Supreme Court dismisses appeal on standing grounds, ruling plaintiff lacks legal capacity to sue regarding zoning dispute.

Απόφαση 257 / 2025 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 257/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ευαγγελία Στεργίου και Κωνσταντία Π. Εμμανουηλίδου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του στις 2 Οκτωβρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Κ. του Σ., κατοίκου ....., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου του δικηγόρου Κωνσταντίνου Μακρή (ΑΜ ΔΣΑ 2315) και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Του δευτεροβάθμιου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "....." και ήδη της "....." με έδρα τον ....., νομίμως εκπροσωπούμενης από τον Γενικό Γραμματέα και ήδη Συντονιστή αυτής, που εκπροσωπήθηκε από την Ελένη Κωνσταντή, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με την από 1-10-2024 δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις και 2) Του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "....." ως διαδόχου του ".....", που εδρεύει στην ..... και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Δήμαρχο Τ. Β., ο οποίος εκπροσωπήθηκε με την από 1-10-2024 δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Γιαννάτο (ΑΜ ΔΣΑ 24164) και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-6-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο ..... . Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 47/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 31/2022 οριστική του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την με αρ. κατ. 11/15-9-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Κατά το άρθρ. 62 εδ. α` του ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Η ικανότητα αυτή ως διαδικαστική προϋπόθεση εξετάζεται κατά το άρθρο 73 του ΚΠολΔ και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης. Εξάλλου κατά το άρθρο 313 παρ. 1 εδ.

δ του ΚΠολΔ η απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη, η οποία διεξήχθη στο όνομα ανύπαρκτου φυσικού ή νομικού προσώπου δεν έχει υπόσταση και ρητά χαρακτηρίζεται και αυτή ως ανύπαρκτη. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η διαδικαστική πράξη, που ασκήθηκε στο όνομα ή κατά ανυπάρκτου νομικού ή φυσικού προσώπου, όπως είναι η άσκηση αγωγής ή ενδίκου μέσου, είναι απαράδεκτη και συνεπώς το ένδικο μέσο (όπως έφεση, αναίρεση), που ασκήθηκε στο όνομα ή κατά ανυπάρκτου προσώπου απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως, ως απαράδεκτο, λόγω ακυρότητας του δικογράφου από την έλλειψη της αναγκαίας διαδικαστικής προϋπόθεσης, δηλαδή του ίδιου του υποκειμένου της διαδικαστικής πράξης, σύμφωνα με τα άρθρα 62 εδ.

α, 73, 159, 160 παρ. 1 και 516 παρ.1, 556 παρ. 1 ΚΠολΔ. Αν τούτο διαλάθει της προσοχής και εκδοθεί απόφαση στο όνομα ανυπάρκτου προσώπου, αυτή, εφόσον καταστεί τελεσίδικη, δεν παράγει τις έννομες συνέπειες της δικαστικής απόφασης, όπως εκτελεστότητα και δεδικασμένο, πάσχει δε και αυτή από το ίδιο ελάττωμα, δηλαδή είναι και αυτή ανύπαρκτη.

Περαιτέρω, υπό την έννοια του ανωτέρω άρθρου 62 εδ.α` του Κ.Πολ.Δ., ικανότητα διαδίκου δεν έχει η οποιαδήποτε υπηρεσία του Ελληνικού Δημοσίου, διότι σε αυτήν δεν απονέμεται από κάποια διάταξη νόμου ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ως υπηρεσία ανεξάρτητη από το Ελληνικό Δημόσιο.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν.3852/2010 συνιστώνται ως ενιαίες αποκεντρωμένες μονάδες Διοίκησης του Κράτους "Αποκεντρωμένες Διοικήσεις", μεταξύ των οποίων και η "Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου", η οποία εκτείνεται στα όρια της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και Νοτίου Αιγαίου με έδρα τον ..... Κατά το παρελθόν σε κάθε Αποκεντρωμένη Διοίκηση προΐστατο Γενικός Γραμματέας, πλην όμως με την κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 6 του ανωτέρω νόμου με την παρ. 1 άρθρου 28 του ν. 4325/2015 (ΦΕΚ Α 47/11.5.2015) ορίζεται πλέον ότι σε κάθε Αποκεντρωμένη Διοίκηση συνιστάται θέση προϊσταμένου, που φέρει τον τίτλο "Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης" και έως ότου διοριστεί ο Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ο ασκών καθήκοντα Γενικού Γραμματέα εξακολουθεί να ασκεί τις αρμοδιότητές του.

Περαιτέρω δε, όπου στην κείμενη νομοθεσία αναφέρεται Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας νοείται, από το διορισμό του, ο Συντονιστής Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση είναι υπηρεσία του Κράτους και ο άλλοτε Γενικός Γραμματέας και νυν Συντονιστής αποτελεί τον προϊστάμενο αυτής, μη έχοντας κατά τα ανωτέρω ξεχωριστή νομική προσωπικότητα, με συνέπεια να στερείται της ικανότητας να είναι διάδικος, εφόσον δεν παρέχεται σε αυτή από διάταξη νόμου η ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ως υπηρεσία, ανεξάρτητα από το Ελληνικό Δημόσιο (ΑΠ 754/2023).

Επομένως, η ένδικη, με αρ. κατ. 11/15-9-2022 αίτηση αναίρεσης, κατά το μέρος που ασκήθηκε κατά της .... , σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν, πρέπει να απορριφθεί, αυτεπαγγέλτως (άλλωστε το αυτό αιτείται και η πάρεδρος του ΝΣΚ που παρέστη για λογαριασμό του) ως απαράδεκτη για έλλειψη αναγκαίας διαδικαστικής προϋπόθεσης, δηλαδή του ίδιου του υποκειμένου της ένδικης διαδικαστικής πράξης και ακυρότητας του δικογράφου της αναίρεσης ως προς αυτήν, διότι η τελευταία (Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου) είναι υπηρεσία του Δημοσίου και ως τέτοια, κατά τα προαναφερθέντα, δεν έχει αυτοτελή και ανεξάρτητη (έναντι του Δημοσίου) νομική προσωπικότητα, και δεν μπορεί, συνεπώς να είναι διάδικος σε δίκη. 2.Με την υπό κρίση με αρ.

κατ. 11/15-9-2022 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, 31/16-3-2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, με την οποία έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά της 47/2019 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... .

Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ως προς τον δεύτερο αναιρεσίβλητο (Δήμο ......) ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495 παρ.3 περ.Β υποπερ.δ, 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ). Είναι, συνεπώς κατά το μέρος αυτό παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων αυτής, κατ' άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ.

3. Κατά το άρθρο 70 ΚΠολΔ "όποιος έχει έννομο συμφέρον να αναγνωρισθεί η ύπαρξη ή μη ύπαρξη κάποιας έννομης σχέσης, μπορεί να εγείρει σχετική αγωγή". Ως έννομη σχέση, η ύπαρξη ή η ανυπαρξία της οποίας είναι αντικείμενο της αναγνωριστικής αγωγής και της επ` αυτής εκδοθησομένης απόφασης νοείται η ρυθμιζόμενη από την έννομη τάξη βιοτική σχέση προσώπου προς άλλο πρόσωπο ή προσώπου προς αγαθό, όπως είναι και το εμπράγματο δικαίωμα της κυριότητας (άρθρο 973 ΑΚ) (ΑΠ 1815/2022, ΑΠ 1447/2010).

Επομένως, για την άσκηση αναγνωριστικής αγωγής απαιτείται ο ενάγων να έχει έννομο συμφέρον, τέτοιο δε υφίσταται όταν η προκαλούμενη με την αγωγή αυτή δικαστική απόφαση είναι σε θέση να διαλευκάνει την αμφισβητούμενη ύπαρξη ή ανυπαρξία της έννομης σχέσης, να άρει τη σχετική αβεβαιότητα και να αποτρέψει σχετικές με αυτό, παρούσες ή μέλλουσες, δικαστικές διενέξεις και μάλιστα οριστικά και με δύναμη δεδικασμένου (ΑΠ 102/2022).

Ειδικότερα στην περίπτωση της αναγνωριστικής κυριότητας αγωγής το έννομο συμφέρον του ενάγοντος συνίσταται σε προσβολή της κυριότητάς του με κατάληψη, αποβολή, διατάραξη, αμφισβήτηση, προφορική ή και με άλλο δηλωτικό αυτής, αλλά ρηματικό, τρόπο. Το έννομο συμφέρον, η συνδρομή του οποίου επιτελεί νομιμοποιητική λειτουργία στην αναγνωριστική αγωγή και εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο σε κάθε στάση της δίκης (άρθρο 73 ΚΠολΔ), πρέπει να είναι άμεσο και παρόν.

Ειδικότερα αυτό πρέπει να είναι α) άμεσο, υπό την έννοια ότι η έννομη προστασία, που ζητείται με τη μορφή έκδοσης αναγνωριστικής απόφασης, πρέπει να αποτελεί πρόσφορο και μοναδικό (όχι όμως απαραιτήτως και το μείζον) ένδικο βοήθημα για την εξάλειψη της αβεβαιότητας, που δυσχεραίνει την άσκηση των δικαιωμάτων του ενάγοντος ή προκαλεί άλλο κίνδυνο στα έννομα συμφέροντά του και β) παρόν, υπό την έννοια ότι η ανάγκη δικαστικής προστασίας είναι ενεστώσα, αφορά δηλαδή σε έννομες σχέσεις υπαρκτές και παρούσες και όχι υποθετικές και μελλοντικές ή ενδεχόμενες (ΑΠ 1815/2022).

Το έννομο συμφέρον αποτελεί, σύμφωνα με το άρθρο 68 ΚΠολΔ, ουσιαστική προϋπόθεση για την παροχή δικαστικής προστασίας.

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχει ή όχι έννομο συμφέρον ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 545/2013). Με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ , με την αιτίαση ότι το Εφετείο, όπως και το πρωτόδικο, παραβίασε την διάταξη του άρθρου 70 ΚΠολΔ αρνούμενο την ύπαρξη εννόμου συμφέροντος του για την άσκηση της αγωγής και έκρινε έτσι απορριπτέα την ένδικη αγωγή ως απαράδεκτη.

Από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης (άρθ.561 παρ.2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την με αρ. κατ. 96/12-6-2017 αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων εξέθετε ότι είναι πλήρης κύριος του περιγραφόμενου λεπτομερώς, κατά θέση και όρια, οικοπέδου, έκτασης 364,46τμ., κειμένου εντός του εγκεκριμένου σχεδίου της κωμόπολης .....

του ομώνυμου ..., στη θέση "....." και επί της οδού 17ης Νοεμβρίου αρ. 65, μετά του επ' αυτού κτίσματος, που αποτελείται από ισόγειο κατάστημα και δύο υπόγειους ορόφους και αποτελεί ανακατασκευή παλαιότερου κτίσματος ότι, ειδικότερα, ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου του δικαιώματος ψιλής κυριότητας επί του ανωτέρω ακινήτου περιήλθε σε αυτόν εκ κληρονομίας του αποβιώσαντος την 2-9-1963 θείου του, Ε.

Κ., που με την από 4-1-1952 ιδιόγραφη διαθήκη του, που δημοσιεύθηκε νόμιμα, του κατέλειπε το ανωτέρω ποσοστό ψιλής συγκυριότητας, την οποία (κληρονομία) αποδέχθηκε με την 6170/1982 δήλωση ενώπιον του συμβολαιογράφου ... Χ. Σ., νομίμως μεταγραφείσα, την επικαρπία δε αυτού είχε η Μ. χήρα Ε. Κ. ότι, δυνάμει του ...../1982 συμβολαίου του συμβολαιογράφου .....

Αττικής Δ.Τ., νομίμως μεταγραφέντος , περιήλθε σε αυτόν εξ αγοράς από την Μ. χήρα Ε. Κ. το δικαίωμα ψιλής κυριότητας επί του έτερου ποσοστού 50% εξ αδιαιρέτου του ιδίου ακινήτου ότι μετά το θάνατο της επικαρπώτριας, Μαρίας χήρας Ε. Κ., την 28-6-1991, απέκτησε κατά πλήρη κυριότητα όλο το ως άνω ακίνητο ? ότι το παραπάνω ακίνητο είχε περιέλθει στους δικαιοπαρόχους του, κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή, με αγορά από την Σ.

συζ. Ι. Χ., δυνάμει του ..../1939 συμβολαίου του τ. συμβολαιογράφου ... Ν. Τ., που μεταγράφηκε νόμιμα, στους άμεσους, δε, και απώτερους δικαιοπαρόχους αυτής, δυνάμει των αναφερόμενων στην αγωγή νόμιμων τίτλων, οι οποίοι ανατρέχουν μέχρι το 1906 ? ότι ο ίδιος νέμεται και κατέχει το ανωτέρω ακίνητο, με νόμιμο τίτλο, με καλή πίστη και με διάνοια κυρίου, διαρκώς από το έτος 1982 και, πριν απ' αυτόν, οι δικαιοπάροχοί του, ώστε κατέστη κύριος αυτού και με τακτική, άλλως με έκτακτη χρησικτησία.

Περαιτέρω, εξέθετε ότι η ... με το με αρ. πρωτ. 356/Α.Φ.5.1.1./8.3.2006 έγγραφο της, αντίγραφο του οποίου επισυνάπτεται στην αγωγή, απαντώντας στην από 3-3-2006 αίτηση του αρχιτέκτονα μηχανικού Β. Μ. που ενεργούσε ως εντολοδόχος του και εκπρόσωπός του, ανέφερε επί λέξει ότι λαμβάνοντα υπόψη "α) το ισχύον στην περιοχή ρυμοτομικό σχέδιο ..., όπως αυτό απεικονίζεται στις εγκεκριμένες πινακίδες, β)το οικοδομικό τετράγωνο που βρίσκεται πάνω από τον χώρο του Δημοτικού parking και περικλείεται από τον κεντρικό δρόμο εισόδου στον οικισμό και τον παράλληλο σε αυτόν δρόμο της Αγοράς, γ) το δεδομένο ότι στο πιο πάνω Ο.Τ.

προβλέπονται δύο τμήματα κλειστά με οικοδομικές και ρυμοτομικές γραμμές αντίστοιχα, αφού πέρα από την κόκκινη γραμμή (Ο.Γ.) που κλείνει τον οικοδομήσιμο χώρο προς την πλευρά της θάλασσας, προβλέπεται ταυτόχρονα και πράσινη Γραμμή (Ρ.Γ.) δίπλα και παράλληλα προς την κόκκινη (διπλή γραμμή), που κλείνει ουσιαστικά τον προβλεπόμενο από το Σχέδιο αδόμητο χώρο πάνω από το parking γεγονός που παραπέμπει άμεσα σε χώρο που κατά κανόνα χαρακτηρίζεται στα Ρυμοτομικά Σχέδια ως Κοινόχρηστος, δ) το γεγονός ότι το συγκεκριμένο τμήμα αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό μορφολογικά, αρχιτεκτονικά και ιστορικά κομμάτι της .....

και είναι σίγουρο ότι και ο Νομοθέτης θα ήθελε τον χώρο αυτό ως Κ.Χ. δεδομένου και του βραχώδους και απόκρημνου υπεδάφους της περιοχής" καταλήγει ως εξής: "...και επειδή , πέρα από τα παραπάνω, ο χώρος αυτός, τόσο από πλευράς ρυμοτομίας, όσο και από πλευράς ιδιοκτησιακού καθεστώτος, έχει τις προϋποθέσεις κοινοχρήστου χώρου και όχι χώρου πρασιάς, φρονούμε ότι το συγκεκριμένο τμήμα του Ο.Τ.

θα πρέπει ν' αντιμετωπίζεται ως Κ.Χ. (κοινόχρηστος χώρος), καθόσον προφανώς εκ παραδρομής δεν ονοματίζεται στο σχέδιο ως τέτοιος" ότι εντός του αναφερόμενου στο συμπέρασμα του παραπάνω εγγράφου "τμήμα του Ο.Τ." "περιλαμβάνεται προφανώς" και το ακίνητό του ότι, ακολούθως, απευθύνθηκε στον δεύτερο αρχικό εναγόμενο .....

με την από 13-2-2015 αίτησή του, σε απάντηση της οποίας ο παραπάνω Δήμος του απεύθυνε το με αρ. πρωτ. 768/7-4-2015 έγγραφό του, το οποίο επίσης ενσωματώνει στην αγωγή του και φέρει ως θέμα "Χαρακτηρισμός χώρου στο ρυμοτομικό σχέδιο της ..." με το οποίο ο Δήμος ενστερνιζόμενος και υιοθετώντας πλήρως τις απόψεις της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου σε σχέση με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου του, αφενός του διαβίβασε το προαναφερθέν έγγραφο της Περιφέρειας και αφετέρου του απάντησε ότι "με το παραπάνω έγγραφο συμπεραίνεται ότι ο παραπάνω χώρος έχει τις προϋποθέσεις κοινοχρήστου χώρου και όχι πρασιάς και ότι το συγκεκριμένο τμήμα του Ο.Τ.

αντιμετωπίζεται ως Κ.Χ., καθόσον προφανώς εκ παραδρομής δεν ονοματίζεται στο σχέδιο ως τέτοιος. Οι ιδιοκτήτες που έχουν τμήματα οικοπέδων τους εντός του παραπάνω Κ.Χ.χώρου, τα οικόπεδά τους ρυμοτομούνται για την δημιουργία του. Το ακριβές εμβαδό των ρυμοτομούμενων τμημάτων και η αποζημίωση που αναλογεί λόγω ρυμοτομίας θα προκύψει μετά την σύνταξη της Πράξης Εφαρμογής και κύρωση αυτής" ότι με τα παραπάνω έγγραφα και το συμπέρασμα στο οποίο αυτά καταλήγουν, τόσο η ...

όσο και ο δεύτερος εναγόμενος Δήμος αμφισβητούν το εμπράγματο δικαίωμα κυριότητας του επί του ως άνω ακινήτου, λόγω, δε, της αμφισβήτησης αυτής, ο ίδιος (ενάγων) έχει έννομο συμφέρον να επιδιώξει δικαστικώς την αναγνώριση του εμπραγμάτου αυτού δικαιώματος του. Με βάση το παραπάνω ιστορικό, ο ενάγων ζητούσε να αναγνωριστεί ότι είναι αποκλειστικός και πλήρης κύριος, νομέας και κάτοχος του περιγραφόμενου στην αγωγή οικοπέδου έκτασης 364.46 τμ., μετά του ανακατασκευασθέντος επ' αυτού κτίσματος, απαρτιζόμενου από ισόγειο κατάστημα εμβαδού 95,76 τμ.

και δύο υπόγειους ορόφους, εμβαδού εκάστου 111.51 τμ. στο οποίο λειτουργεί κατάστημα εστίασης. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η 47/2019 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου ... που την απέρριψε ελλείψει εννόμου συμφέροντος και μετά από έφεση που άσκησε ο ενάγων και νυν αναιρεσείων, το Εφετείο Βορείου Αιγαίου με την προσβαλλομένη απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση με τις ακόλουθες παραδοχές "...ο ενάγων, προκειμένου να θεμελιώσει το έννομο συμφέρον του ...επικαλείται ως μόνο γεγονός τη σύνταξη ....των περιεχομένων στην αγωγή εγγράφων, τα οποία απεύθυναν σ' αυτόν ή στον ενεργούντα για λογαριασμό του αρχιτέκτονα μηχανικό, με τα οποία οι εναγόμενοι, απαντώντας σε δικές του προς αυτούς αιτήσεις, διατύπωσαν την άποψη (με τη χρήση της λέξης "φρονούμε") ότι "ο χώρος αυτός, τόσο από πλευράς ρυμοτομίας όσο και από πλευράς ιδιοκτησιακού καθεστώτος έχει τις προϋποθέσεις κοινόχρηστου χώρου" και ότι "το συγκεκριμένο τμήμα του Ο.Τ.

θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινόχρηστος χώρος". Η απάντηση αυτή ισχυρίζεται ο ενάγων στο αγωγικό δικόγραφο ότι αποτελεί αμφισβήτηση του δικαιώματος του κυριότητας επί του επιδίκου ακινήτου, το οποίο η μεν πρώτη εναγόμενη (η αναιρεσιβαλλόμενη εκλαμβάνει εσφαλμένα ότι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου έχει νομική προσωπικότητα) θεωρεί και "βαπτίζει" κοινόχρηστο χώρο, ο δε δεύτερος, αναφερόμενος στο έγγραφο της πρώτης, "ενστερνίζεται" και "υιοθετεί" την άποψή της αυτή.

Ωστόσο, μόνο η αναφορά στην αγωγή της άνω απάντησης των εναγόμενων και, ειδικότερα, της φράσης. τους "και από πλευράς ιδιοκτησιακού καθεστώτος" δεν αρκεί για να θεμελιώσει την επικαλούμενη αμφισβήτηση και κατ' επέκταση το έννομο συμφέρον του ενάγοντος για την άσκηση της αναγνωριστικής της κυριότητας αγωγής του.

Ειδικότερα, ο ενάγων δεν αναφέρει στην αγωγή του το περιεχόμενο των δικών του αιτήσεων προς τους εναγόμενους και τι ακριβώς ζήτησε να πληροφορηθεί απ' αυτούς, ώστε, από το συνδυασμό του περιεχομένου τους και της παραπάνω απάντησης των εναγόμενων, να δύναται να συναχθεί εάν και για ποιο λόγο οι εν λόγω απαντήσεις τους συνιστούν αμφισβήτηση του επικαλούμενου δικαιώματος του κυριότητας επί του ενδίκου ακινήτου.

Περαιτέρω, από μόνες τις άνω έγγραφες απαντήσεις των εναγόμενων δεν συνάγεται ποιος είναι ο ."χώρος" αυτός και ποιο το "συγκεκριμένο τμήμα" και ποιου Ο.Τ., το οποίο οι εναγόμενοι εκτιμούν ως κοινόχρηστο χώρο και εάν ταυτίζονται με το ακίνητο, του οποίου ο ενάγων ζητεί να αναγνωριστεί κύριος ή αν αυτό αποτελεί τμήμα του όλου, εκτιμώμενου ως κοινόχρηστου, χώρου ή εάν τμήμα μόνο του ακινήτου του περιλαμβάνεται στον παραπάνω χώρο ούτε, για τις δύο τελευταίες τυχόν περιπτώσεις, προσδιορίζεται στην αγωγή ποιο είναι το τμήμα αυτό, με οριοθέτησή του κατά θέση, έκταση και όρια, ώστε να δικαιολογείται το έννομο συμφέρον του για την άσκηση της αναγνωριστικής αγωγής του, με την οποία, μάλιστα, ζητεί την αναγνώριση του δικαιώματος κυριότητάς του σε όλο το επίδικο ακίνητό του .

Τα παραπάνω στοιχεία δεν εξειδικεύει ο ενάγων ούτε σε άλλο σημείο της αγωγής του, ως προς την ταυτότητα, δε, του "κοινόχρηστου χώρου" με τη συνολική έκταση του ακινήτου του, παρεμβάλλει μόνο, εντός παρενθέσεων, στην επίμαχη περικοπή των εγγράφων τη φράση ότι στο συγκεκριμένο τμήμα του Ο.Τ. "προφανώς περιλαμβάνεται και το ακίνητό του", αναφορά η οποία δεν επαρκεί να θεμελιώσει αμφισβήτηση από τους εναγόμενους της κυριότητάς του επ' αυτού.

Περαιτέρω, από το περιεχόμενο των αποτελούντων ενιαίο σώμα με την αγωγή εγγράφων των εναγόμενων, προκύπτει ότι αυτοί απαντούν σχετικά με το χαρακτηρισμό χώρου ως κοινόχρηστου από το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο ... και το σχέδιο της σχετικής πολεοδομικής μελέτης. Όμως, πέραν του ότι ο ενάγων δεν αναφέρει εάν η μελέτη αυτή υλοποιήθηκε, ήτοι αν εκδόθηκε και κυρώθηκε η πράξη εφαρμογής, ποιες είναι οι ιδιοκτησίες που ρυμοτομούνται κατά το κτηματογραφικό διάγραμμα και τον κτηματολογικό πίνακα εφαρμογής και εάν σ' αυτές περιλαμβάνεται ως κοινόχρηστο και, εκ του λόγου αυτού, ρυμοτομούμενο και το επίδικο ακίνητό του ή τμήμα αυτού, δεν προκύπτει από τα επικαλούμενα εάν και για ποιο λόγο η διατύπωση της επίμαχης άποψης των εναγόμενων δημιουργεί αβεβαιότητα και σύγχυση ως προς την ύπαρξη του δικαιώματος του κυριότητας στο επίδικο ακίνητο ούτε εάν υπάρχει και ποια είναι η βλάβη του από τη φερόμενη ως αμφισβήτηση του δικαιώματος του αυτού ούτε ότι η έκδοση της επιδιωκόμενης αναγνωριστικής αυτού απόφασης παρίσταται ως πρόσφορο μέσο για την αποτροπή της βλάβης αυτής και την άρση της αβεβαιότητας ως προς τον χαρακτηρισμό του ακινήτου του ενάγοντος ή τυχόν τμήματος αυτού από το ρυμοτομικό σχέδιο ...

και τη σχετική πολεοδομική μελέτη ως "κοινόχρηστου" και, εκ του λόγου αυτού, ρυμοτομούμενου, λαμβανομένου, μάλιστα, υπόψη ότι μόνη η ρυμοτομική απαλλοτρίωση δεν αναιρεί το δικαίωμα κυριότητας επί ακινήτου, που περιλαμβάνεται στις ρυμοτομούμενες ιδιοκτησίες, το οποίο διατηρείται μέχρι την καταβολή της αποζημίωσης (ΑΠ 92/2020)".

Έτσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 70 του ΚΠολΔ, καθόσον, με βάση τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία ο αναιρεσείων εξέθεσε στην αγωγή του αυτός δεν θεμελίωνε άμεσο έννομο συμφέρον να ασκήσει την ένδικη αναγνωριστική αγωγή το οποίο να υφίστατο κατά τον χρόνο συζήτησης αυτής στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και είναι αδιάφορο ότι ο εναγόμενος δήμος προέβαλε με τις προτάσεις του ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ένσταση ιδίας κυριότητας, διότι το έννομο συμφέρον κρίνεται με βάση τα εκτιθέμενα στο αγωγικό δικόγραφο.

Επομένως ο μοναδικός λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος και ως εκ τούτου πρέπει να απορριφθεί η με αρ. κατ. 11/15-9-2022 αίτηση για αναίρεση της 31/16-3-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου, να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου που κατέβαλε ο αναιρεσείων, αφού η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται (άρθρο 495 παρ. 3 εδ.

προτελ. ΚΠολΔ) και να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα του 2ου αναιρεσίβλητου Δήμου, κατά μερική παραδοχή του σχετικού αιτήματος που προέβαλε με τις προτάσεις του, σε βάρος του αναιρεσείοντος λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ), τα οποία όμως πρέπει να καταλογιστούν μειωμένα κατά το άρθρο 281 παρ. 2 του ν. 3463/2006 "Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων" (ΑΠ 481/2024), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την με αρ. κατ. 11/15-9-2022 αίτηση για αναίρεση της 31/16-3-2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Βορείου Αιγαίου.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος για την άσκησή της παραβόλου.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του 2ου αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των οκτακοσίων (800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Φεβρουαρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ