250/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 250 / 2014 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 250/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Γεώργιο Γεωργέλλη, Δημήτριο Κράνη, Αντώνιο Ζευγώλη και Ιωάννη Χαμηλοθώρη Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Δεκεμβρίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Γεώργιο Καρακώστα, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων:1.Π. χας Χ. Δ., το γένος Χ. Χ., 2Ι. Δ. του Χ., 3Α. Δ. του Χ., 4Γ. Δ. του Χ. και 5Σ. Δ. του Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Σιντόρη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔικ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6 Φεβρουαρίου 2006 αγωγή του αρχικώς ενάγοντος Χαρίση Δημητρίου, ο οποίος απεβίωσε, την δίκη του οποίου συνεχίζουν οι νόμιμοι κληρονόμοι αυτού και ήδη αναιρεσίβλητοι που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 292/2007 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 4/2010 του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 8 Ιανουαρίου 2013 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Αντώνιος Ζευγώλης, ανέγνωσε την από 2 Δεκεμβρίου 2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο εκ του άρθρου 559 αρ.8 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολομ.ΑΠ 9/1997).

Δεν αποτελούν "πράγματα" και άρα δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως αν δεν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί που αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων. Δεν ιδρύεται ο λόγος αυτός της αναιρέσεως, αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό.

Ο λόγος εφέσεως αποτελεί "πράγμα" κατά την ως άνω έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, μόνον όταν επαναφέρει προς κρίση στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο αυτοτελή πραγματικό ισχυρισμό και όχι άρνηση της αγωγής. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 520 παρ.1 ΚΠολΔ, το δικόγραφο της εφέσεως πρέπει να περιέχει, πλην άλλων, και τους λόγους της εφέσεως, δηλαδή της αιτιάσεις κατά της εκκαλουμένης αποφάσεως, στις οποίες περιλαμβάνεται και η κακή εκτίμηση των αποδείξεων, η οποία δεν είναι απαραίτητο να εξειδικεύεται, αρκεί να μνημονεύεται ότι συνεπεία του σφάλματος αυτού το πρωτοβάθμιο δικαστήριο οδηγήθηκε σε εσφαλμένο πόρισμα και διατακτικό, αφού το Εφετείο, λόγω του κατά το άρθρο 522 ΚΠολΔ μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, είναι υποχρεωμένο να κρίνει την ορθότητα του διατακτικού, μετά από καθολική επανεκτίμηση της ουσίας της υποθέσεως και όχι βάσει των τυχόν αποδιδομένων ειδικωτέρων σφαλμάτων εκτιμήσεως (ΑΠ 367/2011, ΑΠ 1608/2008).

Έτσι, ο λόγος αυτός ιδρύεται και όταν πλήττεται η απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου καθόλα τα κεφάλαιά της, γιατί έκρινε την αγωγή του εφεσιβλήτου ενάγοντος ως νόμιμη και κατ' ουσίαν βάσιμη και το Εφετείο, το οποίο έχει την εξουσία λόγω του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως του εκκαλούντος εναγομένου, με την οποία ζητείται η καθ' ολοκληρίαν απόρριψη της αγωγής, δεν ερευνά την ουσιαστική βασιμότητά της, ενόψει του προτεινόμενου παραπόνου για κακή εκτίμηση των αποδείξεων, και αφού διαπιστώσει ότι δεν προκύπτουν οι ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παραδοχή της, ακολούθως να απορρίψει την έφεση, επικυρώνοντας την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου που είχε κρίνει ομοίως.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης εφέσεως του αναιρεσείοντος, η εκτίμηση του περιεχομένου του οποίου ελέγχεται αναιρετικώς (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), σ' αυτό διαλαμβάνεται ως λόγος εφέσεως η αιτίαση ότι "όχι ορθά και παρά το νόμο η εκκαλουμένη απόφαση εσφαλμένα το νόμο εφήρμοσε και τις αποδείξεις εκτίμησε και έκανε δεκτή την αγωγή του αναιρεσίβλητου, κρίνοντας ως βάσιμο το αίτημά του περί απόδοσης σε αυτόν της λεγόμενης αυτοαποζημίωσης που όφειλε αυτός να καταβάλει από απαλλοτρίωση του ακινήτου του...".

Με βάση το λόγο αυτό ζητείται στο αιτητικό του ίδιου δικογράφου να γίνει δεκτή η έφεση, να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη υπ' αριθ. 292/2007 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας και να απορριφθεί η ένδικη αγωγή του αναιρεσίβλητου. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, αφού έκρινε νόμιμη την αγωγή, με την οποία ο αναιρεσίβλητος ζητούσε να του καταβληθεί αποζημίωση και για το υπόλοιπο τμήμα του απαλλοτριωθέντος ακινήτου του, ποσού 62.215,70 ευρώ, ακολούθως δέχθηκε, ότι το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο το οποίο έκρινε ομοίως, ορθά εφάρμοσε το νόμο, περαιτέρω όμως, χωρίς να προβεί στην ουσιαστική έρευνα της αγωγής, δέχθηκε κατ' ουσίαν αυτήν, επιδικάζοντας στον ενάγοντα το πιο πάνω ποσό, με την αιτιολογία ότι δεν προβάλλεται από μέρους του εκκαλούντος κατά τα λοιπά ειδική αιτίαση ως προς την ουσιαστική εκτίμηση των αποδείξεων, απορρίπτοντας κατόπιν τούτου την έφεση του αναιρεσείοντος και επικυρώνοντας έτσι την απόφαση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, με το να μην ερευνήσει την ουσιαστική βασιμότητα της αγωγής, ενόψει του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, με την οποία είχε υποβληθεί παράπονο κατά της εκκαλουμένης απόφασης για κακή εκτίμηση των αποδείξεων, υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 8β (και όχι 9) του άρθρου 559 ΚΠολΔ, καθόσον παρέλειψε να λάβει υπόψη του νομίμως προταθέντα λόγο εφέσεως και επομένως, ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από τη ως άνω διάταξη (άρθρο 559 αριθ, 8β ΚΠολΔ), με τον οποίο προβάλλεται αντίστοιχη αιτίαση, είναι βάσιμος.

Κατά συνέπεια, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 4/2010 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), να καταδικασθεί δε ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ και 22 του ν. 3693/1957), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 4/2010 απόφαση του Εφετείου Κερκύρας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων πενήντα (350) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Ιανουαρίου 2014 .

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Φεβρουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ