238/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 238 / 2009 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 238/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Ιωάννη - Σπυρίδωνα Τέντε, Βασίλειο Φούκα και Νικόλαο Λεοντή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΟΣΜΟΣ ΣΕΝΤΕΡ" που εδρεύει στο ...... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Βασίλειο Σπανουδάκη, με δήλωση κατ' αρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ .

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1 και 2. Ψ2, κατοίκων ......, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Παντουβάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15 Απριλίου 2005 ανακοπή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 277/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 385/2007 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10 Δεκεμβρίου 2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Λεοντής, ανέγνωσε την από 15 Δεκεμβρίου 2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της 91/10-12-2007 αιτήσεως για αναίρεση της 385/2007 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη 91/10-12-2007 αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 385/27-7-2007 απόφαση του Εφετείου Κρήτης, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων. Ειδικότερα, με την 1584/ΤΜα/349/15-4-2005 ανακοπή οι ανακόπτοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι διατείνοντο, κατά την από το δικαστήριο της ουσίας κυριαρχική εκτίμηση του δικογράφου αυτής, "ότι την 12-6-2002 στο ......

ο πρώτος των εφεσίβλητων ανακόπτων συνήψε με την εκκαλούσα, καθ' ης η ανακοπή, σύμβαση δυνάμει της οποίας ο πρώτος εφεσίβλητος ανέλαβε τη λειτουργία της επιχείρησης της εκκαλούσης με την επωνυμία ΚΟΣΜΟΣ ΣΕΝΤΕΡ Α.Ε. για το χρονικό διάστημα από 15-6-2002 μέχρι 31-12-02. Ειδικότερα ο πρώτος εφεσίβλητος ανέλαβε την υποχρέωση να λειτουργήσει την επιχείρηση της εκκαλούσης καθ' ης η ανακοπή με αποκλειστικά δική του ευθύνη, ενώ η ίδια δεν θα ενεπλέκετο πέραν των οικονομικών και φορολογικών υποχρεώσεών της και ότι ο πρώτος των εφεσίβλητων την 15-6-2002 θα παρελάμβανε κατόπιν απογραφής την ακίνητη και κινητή υποδομή της επιχείρησης της εκκαλούσης, οι δε εισπράξεις καθημερινά θα καταμετρούνται από αντιπροσώπους των συμβαλλομένων και θα ρίχνονται σε κλειστούς φακέλους υπογεγραμμένους και από τα δύο μέρη στο χρηματοκιβώτιο, η δε λογίστρια της επιχείρησης θα κατέθετε την επομένη το ποσό στην τράπεζα και θα τηρείτο πρωτόκολλο εισπράξεων.

Συμφωνήθηκε, επίσης, ότι κάθε εβδομάδα ημέρα Δευτέρα θα γίνεται απογραφή, τα αποτελέσματα της οποία θα κοινοποιούνται και στα δύο μέρη προκειμένου να υπάρχει απόλυτος έλεγχος και όπου χρειάζεται παρέμβαση για τις ζημιές και για το κόστος τροφοδοσίας.

Σχετικά με την αμοιβή του πρώτου εφεσίβλητου συμφωνήθηκε ότι αυτός θα προσληφθεί στην επιχείρηση με τον βασικό μισθό, οι δε απολαβές του, καθώς και το κόστος της ασφάλισης του θα αφαιρείτο από το μερίδιο των κερδών του. Επιπλέον συμφωνήθηκε ότι ο εφεσίβλητος, με την υπογραφή της συμφωνίας, θα απεδέχετο συναλλαγματικές εκδόσεως της εκκαλούσης, ύψους 45.000 ευρώ, με ημερομηνία λήξης 31-12-02, ως εγγύηση για το 70% του προβλεπομένου καθαρού κέρδους για την εκκαλούσα κατά την περίοδο της λειτουργίας της επιχείρησης 15-6-02 μέχρι 31-12-02 και ότι στην περίπτωση που το μερίδιο των κερδών της εκκαλούσης ιδιοκτήτριας ήταν μικρότερο από το ποσό αυτό, η διαφορά θα κρατείτο από τις συναλλαγματικές, εάν δε το κέρδος υπερέβαινε το ανωτέρω ελάχιστο όριο και είχαν τηρηθεί στο ακέραιο οι όροι της συμφωνίας, τότε οι συναλλαγματικές θα επιστρέφοντο στον εκδόσαντα.

Τέλος προς διασφάλιση της εκκαλούσης - καθ' ης η ανακοπή συμφωνήθηκε ότι εάν η παραπάνω συμφωνία και για όλα της τα σημεία δεν εφαρμοστεί από τον πρώτο εφεσίβλητο ή εάν η λειτουργία της επιχείρησης απ' αυτόν (αντισυμβαλλόμενο α' εφεσίβλητο) αποβεί ζημιογόνος, τους δύο πρώτους μήνες λειτουργίας της με ευθύνη του εφεσίβλητου, πρώτου ανακόπτοντα, η εκκαλούσα καθ' ης η ανακοπή διατηρεί το δικαίωμα να διακόψει τη συνεργασία της με τον εφεσίβλητο ανακόπτοντα, ο οποίος στην περίπτωση αυτή θα απολέσει τις εγγυήσεις του.

Για την καλή εφαρμογή των παραπάνω και ως εγγυητής του πρώτου εφεσίβλητου καθ' ου η ανακοπή, συνεβλήθη στην από 13-6-2002 σύμβαση η δεύτερη εφεσίβλητη, η οποία από την σύμβαση αυτή ανέλαβε την υποχρέωση να τριτεγγυηθεί υπέρ του αποδέκτου την πληρωμή της συναλλαγματικής, που προαναφέρθηκε και με βάση την οποία εκδόθηκε η 104/05 διαταγή πληρωμής του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου.

Επιπλέον στην ανακοπή τους οι εφεσίβλητοι ισχυρίζονται ότι η καθ'ης η ανακοπή εκκαλούσα επεδίωξε με την έκδοση της διαταγής πληρωμής να καταστεί πλουσιωτέρα επιζήμια της περιουσίας των εφεσίβλητων, καθ' όσον ουδέν ουδέν ποσό της οφείλουν επειδή δεν ετηρήθησαν οι όροι του συμφωνητικού, ώστε να προσδιορισθεί το ποσό που τυχόν θα εδικαιούτο αυτή να λάβει ως κέρδος από τη λειτουργία της επιχείρησης".

Επί της εν λόγω ανακοπής εκδόθηκε, κατά παραδοχή της, με ακύρωση της προσβαλλόμενης δι' αυτής διαταγής πληρωμής, η 277/1584/349/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου και σε δεύτερο βαθμό, ύστερα από την 229/14-6-2005 έφεση της καθής, ερήμην των εφεσιβλήτων, η 385/2007 απόφαση του Εφετείου Κρήτης, με απορριπτική επ' αυτής κατ' ουσίαν κρίση. Κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως εναντιώνεται η ηττηθείσα εκκαλούσα με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως και με την έννοια αυτή ερευνώνται στη συνέχεια κατά αξιολογική σειρά οι διατυπούμενοι δι' αυτής λόγοι, με βάση τις ανέλεγκτες ουσιαστικές αυτής παραδοχές, με το ακόλουθο, κατ' ακριβή κατά τούτο αντιγραφή της, περιεχόμενο.

"Από την επανεκτίμηση της χωρίς όρκο κατάθεσης στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου του πρώτου των εφεσίβλητων σε συνδυασμό με τα προσκομιζόμενα έγγραφα μεταξύ των οποίων και το από 13-6-2002 ιδιωτικό συμφωνητικό και τις ομολογίες των διαδίκων αποδείχθηκε τόσο η μεταξύ των διαδίκων από 13-6-2002 σύμβαση και το περιεχόμενο της, όσο και ο ισχυρισμός των ανακοπτόντων ότι ουδέποτε τηρήθησαν τα καθοριζόμενα στη σύμβαση σχετικά με τον προσδιορισμό του ύψους των εισπράξεων και του κέρδους που τυχόν είχε υπάρξει ή μη, από την λειτουργία της επιχείρησης της εκκαλούσης από τον πρώτο εφεσίβλητο και δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις που είχαν ορίσει οι συμβαλλόμενοι προκειμένου να εμφανισθεί η επίδικος συναλλαγματική προς πληρωμή, αφού το κέρδος από τη λειτουργία της επιχείρησης δεν είχε προσδιορισθεί και συνεπώς δεν ήταν γνωστό αν πληρούντο ή μη οι προϋποθέσεις που είχαν τεθεί για την εμφάνιση προς πληρωμή της συναλλαγματικής.

Πιο συγκεκριμένα το μίσθιο κατάστημα λειτούργησε κατ' ελάχιστο χρόνο και οι εισπράξεις του δεν καταμετρήθηκαν από υπάλληλο της εκκαλούσης (με δική της ευθύνη ώστε να προσδιορισθεί το ύψος των αποδοτέων κερδών σαυτή. Ενόψει των ανωτέρω το δικαστήριο άγεται στη κρίση ότι η επίδικος συναλλαγματική εκδόσεως την 31-12-02 από την εκκαλούσα αποδοχής του εφεσίβλητου ποσού 45.000 ευρώ, με βάση την οποία εκδόθηκε η 104/2005 διαταγή πληρωμής του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου, εμφανίσθηκε προς πληρωμή από την κομίστρια-εκδότρια αυτής χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις που είχαν τεθεί από τη βασική σχέση των διαδίκων και συνεπώς πρέπει να γίνει δεκτή η ανακοπή ως βάσιμη στην ουσία της και να ακυρωθεί η ως άνω διαταγή πληρωμής".

Ειδικότερα: Ι. Κατά την διάταξη του άρθρου 559 αρ.20 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου, με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα, που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό. Παραμόρφωση, κατά την έννοια της εν λόγω διατάξεως, συντρέχει όταν υπάρχει διαγνωστικό σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας, δηλαδή λάθος ανάγνωση του κειμένου του εγγράφου.

Η παραμόρφωση μπορεί να γίνει θετικά, με τη μεταβολή του κειμένου του εγγράφου, ή αρνητικά με την παράλειψη χρήσιμων περικοπών και το ζήτημα πρέπει να αναφέρεται σε ουσιώδη πραγματικ;O ισχυρισμό. Δεν ιδρύεται όμως ο λόγος αυτός, όταν αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου του εγγράφου για τη συναγωγή αποδεικτικού πορίσματος, διαφορετικού από εκείνο που θεωρεί ορθό ο αναιρεσείων.

Με τον δεύτερο κατά σειρά λόγο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη δι'αυτής απόφαση, με αναφορά στο άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, ότι το δικαστήριο της ουσίας παραμόρφωσε το περιεχόμενο του από 13-6-2002 εγγράφου, με την έννοια της παραλείψεως της κρίσιμης περικοπής ότι "οι συναλλαγματικές αποτελούν εγγύηση για το 70/100 του προβλεπόμενου καθαρού κέρδους για τους ιδιοκτήτες κατά την περίοδο λειτουργίας μέχρι 31-12-2002.

Εάν το μερίδιο κερδών των ιδιοκτητών είναι μικρότερο από το ποσό αυτό, η διαφορά θα κρατηθεί από τις συναλλαγματικές. Εάν το κέρδος έχει υπερβεί το παραπάνω μίνιμουμ και έχουν τηρηθεί στο ακέραιο οι όροι της παρούσης συμφωνίας τότε οι συναλλαγματικές θα επιστραφούν στον εκδόσαντα". Κατά τις αιτιολογίες της αποφάσεως από τις ομολογίες των διαδίκων και το από 13-6-2002 ιδιωτικό έγγραφο αποδεικνύεται η διατυπούμενη στο εν λόγω έγγραφο και μεταξύ των διαδίκων συνομολογηθείσα σύμβαση και το επικαλούμενο περιεχόμενό της με το δικόγραφο της ανακοπής, στο οποίο περιλαμβάνεται και η φερόμενη ως παραληφθείσα επίμαχη περικοπή, με άμεση δικονομική συνέπεια ο λόγος αυτός αναιρέσεως αρνητικά να αξιολογείται ως αβάσιμος. 'Ομοια ελέγχονται ως αβάσιμες οι προβαλλόμενες με τον τρίτο και τελευταίο κατά σειρά λόγο αναιρετικές αιτιάσεις του άρθρου 559 αρ.11 γ', 12 ΚΠολΔ, με την έννοια ότι το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη την περιεχόμενη στην ανακοπή και την ανώμοτη εξέταση του πρώτου των αναιρεσιβλήτων δικαστική ομολογία ότι τα κέρδη της επιχειρήσεως ήσαν μέχρι 31-12-2002 μηδενικά και επικουρικώς ότι παρά το νόμο δεν προσέδωσε εις αυτήν την δεσμευτική για το δικαστήριο αποδεικτική δύναμη της πλήρους αποδείξεως, ως ερειδόμενες επ' αναληθούς από ουσιαστική προϋποθέσεως.

Ειδικότερα, από την επιτρεπτή επισκόπηση του δικογράφου της ανακοπής και τα περιέχοντα την ανώμοτη εξέταση του πρώτου των αναιρεσίβλητων πρακτικά συνεδριάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, οι αναιρεσίβλητοι αντιθέτως υποστηρίζουν δι' αυτής ότι δεν προσδιορίσθηκαν τα καθαρά κέρδη της επιχειρήσεως ώστε να διακριβωθεί αν εκείνα υπερέβαιναν ή υπελείποντο, και στην περίπτωση αυτή κατά ποίο ποσό, του εγγυημένου και αποδοτέου στην αναιρεσείουσα χρηματικού ποσού, τελευταία περίπτωση για την οποία έγινε αποδεκτή από τον πρώτο των αναιρεσιβλήτων και τριτεγγυήθηκε υπέρ αυτού η δεύτερη τούτων η συν/κή στην οποία στηρίχθηκε η προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής, λόγος ανακοπής κατά παραδοχή του οποίου και ακυρώθηκε.

II.- Κατά το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο επαρκή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε, σε αντιδιαστολή με τις υπάρχουσες ελλείψεις, αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το εξ αυτών πόρισμα εκτίθεται σαφώς.

Στις σημειούμενες στην αρχή της παρούσης αναιρετικώς ανέλεγκτες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως διαλαμβάνονται επαρκείς αιτιολογίες για το πλήρες περιεχόμενο της συνομολογηθείσης μεταξύ των διαδίκων συμβάσεως, με ειδική αναφορά στην ενδιαφέρουσα την παρούσα αναιρετική διαδικασία ειδική συμφωνία ότι η αιτία αποδοχής της συν/κής ήταν η εξασφάλιση της αναιρεσείουσας σε περίπτωση κατά την οποία τα καθαρά κέρδη της επιχειρήσεως υπελείποντο του εγγυημένου και αποδοτέου στην αναιρεσείουσα χρηματικού ποσού, δικαιούμενη στην περίπτωση αυτή η τελευταία την εντεύθεν προκύπτουσα διαφορά, για την υλοποίηση της οποίας συμφωνήθηκε, και ήταν αναγκαίος, ο προηγούμενος προσδιορισμός του οικονομικού μεγέθους των καθαρών κερδών, η παράλειψη καθορισμού των οποίων δεν καθιστά δυνατό τον προσδιορισμό της από την αιτία αυτή αξιώσεως της αναιρεσείουσας κατά των αναιρεσιβλήτων.

Κατά συνέπεια ο υποστηρίζων τα αντίθετα και απομένων προς έρευνα πρώτος κατά σειρά λόγος αναιρέσεως ελέγχεται ως αβάσιμος.

Συνακόλουθα αυτών πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναιρέσεως, με παράλληλη καταδίκη της αναιρεσείουσας στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις, τα οποία ορίζει στο ποσό των 1.800,00 ευρώ (ΚΠολΔ 183).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την 91/10-12-2007 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΟΣΜΟΣ ΣΕΝΕΡ" για αναίρεση της 385/2007 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800,00) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Ιανουαρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 2 Φεβρουαρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ