Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because the defendant company was merged and no longer existed at the time of filing.

Απόφαση 253 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Γ.Β

Αριθμός 253/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Σωκράτη Πλαστήρα, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 5 Μαΐου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Μ. Α. του Ν., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη - Πρόδρομο Αναστασιάδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "…" και ήδη "…" και δ.τ. "…", που εδρεύει στο … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Παπαδογιάννη, που δήλωσε στο ακροατήριο και με τις κατατεθείσες προτάσεις του ότι η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη, γιατί στρέφεται κατά ανυπάρκτου νομικού προσώπου, καθώς η "…" από 31-8-2016 απορροφήθηκε διά συγχωνεύσεως από την εταιρεία "…", για την οποία άλλωστε και παρίσταται, τούτο δε δηλώθηκε και στο Εφετείο και η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρει την τελευταία ως διάδικο και όχι την "…", που αναφέρει το δικόγραφο της αναίρεσης.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-10-2017 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1302/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3264/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 9-1-2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Αλεξάνδρα Αποστολάκη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 09-01-2020 και υπ' αριθμ. κατάθ. 23/10-01-2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 3264/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία έγινε τυπικά δεκτή και απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθμ. 1302/2018 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη η από 10-10-2017 αγωγή αυτού (ήδη αναιρεσείοντος) κατά της εταιρείας με την επωνυμία "…".

Με την ανωτέρω αγωγή του ο ενάγων εκμισθωτής, επικαλούμενος σύμβαση μίσθωσης ακινήτου με την εναγομένη μισθώτρια, ζητούσε να αναγνωρισθεί η ακυρότητα της από 09-08-2013 εξώδικης καταγγελίας της τελευταίας και να υποχρεωθεί η ίδια να του αποδώσει νομιμοτόκως το ποσό των 90.502,02 ευρώ, που της κατέβαλε αχρεωστήτως.

Κατά το άρθρο 62 ΚΠολΔ ικανός να είναι διάδικος, είναι αυτός, που έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Κατά δε το άρθρο 61 ΑΚ ένωση προσώπων μπορεί να αποκτήσει προσωπικότητα και να καταστεί νομικό πρόσωπο, αν τηρηθούν οι όροι που αναγράφει ο νόμος. Ειδικότερα, προκειμένου περί ανώνυμης εταιρίας σύμφωνα με την παρ.10 του άρθρου 7β του Ν. 2190/1920, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 παρ. 3 του Ν. 3604/2007 και ίσχυε κατά τον κρίσιμο, για την ένδικη υπόθεση, χρόνο, η εταιρεία αποκτά νομική προσωπικότητα με την καταχώριση στο οικείο Μητρώο Ανώνυμων Εταιρειών της ιδρυτικής πράξης με το καταστατικό, μαζί με τη διοικητική απόφαση για τη σύσταση της εταιρείας και την έγκριση του καταστατικού της, όπου απαιτείται.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 73 του ΚΠολΔ το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης, ακόμη και στον Άρειο Πάγο (ΑΠ 1286/2012), αν συντρέχει η κατά το άρθρο 62 προϋπόθεση, ενόψει και του άρθρου 313 παρ.1 στ. δ' του ίδιου κώδικα, κατά το οποίο δύναται να επιδιωχθεί με αγωγή ή ένσταση η αναγνώριση της ανυπαρξίας δικαστικής απόφασης, αν εκδόθηκε σε δίκη που διεξήχθη κατ' ανυπάρκτου προσώπου.

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται, ότι είναι απαράδεκτη η αναίρεση, που απευθύνεται εναντίον νομικού προσώπου, στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις του οποίου υπεισήλθε πλέον αυτοδικαίως εκ του νόμου άλλο νομικό πρόσωπο, εκτός αν ο αναιρεσείων αγνοούσε την επελθούσα αυτή μεταβολή (ΟλΑΠ 27/1987, ΑΠ 335/2015), οπότε η αναίρεση είναι παραδεκτή και κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση, προκειμένου να κληθεί το νέο νομικό πρόσωπο, εκτός αν αυτό εμφανισθεί στη δίκη και δηλώσει, ότι διαδέχθηκε τον αρχικό διάδικο και συνεχίζει στη θέση εκείνου τη δίκη.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 68 παρ. 1 και 2 του ΚΝ 2190/1920, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 9 του π.δ. 498/1987 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την, από την 01-01-2019, έναρξη ισχύος του Ν. 4548/2018 (άρθρ. 189 και 190 του Ν. 4548/2018), η συγχώνευση ανωνύμων εταιρειών, μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με απορρόφηση, είτε με σύσταση νέας εταιρείας, είτε με εξαγορά της μιας από την άλλη.

Συγχώνευση με απορρόφηση, είναι πράξη, με την οποία μία ή περισσότερες εταιρείες (απορροφούμενες), οι οποίες λύονται, χωρίς να ακολουθήσει εκκαθάριση, μεταβιβάζουν σε άλλη υφιστάμενη ανώνυμη εταιρεία (απορροφούσα) το σύνολο της περιουσίας τους (ενεργητικό και παθητικό) υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις, που καθορίζονται στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου.

Στην περίπτωση συγχώνευσης ανωνύμων εταιρειών, με τις διατάξεις του άρθρου 75 παρ. 1 και 2 του Ν. 2190/1920, όπως η περ. α' της παρ. 1 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 70 του Ν. 3604/2007 και ισχύει, ορίζεται: "1. Από την καταχώρηση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της εγκριτικής απόφασης της συγχώνευσης, που προβλέπεται από το άρθρο 74, επέρχονται αυτοδίκαια και ταυτόχρονα χωρίς καμία άλλη διατύπωση ...

τα ακόλουθα αποτελέσματα: α) Η απορροφούσα εταιρεία υποκαθίσταται στο σύνολο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων της ή των απορροφούμενων εταιρειών, περιλαμβανομένων των διοικητικών αδειών που έχουν εκδοθεί υπέρ της ή των απορροφούμενων εταιρειών και η μεταβίβαση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή.

β)... γ) Η απορροφούμενη ή οι απορροφούμενες εταιρείες παύουν να υπάρχουν. 2. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από την απορροφούσα εταιρία ή κατ' αυτής, χωρίς καμία ειδικότερη διατύπωση από μέρους της για τη συνέχιση και χωρίς να επέρχεται, λόγω της συγχώνευσης, βιαία διακοπή της δίκης και χωρίς να απαιτείται δήλωση για την επανάληψή της." Η έννοια της κατά τα άνω συγχώνευσης είναι, ότι με αυτή η συγχωνευόμενη εταιρία παύει να υφίσταται, χωρίς να μεσολαβήσει εκκαθάριση, εξαφανιζόμενη ως υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων και ότι η νέα εταιρεία, ως διάδοχος των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, συνεχίζει τις εκκρεμείς δίκες (ΑΠ 883/2012).

Εάν δε η αναίρεση απευθυνθεί, όχι κατά της νέας εταιρείας, αλλά κατά της πρώτης, η νομική προσωπικότητα της οποίας έπαυσε, απορρίπτεται ως απαράδεκτη, εκτός αν ο αναιρεσείων αγνοούσε την επελθούσα αυτή μεταβολή (ΑΠ 1472/2022, ΑΠ 822/2021, ΑΠ 600/2021, ΑΠ 622/2016). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ.

… και …/2016 ανακοινώσεις της Διεύθυνσης Μητρώων και Ανάπτυξης Πληροφοριακών Συστημάτων, Τμήμα Μητρώου/Υπηρεσίας Γ.Ε.ΜΗ., του ΕΒΕΑ, η αναιρεσίβλητη εταιρεία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "…" συγχωνεύθηκε με απορρόφησή της από την εταιρεία με την επωνυμία "…" και το διακριτικό τίτλο "…", σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 68 παρ. 2, 69-77α του Κ.Ν. 2190/1920 και των άρθρων 1-5 του Ν. 2166/1993, και τροποποιήθηκε το καταστατικό της απορροφούσας εταιρείας, μεταξύ δε των τροποποιήσεων αυτών μεταβλήθηκε και η επωνυμία της τελευταίας ως εξής: "…" με το διακριτικό τίτλο "…".

Η συγχώνευση και η τροποποίηση του καταστατικού της απορροφούσας εταιρείας εγκρίθηκαν με την υπ' αριθμ. πρωτ. …/2016 Απόφαση του Αντιπεριφερειάρχη …, που καταχωρήθηκε στις …2016 στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) με αριθμό καταχώρησης …, ενώ η απορροφηθείσα εταιρεία "…", ήδη αναιρεσίβλητη, διαγράφηκε αυθημερόν από το Μητρώο Γ.Ε.ΜΗ.

και έκτοτε έπαυσε να υπάρχει. Παρότι δε, όπως προκύπτει από την εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρ. 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ), ο αναιρεσείων πληροφορήθηκε τη συγχώνευση με απορρόφηση της αντιδίκου του εταιρείας από την εταιρεία με την επωνυμία "…" ήδη κατά την εκδίκαση της από 10-10-2017 αγωγής του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 1302/2018 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου, ενώ περαιτέρω στην προσβαλλόμενη απόφαση, αναφέρεται ως εφεσίβλητη η τελευταία εταιρεία, εντούτοις άσκησε την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης κατά της αρχικής εναγομένης εταιρείας με την επωνυμία "…".

Επισημαίνεται, ότι δεν πρόκειται για εσφαλμένη αναγραφή στο δικόγραφο της αναίρεσης των στοιχείων του αναιρεσίβλητου νομικού προσώπου, για την ταυτότητα του οποίου δεν προκύπτει αμφιβολία, με αποτέλεσμα να μην προκαλείται απαράδεκτο, όπως αβασίμως υποστηρίζει ο αναιρεσείων, αλλά αντίθετα πρόκειται για εντελώς διαφορετικό νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι ανύπαρκτο.

Το γεγονός ότι η εταιρεία "…" παρέστη κατά τη συζήτηση της αναίρεσης και ζήτησε την απόρριψή της ως απαράδεκτης, έστω καταθέτοντας τις προτάσεις της στο ακροατήριο και όχι είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο κατ' άρθρο 570 παρ. 1 του ΚΠολΔ, επικουρικά δε προέβαλε τους ισχυρισμούς της κατά των λόγων αναίρεσης, δεν ασκεί επιρροή στο παραδεκτό του ενδίκου μέσου, καθόσον αυτό λαμβάνεται αυτεπαγγέλτως υπόψη κατά τα άρθρα 62 και 73 του ΚΠολΔ, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στη νομική σκέψη.

Η δε εν γνώσει του αναιρεσείοντος απεύθυνση της αίτησης για αναίρεση κατά του νομικού προσώπου της αρχικά εναγομένης "…", το οποίο όμως (νομικό πρόσωπο) δεν υπήρχε κατά την άσκηση της αναίρεσης, διότι κατά νόμο είχε απορροφηθεί από άλλο νομικό πρόσωπο, το οποίο ως καθολικό διάδοχο νομιμοποιείται παθητικά, καθιστά απαράδεκτη την υπό κρίση αναίρεση, ενώ το απαράδεκτο δεν θεραπεύεται από το ότι η, παρισταμένη στον Άρειο Πάγο, διάδοχος εταιρεία προβάλλει υπεράσπιση κατά της αναίρεσης.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί αυτός στα δικαστικά έξοδα της παρισταμένης, υπό την ιδιότητά της ως διαδόχου της αναιρεσίβλητης, νέας εταιρείας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 09-01-2020 (αριθμ. έκθ. κατάθ. 23/10-01-2020) αίτηση για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 3264/2019 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, στο δημόσιο ταμείο.

Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της παρισταμένης, υπό την ιδιότητά της ως διαδόχου της αναιρεσίβλητης, εταιρείας με την επωνυμία "…", το ύψος των οποίων ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Φεβρουαρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ