Supreme Court dismisses appeal for failure to consider evidence, ruling appellate court properly evaluated all submitted documents.

Απόφαση 236 / 2025 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 236/2025

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Μιχαήλ Αποστολάκη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Β. του Γ., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Λαμπρόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Κ. του Γ., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αλέκο Καρώκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-8-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο .... Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: .../2017 του ίδιου Δικαστηρίου και .../2022 του Μονομελούς Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20-3-2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 106, 237 § 1 στοιχ. β', 453 και 524 § 1 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη τα νομίμως προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση αυτών από το διάδικο. Είναι δε σαφής και ορισμένη η επίκληση εγγράφου, όταν είναι ειδική και από αυτή προκύπτει η ταυτότητά του. Η εν λόγω επίκληση μπορεί να γίνει είτε με τις προτάσεις της συζήτησης, μετά την οποία εκδόθηκε η απόφαση, είτε και με αναφορά σε συγκεκριμένο μέρος των προσκομιζόμενων προτάσεων προηγούμενης συζήτησης, όπου γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση του εγγράφου (Ολ.Α.Π. 14/2005). Για την ίδρυση του ανωτέρω λόγου αναιρέσεως αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ (Ολ.Α.Π. 2/2008, Α.Π. 173/2015).

Συνεπώς, ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει με την απόφασή του, ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα, για τα οποία προτείνεται ο αναιρετικός λόγος ή έλαβε υπόψη όλα τα προσκομιζόμενα με επίκληση έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά στην απόφαση, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της απόφασης και ιδίως από τις αιτιολογίες, καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων (Α.Π. 492/2015). Επίσης, ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ότι αυτό έχει, αφού η σχετική εκτίμηση δεν υπόκειται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (Α.Π. 1075/2019, Α.Π. 1761/2017, Α.Π. 1741/2017), και επίσης αν το δικαστήριο δεν εισήλθε στην αποδεικτική διαδικασία, ώστε να επιβάλλεται η λήψη υπόψη των άνω αποδεικτικών μέσων, αλλά απέρριψε την αγωγή ή την ένσταση ως απαράδεκτη ή νόμω αβάσιμη, αφού στις περιπτώσεις αυτές το δικαστήριο δεν προβαίνει σε έρευνα των πραγματικών περιστατικών (Ολ.Α.Π. 3/1997, Α.Π. 615/2019).

Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη από 20-3-2023 αίτηση αναιρέσεως στρέφεται κατά της .../2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή κατ' άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων: Με την από 12-8-2012 αγωγή του ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος ζήτησε, όπως παραδεκτώς περιόρισε το αρχικό καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής του εν μέρει σε αναγνωριστικό, να υποχρεωθεί ο εναγόμενος-αναιρεσείων να του καταβάλει το ποσό των 2.499,73 ευρώ και να αναγνωρισθεί ότι οφείλει επιπλέον το ποσό των 61.800 ευρώ λόγω λήξαντος δανείου ορισμένου χρόνου, που χορήγησε στον εναγόμενο, άλλως λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού του.

Η αγωγή απορρίφθηκε με την .../2017 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου ..., ως προς την επικουρική της βάση ως μη νόμιμη και ως προς την κύρια ως ουσιαστικά αβάσιμη. Κατά της απόφασης αυτής ο ενάγων άσκησε έφεση και εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη .../2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πατρών, η οποία εξαφάνισε στο σύνολό της την πρωτόδικη απόφαση και δέχτηκε την αγωγή ως προς την κύρια βάση της με την ακόλουθη αιτιολογία: "Οι διάδικοι και δη ο ενάγων και ήδη εκκαλών [αναιρεσίβλητος] ...

ο οποίος είναι κατ' επάγγελμα εργολάβος - κατασκευαστής οικοδομών και ο εναγόμενος και ήδη εφεσίβλητος [αναιρεσείων] ... που ... είναι Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ανώνυμης εταιρείας παρασκευής ετοίμου σκυροδέματος με την επωνυμία ... διατηρούσαν πολυετή αδιατάρακτη και ομαλή επαγγελματική συνεργασία, η οποία εξελίχθηκε σε φιλική και οικογενειακή σχέση.

Δυνάμει του νομίμως μεταγεγραμμένου υπ' αριθ. .../10-6-2004 συμβολαίου αγοραπωλησίας αστικού ακινήτου ... της συμβολαιογράφου ... Σοφίας συζ. Ευσταθίου Θεοδωρακοπούλου, ... ο έμπορος Π. Α. ... απέκτησε αιτία πωλήσεως από τους αληθείς συγκυρίους αυτού την πλήρη κυριότητα ενός οικοπέδου, άρτιου και οικοδομήσιμου, έκτασης 141,56 τ.μ.

που βρίσκεται εντός του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου της πόλης του ... ... Δυνάμει του νομίμως μεταγεγραμμένου υπ' αριθ.../23-6-2004 πωλητήριου συμβολαίου τριών [3] αστικών ακινήτων, εκ των οποίων τα δυο [2] κατά ιδανικά μερίδια και το τρίτο ολόκληρο, ... του συμβολαιογράφου ... Α. Π., ο εναγόμενος και ήδη εφεσίβλητος Ανδρέας Βασιλακόπουλος, απέκτησε αιτία πωλήσεως από τους αληθείς συγκυρίους αυτών:

α] Το ιδανικό μερίδιο συγκυριότητας 1/2 εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου, έκτασης 113,67 τ.μ., το οποίο βρίσκεται εντός σχεδίου της πόλης του ..., ... β] το ιδανικό μερίδιο συγκυριότητας 1/2 εξ αδιαιρέτου ενός οικοπέδου, έκτασης 186,48 τ.μ., το οποίο βρίσκεται επίσης εντός σχεδίου της πόλης του ..., ... και γ] την πλήρη κυριότητα οικοπέδου, έκτασης 26,40 τ.μ.

που βρίσκεται επίσης εντός σχεδίου της πόλης του ... ... αντί συνολικού τιμήματος ... 46.512,32 ευρώ, το οποίο [τίμημα], καθώς και τον αναλογούντα φόρο και τα έξοδα μεταβίβασης ... καταβλήθηκαν από τον ενάγοντα και ήδη εκκαλούντα. ... Μετά την αγορά των ανωτέρω ακινήτων, δυνάμει του νομίμως μεταγεγραμμένου υπ' αριθ. .../23-2-2005 συμβολαίου συνένωσης πέντε [5] οικοπέδων δι? ανταλλαγής μεριδίων προς δημιουργία ενιαίου οικοπέδου ...

του συμβολαιογράφου ... Α. Π., i] ο εναγόμενος και ήδη εφεσίβλητος και οι μη διάδικοι: ii] Π. Α., iii] Χ. Α., iv] Γ. Α., v] Ι. Ν. και vi] Ν. συζ. Ι. Ν., το γένος Γ.. Σ., κατόπιν των γενομένων στο ανωτέρω συμβόλαιο μεταβιβάσεων, παραχωρήσεων και ανταλλαγών ... συνένωσαν τα όμορα οικόπεδά τους και κατέστησαν συγκύριοι κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στο ανωτέρω συμβόλαιο ποσοστά, σε ένα ενιαίο οικόπεδο, έκτασης 570 τ.μ.

το οποίο βρίσκεται εντός σχεδίου της πόλης του ... ... Εν συνεχεία με το από 15-3-2005 ιδιωτικό έγγραφο, που κατατέθηκε στις 6-4-2006 στη Δ.Ο.Υ. ... ... συστήθηκε στις 15-3-2005, μεταξύ των διαδίκων, καθώς και του μη διαδίκου Π. Α. του Β. κοινοπραξία με την επωνυμία "...", με έδρα το Δήμο ... ... με ημερομηνία έναρξης εργασιών την 6-4-2005 ...

με κύριο είδος δραστηριότητάς της την ανάπτυξη και πώληση ακινήτων που προορίζονται για κατοίκηση και συγκεκριμένα με σκοπό κατά το συστατικό έγγραφό της την ανέγερση πολυκατοικίας στο ως άνω ενιαίο οικόπεδο ... και την πώληση των διαμερισμάτων αυτής, η δε διάρκεια της ορίσθηκε στο χρόνο που είναι αναγκαίος για την ανέγερση της πολυκατοικίας και την πώληση των διαμερισμάτων.

Διαχειριστές της ορίστηκαν τα τρία ως άνω μέλη της, με ποσοστό συμμετοχής 1/3 σε αυτήν και ειδικότερα συμφωνήθηκε ότι καθένα από τα ως άνω τρία μέλη μετέχει στην ανωτέρω κοινοπραξία με ποσοστό 33,33% τόσο για τη διανομή των αποτελεσμάτων (κερδών και ζημιών) μεταξύ των μελών της κοινοπραξίας, όσο και για το ποσοστό κυριότητας των μελών επί των περιουσιακών στοιχείων και του προϊόντος εκκαθάρισης της κοινοπραξίας, ενώ για τον σχηματισμό κεφαλαίου ποσού 3.000 ευρώ, κάθε μέλος της κοινοπραξίας κατέθεσε κατά το χρόνο σύστασής της στο ταμείο αυτής το ποσό των 1.000 ευρώ.

Εν συνεχεία με το από 13-9-2005 ιδιωτικό έγγραφο τροποποίησης ... επήλθε μεταβολή στην ανωτέρω κοινοπραξία με την αποχώρηση τόσο του ενάγοντος, όσο και του εναγομένου και την είσοδο ως νέου μέλους της κοινοπραξίας του αδελφού του εναγομένου, Β. Π. .. ώστε τελικά η κοινοπραξία να έχει δύο [2] μέλη ήτοι 1] τον Π. Α.

και 2] τον Π. Β. με ποσοστό 50% έκαστος και αλλαγή της επωνυμίας της σε "... Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι με το νομίμως μεταγεγραμμένο υπ' αριθ. .../29-12-2005 προσύμφωνο μεταβίβασης ποσοστών εξ αδιαιρέτου οικοπέδου - εργολαβική σύμβαση ... του συμβολαιογράφου ... Α. Π., οι συγκύριοι του ανωτέρω ενιαίου ακινήτου των 570 τ.μ. ...

δήλωσαν ότι αποφάσισαν την ανέγερση πολυώροφης οικοδομής (πολυκατοικίας) στο ως άνω ενιαίο οικόπεδό τους, ... για το λόγο αυτό, ήλθαν σε συμφωνία με την κοινοπραξία με την επωνυμία ... και ανέθεσαν σε αυτήν την εκτέλεση του έργου, η δε ως άνω εργολήπτρια αποδέχθηκε την ανάθεση του έργου ... Από όλα τα ανωτέρω αποδεικνύεται ότι ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος κατέβαλε τα ανωτέρω ποσά συνολικού ύψους ... 64.799,759 ευρώ για τη μεταβίβαση των ως άνω ιδανικών μεριδίων συγκυριότητας και του προπεριγραφόμενου ακινήτου στον εναγόμενο και ήδη εφεσίβλητο, ο οποίος δεν διέθετε το απαιτούμενο κεφάλαιο για την αγορά τους, δυνάμει άτυπης σύμβασης δανείου που είχε καταρτίσει με τον τελευταίο στο Αίγιο, στις αρχές Ιουνίου 2004 με τη συμφωνία ότι ο εναγόμενος θα του τα απέδιδε μέχρι το τέλος του ίδιου έτους, ήτοι του έτους 2004.

Το ανωτέρω ποσό παρά τις επανειλημμένες προφορικές οχλήσεις του ενάγοντος, ο εναγόμενος πλην του ποσού των 500 ευρώ που του κατέβαλε το Πάσχα του έτους 2012, ουδέποτε απέδωσε στον ενάγοντα. Για το ληφθέν αυτό δάνειο δεν υπογράφηκε κάποιο έγγραφο, εξαιτίας των ως άνω φιλικών σχέσεων των διαδίκων, της μεταξύ τους δημιουργηθείσας σχέσης εμπιστοσύνης και τη συνακόλουθη ηθική αδυναμία να αποκτηθεί έγγραφο, το οποίο θα αποδείκνυε τη σύμβαση δανείου και το περιεχόμενό της (άρθρο 394 § 1 στοιχ.

β' ΚΠολΔ). Ο ισχυρισμός του εναγομένου - που συνιστά αιτιολογημένη άρνηση της ... αγωγής - ότι το ως άνω ποσό που καταβλήθηκε από τον ενάγοντα για την αγορά του προαναφερθέντος ακινήτου από τον εναγόμενο δεν αποτελούσε δάνειο προς αυτόν, αλλά συνεισφορά του ενάγοντος στην κατά τα ανωτέρω υπό σύσταση κοινοπραξία, δεν αποδεικνύεται βάσιμος, αφού από τα ανωτέρω αποδεικνύεται ότι η "..." αφενός μεν συστήθηκε πολύ μεταγενέστερα από την εκ μέρους του εναγομένου αγορά των τριών [3] αστικών ακινήτων ...

αφετέρου στο έγγραφο σύστασής της ρητά αναφέρεται ότι καθένα εκ των τριών τότε μελών της εισέφερε μόνο το ποσό των 1.000 ευρώ." Με τον μοναδικό λόγο αναιρέσεως, ο αναιρεσείων προβάλλει πλημμέλεια της προσβαλλόμενης απόφασης από τον αρ. 11γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ με την αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του αποδεικτικά μέσα, που αυτός επικαλέστηκε με τις προτάσεις του και προσκόμισε για την απόδειξη του αρνητικού ισχυρισμού του περί καταβολής του επίδικου ποσού από τον αναιρεσίβλητο για τους σκοπούς της κοινοπραξίας και όχι λόγω δανείου προς τον αναιρεσείοντα, και συγκεκριμένα δεν έλαβε υπόψη 1) αντίγραφο βιβλιαρίου του λογαριασμού του στη Λαϊκή Τράπεζα, από το οποίο προκύπτει ανάληψη εκ μέρους του την 2-6-2004 των ποσών των 49.683,78 και 1.000 ευρώ, που χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά του οικοπέδου στο όνομα του Π.

Α.υ, 2) την .../12-4-2022 ένορκη βεβαίωση της μάρτυρος Α. Μ. ενώπιον της συμβολαιογράφου ... Μ. Δ. και τη σχετική έκθεση επιδόσεως, από την οποία προκύπτει η κλήτευση του αναιρεσίβλητου κατά τη λήψη της, 3) το .../10-6-2004 αγοραπωλητήριο συμβόλαιο της συμβολαιογράφου ... Σ. Θ., 4) τα .../2017 πρακτικά του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου με την κατάθεση του μάρτυρα Π.

Α.υ, 5) το .../23-6-2004 πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου ... Α. Π., 6) την .../2005 πράξη συνένωσης οικοπέδων του ως άνω συμβολαιογράφου, 7) το .../29-12-2005 προσύμφωνο μεταβίβασης ποσοστών-εργολαβική σύμβαση του ίδιου συμβολαιογράφου, και 8) το από 15-3-2005 έγγραφο σύστασης κοινοπραξίας με τις σχετικές δήλωση καταβολής φόρου και βεβαίωση έναρξης εργασιών, και την από 13-9-2005 τροποποίηση αυτού, με τη σχετική βεβαίωση μεταβολής εργασιών.

Ο λόγος είναι αβάσιμος, επειδή, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο, για να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα περί κατάρτισης σύμβασης δανείου μεταξύ των διαδίκων, έλαβε υπόψη ρητώς, μεταξύ άλλων αποδεικτικών στοιχείων, την .../12-4-2022 ένορκη βεβαίωση της μάρτυρος Α.

Μ., την ένορκη κατάθεση του μάρτυρος Π. Α.υ, που περιλαμβάνεται στα ταυτάριθμα με την πρωτόδικη απόφαση πρακτικά, καθώς και όλα τα έγγραφα, που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τόσο αυτά, από τα οποία προκύπτει άμεση απόδειξη, όσο και τα υπόλοιπα, από τα οποία συνάγονται δικαστικά τεκμήρια, από τη βεβαίωση δε αυτή προκύπτει ότι ελήφθησαν υπόψη οι ρητά ως άνω μνημονευόμενες ένορκη βεβαίωση και κατάθεση, καθώς και τα ανωτέρω έγγραφα με αριθμούς 1, 3 και 5 έως 8, των οποίων γίνεται, επιπλέον, ρητή μνεία και αξιολόγηση (πλην του 1) στο αιτιολογικό της απόφασης, ενώ από το περιεχόμενο και ιδίως τις αιτιολογίες της απόφασης δεν καταλείπονται αμφιβολίες ότι έγινε συνεκτίμηση όλων των ανωτέρω αποδεικτικών στοιχείων.

Όσον αφορά δε τις λοιπές προβαλλόμενες αιτιάσεις, ότι από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα συνάγεται αντίθετο πόρισμα από εκείνο που δέχθηκε το Εφετείο, και συγκεκριμένα η βασιμότητα του αρνητικού της αγωγής ισχυρισμού του αναιρεσείοντος περί καταβολής του επίδικου ποσού για τους σκοπούς της κοινοπραξίας, ο λόγος είναι απαράδεκτος, αφού οι αιτιάσεις αυτές αναφέρονται στην εκτίμηση της αποδεικτικής βαρύτητας των εν λόγω στοιχείων, ήτοι ανάγονται στην πραγματικότητα σε παράπονα για τη βαρύτητα και την αξιοπιστία που προσέδωσε το Εφετείο στα ως άνω αποδεικτικά μέσα και σε εσφαλμένη αποδεικτική αξιολόγησή τους, η οποία δεν ελέγχεται αναιρετικά (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Κατ' ακολουθίαν τούτων, εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς εξέταση, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως, να διαταχθεί κατ' άρθρο 495 § 3 ΚΠολΔ η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο και να καταδικαστεί ο ηττώμενος αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού νόμιμου αιτήματός του, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό, σύμφωνα με τα άρθρα 176 § 1, 183 και 191 § 2 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-3-2023 αίτηση του Α. Β. για αναίρεση της .../2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πατρών.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιανουαρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Φεβρουαρίου 2025.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ