Supreme Court voids appeal hearing due to total absence of parties in civil custody dispute.

Απόφαση 258 / 2024 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 258/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κυριάκο Μπαμπαλίδη, Παναγιώτη Βενιζελέα, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό και Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Κ. Ρ. του Α., κατοίκου …, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) κ. Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών, ως Εισαγγελέως Ανηλίκων Αθηνών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και 2) Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία "ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΘΝΙΚΟ ΝΗΠΙΟΤΡΟΦΕΙΟ", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-3-2021 αίτηση του ήδη πρώτου αναιρεσιβλήτου, την από 28-4-2021 κύρια παρέμβαση της ήδη αναιρεσείουσας και την προφορικά ασκηθείσα πρόσθετη παρέμβαση του ήδη δεύτερου αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν.

Εκδόθηκε η απόφαση 1186/2021 του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 8-9-2021 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι δεν παραστάθηκαν.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τις διατάξεις των παρ. 1-3 του άρθρου 1532 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 14 του Ν.4800/2021, το οποίο εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς υποθέσεις, επί την οποίων δεν έχει εκδοθεί μέχρι την 16.9.2021 αμετάκλητη απόφαση: "1. Αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέλεια του προσώπου του τέκνου ή τη διοίκηση της περιουσίας του ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρηστικά ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σ` αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφόσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας, ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου, ή ο εισαγγελέας να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο. 2 Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν ιδίως:

α) η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο ή την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας, β) η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, γ) η υπαίτια παράβαση των όρων συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης, για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας, δ) η κακή άσκηση και υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα, ε) η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει τη διατροφή που επιδικάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων, στ) η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα της γενετήσιας ελευθερίας ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.

Το δικαστήριο στις περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου, δύναται να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας ή την επιμέλεια ολικά ή μερικά και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, καθώς επίσης να διατάξει κάθε πρόσφορο μέτρο προς διασφάλιση των συμφερόντων του τέκνου.

Αν συντρέχουν στο πρόσωπο και των δύο γονέων οι περιπτώσεις του δευτέρου εδαφίου, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου ή ακόμη και την επιμέλειά του ολικά ή μερικά σε τρίτον ή και να διορίσει επίτροπο." Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 121 ΕισΝΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο τέταρτο του ν. 3089/2002: "Στις περιπτώσεις των άρθρων 42, 46, 79, 105, 111, 1350 παράγραφος 2, 1352 εδ.

β, 1368, 1407, 1441, 1457, 1458, 1522, 1525, 1526, 1532, 1533, 1660 έως 1663, 1667, 1865, 1866, 1868, 1908, 1913, 1917 παράγραφος 2, 1919, 1920, 1956, 1965, 2021, 2024, 2027, 2028, 2031 του Αστικού Κώδικα, καθώς και σε κάθε δίκη που αφορά την υιοθεσία, την επιτροπεία, τη δικαστική συμπαράσταση ή την επιμέλεια ξένων υποθέσεων, εφαρμόζεται η διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας".

Ακόμη, κατά τη διάταξη του άρθρου 47 εδ. α` του ν. 2447/1996: "Στις περιπτώσεις των άρθρων 1515, 1517, 1521, 1522, 1525, 1526, 1532 παρ. 1, 1594 παρ. 2, 1613, 1616, 1622, 1623, 1624, 1625 και 1630 του Αστικού Κώδικα δεν επιτρέπεται το ένδικο μέσο της έφεσης". Έτσι, η τελευταία αυτή διάταξη καθιστά ανέκκλητη την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, η οποία αφορά στις συνέπειες κακής άσκησης της γονικής μέριμνας ανηλίκου τέκνου, υπόκειται δε η απόφαση αυτή μόνο σε αναίρεση (Α.Π.1020/2021, Α.Π.25/2005).

Η ρύθμιση αυτή δεν αντίκειται στο άρθρο 20 ή σε άλλη διάταξη του Συντάγματος ούτε στο άρθρο 6 της Σύμβασης της Ρώμης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες (ν.δ. 53/1974), γιατί οι διατάξεις αυτές διασφαλίζουν τη δυνατότητα προσφυγής σε δικαστήριο όχι όμως και δικαίωμα σε ένδικο μέσο κατά απόφασης που θα εκδοθεί, οι διατάξεις δε των άρθρων 741 επ.

ΚΠολΔ, που κατά τα ως άνω εφαρμόζονται, κατά την εκδίκαση τέτοιας αίτησης, διασφαλίζουν πλήρως το δικαίωμα απόδειξης των ισχυρισμών των διαδίκων και συνεπώς εκπληρώνονται οι όροι διεξαγωγής δίκαιης δίκης (Α.Π.1543/2010, Α.Π.235/2005). Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 750 ΚΠολΔ, "ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών δικαιούται να παρίσταται κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και ενώπιον του Ειρηνοδικείου".

Από την ανωτέρω διάταξη προβλέπεται ότι ο Εισαγγελέας έχει το δικαίωμα και όχι την υποχρέωση να παρίσταται κατά την εκδίκαση οποιασδήποτε υπόθεσης εκούσιας δικαιοδοσίας, καθώς είναι αυτοδικαίως διάδικος σε όλες τις υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας, ακόμη και στην περίπτωση, που έχει κινηθεί με δική του πρωτοβουλία η διαδικασία λήψεως ρυθμιστικού μέτρου με την προς τούτο υποβολή σχετικής αιτήσεως στο Δικαστήριο, εφόσον για τη λήψη του μέτρου αυτού ενδιαφέρεται η Πολιτεία (X.

Απαλαγάκη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, ερμηνεία κατ' άρθρο, 2013, σελ. 1706 - 1707). Η εξέταση της υπόθεσης δεν εμποδίζεται από τη μη παράσταση του Εισαγγελέα, ακόμη και αν η διαδικασία κινήθηκε με πρωτοβουλία του. Άλλωστε, στην περίπτωση αυτή ο Εισαγγελέας ενεργεί προς όφελος τρίτου, χωρίς να υφίσταται περιθώριο εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 754 εδ.

β' ΚΠολΔ, η έννομη συνέπεια της οποίας συνδέεται με την ερημοδικία του αιτούντος, προς όφελος του οποίου παρέχεται το εκάστοτε ρυθμιστικό ή διαπιστωτικό μέτρο της εκούσιας δικαιοδοσίας (Α.Π. 39/1993). Ενώ, κατά τη διάταξη του άρθρου 754 εδ. α' Κ.Πολ.Δ. "Αν κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στην ορισμένη για τη συζήτηση της υπόθεσης δικάσιμο δεν εμφανισθούν οι διάδικοι ή εμφανισθούν και δεν λάβουν κανονικά μέρος στη συζήτηση, η συζήτηση ματαιώνεται".

Στην προκείμενη περίπτωση φέρεται προς συζήτηση η από 8-9-2021 αίτηση για αναίρεση της, αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσας κατά την εκουσία δικαιοδοσία, υπ' αριθ. 1186/2013 ανέκκλητης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο διέταξε την αφαίρεση από την καθ'ης (μητέρα) της άσκησης του συνόλου της γονικής μέριμνας και επιμέλειας των ανηλίκων τέκνων της αναθέτοντας αυτή στο προσθέτως παρεμβαίνον Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΘΝΙΚΟ ΝΗΠΙΟΤΡΟΦΕΙΟ" και εκδόθηκε επί σχετικής αίτησης της Εισαγγελέως Πρωτοδικών Αθηνών. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά της από το οικείο πινάκιο κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο δεν εμφανίστηκε κανείς διάδικος ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο. Πρέπει, επομένως, μετά από αυτεπάγγελτη έρευνα και σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην παραπάνω νομική σκέψη, να ματαιωθεί η συζήτηση της παρούσας υπόθεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει ματαιωμένη τη συζήτηση της από 8-9-2021 αίτησης της Κ. Ρ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 1186/2021 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 19 Φεβρουαρίου 2024.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ