242/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 242 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 242/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Γεώργιο Χρυσικό, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ, κατοίκου ......, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσαπουρνιώτη, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ , που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ......, ο οποίος παρέστη με την πληρεξούσια δικηγόρο του Ασημίνα Καούνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1 Δεκεμβρίου 2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 693/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 2276/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 23 Νοεμβρίου 2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Διονύσιος Γιαννακόπουλος, ανέγνωσε την από 2 Ιανουαρίου 2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως.

Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας αυτής ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν επαρκώς από τις παραδοχές της τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, για την κρίση του δικαστηρίου περί της συνδρομής των προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της (Ολομ.

ΑΠ 1/1999). Ελλείψεις ή αντιφάσεις ως προς τη μείζονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, τον καθορισμό δηλαδή και την έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου είναι αδιάφορες, αφού κατά το άρθρο 578 Κ.Πολ.Δ. αν το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, απορρίπτεται η αναίρεση.

Το ουσιώδες στοιχείο του λόγου αυτού αναίρεσης αποτελεί η έλλειψη νόμιμης βάσης σε "ζήτημα", δηλαδή σε πραγματικό αυτοτελή ισχυρισμό που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση ασκηθέντος ουσιαστικού δικαιώματος, το οποίο "ζήτημα" ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και όχι όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος, που έχει συναχθεί με βάση αυτές, εφόσον τούτο παρατίθεται σαφώς (Ολομ.

ΑΠ 24/1992). Στη περίπτωση, που πρόκειται, όπως προκύπτει από τη προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Οι διάδικοι τέλεσαν στο ...... την 16.5.1998 νόμιμο θρησκευτικό γάμο, από τον οποίο απέκτησαν ένα τέκνο, την Α, που γεννήθηκε την 14.2.1999, εμίσθωσαν δε ως οικογενειακή στέγη διαμέρισμα πολυκατοικίας επί της οδού ......, αρ. ..., στο ...... .

Η έγγαμη συμβίωσή τους διήρκεσε μέχρι τον Σεπτέμβριο του έτους 1999, από τότε συνεχώς μέχρι τη συζήτηση της αγωγής στο Πρωτοβάθμιο δικαστήριο, την 26.9.2005, δηλαδή για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα τέσσερα συναπτά έτη, βρίσκονται σε διάσταση, χωρίς ψυχική και σωματική, ως σύζυγοι, επικοινωνία και με πρόθεση να μην έχουν πλέον κοινωνία βίου, καθ'όλο δε το ανωτέρω χρονικό διάστημα ζουν χωριστά, διαμένοντες η μεν εκκαλούσα επί της οδού ......, αρ. ..., στο ......, ο δε εφεσίβλητος, μαζί με τους γονείς του, επί της οδού ......, αρ. ... .

Ο ισχυρισμός της εναγομένης, ότι ο γάμος της με τον ενάγοντα σύζυγό της διασπάστηκε το τέλος Αυγούστου του έτους 2002 και ότι μέχρι τη συζήτηση της αγωγής δεν έχει συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος των τεσσάρων ετών δεν αποδείχθηκε βάσιμος, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι ο ενάγων στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του οικονομικού έτους 2001 για τα εισοδήματα, που αποκτήθηκαν κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2000 έως 31.12.2000, αλλά και στις επόμενες φορολογικές δηλώσεις, ούτε ανέγραφε σ' αυτές τα στοιχεία της εναγομένης, ως συζύγου του, ούτε δήλωνε ως διεύθυνση κατοικίας του, την οδό ......

αριθμός ... περιοχής ......, όπου αρχικά μετά τον γάμο του διέμεναν, αλλά την οδό ...... αρ. ... .

Συνεπώς, η διάρκεια της διάστασης υπερβαίνει, όπως αναφέρθηκε, τα τέσσερα χρόνια συνεχώς και έχει εκλείψει παντελώς η πιθανότητα επανασυμβίωσης και ως εκ τούτου ο γάμος των διαδίκων τεκμαίρεται, ότι έχει κλονισθεί σοβαρά, γενομένης δεκτής της αγωγής και ως ουσιαστικά βάσιμης". Κρίνοντας, έτσι, το Εφετείο και απορρίψαν στη συνέχεια την έφεση της αναιρεσείουσας δεν διέλαβε στην απόφασή του πλημμελείς αιτιολογίες, ανεπαρκείς, ελλιπείς ή αντιφατικές, που να καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο.

Συνεπώς, ο περί του αντιθέτου πρώτος λόγος αναιρέσεως εκ του άρθρου 559 αρ. 19 του ΚΠολΔ και κατά το πρώτο σκέλος του, είναι αβάσιμος και εντεύθεν απορριπτέος. Αλλά και κατά το δεύτερο σκέλος του ο λόγος αυτός, με τον οποίον πειράται να θεμελιώσει η αναιρεσείουσας λόγον αναιρέσεως εκ του ότι στην παραδοχή της αγωγής ήχθη το Εφετείο "κατά παράβαση των κανόνων της αποδεικτικής διαδικασίας, αφού, δεν είχε συμπληρωθεί, κατά τη συζήτηση της αγωγής, ο απαιτούμενος χρόνος των τεσσάρων ετών", πρέπει να απορριφθεί, πλην, όμως, ως απαράδεκτος, καθότι από το σχετικό άρθρο 559 του ΚΠολΔ δεν προβλέπεται παρόμοιος αναιρετικός λόγος, σε κάθε δε περίπτωση άπτεται της ουσιαστικής κρίσεως του δικαστηρίου, η οποία, όμως, δεν ελέγχεται αναιρετικώς (άρθρο 561 αρ. 1 ΚΠολΔ).

Ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ για λήψη ή μη υπόψη προταθέντος ουσιώδους πράγματος, προϋποθέτει πράγμα παραδεκτώς προταθέν, αφού διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν επιτρέπεται να το λάβει υπόψη. "Πράγματα", δε θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως και όχι οι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων. "Πράγμα", επομένως, αποτελεί και ο λόγος εφέσεως, που περιέχει παράπονα κατά της κρίσης του Πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (Ολομ.

Α.Π. 11/1996). Δεν στοιχειοθετείται, όμως, ο λόγος αυτός αναιρέσεως, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αποδίδουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλεια εκ του προαναφερθέντος άρθρου 559 αρ. 8 β' ΚΠολΔ, ισχυρίζεται η αναιρεσείουσα, ότι το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "ήμασταν σε διάσταση" και δεν έλαβα υπόψη, ότι "1) εγώ μέχρι σήμερα δεν έχω εισόδημα, ουδέποτε έλαβε γνώση, ότι δεν με δήλωνε ως σύζυγό του στις φορολογικές δηλώσεις του (από 2001-2004) μέχρι την ημέρα συζήτησης της αγωγής του εναντίον μου ...

και 2) ο αναιρεσίβλητος κατέθεται τις φορολογικές δηλώσεις κατά τα οικονομικά έτη 2001 έως 2004, χωρίς να έχει προσκομίσει στην εφορία αγωγή διαζυγίου ή άλλη εξώδικη δήλωση διαστάσεώς μας". Πλην, όμως, και κατά τα δύο αυτά μέρη του ο δεύτερος (και τελευταίος) αυτός λόγος πρέπει να απορριφθεί, και μάλιστα, όσον αφορά το πρώτο (υπ' αρ. 1), ως αβάσιμος, διότι, όπως προκύπτει από τη παραδεκτή επισκόπηση του κειμένου της αναιρεσιβαλλόμενης, ο ισχυρισμός αυτός, κατά το κρίσιμο σκέλος του ελήφθη υπόψη και απερρίφθη, ως προς δε το δεύτερο, ως απαράδεκτος, αφού δεν πρόκειται περί αυτοτελούς ισχυρισμού, υπό την προεκτεθείσα έννοια του όρου.

Συνεπώς, και εν όψει των ανωτέρω, αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος (αναιρέσεως), πρέπει η ένδικη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί στο σύνολό της, καταδικασθεί δε η αναιρεσείουσα, ένεκα της ήττας της, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου, όπως στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23-11-2007 αίτηση τής Χ για αναίρεση τής 2276/2007 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσίβλητου εκ χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις . Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ