Supreme Court dismisses appeal for vague grounds regarding procedural errors in property dispute case.

Απόφαση 240 / 2026 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 240 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Θεοφάνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αναστασία Καραμανίδου, Χριστίνα Πουρνάρα- Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ. , για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Π. του Π. , κατοίκου ... , η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Τασία Σκορδάκη, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις. Η ως άνω δικηγόρος διορίσθηκε σύμφωνα με την με αριθμό 393/2023 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου (ν. 3226/2004, παροχή νομικής βοήθειας σε πολίτες χαμηλού εισοδήματος).

Του αναιρεσιβλήτου: Ε. Τ. του Γ. , κατοίκου ... , ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου του Μαργαρίτας Πετράκη, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-6-2015 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας, το οποίο εξέδωσε την 688/2020 απόφασή του, με την οποία κήρυξε εαυτό καθ' ύλην αναρμόδιο και παρέπεμψε την αγωγή προς εκδίκαση ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 676/2021 οριστική του τελευταίου Δικαστηρίου και 36/2023 του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 27-10-2023 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη, από 27-10-2023 (αριθ. εκθ. καταθ. .../2023) αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, με αριθμό 36/2023, τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας, με την οποία απορρίφθηκε η από 30-9-2021 (αριθ. καταθ. .../2021) έφεση της αναιρεσείουσας κατά της με αριθμό 676/2021 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, η οποία, δικάζοντας την από 26-6-2015 (ΓΑΚ ...-2015) αγωγή του αναιρεσίβλητου για την ανάκληση δωρεάς ποσοστού εξ αδιαιρέτου του περιγραφόμενου ακινήτου, την είχε κάνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 αριθ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 αριθ. 3 ΚΠολΔ).

Ο λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, που στόχο έχει τη διασφάλιση του συζητητικού συστήματος (άρθρο 106 ΚΠολΔ), αλλά και την αρχή της ακροάσεως των διαδίκων (άρθρο 110 παρ. 2 ΚΠολΔ), ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά τον νόμο και εκτιμώντας προφανώς εσφαλμένα τα διαδικαστικά έγγραφα (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), είτε έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ13/1995) είτε δεν έλαβε υπόψη του πράγματα που προτάθηκαν και έχουν, επίσης, ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, νοούνται δε ως "πράγματα" οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 1225/2004, ΑΠ 1530/2001), δηλαδή οι ισχυρισμοί που κατά τον νόμο διαμόρφωσαν ή, ανάλογα, ήταν ικανοί να διαμορφώσουν το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης (ΟλΑΠ 2/1989, ΑΠ 793/2015) και όχι οι ισχυρισμοί που συνιστούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από τον νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων, καθώς και οι εν γένει νομικοί ισχυρισμοί που αφορούν στην ερμηνεία και εφαρμογή των κανόνων δικαίου (ΑΠ 701/2008).

Έτσι, δεν αποτελούν "πράγματα" η άρνηση αιτιολογημένη ή όχι αγωγής, ανταγωγής ή ενστάσεως ή τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου που αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων και που δεν έχουν "αυτοτέλεια" (ΟλΑΠ 469/1984, ΑΠ 1299/2009, ΑΠ 625, 701/2008), έστω και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης.

Τούτο διότι το "πραγματικό επιχείρημα", δεν έχει αυτοτελή ύπαρξη, αλλά τείνει απλώς σε επίρρωση ή απόκρουση απόδειξης του πραγματικού ισχυρισμού, αναφερόμενο στο οντολογικό μέρος του. Ούτε αποτελούν πράγματα οι νομικοί ισχυρισμοί που αφορούν στην ερμηνεία και εφαρμογή των κανόνων δικαίου, ούτε και η επιχειρηματολογία του διαδίκου (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 701/2008).

Στην προκείμενη περίπτωση από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, τα οποία παραδεκτά επισκοπούνται από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ), προκύπτουν τα εξής: Με την από 26-6-2015 αγωγή που άσκησε ο αναιρεσίβλητος ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, ζήτησε να αναγνωριστεί η, με την επίδοση αυτής, ανάκληση της δωρεάς ποσοστού 5% εξ αδιαιρέτου του περιγραφόμενου ακινήτου προς την εναγόμενη - αναιρεσίουσα λόγω αχαριστίας αυτής προς το πρόσωπό του και να καταδικαστεί αυτή σε δήλωση βουλήσεως προς αναμεταβίβαση προς αυτόν του εν λόγω ποσοστού εξ αδιαιρέτου.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας, στο οποίο εν τω μεταξύ παραπέμφθηκε η υπόθεση, με την 676/2021 απόφασή του, δέχτηκε την αγωγή. Κατά της απόφασης αυτής η εναγόμενη άσκησε την από 30-9-2021 έφεσή της, με την οποία ισχυριζόμενη ότι, από κακή εκτίμηση των αποδείξεων, δέχτηκε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο την αγωγή, ζήτησε την εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης, προς το σκοπό να απορριφθεί στο σύνολό της η ένδικη αγωγή.

Επί της έφεσης αυτής εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας, με την οποία, αφού έγινε τυπικά δεκτή η έφεση, απορρίφθηκε, στη συνέχεια, κατ' ουσίαν. Με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης, η αναιρεσείουσα μέμφεται την παραπάνω απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη κατά λέξη τα ακόλουθα: " Ουδόλως ωστόσο προκύπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση η οποία ενσωματώνει και την πρωτόδικη σε τι συνίσταται η αχαριστία εκ μέρους μου δηλ.

ποια είναι τα πραγματικά εκείνα γεγονότα τα οποία συνιστούν το βαρύ παράπτωμα μου και συνιστούν τον λόγο της ανακλήσεως. Γενικά όλως αορίστως και ακατανοήτως, χωρίς καμμία αναφορά χρόνου οπότε έλαβαν χώρα τα περιστατικά τα οποία θεωρεί ότι αποτελούν εκδήλωση αχαριστίας εκ μέρους μου περιγράφει παράπονα μιας δικής μου συμπεριφοράς και μάλιστα επικαλείται την αποστολή ενός εξωδίκου εις εμέ στο οποίο επί της ουσίας ομολογεί την επιθυμία του να με πετάξει από ένα σπίτι στο οποίο κατέφυγα για να γλιτώσω από την άκρως προσβλητική και απειλητική συμπεριφορά του.

Το γεγονός ότι έφυγα από την κόλαση που ζούσα με τον πρώην σύζυγό μου και από την κακοποιητική συμπεριφορά του και ερχόμενη στην Κέρκυρα διαμένουσα στο σπίτι που είμαστε συγκύριοι κατά τα ποσοστά εκάστου, δίχως χρήματα καθώς δεν εργάστηκα ποτέ σύμφωνα με τις επιθυμίες - εντολές του πρώην συζύγου, μην έχοντας που αλλού να μείνω, παρά μόνο στο δρόμο, βεβαρυμένη ωστόσο και εγώ με το δάνειο για την κατασκευή της οικίας μας, αρνούμενη να φύγω και να βρεθώ στο δρόμο στην κυριολεξία, συνιστά λοιπόν βαρύ παράπτωμα και τούτο χωρίς καμία αναφορά χρόνου σε σχέση με την αχαριστία.

Ποια λοιπόν είναι η βαριά αντικοινωνική συμπεριφορά μου για την οποία θεωρήθηκα αχάριστη ώστε να ανακαλέσει την δωρεά του 5% για την οποία θα έπρεπε να είμαι ευγνώμων όταν μου δώρισε κάτι το οποίο ακόμα χρωστάμε στην τράπεζα ... Η επιλογή μου να μείνω στο σπίτι μας στην Κέρκυρα ήταν μονόδρομος καθώς η επόμενη επιλογή που είχα ήταν να μείνω άστεγη λόγω οικονομικής αδυναμίας.

Οι δικαστικές ενέργειες στις οποίες προέβην προκειμένου για την προάσπιση των νόμιμων δικαιωμάτων μου σε καμία περίπτωση δεν αποδεικνύουν ότι πληρούν το πραγματικό των νομικών εννοιών του βαρέος παραπτώματος και της αχαριστίας και κατά συνέπεια δικαιολογούν ή αποκλείουν την εφαρμογή του άρθρου 505 ΑΚ.".

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος, γιατί τα άνω επικαλούμενα δεν έχουν αυτοτέλεια και δεν αποτελούν "πράγματα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, αλλά πραγματικά επιχειρήματα αρνητικά της αγωγής που συνδέονται και με την εκτίμηση των αποδείξεων.

Όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ. 4, 566 παρ 1 και 577 παρ 3 ΚΠολΔ στο έγγραφο της αναιρέσεως πρέπει να αναφέρεται κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο η νομική πλημμέλεια, που αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ώστε να είναι δυνατό να διαπιστωθεί αν και ποιο λόγο αναιρέσεως από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 559 ΚΠολΔ θεμελιώνει η προβαλλομένη αιτίαση. Ειδικότερα για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), πρέπει να καθορίζονται, πλην των άλλων, η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε και το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα σχετικά την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου καθώς επίσης, εφ` όσον το δικαστήριο έκρινε επί της ουσίας της υποθέσεως, την ελάσσονα πρόταση του νομικού του συλλογισμού, ήτοι τα πραγματικά γεγονότα, που αυτό δέχθηκε, υπό τα οποία και συντελέστηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου, εάν δε απέρριψε την αγωγή ή γενικώς τον ισχυρισμό ως μη νόμιμο το περιεχόμενο της αγωγής ή του ισχυρισμού, ώστε από το αναιρετήριο να προκύπτει η προβαλλόμενη νομική πλημμέλεια, δοθέντος ότι η αοριστία του λόγου της αναιρέσεως δεν δύναται να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλο διαδικαστικό έγγραφο.

Εξάλλου για να είναι ορισμένος ο λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας η νομική πλημμέλεια ότι η απόφασή του στερείται νόμιμης βάσεως (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ), πρέπει να καθορίζεται, πλην των άλλων, και η αιτία συνεπεία της οποίας τούτο συμβαίνει, ήτοι αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αντιφατικές αιτιολογίες, οπότε πρέπει να καθορίζεται σε τι συνίσταται η αντίφαση, και από ποια αντιτιθέμενα μέρη τους προκύπτει, ή εάν έχει ανεπαρκείς αιτιολογίες, οπότε πρέπει περαιτέρω να καθορίζεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκειά των, ποιο δηλαδή είναι το ελλείπον στοιχείο που είναι αναγκαίο για την επάρκειά τους (ΟλΑΠ 20/2005, ΟλΑΠ 32/1996, ΑΠ 1077/2008, ΑΠ 134/1999).

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις πλημμέλειες του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ, κάνοντας ωστόσο μόνο ενάριθμη αναφορά και περιγραφή των επιμέρους εννοιολογικών στοιχείων χωρίς να εκτίθενται ούτε στοιχειωδώς ή, έστω, επιγραμματικά ή ακόμη και υπαινικτικά τα αποδιδόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση νομικά σφάλματα του Δικαστηρίου ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή αυτών, καθώς και οι παραδοχές (αιτιολογίες), υπό τις οποίες φέρεται ότι συντελέστηκε η παραβίαση αυτή με αποτέλεσμα να είναι απολύτως ανέφικτος ο ζητούμενος αναιρετικός έλεγχος, ενώ είναι αυτονόητο ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να εξειδικεύονται σε σχέση με καθένα από τους κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, που φέρονται ότι παραβιάστηκαν.

Κατά συνέπειαν ο λόγος αυτός της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθεί ως αόριστος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω και, αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης. Διάταξη για την τύχη του προβλεπόμενου στον νόμο παραβόλου για την παραδεκτή άσκηση της αναιρέσεως δεν περιλαμβάνεται στην απόφαση αυτή διότι δεν καταβλήθηκε τέτοιο εξαιτίας του ότι η αναιρεσείουσαν έτυχε του ευεργετήματος της παροχής νομικής βοήθειας (άρθρο 9 § 2 του ν. 3226/2004), ενώ τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει, κατά το σχετικό αίτημά του, να επιβληθούν εις βάρος της αναιρεσείουσας, λόγω της ήττας της, όπως ειδικότερα αναφέρεται στο διατακτικό (άρθρα 176, 183, 189 § 1, 191 § 2 του Κ.Πολ.Δ.).

Πρέπει δε να σημειωθεί ότι η παροχή του ευεργετήματος της παροχής νομικής βοήθειας, θεσμός που προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2, 4 και 9 του ν. 3226/2004 για τη "Νομική βοήθεια σε πολίτες χαμηλού εισοδήματος ..." δεν εμποδίζει το δικαστήριο, σε περίπτωση ήττας εκείνου που έλαβε τη νομική βοήθεια, όπως ο αναιρεσείων, να επιβάλλει εις βάρος του τα δικαστικά έξοδα της αντιδίκου του, η είσπραξη, όμως, αυτών δεν μπορεί να επιδιωχθεί με αναγκαστική εκτέλεση πριν παύσουν να υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την παροχή του ευεργετήματος της νομικής βοήθειας και βεβαιωθεί τούτο με απόφαση του αρμόδιου δικαστή (ΑΠ 1401/2022, ΑΠ 424/2021, ΑΠ 399/2020, ΑΠ 1484/2018, ΑΠ 1086/2018, ΑΠ 895/2018).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 27-10-2023 (ΓΑΚ .../2023, Αριθ. Δικ. .../2024) αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 36/2023 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κέρκυρας.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Δεκεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Φεβρουαρίου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ