239/2025 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 239 / 2025 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 239/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ' Ποινικό Τμήμα - (Σε Συμβούλιο)

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελένη Κατσούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο-Δημήτριο Κοκκορό, Λεωνίδα Χατζησταύρου-Εισηγητή, Παναγιώτη Λυμπερόπουλο και Ελένη Θεοδωρακοπούλου, Αρεοπαγίτες.

Με την παρουσία και της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Αναστασίας Μασούρα (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου.

Συνήλθε σε συμβούλιο στο Κατάστημά του στις 28 Ιανουαρίου 2025, προκειμένου να αποφανθεί για την αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, περί κανονισμού αρμοδιότητας δικαστηρίου, με εγκαλούντα τον Α. Μ. του Δ. και εγκαλουμένη την Α. Τ. - Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών.

Η αίτηση αυτή με ημερομηνία 24-10-2024, που απευθύνεται στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1022/2024.

Έπειτα η Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αναστασία Μασούρα εισήγαγε για κρίση στο Συμβούλιο τη σχετική δικογραφία με την πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Αχιλλέα Ζήση με αριθμό 245/29-11-2024 στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: "Α.i. Εισάγω ενώπιον Σας, σύμφωνα με το άρθρο 136 παρ. 1 εδ. περ. β' ΚΠΔ, την με αριθμό πρωτ. 159305/29-10-2024 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, με την οποία ζητεί την παραπομπή της υπόθεσης [δικογραφίας] που σχηματίστηκε κατόπιν της από 17.10.2024 έγκλησης του Μ. Α. του Δ. και της Μ., κατοίκου ... - Αττικής, οδός ..., η οποία διαβιβάσθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στις 30-10-2024,από τις δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις αντίστοιχες άλλου δικαστηρίου, ισόβαθμου και ομοειδούς με το τελευταίο και εκθέτω τα εξής:

Με την ανωτέρω μήνυση καταγγέλλεται η Εισαγγελικός Λειτουργός Τ. Α., κατ' εκτίμηση του περιεχομένου της έγκλησης, για παράβαση καθήκοντος, (άρθρα 13°, 259 ΠΚ]).

ii. Κατά τις προβλέψεις της διάταξης του άρθρου 135 ΚΠΔ, το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάσσει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο και ομοειδές δικαστήριο, εκτός των άλλων περιπτώσεων και όταν: Μ....ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από το βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο...

Περαιτέρω, κατά τους ορισμούς του άρθρου 136 παρ. 1 ΚΠΔ, "Την παραπομπή μπορούν να τη ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση....", όπως όταν στην περιφέρεια του Εφετείου δεν υπάγεται άλλο, πλην του αρμόδιου, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, Πρωτοδικείου.

iii. Από τις προειρημένες διατάξεις συνάγεται ότι δικαιολογητικοί λόγοι της παραπομπής στην περίπτωση του στοιχείου ε' του άρθρου 135 ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου της κρίσης του δικαστικού λειτουργού που θα επιληφθεί της υπόθεσης, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του αρχικά αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρέτησής του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα. Από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του διωκόμενου σκοπού των προδιαληφθεισών διατάξεων των άρθρων 135 και 136 ΚΠΔ, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 122-125 του ίδιου, ως άνω, Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης όσο και την προκαταρκτική εξέταση, καθόσον και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα άνω, δικαιολογητικός λόγος [ΑΠ 336/2021, ΑΠ 776/2020, ΑΠ 1481/2009], ο οποίος αποτελεί έκφανση της δίκαιης δίκης, που δεν είναι παρά η ουσιαστική και αδιάβλητη, υπό διαδικαστικές (δικονομικές) εγγυήσεις, διεξαγωγή της δίκης εντός εύλογου χρόνου, ώστε να είναι δυνατή η αντικειμενική αναζήτηση της αλήθειας και η έγκαιρη και αποτελεσματική προστασία του διαδίκου.

B.i. Στην προκειμένη περίπτωση, η εγκαλούμενη - Εισαγγελικός Λειτουργός- Τ. Α., είναι δικαστικός λειτουργός και υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, με το βαθμό του Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών (βλ. την με αρ. πρωτ. ΔΥ/24-10-2024- Υπηρεσιακή Βεβαίωση). ii.Με τα δεδομένα αυτά και εφόσον οι αρμόδιες εισαγγελικές και ανακριτικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών δεν μπορούν να επιληφθούν της υπόθεσης, λόγω του ότι η εγκαλούμενη - Εισαγγελική Λειτουργός- Τ. Α., υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, που υπάγεται στην περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών, στην οποία δεν υπάγεται άλλο πρωτοδικείο και έτσι δεν υπάρχει δυνατότητα παραπομπής της υποθέσεως σε άλλο πρωτοδικείο και εισαγγελία πρωτοδικών της περιφερείας του (Εφετείου Αθηνών), συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή (άρθρα 135 εδ. ε' και 136 παρ.1 εδ. β' περ. β' του ΚΠΔ), ώστε οι περιεχόμενες στην προαναφερθείσα μήνυση- καταγγελία σε βάρος της παραπάνω Δικαστικού Λειτουργού, να παραπεμφθούν στις αντίστοιχες εισαγγελικές και δικαστικές αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς, προκειμένου να επιληφθούν αυτών και να κρίνουν στα πλαίσια της αρμοδιότητας τους, για να επιληφθούν της σχετικής υπόθεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Προτείνω:

Α. Να γίνει δεκτή η με αριθμό πρωτ. 159305/29-10-2024 αίτηση του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, με την οποία ζητεί την παραπομπή της υπόθεσης [δικογραφίας] που σχηματίστηκε, Και Β. Να παραπεμφθεί η υπόθεση [δικογραφία] που σχηματίστηκε κατόπιν της από 17.10.2024 έγκλησης του Μ. Α. του Δ. και της Μ., η οποία διαβιβάσθηκε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στις 30- 10-2024, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου της έγκλησης, για παράβαση καθήκοντος, από τις κατά τόπον αρμόδιες εισαγγελικές, ανακριτικές και δικαστικές Αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών, στις εισαγγελικές, ανακριτικές και δικαστικές Αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιώς, για να επιληφθούν της σχετικής υπόθεσης, για τη δικαστική της περαίωση.

Ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αχιλλέας Ζήσης".

Αφού άκουσε την Αντεισαγγελέα, που αναφέρθηκε στην παραπάνω εισαγγελική πρόταση.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 135 εδ. α' ΚΠΔ, "Το δικαστήριο που είναι αρμόδιο, σύμφωνα με τα άρθρα 122-125, διατάζει την παραπομπή σε άλλο ισόβαθμο κι ομοειδές δικαστήριο, όταν: α) .... β) .... γ) .... δ) .... ε) ο εγκαλών ή ο ζημιωμένος ή ο κατηγορούμενος είναι δικαστικός λειτουργός από τον βαθμό του παρέδρου σε πρωτοδικείο ή εισαγγελία και άνω και υπηρετεί στο αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125 δικαστήριο.....".

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 136 παρ. 1 του ΚΠΔ, "Την παραπομπή μπορούν να τη ζητήσουν ο εισαγγελέας, ο κατηγορούμενος και ο παριστάμενος για την υποστήριξη της κατηγορίας, ενώ στις περιπτώσεις των στοιχείων γ' και δ' του άρθρου 135 μόνο ο εισαγγελέας του αρμόδιου δικαστηρίου ή του Αρείου Πάγου αυτεπαγγέλτως ή με παραγγελία του Υπουργού Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Για την παραπομπή αποφασίζει: α) το συμβούλιο εφετών, αν ζητείται η παραπομπή από ένα μονομελές ή τριμελές πλημμελειοδικείο ή δικαστήριο ανηλίκων σε άλλο όμοιο, β) ο Άρειος Πάγος, που συνέρχεται σε συμβούλιο, σε κάθε άλλη περίπτωση (εκτός από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 499) και πάντοτε όταν ζητείται η παραπομπή για τον λόγο που αναφέρεται στο στοιχείο γ' του άρθρου 135.

Στην τελευταία περίπτωση, αν την παραπομπή τη ζητεί ο εισαγγελέας, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου εισάγει την αίτηση σε συζήτηση μόνο αν συμφωνεί, αλλιώς, παραγγέλλει στον εισαγγελέα που υπέβαλε την αίτηση να εισαγάγει την υπόθεση στο δικαστήριο που είναι αρμόδιο σύμφωνα με τα άρθρα 122-125. Τα άρθρα 132 και 134 εδάφιο α' εφαρμόζονται αναλόγως και σε αυτήν την περίπτωση".

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι δικαιολογητικός λόγος της παραπομπής, στην περίπτωση του εδ. α' στοιχ. ε' του άρθρου 135 του ΚΠΔ, είναι η διασφάλιση της απόλυτης ανεξαρτησίας και του αδιάβλητου της κρίσης του δικαστικού λειτουργού, που θα επιληφθεί της υπόθεσης, καθώς και του αποκλεισμού της υπόνοιας μεροληψίας του αρχικά αρμόδιου προς τούτο, ενόψει της συνυπηρέτησής του με τα προαναφερόμενα στη συγκεκριμένη διάταξη πρόσωπα.

Εξάλλου, από την ερμηνευτική προσέγγιση της έννοιας και του επιδιωκόμενου, με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 135 και 136 του ΚΠΔ, σκοπού, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 122 έως 125 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι ο κανονισμός της αρμοδιότητας κατά παραπομπή δεν περιορίζεται μόνο στην εκδίκαση της υπόθεσης, αλλά εκτείνεται και στην προδικασία και καταλαμβάνει τόσο την κίνηση της ποινικής δίωξης, όσο και την προκαταρκτική εξέταση, διότι και στις περιπτώσεις αυτές συντρέχει ο ίδιος, κατά τα ανωτέρω, δικαιολογητικός λόγος.

Στην προκείμενη περίπτωση, από το από 24-10-2024 έγγραφο του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και τα έγγραφα της υπό κρίση δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Κατόπιν της από 17-10-2024 μήνυσης του Α. Μ. του Δ., κατοίκου ... Αττικής, προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, μεταξύ άλλων, και κατά της Α. Τ., που υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, ως Εισαγγελέας Πρωτοδικών, για παράβαση καθήκοντος (άρθρ. 259 ΠΚ), σχηματίσθηκε η με ΑΒΜ Ε2024/6952 ποινική προκαταρκτική δικογραφία. Ενόψει του γεγονότος ότι μηνυόμενη φέρεται η ως άνω Εισαγγελική Λειτουργός και, δεδομένου ότι στην περιφέρεια του Εφετείου Αθηνών δεν υφίσταται άλλο Πρωτοδικείο, συντρέχει νόμιμη περίπτωση κανονισμού αρμοδιότητας κατά παραπομπή, ώστε η προαναφερόμενη υπόθεση, να παραπεμφθεί από τις κατά τόπο αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιά και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιά.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει την με ΑΒΜ Ε2024/6952 ποινική προκαταρκτική δικογραφία, που σχηματίσθηκε κατόπιν της από 17-10-2024 μήνυσης του Α. Μ. του Δ., κατοίκου ... Αττικής, προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, μεταξύ άλλων, και κατά της Α. Τ., που υπηρετεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, ως Εισαγγελέας Πρωτοδικών, για παράβαση καθήκοντος (άρθρ. 259 ΠΚ), από τις αρμόδιες δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Πρωτοδικείου Αθηνών στις αντίστοιχες αρχές του Πρωτοδικείου Πειραιά και, αν συντρέξει νόμιμη περίπτωση, στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές του Εφετείου Πειραιά.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Φεβρουαρίου 2025.

Εκδόθηκε στην Αθήνα στις 5 Φεβρουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ