259/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 259 / 2014 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 259/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ανδρέα Δουλγεράκη, Νικόλαο Πάσσο, Δημήτριο Κόμη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Κ. του Σ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Κοντοσέα.

Της αναιρεσίβλητης: Εταιρείας με την επωνυμία "BLUE STAR FERRIES ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΑΕ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρία Σταμούλη.

Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Στο σημείο αυτό, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε ν' αναβληθεί η συζήτηση της υπόθεσης για τους λόγους που ανέπτυξε. Για το ζήτημα της αναβολής έλαβε το λόγο και ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος, που δεν συναίνεσε στο αίτημα της αντιδίκου.

Το Δικαστήριο διασκέφθηκε με τη συμμετοχή και του Γραμματέα και διά του Προέδρου του απέρριψε το αίτημα της αναβολής και προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-12-2010 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3185/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 708/2012 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 22-1-2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 8-11-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των 1ου και 3ου, κατά το Β' σκέλος αυτού, λόγων της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη του 2ου λόγου, καθώς και του 3ου κατά το Α' σκέλος του.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. (Α) Σύμφωνα με το άρθ. 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ο ως άνω λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός εφαρμοσθεί, αν και κατά τα γενόμενα δεκτά με την απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή αντίθετα, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί, μολονότι συντρέχουν, κατά τις παραδοχές της απόφασης, οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλ.

με εσφαλμένη υπαγωγή. Εξάλλου, από τις ταυτόσημες διατάξεις των άρθ. 33 των από 3-7-2009 και 31-3-2011 ΣΣΕ πληρωμάτων ακτοπλοϊκών επιβατηγών πλοίων που κυρώθηκαν με τις ΥΑ 3525.5/01/2009 (ΦΕΚ Β' 1928) και 3525.1.5.2/01/ 2011 (ΦΕΚ Β' 1970), αντίστοιχα, τα οποία τιτλοφορούνται "Δρομολόγια Εξπρές", προκύπτει ότι (α) σε κάθε περίπτωση κατά τον καθορισμό, την έγκριση και την εκτέλεση δρομολογίων πρέπει να προνοείται από την αρμόδια υπηρεσία (του ΥΕΝΑΝΠ ή ΥΘΥΝΑΛ) και από τους πλοιοκτήτες η παραμονή των πλοίων στο λιμάνι αφετηρίας τουλάχιστον 6 ώρες πριν από τον απόπλου για το επόμενο δρομολόγιο, προκειμένου να παρασχεθεί στον πλοίαρχο και το πλήρωμα ο αναγκαίος χρόνος ανάπαυσης καθώς και προετοιμασίας του πλοίου για το επόμενο δρομολόγιο, εάν δε αυτό κατ' εξαίρεση δεν καθίσταται δυνατό, καταβάλλεται στον πλοίαρχο και το πλήρωμα πρόσθετη αμοιβή, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο αυτό (§§1 και 2) (β) ως δρομολόγια, για τα οποία καταβάλλεται στον πλοίαρχο και το πλήρωμα η πρόσθετη αυτή αμοιβή, θεωρούνται εκείνα, για την εκτέλεση των οποίων το πλοίο αποπλέει από το λιμάνι αφετηρίας ή προορισμού, κατά περίπτωση, πριν περάσουν τουλάχιστον 6 ώρες από τον κατάπλου στο αντίστοιχο λιμάνι αφετηρίας ή προορισμού (§3, δρομολόγια εξπρές) (γ) η πρόσθετη αυτή αμοιβή προβλέπεται για όλα τα εξπρές δρομολόγια, με την παραπάνω έννοια, που αναφέρονται σε ακτοπλοϊκά - επιβατηγά πλοία που δεν έχουν τακτικές καθημερινές τουλάχιστον 6 αναχωρήσεις (δρομολόγια) την εβδομάδα από το λιμάνι αφετηρίας, και υπολογίζεται κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στις §§4 και 7, τακτικά δε θεωρούνται τα δρομολόγια εκείνα, κατά τα οποία το πλοίο αποπλέει από το λιμάνι αφετηρίας σε προκαθορισμένη κάθε ημέρα ώρα, έστω και αν η ώρα απόπλου δεν είναι η ίδια κάθε ημέρα, σε εκτέλεση τακτικού δρομολογίου (δ) ειδικά, προκειμένου περί πλοίων, τα οποία έχουν τακτικές καθημερινές αναχωρήσεις από το λιμάνι αφετηρίας, η πρόσθετη αυτή αμοιβή καταβάλλεται για τα πέραν των 5 δρομολόγια την εβδομάδα (§5, που αποτελεί διάταξη ειδικότερη εκείνης της §3), οι ναυτικοί δηλ.

που εργάζονται σε ακτοπλοϊκά επιβατηγά πλοία που έχουν τακτικές καθημερινές αναχωρήσεις και εκτελούν περισσότερα από 5 κυκλικά δρομολόγια την εβδομάδα, είτε παραμένουν στο λιμάνι αφετηρίας 6 ώρες είτε όχι, λαμβάνουν την πρόσθετη αμοιβή που προβλέπεται στην προαναφερθείσα §7 του άρθρου αυτού, με την διαφορά ότι ο αριθμός των δρομολογίων εξπρές δεν υπολογίζεται κατά την §4 αλλά κατά τα οριζόμενα στην §5 του ίδιου άρθρου (ε) τέλος, κατ' εξαίρεση που εισάγεται με την §6 του αυτού άρθρου οι διατάξεις του δεν ισχύουν και δεν εφαρμόζονται, οι ναυτικοί δηλ.

δεν δικαιούνται την πρόσθετη αυτή αμοιβή για δρομολόγια εξπρές, σε ημερόπλοια δηλ. τα πλοία που εκτελούν πλόες από 07.00' έως 23.00' και σε πλοία τοπικών γραμμών, εκτός εάν, κατ' εξαίρεση δηλ. της εξαίρεσης αυτής (επάνοδο στον κανόνα) τα πλοία αυτά εκτελούν δρομολόγια ή επεκτείνουν τα δρομολόγιά τους τις νυκτερινές ώρες, δηλ. 23.00' μέχρι 07.00' ώρας (της επομένης ημέρας). (Β) Περαιτέρω, σύμφωνα με τον αριθ. 8 του αυτού ως άνω άρθ. 559 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν (ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν) και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ως "πράγματα", των οποίων ή λήψη υπόψη, καίτοι μη προταθέντων (ή αντίθετα η μη λήψη υπόψη, καίτοι προταθέντων), ιδρύει τον ως άνω αναιρετικό λόγο, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί και παραδεκτά προβαλλόμενοι ισχυρισμοί που συγκροτούν την βάση και, επομένως, στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαίου (ΑΠ 460/2013), όχι, όμως, και οι ισχυρισμοί που συνιστούν (απλή ή αιτιολογημένη) άρνηση της αγωγής κ.λπ.

Ειδικότερα, ως προς τις προϋποθέσεις της παραδεκτής προβολής των ισχυρισμών αυτών προκειμένου να ληφθούν υπόψη (η παρά την έλλειψη των οποίων λήψη υπόψη αυτών θεμελιώνει τον λόγο αυτόν αναίρεσης), από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθ. 591 § 1 εδ. β' ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθ. 19 ν. 2915/2001, 666 § 1, 115 § 3 και 256 § 1δ ΚΠολΔ συνάγεται ότι (α) στις υποθέσεις που δικάζονται κατά την ειδική διαδικασία των άρθ. 664 επ ΚΠολΔ (εργατικών διαφορών) δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου και οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους, όπως είναι οι ενστάσεις και οι αντενστάσεις, για το παραδεκτό αυτών, προφορικά κατά την συζήτηση στο ακροατήριο, επιπλέον δε οι ισχυρισμοί αυτοί πρέπει να καταχωρισθούν στα πρακτικά με συνοπτική έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν, εκτός αν τα γεγονότα αυτά περιέχονται στις κατατιθέμενες στο ακροατήριο προτάσεις (β) είναι απαράδεκτη η προβολή για πρώτη φορά στην κατ' έφεση δίκη των ισχυρισμών αυτών που δεν προτάθηκαν πρωτοδίκως, ως άνω, εκτός εάν εμπίπτουν σε κάποια από τις εξαιρέσεις του παραδεκτού της βραδείας προβολής, σύμφωνα με τα άρθ. 527 και 269 ΚΠολΔ.

Στους ως άνω περιορισμούς και απαγορεύσεις δεν υπόκεινται οι ισχυρισμοί, οι οποίοι αποτελούν άρνηση της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης, και μπορούν, συνεπώς, να προβληθούν και αργότερα (το πρώτον) ενώπιον του Εφετείου.

Στην προκειμένη περίπτωση με την ένδικη αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς (άρθ. 561 § 2 ΚΠολΔ) ο ήδη αναιρεσείων εξέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι με διαδοχικές συμβάσεις ναυτικής εργασίας που κατάρτισε με την τώρα αναιρεσίβλητη ναυτιλιακή ανώνυμη εταιρεία προσλήφθηκε απ' αυτήν και απασχολήθηκε με την ειδικότητα του θαλαμηπόλου στο με ελληνική σημαία επιβατηγό - οχηματαγωγό πλοίο "Β...", πλοιοκτησίας αυτής, κατά τα χρονικά διαστήματα από 30-12-2008 έως 10-2-2009, 1-3-2009 μέχρι 15-10-2009, 23-11-2009 έως 5-5-2010 και 1-6-2010 μέχρι 4-9-2010, ότι το ως άνω πλοίο της εναγομένης καθόλο το χρονικό διάστημα της υπηρεσίας του ενάγοντος, εκτός από την περίοδο από 24-1-2009 έως και 10-2-2009, πραγματοποιούσε τακτικά καθημερινά δρομολόγια αναχωρώντας από το λιμάνι αφετηρίας, τον Πειραιά, προς τα νησιά του Αιγαίου, και επιστρέφοντας σ' αυτό, κατά τα εκεί αναλυτικά εκτιθέμενα, και συνολικά εκτελούσε 7 κυκλικά δρομολόγια την εβδομάδα, τα οποία επεκτείνονταν και κατά τις νυκτερινές ώρες (δηλ.

μετά την 23.00') και διαρκούσαν περισσότερες από 12 ώρες, ότι τα 2 από τα 7 πραγματοποιούμενα αυτά δρομολόγια κάθε εβδομάδα θεωρούνται δρομολόγια εξπρές, για κάθε ένα από τα οποία δικαιούται (σύμφωνα με το άρθ. 33 §§ 5 και 7 της οικείας ΣΣΕ) ως αμοιβή το 1/30 των συνολικών μηνιαίων αποδοχών του και συνολικά ως διαφορά για την αιτία αυτή το ποσό των 13.765,4 ευρώ, το οποίο ζήτησε, μαζί με άλλες αξιώσεις του από διαφορετικές αιτίες, να υποχρεωθεί να του καταβάλει η εναγομένη.

Κρίνοντας επί της αγωγής αυτής, ύστερ' από την άσκηση κατά της πρωτόδικης απόφασης, που δέχθηκε ενμέρει αυτήν, έφεσης εκ μέρους της εναγομένης και αντέφεσης (με τις προτάσεις) από τον ενάγοντα, το Εφετείο Πειραιώς με την προσβαλλομένη 708/2012 απόφασή του και όπως προκύπτει απ' αυτήν δέχθηκε, μεταξύ άλλων που δεν ενδιαφέρουν στο σημείο αυτό, ότι ο αναιρεσείων ενάγων απασχολήθηκε με συμβάσεις ναυτολόγησης από 1-2-2009 μέχρι 10-2-2009, 1-3-2009 έως 15-10-2009, 23-11-2009 μέχρι 5-5-2010 και 1-6-2010 μέχρι 4-9-2010 ως θαλαμηπόλος στο επιβατηγό - οχηματαγωγό πλοίο "Β...", πλοιοκτησίας της αναιρεσίβλητης εναγομένης, το οποίο είχε δρομολογηθεί προς εξυπηρέτηση δρομολογιακών γραμμών με αφετήριο τον λιμένα του Πειραιώς προς τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα, ότι καθόλο το χρονικό διάστημα της υπηρεσίας του ενάγοντος, εκτός από το διάστημα από 24 Ιανουαρίου μέχρι την 10η Φεβρουαρίου του 2009, οι πλόες του πλοίου αυτού ήταν κατά κύριο λόγο ημερινοί (από 07.25' έως 23.25') και επομένως το ως άνω πλοίο ως ημερόπλοιο εξαιρείτο από την εφαρμογή των περί δρομολογίων "εξπρές" διατάξεων, καθόσον η κατά ολίγα λεπτά υπέρβαση του ορίου της 23ης ώρας δεν αναιρεί τον χαρακτηρισμό αυτόν, με βάση δε τα γενόμενα ως άνω δεκτά έκρινε ότι ο ενάγων δεν εδικαιούτο την επιδικασθείσα από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο για την αιτία αυτήν (λόγω εκτέλεσης δρομολογίων εξπρές με την έννοια των τακτικών καθημερινών αναχωρήσεων του πλοίου από τον αφετήριο λιμένα πέραν των πέντε την εβδομάδα) διαφορά αμοιβής ποσού 13.542,52 ευρώ, δέχθηκε ως βάσιμο τον συναφή λόγο της έφεσης της εναγομένης, εξαφάνισε τη πρωτόδικη απόφαση και ως προς το κεφάλαιο τούτο και απέρριψε την αγωγή κατά την σχετική αξίωση.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο: (Α) Δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις του άρθ. 33 και δη της §6 των προαναφερθεισών ΣΣΕ δεχθέν ότι το πλοίο της εναγομένης, έχοντας δρομολογηθεί προς εξυπηρέτηση των δρομολογιακών γραμμών προς τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα με αφετηρία τον λιμένα του Πειραιά με τακτικές καθημερινές αναχωρήσεις από τον λιμένα αυτόν, εκτελούσε πλόες που διαρκούσαν από 07.25' μέχρι την 23.25', υπερέβαιναν δηλ.

την 23.00', και ότι οι πλόες αυτοί ήταν κατά κύριο λόγο ημερινοί και το πλοίο ημερόπλοιο, καθόσον πράγματι ο χαρακτηρισμός αυτός δεν επηρεάζεται και δεν μεταβάλλεται από την, για ποικίλους λόγους, κατά λίγα λεπτά υπέρβαση του ορίου της 23ης ώρας, ως εκ τούτου δε ορθά έκρινε στην συνέχεια ότι ο ενάγων δεν δικαιούται αμοιβή για 2 ημερολόγια εξπρές την εβδομάδα.

Επομένως, πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος ο συναφής 1ος λόγος αναίρεσης από το άρθ. 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ. (Β) Δεν έλαβε παρά το νόμο υπόψη "πράγματα" που δεν προτάθηκαν παραδεκτά και ο περί του αντιθέτου 2ος λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 8 της παραπάνω διάταξης, με τον οποίο προβάλλεται ειδικότερα ότι η εναγομένη (α) ενώπιον του Πρωτοδικείου δεν ισχυρίσθηκε ότι το πλοίο της δεν ήταν ημερόπλοιο ή ότι δεν εκτελούσε πλόες μετά την 23.00' (β) για πρώτη φορά με τον 4ο λόγο της έφεσής της προέβαλε, αλλά μόνο για την χρονική περίοδο από 24-1-2009 μέχρι 10-2-2009 (για την οποία, όμως, ο ενάγων δεν ζήτησε την πρόσθετη αυτή αμοιβή) ότι το πλοίο της λογίζεται ως ημερόπλοιο, εμπίπτον στην εξαίρεση, και ότι το δρομολόγιό του δεν εκτεινόταν κατά τις νυκτερινές ώρες (γ) μόνο μετά την συζήτηση ενώπιον του Εφετείου με την προσθήκη των προτάσεών της ισχυρίσθηκε ότι οι πλόες του ως άνω πλοίου της δεν εκτείνονταν μετά την 23η ώρα και πραγματοποιούνταν κατά κύριο λόγο την ημέρα και ότι το πλοίο αυτό ήταν ημερόπλοιο εξαιρούμενο των ως άνω περί δρομολογίων εξπρές διατάξεων, πρέπει ν' απορριφθεί, το μεν ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, διότι το Εφετείο δέχθηκε ότι το πλοίο της εναγομένης εκτελούσε καθημερινά τακτικά δρομολόγια, τα οποία επεκτείνονταν πράγματι πέραν της 23ης ώρα, το δε ως αβάσιμος, καθόσον οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν άρνηση της αγωγής και ειδικότερα της αποτελούσης βάση της σχετικής αξίωσης του ενάγοντος (για την πρόσθετη αμοιβή δρομολογίων εξπρές) επέκτασης των καθημερινών δρομολογίων του πλοίου πέραν της 23ης ώρας.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθ. 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ο ως άνω αναιρετικός λόγος ιδρύεται, όταν το δικαστήριο για πράγματα που δέχθηκε ως αληθινά δεν εκθέτει από ποιά αποδεικτικά μέσα έχει αντλήσει την απόδειξη ή δεν έχει προσκομισθεί καμιά απόδειξη, δεν θεμελιώνεται, όμως, ο λόγος αυτός, όταν το δικαστήριο της ουσίας σχημάτισε την κρίση του από τα αποδεικτικά μέσα που μνημονεύει στην απόφασή του.

Περαιτέρω, κατά τον αριθ. 11 περ. γ' του ίδιου άρθρου αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν για την απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμού που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως ουσιαστικά αβάσιμος, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει με την απόφασή του, ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα, για τα οποία προτείνεται ο ως άνω αναιρετικός λόγος ή ότι έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομιζόμενα έγγραφα, εκτός αν, παρά την βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της απόφασης καταλείπονται αμφιβολίες για την συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων.

Με τον 3ο λόγο της κρινόμενης αίτησης και με το Α' σκέλος αυτού αποδίδονται οι αναιρετικές πλημμέλειες ότι το Εφετείο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, δηλ. ότι οι πλόες του ως άνω πλοίου της αναιρεσίβλητης εναγομένης ήταν κατά κύριο λόγο ημερινοί και το πλοίο αυτό ημερόπλοιο, ως αληθινά χωρίς απόδειξη (αριθ. 10 του άρθ. 559 ΚΠολΔ) και επιπλέον δεν έλαβε υπόψη τα αναφερόμενα εκεί έγγραφα και άλλα αποδεικτικά μέσα που προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι (αριθ. 11 περ.

γ' του ίδιου άρθρου). Ο λόγος αυτός πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμος κατ' αμφότερα τα μέρη του Α' σκέλους του, διότι από την διαλαμβανομένη στην προσβαλλομένη απόφαση βεβαίωση ότι το δικαστήριο για τον σχηματισμό του ενγένει αποδεικτικού του πορίσματος έλαβε υπόψη τ' αναφερόμενα εκεί αποδεικτικά μέσα (μαρτυρική κατάθεση ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ένορκη βεβαίωση, προσκομισθέντα με επίκληση από τους διαδίκους έγγραφα), σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο αυτής (α) προκύπτει ότι τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά δεν δέχθηκε χωρίς απόδειξη αλλά με βάση τις προσκομισθείσες ως άνω αποδείξεις (β) δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα αναφερόμενα στον λόγο αυτόν έγγραφα.

Η προβαλλομένη με τον λόγο αυτόν, στα πλαίσια της ίδιας αναιρετικής πλημμέλειας (από τον αριθ. 11 περ. γ' του ως άνω άρθρου), ειδικότερη αιτίαση, ότι τον Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την προταθείσα σ' αυτό από τον αναιρεσείοντα ενάγοντα δικαστική ομολογία της αναιρεσίβλητης εναγομένης για το ουσιώδες αυτό ζήτημα (της υπέρβασης του ορίου της 23ης ώρας) που περιέχεται στις πρωτόδικες προτάσεις της, στις οποίες διαλαμβάνεται "Ένα μήνα το πλοίο εκτελούσε πρωινό δρομολόγιο με αναχώρηση από τον Πειραιά στις 07.25 και άφιξη στις 23.25 ή 00.30 στην περίπτωση (δύο φορές την εβδομάδα) που το πλοίο κατέπλεε και στο λιμάνι της Σύρου κατά τη επιστροφή ...

Τον άλλο μήνα εκτελούσε απογευματινό δρομολόγιο προς τα ίδια λιμάνια: Κάθε ημέρα αναχώρηση από Πειραιά (ώρα 17.30) προς Πάρο (ώρα 21.45), Νάξο (ώρα 22.45), επόμενη ημέρα Αμοργό (ώρα 01.00 Αιγιάλη ή ώρα 02.50 Κατάπολα). Επιστροφή κάθε ημέρα Αμοργό (ώρα 06.00), Νάξο (ώρα 09.30), Πάρο (ώρα 10.45), Πειραιά (ώρα 15.00). Κάθε Τρίτη, Πέμπτη και Κυριακή ώρα 21.10 το πλοίο προσεγγίζει στη Σύρο από Πειραιά προς Πάρο", πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη, καθόσον, όπως προαναφέρθηκε, το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι πράγματι οι καθημερινοί πλόες του ως άνω πλοίου υπερέβαιναν το όριο της 23ης ώρας και εκτείνονταν μέχρι την 23.25', έλαβε, επομένως, υπόψη και την ως άνω ομολογία της αναιρεσίβλητης εναγομένης για την επέκταση των πλόων και κατά το χρονικό διάστημα από 23.00' μέχρι την 23.25', ως προς το οποίο, όπως προκύπτει από τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις του αναιρεσείοντος, επικεντρώθηκε και εξειδικεύθηκε η εκ μέρους του επίκληση της ομολογίας της αναιρεσίβλητης.

ΙII. Σύμφωνα με τον αριθ. 8 του άρθ. 559 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν (ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν) και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ως "πράγματα", των οποίων ή λήψη υπόψη, καίτοι μη προταθέντων (ή αντίθετα η μη λήψη υπόψη, καίτοι προταθέντων), ιδρύει τον ως άνω αναιρετικό λόγο, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί και παραδεκτά προβαλλόμενοι ισχυρισμοί που συγκροτούν την βάση και, επομένως, στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαίου, με την έννοια δε αυτήν "πράγμα" αποτελεί και ο λόγος έφεσης, εφόσον περιέχει τέτοιον αυτοτελή ισχυρισμό.

Με τους μη προταθέντες εξομοιώνονται και οι απαραδέκτως προταθέντες ισχυρισμοί. Ειδικότερα, ως προς την προϋπόθεση της παραδεκτής προβολής των ισχυρισμών αυτών προκειμένου να ληφθούν υπόψη (η παρά την έλλειψη της οποίας λήψη υπόψη αυτών θεμελιώνει τον λόγο αυτόν αναίρεσης), από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθ. 591 § 1 εδ.

β' ΚΠολΔ, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθ. 19 ν. 2915/ 2001, 666 § 1, 115 § 3 και 256 § 1δ ΚΠολΔ συνάγεται ότι (α) στις υποθέσεις που δικάζονται κατά την ειδική διαδικασία των άρθ. 664 επ. ΚΠολΔ (εργατικών διαφορών) δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου και οι διάδικοι οφείλουν να προτείνουν όλους τους αυτοτελείς ισχυρισμούς τους, όπως είναι οι ενστάσεις και οι αντενστάσεις, για το παραδεκτό αυτών, προφορικά κατά την συζήτηση στο ακροατήριο, επιπλέον δε οι ισχυρισμοί αυτοί πρέπει να καταχωρισθούν στα πρακτικά με συνοπτική έκθεση των γεγονότων που τους θεμελιώνουν, εκτός αν τα γεγονότα αυτά περιέχονται στις κατατιθέμενες στο ακροατήριο προτάσεις (β) είναι απαράδεκτη η προβολή για πρώτη φορά στην κατ' έφεση δίκη των ισχυρισμών αυτών που δεν προτάθηκαν πρωτοδίκως, εκτός εάν (1) προτείνονται από τον εφεσίβλητο προς υπεράσπιση κατά της έφεσης (2) γεννήθηκαν μετά την τελευταία συζήτηση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και (3) συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθ. 269 (άρθ. 527 ΚΠολΔ), την συνδρομή δε εξαιρετικής περίπτωσης (ή και περισσοτέρων) από τις παραπάνω για την επιτρεπτή προβολή νέων πραγματικών ισχυρισμών για πρώτη φορά στο Εφετείο οφείλει να επικαλεσθεί και αποδείξει ο διάδικος που προβάλλει τους ισχυρισμούς αυτούς, ενώ και στην απόφαση του δικαστηρίου που δέχεται ως βάσιμο τον ίδιο ισχυρισμό πρέπει να βεβαιώνεται το παραδεκτό της βραδείας προβολής και να διαλαμβάνεται στις παραδοχές της η συνδρομή μίας τουλάχιστον από τις παραπάνω περιπτώσεις που δικαιολογούν την βραδεία προβολή του ισχυρισμού.

Στην προκειμένη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (άρθ. 561 § 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα εξής: (1) Με την ένδικη ως άνω αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς ο αναιρεσείων ενάγων εξέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι με τις προδιαληφθείσες διαδοχικές συμβάσεις ναυτικής εργασίας που κατάρτισε με την αναιρεσίβλητη εναγομένη ναυτιλιακή ανώνυμη εταιρεία προσλήφθηκε απ' αυτήν και απασχολήθηκε με την ειδικότητα του θαλαμηπόλου στο παραπάνω επιβατηγό -οχηματαγωγό πλοίο της κατά το χρονικό διάστημα από 30-12-2008 έως 4-9-2010, κατά τα εκεί ειδικότερα εκτιθέμενα, εντός του οποίου παρέσχε υπερωριακή εργασία, κατά τα λεπτομερώς στην ένδικη αγωγή αναφερόμενα, δικαιούμενος να λάβει ως διαφορά επί της αμοιβής του για υπερωριακή εργασία το ποσό των 19.635,07 ευρώ (2) Προς αντίκρουση της αγωγικής αυτής αξίωσης η εναγομένη κατά την συζήτηση της αγωγής ενώπιον του Πρωτοδικείου με επιγραμματική δήλωσή της καταχωρισθείσα στα πρακτικά και αναλυτικότερα με τις κατατεθείσες στο ακροατήριο προτάσεις της προέβαλε ένσταση (καταρχήν νόμιμη) εξόφλησης (απόσβεσης) της συγκεκριμένης αξίωσης διά συμψηφισμού (καταλογισμού), ισχυριζομένη με αυτές ότι ο ενάγων είχε λάβει κατά τα έτη 2009 και 2010 "για έκτακτες αμοιβές συμψηφιζόμενες κατά την ατομική σύμβαση εργασίας του ναυτικού με τις υποχρεώσεις της πλοιοκτήτριας από υπερωρίες € 9.736,32 + € 6.522,84 = € 16.259,16", και στην συνέχεια αναφερομένη γενικά στο σύνολο των αγωγικών αξιώσεων "...

ο ενάγων έλαβε το 2009 και 2010 για Σάββατα και αργίες, υπερωρίες μισθοδοσίας, έκτακτες αμοιβές, διπλά δρομολόγια και δώρο Πάσχα και Χριστουγέννων και για τα δύο έτη κατά τη ναυτολόγησή του στο "Β..." συνολικά ... € 43.974,99, ποσό το οποίο συμψηφίζεται με τις ως άνω αποδειχθείσες απαιτήσεις του, για οποιαδήποτε αγωγική αιτία και εξοφλεί αυτές", χωρίς περαιτέρω διευκρίνιση ως προς το είδος, την φύση και την αιτιολογία των εκτάκτων αυτών αμοιβών, και μόνο με τον 5ο λόγο της έφεσής της ανέφερε ότι οι ως άνω έκτακτες αμοιβές αποτελούσαν ποσοστά επί των εισπράξεων επί των πωλήσεων των εστιατορίων και μπαρ, συμψηφιζόμενες, σύμφωνα με την ατομική σύμβαση εργασίας του ενάγοντος, με τις υποχρεώσεις της ως πλοιοκτήτριας από την υπερωριακή εργασία του ενάγοντος.

Με την προσβαλλομένη απόφασή του το Εφετείο σε σχέση με την αξίωση αυτή του ενάγοντος δέχθηκε, ότι ο ενάγων κατά το ως άνω χρονικό διάστημα εργαζόταν επί 11 ώρες ημερησίως (καθημερινές, Σάββατα, Κυριακές, αργίες), εκτός από τις αναφερόμενες εκεί ημέρες, δικαιούμενος ως αμοιβή για υπερωριακή εργασία, με βάση τις οικείες ΣΣΕ, κατά τα αναλυτικά στην αναιρεσιβαλλομένη εκτιθέμενα, το συνολικό ποσό των 20.733,04 ευρώ, έναντι του οποίου η εναγομένη του είχε καταβάλει 11.704,29 ευρώ και του όφειλε (καταρχήν) το ποσό των 9028,75 ευρώ, ότι ο ενάγων έχει εισπράξει ως επιμίσθιο ποσοστό επί των καθαρών εισπράξεων των εστιατορίων και των κυλικείων του πλοίου το (ως άνω) ποσό των 16.259,16 ευρώ, το οποίο σύμφωνα με ειδικό όρο των συμβάσεων ναυτολόγησης κάλυπτε την πραγματοποίηση γενομένης ή μελλοντικής υπερωριακής απασχόλησης και επομένως, εφόσον κατά τα ανωτέρω εδικαιούτο αμοιβή για υπερωριακή απασχόληση συνολικού ποσού 9.028,75 ευρώ, μετά τον συνυπολογισμό του προαναφερομένου επιμισθίου, κατά την παραδεκτώς ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου προταθείσα ένσταση της εναγομένης, δεν έχει απαίτηση για διαφορά υπερωριακής αμοιβής, με βάση δε τα γενόμενα ως άνω δεκτά και κατά παραδοχή του συναφούς 5ου λόγου της έφεσης της αναιρεσίβλητης εναγομένης εξαφάνισε την εκκληθείσα απόφαση κατά το σχετικό κεφάλαιο και απέρριψε την αγωγή ως προς την αξίωση αυτή του ενάγοντος.

Κρίνοντας, όμως, έτσι το Εφετείο παρά το νόμο έλαβε υπόψη την ως άνω ένσταση της αναιρεσίβλητης εναγομένης, η οποία, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, προτάθηκε για πρώτη φορά, στην πραγματικότητα, ενώπιον αυτού, χωρίς την επίκληση εκ μέρους της αναιρεσίβλητης, αλλά και χωρίς την διαπίστωση από το δεχθέν αυτήν δικαστήριο, της συνδρομής κάποιας από τις περιπτώσεις της επιτρεπτής βραδείας προβολής, δηλαδή απαραδέκτως, και έτσι υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθ. 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ.

Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο 3ος λόγος αναίρεσης κατά το συναφές Β' σκέλος αυτού.

Σύμφωνα με όλα τα προεκτεθέντα πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση κατά το ως άνω μέρος της, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση κατά το μέρος τούτο, ως προς το οποίο χρειάζεται διευκρινίσεις, στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, αφού αυτό μπορεί να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθ. 580 § 3 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή τελικά ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθ. 65 § 1 ν. 4139/2013) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 708/2012 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση κατά το μέρος τούτο προς περαιτέρω εκδίκαση στο ως άνω δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη σε μέρος των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος που ορίζει σε χίλια (1.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 7 Ιανουαρίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ