244/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 244 / 2008 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 244/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Ηλία Γιαννακάκη, Χρήστο Αλεξόπουλο, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Αδαμαντία Καπετανάκη, Πάρεδρο Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242§2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσίβλητων: 1......, 2......., 3......., 4......., 5......., 6........, 7........, 8.........., 9........., 10........., 11........, 12........, 14.........., 15........, 16.........., 17.........., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημοσθένη Σκανδάλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1/7/1997 αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 191/1998 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 157/99 οριστική του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 18/6/2002 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω και η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση, ανέγνωσε την από 16/11/2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσίβλητων ζήτησε την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Για το παραδεκτό της ένδικης αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου προσκομίζεται κεκυρωμένο αντίγραφο της 747/2002 θετικής γνωμοδότησης του αρμόδιου τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για το παραδεκτό αυτής και των λόγων της, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν 2298/1995, όπως αυτό ισχύει.

Από την αρχή της ισότητας που καθιερώνεται από το άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος προκύπτει ότι οι νόμοι που ψηφίζονται από τη Βουλή αλλά και οι κανονιστικού περιεχομένου διατάξεις που εκδίδονται μετά από νομοθετική εξουσιοδότηση, κατά τη ρύθμιση ουσιωδώς ομοίων καταστάσεων και κατηγοριών προσώπων δεν μπορούν να επιχειρούν αυθαιρέτως δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος ορισμένης κατηγορίας εργαζομένων που παρέχουν υπό τις αυτές συνθήκες όμοια εργασία, εκτός αν η διαφορετική ρύθμιση δεν είναι αυθαίρετη αλλά επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος οπότε, οι εργαζόμενοι για τους οποίους συντρέχουν οι λόγοι αυτοί αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία. Η ισότητα αμοιβής μεταξύ εργαζομένων με σχέση ιδιωτικού δικαίου που ανήκουν στην ίδια κατηγορία και παρέχουν την ίδια υπό τις αυτές συνθήκες εργασία επιβάλλεται και από το άρθρο 22 παρ. 1 εδ. β' του Συντάγματος το οποίο αποτελεί ειδικότερη εκδήλωση της αρχής της ισότητας του άρθρου 4 παρ. 1 του Συντάγματος.

Συνεπώς αν γίνει με νόμο ειδική ρύθμιση για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλείεται από τη ρύθμιση αυτή κατά αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση άλλη κατηγορία προσώπων για την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος που δικαιολογεί την ειδική αυτή μεταχείριση, η διάκριση είναι ανίσχυρη ως αντισυνταγματική και προς αποκατάσταση της συνταγματικής αρχής της ισότητας πρέπει να εφαρμοστεί η νομοθετική ρύθμιση και για εκείνους εις βάρος των οποίων έγινε η δυσμενής διάκριση γιατί μόνον με τον τρόπο αυτό αίρεται η κατά παράβαση των άνω διατάξεων του Συντάγματος δημιουργούμενη ανισότητα.

Εξάλλου γενικότεροι λόγοι κοινωνικού συμφέροντος για τη διαφορετική νομοθετική ρύθμιση των μισθών, κατηγοριών εργαζομένων που παρέχουν την ίδια εργασία και υπό τις ίδιες συνθήκες συντρέχουν όταν η κάθε κατηγορία παρέχει την εργασία κάτω από διαφορετικό νομικό καθεστώς ήτοι όταν η μία κατηγορία παρέχει τις υπηρεσίες της με σχέση δημοσίου δικαίου και η άλλη με σχέση ιδιωτικού δικαίου ή προκειμένου περί κατηγοριών απασχολουμένων με σχέση ιδιωτικού δικαίου, κάθε μια απ' αυτές υπάγεται σε διαφορετικό μισθολογικό καθεστώς.

Τέλος με το άρθρο 16 παρ. 1 του ν. 2346/1995 ορίζεται ότι "για τη χορήγηση κινήτρου παραγωγικότητας στους τακτικούς πολιτικούς υπαλλήλους του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και στο πολιτικό προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που αμείβεται με βάση το ν. 1505/1984, διατίθεται για κάθε ημερολογιακό έτος, αρχής γενομένης από 1-7-1995, ποσοστό μέχρι 1,5% επί των εγγεγραμμένων πιστώσεων του προϋπολογισμού του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, της κατηγορίας των κωδικών αριθμών που αφορούν σε προμήθειες αγαθών και κεφαλαιακού εξοπλισμού".

Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την προσβαλλόμενη απόφαση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Χανίων που δίκασε ως εφετείο επί εφέσεως του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 191/1998 απόφασης του Ειρηνοδικείου Χανίων δέχτηκε ανέλεγκτα τα εξής: "οι ενάγοντες εργάζονται ως πτυχιούχοι ηλεκτρονικοί στο ...... Κρήτης με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, οι αποδοχές δε αυτών καθορίζονται με βάση τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και διαιτητικές αποφάσεις κατά την διαδικασία του Ν 1876/1990.

Σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν 2346/1995 στους τακτικούς πολιτικούς υπαλλήλους ΥΕΘΑ και στο πολιτικό προσωπικό με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που αμείβεται με βάση το ν. 1505/84 που εργάζεται στο ...... Κρήτης χορηγήθηκε επίδομα (κίνητρο) παραγωγικότητας, το ύψος του οποίου καθορίστηκε ανάλογα με το βαθμό τους, με βάση τις εκδοθείσες για το σκοπό αυτό κοινές υπουργικές αποφάσεις για το χρονικό διάστημα από 1-7-95 έως 306-96, ενώ στους ενάγοντες χορηγήθηκε το επίδομα αυτό μόνο από 1-7-96 και εντεύθεν δυνάμει του άρθρου 27 του ν. 2439/96.

Η ρύθμιση όμως αυτή, δεδομένου ότι και οι ενάγοντες αν και απασχολούνται με τους ίδιους όρους εργασίας με αυτούς με τους οποίους συγκρίνονται, ως ηλεκτρονικοί (πτυχιούχοι) στο ...... Κρήτης, δεν τους χορηγήθηκε το εν λόγω επίδομα συνιστά άνιση μεταχείριση των τελευταίων για το χρονικό διάστημα από 1-7-95 έως 1-7-96 έναντι των συναδέλφων τους, στους οποίους η αποζημίωση αυτή χορηγήθηκε.

Συνεπώς, προς αποκατάσταση της διαταραχθείσας, κατά τα ανωτέρω ισότητας, θα πρέπει περιοριζομένης της δυσμενούς αυτής εξαιρέσεως, να λάβουν οι ενάγοντες την αποζημίωση αυτή, όπως και οι λοιποί λαμβάνοντες αυτή (αποζημίωση) συνάδελφοί τους". Με βάση τα περιστατικά αυτά το Εφετείο έκρινε ότι η διαφορετική μεταχείριση της κατηγορίας αυτής υπαλλήλων, που προσφέρουν υπό τις ίδιες ακριβώς συνθήκες απολύτως το ίδιο σε είδος και έκταση έργο και ανήκουν στην ίδια κατηγορία προσωπικού (ιδιωτικού δικαίου), με μόνο το στοιχείο της διαφορετικής μισθολογικής τους αντιμετώπισης συνιστά αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση και εισάγει άνιση μεταχείριση προσώπων που τελούν κάτω από τις ίδιες συνταγματικές εγγυήσεις και τις ίδιες συνθήκες παροχής υπηρεσιών και αντίκειται στη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του Συντάγματος, χωρίς να συντρέχει για τη θέσπιση της διάκρισης αυτής λόγος γενικότερου κοινωνικού ή δημοσίου συμφέροντος ή άλλος κατ' αντικειμενική κρίση λόγος, και ότι δεν δικαιολογείται η εξαίρεση των αναιρεσιβλήτων από την παροχή του ανωτέρω κινήτρου (επιδόματος) ως υπαγομένων σε διαφορετικό νομικό καθεστώς και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση που κατά παραδοχή της αγωγής των αναιρεσιβλήτων τους επιδίκασε τα ποσά του κινήτρου για τον κρίσιμο χρόνο.

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις του Συντάγματος διότι όπως προαναφέρθηκε λόγω του διαφορετικού νομικού καθεστώτος το οποίο ρυθμίζει τις αποδοχές τους οι αναιρεσίβλητοι, των οποίων οι αποδοχές καθροίζονται από ΣΣΕ και διαιτητικές αποφάσεις κατά τη διαδικασία του Ν. 1876/1990, αποτελούν διαφορετική κατηγορία εργαζομένων με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου από τους αμειβομένους με το σύστημα του ν. 1505/1984 και επίσης με σχέση ιδιωτικού δικαίου εργαζομένους στο αναιρεσείον ώστε η εξαίρεση τους από τη χορήγηση των ως άνω κινήτρων δεν αποτελεί ανισότητα με την ανωτέρω έννοια.

Επομένως είναι βάσιμος ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ που προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση αυτή. Επομένως πρέπει ν' αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο που μπορεί να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία θα μετριασθούν κατ' άρθρο 22 παρ.1 και 3 ν. 3693/57.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμόν 157/1999 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χανίων.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω έρευνα στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους σε μέρος της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος από τριακόσια (300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 22 Ιανουαρίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ