Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds regarding factual assessment of medical negligence claims.

Απόφαση 24 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 24/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή - Εισηγήτρια και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Σ. του Δ., κατοίκου …, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Στυλιανού Σταματόπουλου και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ί. (Y.) Γ. (J.) του Κ. (K.), 2) Μ. (M.) συζύγου Ί. (Y.) Γ. (J.), το γένος Σ. (S.) Χ. (H.), κατοίκων ..., ατομικά και ως συνασκούντων την γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους Γ. (J.) Γ. (J.) του Ί. (Y.), οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Γιαννάκο και κατέθεσαν προτάσεις.

Στο σημείο αυτό, ο συνήγορος των ως άνω αναιρεσιβλήτων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε ότι το ανήλικο τέκνο αυτών, Γ. (J.) Γ. (J.) του Ί. (Y.), απεβίωσε στις 10/12/2020 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό 108/28/2020 ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου του Δήμου Αθηναίων και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι ως άνω ήδη αναιρεσίβλητοι ως μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/5/2015 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων και την από 30/12/2015 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ζακύνθου και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 41/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 110/2020 του Τριμελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28/9/2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα, κατά την τακτική διαδικασία, υπ'αρθμ.110/2020 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών που δέχθηκε την έφεση των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή τους και υποχρέωσε τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα να τους καταβάλει, για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, το ποσό των 524.500 ευρώ, νομιμοτόκως. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 αρθμ.3ΚΠολΔ).

Από τη διάταξη του άρθρου 559 αρθμ. 10 ΚΠολΔ που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναιρέσεως ιδρύεται όταν το δικαστήριο δέχεται "πράγματα", δηλαδή αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι τείνουν σε θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του δικαιώματος, που ασκείται με την αγωγή, την ένσταση ή αντένσταση, χωρίς να έχει προσαχθεί οποιαδήποτε απόδειξη για τα "πράγματα" αυτά ή όταν δεν εκθέτει από ποια αποδεικτικά στοιχεία άντλησε την απόδειξη γι' αυτά.

Ο λόγος αυτός είναι αόριστος, αν δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο ποια ήταν τα ''πράγματα'' αυτά και ποια επίδραση άσκησαν ή θα ασκούσαν στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 1020/2019,ΑΠ449/2019, ΑΠ1226/2017). Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τους πρώτο και τρίτο λόγους της αναιρέσεως αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο δέχθηκε ότι αυτός συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία του τοκετού της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων και ότι από κοινού με τον έτερο μαιευτήρα Ι.

Τουρίκη χειρίζονταν τον αναρροφητικό εμβρυουλκό, από τη βίαιη χρήση του οποίου προκάλεσαν αιτιωδώς σωματικές βλάβες σε βάρος του εμβρύου, τα οποία (πράγματα) έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, τα δέχθηκε ως αληθινά, χωρίς απόδειξη. Ο λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι, διότι από την πληττόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο σχημάτισε την κρίση του και κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, αφού έλαβε υπόψη τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, τις νομίμως δοθείσες και προσκομισθείσες ένορκες βεβαιώσεις και όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε προς συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.

Περαιτέρω, ο εκ του άρθρου 559 αρθμ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 9/1997, ΑΠ 625/2008, ΑΠ 328/2008).

Δεν αποτελούν "πράγματα" και άρα δεν ιδρύεται ο ως άνω λόγος αναιρέσεως αν δεν ληφθούν υπόψη οι ισχυρισμοί που αποτελούν απλή ή αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, καθώς και οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 1020/2019, ΑΠ 701/2008 ).

Με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρθμ.8 ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, χωρίς αυτά να εκτίθενται στο δικόγραφο της αγωγής των αναιρεσιβλήτων και ειδικότερα δέχθηκε ότι οι διάδικοι συμφώνησαν, όπως ο αναιρεσείων συμμετέχει παράνομα στον τοκετό της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων που θα ελάμβανε χώρα στο Γενικό Νοσοκομείο …, έναντι αμοιβής 300 ευρώ, βασιζόμενο στο αποδεικτικό μέσο της 128/2016 ένορκης βεβαιώσεως της αδελφής της δεύτερης των αναιρεσιβλήτων.

Όμως ο ισχυρισμός αυτός δεν αποτελεί " πράγμα", με την έννοια που προεκτέθηκε, αλλά επιχείρημα των αναιρεσιβλήτων και συμπέρασμα του δικαστηρίου από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Συνεπώς δεν ιδρύεται ο παρών λόγος από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ και ως εκ τούτου είναι απαράδεκτος.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ, η οποία ορίζει ότι η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναιρέσεως μόνον αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας, προκειμένου να ανεύρει με βάση αυτά την αληθή έννοια κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς.

Για την πληρότητα του λόγου αυτού αναιρέσεως απαιτείται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ. 4 και 566 παρ.1 ΚΠολΔ, να αναφέρεται στο αναιρετήριο ποια είναι τα διδάγματα της κοινής πείρας που παραβιάσθηκαν, καθώς και ο κανόνας δικαίου την ερμηνεία και εφαρμογή του οποίου τα διδάγματα αυτά αφορούν (ΑΠ 652/2013).

Εξάλλου, ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και την ανεύρεση με βάση αυτά της αληθινής έννοιας κανόνα δικαίου, ιδίως όταν αυτός περιέχει νομικές έννοιες, ή για την υπαγωγή ή όχι σ' αυτόν των πραγματικών γεγονότων της διαφοράς.

Έτσι, αποκλείεται η αναίρεση για εσφαλμένη χρησιμοποίησή τους ή μη χρησιμοποίησή τους προς έμμεση απόδειξη ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίσθηκαν (ΑΠ 931/2019, ΑΠ 667/2018, ΑΠ 208/2011). Στην προκείμενη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον τέταρτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 1εδ.β του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο με την παραδοχή του ότι αμφότεροι οι παρευρισκόμενοι στην αίθουσα τοκετού ιατροί μαιευτήρες χειρίζονταν από κοινού τον αναρροφητικό εμβρυουλκό, από τη βίαιη χρήση του οποίου προκλήθηκαν αιτιωδώς μη αναστρέψιμες εγκεφαλικές βλάβες στο έμβρυο, παραβίασε το δίδαγμα της κοινής επιστημονικής πείρας ότι μόνον ένας ιατρός μπορεί να παρευρίσκεται, να εργάζεται και να λειτουργεί στο σημείο εξόδου του νεογνού και όχι δύο και μόνον ένας ιατρός μπορεί να κρατά και να χειρίζεται τον αναρροφητικό εμβρυουλκό.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, προεχόντως ως αόριστος, ανεξαρτήτως, βεβαίως του ότι το επικαλούμενο, ως ανωτέρω, δεν αποτελεί δίδαγμα κοινής πείρας, διότι δεν εκτίθεται ποίου κανόνα δικαίου την ερμηνεία και εφαρμογή αφορά το δίδαγμα κοινής πείρας που επικαλείται ο αναιρεσείων και το δικαστήριο παρέλειψε να χρησιμοποιήσει ή χρησιμοποίησε εσφαλμένα και, αφετέρου, διότι με την επίφαση της επικαλούμενης αναιρετικής πλημμέλειας, ο αναιρεσείων, στην πραγματικότητα, πλήττει την προσβαλλόμενη απόφαση, για την εκτίμηση των αποδείξεων.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στη έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, έλλειψη νόμιμης βάσεως λόγω ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, υπάρχει, όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν προκύπτουν κατά τρόπο πλήρη, σαφή και χωρίς αντιφάσεις, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την κρίση στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι συντρέχουν οι όροι της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή ότι δεν συντρέχουν οι όροι της εφαρμογής της.

Ιδρύεται, δηλαδή, ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν από τις παραδοχές της αποφάσεως δημιουργούνται αμφιβολίες για το αν εφαρμόσθηκε ορθώς ή όχι ορισμένη ουσιαστική διάταξη νόμου. Αναφέρεται σε πλημμέλειες αναγόμενες στη διατύπωση του αποδεικτικού πορίσματος και δεν ιδρύεται όταν υπάρχουν ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αξιολόγηση αυτών και στην αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, αρκεί τούτο να εκτίθεται πλήρως, σαφώς και χωρίς αντιφάσεις (ΟλΑΠ 24/1992).

Ο παραπάνω λόγος είναι δυνατόν να φέρεται ότι πλήττει την προσβαλλομένη απόφαση γιατί παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου κανόνα δικαίου, αλλά στην πραγματικότητα, υπό το πρόσχημα ότι κατά την εκτίμηση των αποδείξεων παραβιάστηκε κανόνας δικαίου, να πλήττει την απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, οπότε οι λόγος αναιρέσεως θα απορριφθεί ως απαράδεκτος, σύμφωνα με το άρθρο 561 αρθμ.1 ΚΠολΔ, διότι πλήττει την ανέλεγκτη, περί την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων, ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου (ΑΠ 335/2019).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πέμπτο λόγο της αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρθμ.19 ΚΠολΔ των ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο στήριξε το πόρισμα της αποζημιωτικής ευθύνης του αναιρεσείοντος, αφενός σε ανεπαρκείς αιτιολογίες, αφού δεν αιτιολογεί πως ο αναιρεσείων, όντας ιδιώτης ιατρός που είχε εισέλθει παράνομα στην αίθουσα τοκετού, μπορούσε να επιλέξει τη διενέργεια καισαρικής τομής, η οποία θα αποσοβούσε την περιγεννητική ασφυξία του βρέφους, αφού παρίστατο στην αίθουσα τοκετού ο μαιευτήρας του δημόσιου νοσοκομείου και αφετέρου σε αντιφατικές αιτιολογίες, καθόσον, ενώ δέχεται ότι ο αναιρεσείων εισήλθε παράνομα στην αίθουσα τοκετού, στη συνέχεια δέχεται ότι είχε τις ίδιες ακριβώς δυνατότητες και την ίδια ευθύνη σαν να είχε εισέλθει νόμιμα στην αίθουσα τοκετού.

Ο αναιρετικός αυτός λόγος είναι απαράδεκτος, διότι, υπό την επίκληση της πλημμέλειας από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλήττει την ανέλεγκτη περί την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου. Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 αρθμ.3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτών (άρθρα 106,176,183,189 παρ.1,191 παρ.2ΚΠολΔ), όπως ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-9-2020 αίτηση για αναίρεση της υπ'αρθμ. 110/2020 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ