Supreme Court quashes negligence homicide verdict due to lack of specific reasoning on driver's ability to avoid accident.

Απόφαση 2445 / 2008 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 2445/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Μάμαλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Μιχαήλ Δέτση) ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Θεοδώρα Γκοΐνη, Αναστάσιο Λιανό (ορισθέντα με την υπ' αριθμ. 44/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου, Ελένη Σπίτσα-Εισηγήτρια (ορισθείσα με την υπ' αριθμ. 30/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) και Ελευθέριο Μάλλιο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 2 Απριλίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αθανασίου Κονταξή (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας-κατηγορουμένης Χ, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Μίστρα, για αναίρεση της 1011/2007 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Το Τριμελές Εφετείο Λάρισας, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και η αναιρεσείουσα-κατηγορουμένη, ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 16 Νοεμβρίου 2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1974/2007.

Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 302 παρ. 1 και 28 του ΠΚ προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του προβλεπόμενου από αυτές εγκλήματος της ανθρωποκτονίας από αμέλεια, απαιτείται η διαπίστωση αφ' ενός μεν ότι δεν καταβλήθηκε από τον δράστη η κατ' αντικειμενική κρίση απαιτούμενη προσοχή, την οποία οφείλει κάθε συνετός άνθρωπος κατά τις περιστάσεις και τους κανόνες της κοινής κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων πείρας, ενόψει και της υπηρεσιακής ή επαγγελματικής του απασχόλησης να καταβάλει, αφετέρου δε ότι μπορούσε αυτός, ως εκ της προσωπικής του κατάστασης, να προΐδει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα. Εξάλλου, έλλειψη της απαιτούμενης από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναίρεσης, υπάρχει, προκειμένου για καταδικαστική απόφαση, όταν δεν αναφέρονται στην απόφαση με πληρότητα και σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που θεμελίωσαν τα περιστατικά αυτά και οι σκέψεις με τις οποίες έγινε η υπαγωγή τους στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις που εφαρμόστηκαν.

Στην ένδικη περίπτωση, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, το Τριμελές Εφετείο Λάρισας, που την εξέδωσε, δέχθηκε ανελέγκτως ότι από τα αποδεικτικά μέσα, που λεπτομερώς κατ' είδος αναφέρει, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Στις 15-12-2002 και ώρα 20.00 περίπου, ο Α, οδηγώντας το με αριθ. κυκλ. ..... ΙΧΦ αυτοκίνητό του κινούνταν στην Εθνική Οδό .....

με κατεύθυνση προς έξοδο ..... . Την ίδια χρονική στιγμή η κατηγορουμένη, οδηγώντας το με αριθ. κυκλ. ..... ΙΧΕ αυτοκίνητό της, κινούνταν στην ίδια οδό αλλά με αντίρροπη κατεύθυνση, δηλαδή με κατεύθυνση προς ..... . Η ΕΟ ..... είναι διπλής κατεύθυνσης, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, το πλάτος δε του οδοστρώματος είναι 18,5 μέτρα.

Η οδός σε εκείνο το σημείο (σημείο σύγκρουσης) ήταν ευθεία, το οδόστρωμα ήταν υγρό λόγω βροχόπτωσης, ήταν νύχτα με επαρκή τεχνητό φωτισμό, η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν κανονική, η ορατότητα δεν περιορίζονταν, παρά μόνο από το φυσικό σκότος, το δε όριο ταχύτητας στο σημείο εκείνο ήταν 50 χιλ. την ώρα, βάσει υπάρχουσας ρυθμιστικής πινακίδας Ρ-32.

Ο Α, φθάνοντας με το όχημά του στο 50 χιλ. της ανωτέρω οδού και στο σημείο όπου η οδός αυτή διασταυρώνεται με την επαρχιακή οδό, που οδηγεί προς το χωριό ....., δεν ακινητοποίησε το αυτοκίνητό του μπροστά από το φωτεινό σηματοδότη που υπήρχε στη διασταύρωση και που κατά το χρόνο εκείνο έδειχνε ερυθρό φως αλλά συνέχισε την πορεία του και εισήλθε αριστερά στη διασταύρωση, προκειμένου να κατευθυνθεί προς το χωριό ..... .

Η κατηγορουμένη, παρόλο που το όριο της ταχύτητας σε εκείνο το οδικό σημείο ήταν 50 χιλ. την ώρα, κινούνταν εκείνη τη στιγμή με το όχημά της με ταχύτητα 120-130 χιλ. την ώρα, την οποία δεν μείωσε ενόψει της διασταύρωσης αλλά και των δυσμενών συνθηκών που επικρατούσαν (νύχτα-ολισθηρό λόγω βροχόπτωσης οδόστρωμα), με αποτέλεσμα να μη κατορθώσει να προβεί, έστω και την τελευταία στιγμή, σε αποφευκτικό χειρισμό (με κατάλληλη χρήση της πέδης και με ελιγμό προς τα αριστερά) προς αποφυγή του ατυχήματος.

Τελικά η σύγκρουση των οχημάτων δεν αποφεύχθηκε, με συνέπεια το αυτοκίνητό της να επιπέσει με σφοδρότητα επί του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Α, ο οποίος υπέστη ρήξη καρδιάς, εξαιτίας της οποίας επήλθε ο θάνατός του. Αν η κατηγορουμένη οδηγούσε με σύνεση και προσοχή το όχημά της και με την επιτρεπόμενη ταχύτητα των 50 χιλ.

την ώρα, την οποία θα έπρεπε περαιτέρω να μειώσει ενόψει του ότι πλησίαζε σε διασταύρωση και ενόψει των προαναφερθεισών δυσμενών συνθηκών, θα είχε τη δυνατότητα να προβεί στους κατάλληλους αποφευκτικούς χειρισμούς και είτε να αποφύγει τη σύγκρουση είτε η ένταση αυτής της σύγκρουσης να είναι μικρότερη και να αποφευχθεί ο θανατηφόρος τραυματισμός του Α, καθόσον, κατά το χρόνο εισόδου του με αριθ.

κυκλ. ..... ΙΧΦ αυτοκινήτου μέσα στη διασταύρωση, το δικό της αυτοκίνητο (..... ΙΧΕ) απείχε από την διασταύρωση περισσότερο από 10 μέτρα.

Συνεπώς, σύμφωνα με όλα όσα προαναφέρθηκαν, το δικαστήριο οδηγείται στην κρίση ότι το ένδικο ατύχημα, που είχε μεταξύ άλλων ως αποτέλεσμα τον θανατηφόρο τραυματισμό του Α, οφείλεται και στην "άνευ συνειδήσεως" αμέλεια της κατηγορουμένης, ανεξάρτητα από τη συνυπαιτιότητα του παθόντος. Με βάση τις σκέψεις αυτές το Τριμελές Εφετείο κήρυξε ένοχη την κατηγορουμένη, και ήδη αναιρεσείουσα, ανθρωποκτονίας από αμέλεια και επέβαλε σ' αυτήν φυλάκιση επτά (7) μηνών, την οποία ανέστειλε για τρία (3) έτη.

Με όσα κατά τα ανωτέρω δέχθηκε το Τριμελές Εφετείο σε σχέση με την αμέλεια της αναιρεσείουσας στο επίμαχο αυτοκινητικό ατύχημα, δεν διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν εκθέτει με σαφήνεια και πληρότητα, χωρίς λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την υπαιτιότητα της αναιρεσείουσας στο ατύχημα αυτό και αποκλείουν την αποκλειστική υπαιτιότητα του παθόντος, την οποία είχε προβάλλει η αναιρεσείουσα.

Ειδικότερα, ενώ το Εφετείο δέχεται ότι ο θανών Α, προτιθέμενος να στρίψει αριστερά για να κατευθυνθεί προς το χωριό ....., παραβίασε τον υπάρχοντα στη διασταύρωση φωτεινό σηματοδότη, (ο οποίος έδειχνε κατά τον χρόνο εκείνο ερυθρό φως, απαγορευτικό γι' αυτόν της προς τα αριστερά κίνησης και της εισόδου του στη διασταύρωση), και κινούμενος αριστερά, εισήλθε σ' αυτήν (διασταύρωση), τη στιγμή που το αυτοκίνητο της αναιρεσείουσας απείχε δέκα (10) μέτρα από τη διασταύρωση και ότι ενόψει της ανωτέρω απόστασης η αναιρεσείουσα, εάν έβανε με την επιτρεπόμενη ταχύτητα των 50 χιλ.

ανά ώρα, θα είχε τη δυνατότητα να αποφύγει το ατύχημα με τους κατάλληλους ελιγμούς, δεν διευκρινίζει εάν η αναιρεσείουσα, ως μετρίως συνετή οδηγός, μπορούσε και όφειλε να προΐδει την ενέργεια αυτή του παθόντος (δηλαδή τη μη συμμόρφωσή του στις ενδείξεις του ρυθμίζοντος την κυκλοφορία στη διασταύρωση φωτεινού σηματοδότη και την εντεύθεν παντελώς αντικανονική είσοδό του στη διασταύρωση), ούτε εξηγεί γιατί η απόσταση των δέκα (10) μέτρων από τη διασταύρωση, που βρισκόταν η αναιρεσείουσα κατά τον χρόνο εισόδου του παθόντος σ' αυτήν, μπορούσε να οδηγήσει σε πρόβλεψη και αποφυγή του ατυχήματος, εάν η αναιρεσείουσα έβαινε με ταχύτητα 50 χιλ.

ανά ώρα. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση, στερούμενη της ως άνω αιτιολογίας, πρέπει να αναιρεθεί κατά παραδοχή του βάσιμου από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ΚΠΔ, δεύτερου λόγου αναιρέσεως της κρινόμενη αιτήσεως, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αυτής, και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 1011/2007 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Και

Παραπεμφθεί την υπόθεση για νέα συζήτηση, στο ίδιο δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Ιουλίου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Νοεμβρίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και ήδη ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ