 μέχρι 30-6-2008], 4ον - στο ποσό των 169,22 ευρώ το επίδομα αδείας [από 1-7-2008 μέχρι 30-9-2008], 5ον - στο ποσό των 888,20 ευρώ το επίδομα εορτών Χριστουγέννων [από 1-5-2008 μέχρι 30-9-2008], 6ον - από 1-1-2008 μέχρι 30-9-2008, στο ποσό των 1.560 ευρώ για έξοδα κινήσεως για 20 ημερήσιες μετακινήσεις, ανά μήνα...

Μετά ταύτα, η εκκαλούσα έχει αξιώσεις, έναντι του εκκαλούντος, "για μισθούς υπερημερίας", στο χρονικό διάστημα από 24-2-2007 μέχρι 30-9-2008, συνολικού ποσού 67.845,72 ευρώ [3.176,54 + 29.233,71 + 613,41 + 487,32 + 1.226,81 + 29.190,71 + 649,90 + 649,90 + 169,22 + 882,20 + 1.560].... Στη συνέχεια η αγωγή πρέπει να γίνει δεκτή και στην ουσία, κατά ένα μέρος... αναγνωρισθεί η ακυρότητα της καταγγελίας, την 14-9-2006, της συμβάσεως εργασίας της εναγούσης και ότι το εναγόμενο υποχρεούται να καταβάλει στην ενάγουσα για "μισθούς υπερημερίας...

το συνολικό ποσό των 67.845,72 ευρώ...". Υπό τις εκτεθείσες παραδοχές, το Εφετείο, παραβίασε ευθέως τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 35 παρ. 3 Ν. 1882/1990 που εφάρμοσε προκειμένου να αχθεί στο αποδεικτικό του πόρισμα για τους δικαιούμενους κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, κατ' άρθρο 656 εδ. α' ΑΚ μισθούς υπερημερίας της αναιρεσίβλητης.

Και τούτο διότι, προς εξεύρεση αυτών, συνυπολόγισε "έξοδα κινήσεως" τα οποία όμως, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην αρχή της παρούσας, δεν αποτελούν πάγια αμοιβή, συνυπολογιζόμενη στο μηνιαίο μισθό, αλλά χορηγούνται για κάθε ημέρα μετακινήσεως του υπαλλήλου, βεβαιωμένη από τον Προϊστάμενο της οικείας υπηρεσίας, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση.

Συνακόλουθα, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμος. Με το άρθρο 559 αριθμ. 9 Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναίρεσης "Αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη". Στην προκειμένη περίπτωση, με βάση τις προεκτεθείσες παραδοχές της προσβαλλόμενης και το περιεχόμενο της ένδικης αγωγής, παραδεκτώς, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., επισκοπούμενο, προκύπτει ότι το Εφετείο επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν καθόσον αφορά:

α) το ύψος του μηνιαίου μισθού Μαρτίου 2007 και το ΔΙ.Β.Ε.Ε.Τ. ίδιου μήνα και δη ενώ γι' αυτά ζητήθηκε με την αγωγή το ποσό των 1335,62 και 1.544,17 ευρώ, αντίστοιχα, με την προσβαλλόμενη υπολογίστηκε και επιδικάστηκε το υψηλότερο και μη αιτηθέν, κατά το επί πλέον, ποσό των 1.402,07 και 1.636,47, αντίστοιχα, β) το ύψος του Δώρου Πάσχα 2007 και Δώρου Χριστουγέννων ίδιου έτους και δη ενώ γι' αυτά ζητήθηκε με την αγωγή το ποσό των 572,43 και 900 ευρώ, αντίστοιχα, με την προσβαλλόμενη επιδικάστηκε για τις αιτίες αυτές, το υψηλότερο και μη αιτηθέν, κατά το επί πλέον ποσό 613,41 και 1.226,81 ευρώ, αντίστοιχα, γ) το ύψος του Δώρου Πάσχα 2008 και αναλογίας Δώρου Χριστουγέννων ίδιου έτους και δη ενώ γι' αυτά ζητήθηκε με την αγωγή το ποσό των 600 και 800 ευρώ, αντίστοιχα, με την προσβαλλόμενη επιδικάστηκε για τις αιτίες αυτές, το υψηλότερο και μη αιτηθέν, κατά το επί πλέον ποσό 649,90 και 888,20 ευρώ, αντίστοιχα, δ) το ύψος του επιδόματος αδείας 2008 και δη ενώ γι' αυτό ζητήθηκε με την αγωγή το ποσό των 600 ευρώ, με την προσβαλλόμενη επιδικάστηκε για την αιτία αυτή, το υψηλότερο και μη αιτηθέν, κατά το επί πλέον, ποσό των 649,90 ευρώ, για το χρονικό διάστημα από 1-7-2007 μέχρι 30-6-2008 και το ποσό των 169,22 ευρώ για το διάστημα από 1-7-2008 μέχρι 30-9-2008, ήτοι συνολικά το ποσό των 819,12 ευρώ και έτσι εσφαλμένα υπολόγισε, βάση των υπερτέρων άνω αποδοχών τους αντίστοιχους μισθούς υπερημερίας.

Συνακόλουθα ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ρηθείσα αναιρετική πλημμέλεια (εκ του άρθρου 559 αρ. 9 Κ.Πολ.Δ) είναι βάσιμος.

Συνακόλουθα, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος αυτής που αφορά τον υπολογισμό των δικαιουμένων μισθών υπερημερίας της αναιρεσίβλητης, κατά το χρονικό διάστημα από 24-2-2007 μέχρι 30-9-2008 και να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το μέρος αυτό, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρ. 176, 183 του Κ.Πολ.Δ), τα οποία, κατά τα άρθρα 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 § 18 ΕισΝΚΠολΔ και 5 § 12 του ν. 1738/1987 και 2 της 134.423/ 1992 Κ.Υ.Α., ορίζονται μειωμένα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό της παρούσας μέρος, την υπ` αριθ. 6102/2012 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος αυτό, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των επτακοσίων πενήντα (750) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Ιανουαρίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ