259/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 259 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 259/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Β. του Η., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Κόφτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου: Γ. Κ. του Θ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Γκιουλέκα με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-2-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5037/ 2011 του ίδιου Δικαστηρίου και 1259/2013 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-11-2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 19-9-2014 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατά παραδοχή του τέταρτου λόγου της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Για τη θεμελίωση του λόγου αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.1 εδ.β Κ.Πολ.Δ. για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πρέπει η παραβίαση να αφορά την ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα δικαίου, δηλαδή εξειδίκευση αόριστων νομικών εννοιών ή υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτόν, ενώ ο ως άνω λόγος δεν θεμελιώνεται όταν η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αφορά την εκτίμηση αποδείξεων. Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 559 αριθ.1 (εδ.β) Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι αντίκειται στην κοινή λογική και στα διδάγματα της κοινής πείρας η παραδοχή ότι "για τη διαμόρφωση κήπου εμβαδού 150 τετραγωνικών μέτρων θα μπορούσε να συμφωνηθεί ή απολογιστικά να απαιτηθεί ποσό 40.000 ευρώ". Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος διότι οι αποδιδόμενες στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας δεν αφορούν την ερμηνεία ή εφαρμογή συγκεκριμένου κανόνα δικαίου (που άλλωστε δεν αναφέρεται), δηλαδή την εξειδίκευση αόριστων νομικών εννοιών ή την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτόν, αλλά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.10 Κ.Πολ.Δ., όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 17 παρ.2 ν.2915/2001 και έχει εν προκειμένω εφαρμογή, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής καθιερώνεται λόγος αναιρέσεως όταν το δικαστήριο για πράγματα που δέχθηκε ως αληθινά δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά μέσα έχει αντλήσει την απόδειξη ή δεν έχει προσκομισθεί καμμιά απόδειξη (Α.Π.39/2010). Στην προκειμένη περίπτωση με τους δεύτερο και τρίτο λόγους αναιρέσεως ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 559 αριθ.10 Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την ανωτέρω πλημμέλεια, για τη θεμελίωση όμως των λόγων αυτών προβάλλει αιτιάσεις για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων από το εφετείο (και ειδικότερα εσφαλμένη εκτίμηση των μαρτυρικών καταθέσεων όσον αφορά τους όρους της μεταξύ των διαδίκων καταρτισθείσης συμβάσεως έργου και την επιφάνεια του κήπου του, του οποίου τη διαμόρφωση είχε αναλάβει ο αναιρεσίβλητος με τη σύμβαση αυτή).

Συνεπώς οι πιο πάνω λόγοι αναιρέσεως είναι απαράδεκτοι (άρθρο 561 παρ.1 Κ.Πολ.Δ.).

Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.11 περ.β Κ.Πολ.Δ. για λήψη υπόψη αποδεικτικών μέσων που δεν προσκομίσθηκαν ιδρύεται και όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη ανύπαρκτη δικαστική ομολογία ή παρά τη ρητή άρνηση θεώρησε ότι συνάγεται έμμεση ομολογία. Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 559 αριθ.11 (περ.β) Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πιο πάνω πλημμέλεια και ειδικότερα ότι έλαβε υπόψη δικαστική ομολογία του για την ποσότητα και την αξία των φυτών που φυτεύθηκαν στον κήπο της οικίας του από τον αναιρεσίβλητο με βάση την επικαλούμενη από τον τελευταίο σύμβαση έργου, αν και ο ίδιος είχε προβάλει ρητή άρνηση αυτών.

Από την επισκόπηση των σχετικών δικογράφων προκύπτουν τα εξής: Με την από 20-2-2009 αγωγή του ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος ζήτησε να του επιδικασθεί το ποσό των 30.608,50 ευρώ ως υπόλοιπο συμφωνημένης αμοιβής του (συνολικού ποσού 40.599,50 ευρώ) για το έργο της διαμορφώσεως του κήπου της οικίας του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος στα Κρύα Νερά Σοχού Θεσσαλονίκης.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτό ότι: "...ο εναγόμενος δεν αμφισβητεί την ποσότητα και την αξία των παραπάνω φυτών κλπ, που εστάλησαν και φυτεύθηκαν ή τοποθετήθηκαν στον κήπο του, ούτε τις εργασίες που έγιναν" και ότι: "...ενόψει των παραπάνω μη αμφισβητούμενων από τον ίδιο (εναγόμενο) ποσοτήτων των εργασιών και υλικών που χρησιμοποιήθηκαν εκ μέρους του ενάγοντος στο έργο...".

Κατά τη γνώμη που επικράτησε στο δικαστήριο από τις από 20-10-2010 και από 20-2-2013 έγγραφες προτάσεις του αναιρεσείοντος ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και του εφετείου αντίστοιχα, προκύπτει ότι αυτός δεν προέβαλε ειδική άρνηση των εργασιών και υλικών που χρησιμοποιήθηκαν από τον αναιρεσίβλητο για την εκτέλεση του έργου, από τη στάση του δε αυτή συνάγεται ομολογία του για την αλήθεια των σχετικών αγωγικών ισχυρισμών (άρθρο 261 Κ.Πολ.Δ.).

Συνεπώς το εφετείο, το οποίο δέχθηκε τα ίδια, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια της λήψεως υπόψη αποδεικτικών μέσων που δεν προσκομίσθηκαν και ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος. Κατά τη γνώμη όμως ενός μέλους του δικαστηρίου, της αρεοπαγίτου Ευφημίας Λαμπροπούλου, ο αναιρεσείων είχε προβάλει ειδική άρνηση των πιο πάνω πραγματικών περιστατικών που θεωρήθηκαν ως ομολογημένα.

Ειδικότερα με τις από 20-10-2010 έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ισχυρίσθηκε κατά λέξη και τα εξής: "Επειδή πράγματι συμφωνήσαμε με τον εναγόμενο να διαμορφώσει στον χώρο του οικοπέδου μου και να φυτέψει ορισμένα δέντρα. Η συμφωνία καταγράφηκε προφορικά και ο ίδιος μου είπε ότι η αξία θα ανέλθει στις 6.000 με 8.000 ευρώ.

Σε εκτέλεση του έργου αυτού τοποθετήθηκε γκαζόν σε εμβαδόν 150 τμ, με σύστημα αυτόματου ποτίσματος, έκανε ένα διάδρομο και φύτεψε μερικά δέντρα, εξόφλησα δε πλήρως τον λογαριασμό, καταβάλλοντάς του συνολικά 8.000 ευρώ, όπως και ο ίδιος ομολογεί. Μετά την αποπεράτωση του έργου μου είπε ότι ο λογαριασμός ανέρχεται σε 40.000 περίπου και μου ζήτησε την διαφορά.

Διαμαρτυρήθηκα, διότι άλλα συμφωνήσαμε και άλλα μου παρουσίαζε και μου είπε ότι η σύζυγός μου του παρήγγειλε ορισμένες γλάστρες, που ήταν ακριβές. Τότε του είπα να πάρει τις γλάστρες πίσω". Εξάλλου με την από 25-10-2010 προσθήκη των πρωτοδίκων προτάσεών του (σχολιασμό των αποδείξεων) ο αναιρεσείων ισχυρίσθηκε κατά λέξη και τα εξής: "Το γεγονός ότι ο ενάγων εξέδωσε τιμολόγια, που κανένα από αυτά δεν φέρει την υπογραφή μου, όχι μόνο δεν με δεσμεύει, αλλά φανερώνει ότι ενήργησε εκ του πονηρού.

Εγώ ήμουν διαρκώς εκεί. Γιατί δεν ζήτησε να υπογράψω τα τιμολόγια; Η απάντηση είναι απλή: Διότι αν έβλεπα τα ποσά που αναγράφει, θα τον είχα διώξει την ίδια στιγμή! Το γεγονός επίσης, ότι φωτογράφησε το "έργο" του, φανερώνει την πρόθεσή του να διεκδικήσει δικαστικώς την υποτιθέμενη αμοιβή του, διότι ήταν σίγουρος ότι δεν είχαμε συμφωνήσει τέτοια εξωπραγματική αμοιβή...".

Το τελευταίο αυτό απόσπασμα περιέλαβε ο αναιρεσείων και στις από 20-2-2013 έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του εφετείου. Από τα πιο πάνω αποσπάσματα αλλά και από το σύνολο των εγγράφων προτάσεων του αναιρεσείοντος και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας δεν μπορεί, κατά τη γνώμη του μειοψηφούντος μέλους, να συναχθεί ομολογία για την ποσότητα και την αξία των φυτών που φυτεύθηκαν και των εργασιών που εκτελέσθηκαν από τον αναιρεσίβλητο αλλά ρητή άρνηση αυτών.

Συνεπώς, κατά την ίδια γνώμη, το εφετείο, δεχόμενο ότι ο αναιρεσίβλητος είχε συνομολογήσει τα περιστατικά αυτά, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.11 περ.β Κ.Πολ.Δ. και έπρεπε να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως.

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.α Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Με τον όρο πράγματα νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση (επομένως στηρίζουν το αίτημα) αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση με τον, κατ' εκτίμηση, από το άρθρο 559 αριθ.8 (και όχι 9) Κ.Πολ.Δ. πέμπτο αναιρετικό λόγο ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι, ενώ κατά τους ισχυρισμούς του ενάγοντος-αναιρεσιβλήτου το έργο θα γινόταν και θα πληρωνόταν τμηματικά, η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε τον μη προταθέντα ισχυρισμό ότι η συμφωνία των διαδίκων ήταν να καθορισθεί απολογιστικά η αμοιβή μετά την εκτέλεση του έργου.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος διότι τα περιστατικά που, κατά τον αναιρεσείοντα, δέχθηκε το εφετείο χωρίς να προταθούν δεν έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ειδικότερα ουσιώδες εν προκειμένω είναι το ύψος της συμφωνηθείσης αμοιβής και όχι ο χρόνος ή ο τρόπος της καταβολής της (τμηματικά ή απολογιστικά), δεδομένου ότι δεν υποβλήθηκε αίτημα τοκοδοσίας για προγενέστερο της παραδόσεως του έργου χρόνο.

Με τον έκτο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 559 αριθ.1 και 13 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, ότι παραβίασε διάταξη του ουσιαστικού δικαίου και τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της αποδείξεως, επικαλούμενος ότι ο αναιρεσίβλητος σύμφωνα με το άρθρο 338 Κ.Πολ.Δ., έφερε το βάρος της αποδείξεως των ισχυρισμών του [ότι δηλαδή το οικόπεδό αυτού (του αναιρεσείοντος) είναι 1.000 τετραγωνικά μέτρα και ότι η συμφωνία των διαδίκων ήταν να καθορισθεί απολογιστικά η αμοιβή του αναιρεσιβλήτου] και ότι κανένας από τους ισχυρισμούς αυτούς δεν αποδείχθηκε αλλά αντιθέτως αποδείχθηκε ότι ο υπό διαμόρφωση χώρος είχε εμβαδόν 150 τετραγωνικών μέτρων και ότι η συμφωνία για την αμοιβή ήταν 8.000 ευρώ.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος ως προς αμφότερα τα σκέλη του διότι με αυτόν, υπό την κατ' επίφαση επίκληση των διατάξεων του άρθρου 559 αριθ.1 (εδ.α) και 13 Κ.Πολ.Δ., πλήττεται απαραδέκτως η ανέλεγκτη ουσιαστική κρίση του εφετείου.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου (ο οποίος κατέθεσε προτάσεις) σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.) και να διαταχθεί η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αιτήσεως (άρθρο 495 παρ.4 Κ.Πολ.Δ., όπως η παρ.4 προστέθηκε με το άρθρο 12 παρ.2 ν.4055/2012 και ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 113 του ίδιου νόμου, από 2-4-2012).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19 Νοεμβρίου 2013 αίτηση του Χ. Β. για αναίρεση της 1259/2013 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Διατάσσει την εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του παραβόλου που κατατέθηκε για την άσκηση της αιτήσεως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Οκτωβρίου 2014.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στις 10 Μαρτίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ