236/2022 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 236 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Γ.Β

Αριθμός 236/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 15 Νοεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Τ. του Π., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Κωστούρο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Κ. του Ν., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευάγγελο Παπαλάμπρο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21/4/2008 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3579/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4593/2012 του Εφετείου Αθηνών. Την αναψηλάφηση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ήδη αναιρεσείων με την από 7/4/2017 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 3635/2019 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 24/10/2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 24-10-2019 αίτηση αναίρεσης (ΓΑΚ 10176/2019, ΕΑΚ 976/2019, Αριθ. Δικ. 36/2020) προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία 3635/2019 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η από 7-4-2017 αίτηση αναψηλάφησης του αναιρεσείοντος της 4593/2012 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ) και, συνεπώς, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ.1). Κατά τη διάταξη του άρθρου 544 αριθ. 7 ΚΠολΔ, αναψηλάφηση επιτρέπεται και, αν ο διάδικος που τη ζητεί βρήκε ή πήρε στην κατοχή του μετά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης νέα κρίσιμα έγγραφα, τα οποία δεν μπορούσε να τα προσκομίσει εγκαίρως από ανωτέρα βία ή τα οποία κατακράτησε ο αντίδικός του ή τρίτος που είχε συνεννοηθεί με τον αντίδικό του και των οποίων την ύπαρξη αγνοούσε, όπως αγνοούσε και την κατοχή τους από τον αντίδικο ή τον τρίτο κατά τη διάρκεια της δίκης.

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι, για τη θεμελίωση του ως άνω λόγου αναψηλάφησης, πρέπει, μεταξύ άλλων προϋποθέσεων που απαιτούνται σωρευτικώς, το έγγραφο να είναι κρίσιμο, με την έννοια, ότι από αυτό προκύπτει αμέσως και πλήρως απόδειξη ή ανταπόδειξη ουσιώδους πραγματικού ισχυρισμού που είχε προβληθεί στη διεξαχθείσα δίκη κατά τρόπον, ώστε να καθίσταται προφανές, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι εσφαλμένη και έτσι θα μπορούσε να εκδοθεί διαφορετική απόφαση υπέρ του ζητούντος την αναψηλάφηση, εάν το έγγραφο είχε τεθεί υπόψη του δικαστηρίου (ΑΠ 1174/2011).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 545 παρ. 5 εδ. α ΚΠολΔ, αν η απόφαση δεν επιδόθηκε, η προθεσμία της αναψηλάφησης είναι τρία χρόνια από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, εφόσον είναι τελεσίδικη ή ανέκκλητη, αλλιώς από την ημέρα που έγινε τελεσίδικη. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και στην περίπτωση του προβλεπόμενου από το άρθρο 544 αριθ. 7 ΚΠολΔ λόγου αναψηλάφησης, δηλαδή της ανεύρεσης από το διάδικο μετά την έκδοση της προσβαλλομένης απόφασης νέων κρισίμων εγγράφων (ΑΠ 2023/2017, ΑΠ 136/2016, ΑΠ 101/2005).

Με την προαναφερομένη, δηλαδή, διάταξη του άρθρου 545 παρ. 5 εδ. α' ΚΠολΔ καθιερώνεται καταχρηστική προθεσμία, αντίστοιχη προς εκείνες των διατάξεων των άρθρων 518 παρ. 2 ΚΠολΔ (για την έφεση) και 564 παρ. 3 ΚΠολΔ (για την αναίρεση), τριών (3) ετών για την άσκηση της αναψηλάφησης, προς το σκοπό ασφάλειας των συναλλαγών, με τη θέση ακραίου χρονικού σημείου, ώστε το ένδικο αυτό μέσο να μη μπορεί να ασκηθεί μετά από πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η προθεσμία αυτή αρχίζει, σε κάθε περίπτωση, από τη δημοσίευση της τελεσίδικης ή ανέκκλητης απόφασης. Η αναφορά στην ανωτέρω διάταξη (545 παρ. 5 ΚΠολΔ) "αν δεν επιδόθηκε η απόφαση" δεν σημαίνει ότι στην περίπτωση, που αυτή έχει επιδοθεί, θα ισχύσει χρόνος μεγαλύτερος της τριετίας από τη δημοσίευσή της (προσβαλλομένης) διότι, αφού ο νομοθέτης, για την ασφάλεια των συναλλαγών, όπως προαναφέρεται, καθιερώνει ως ανώτατο χρονικό σημείο την τριετία για τον διάδικο, στον οποίο δεν επιδόθηκε η απόφαση και ο οποίος, κατά τεκμήριο, αγνοεί το σε βάρος του περιεχόμενο της απόφασης, την οποία έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει με αναψηλάφηση, πολύ περισσότερο ισχύει το ακρότατο αυτό σημείο της τριετίας από τη δημοσίευσή της και για τον διάδικο, στον οποίο έχει αυτή (προσβαλλόμενη απόφαση) επιδοθεί (ΑΠ 78/2007).

Και ναι μεν στο άρθρο 545 παρ. 3 εδ. ε ΚΠολΔ ορίζεται ότι στην περίπτωση του άρθρου 544 αρ. 7 η προθεσμία αναψηλάφησης αρχίζει από την ημέρα που εκείνος, ο οποίος ζητεί την αναψηλάφηση, έμαθε ότι υπάρχουν νέα κρίσιμα έγγραφα, πλην, όμως, ο χρόνος αυτός έναρξης της προθεσμίας στην περίπτωση αυτή αφορά τη διαφοροποίηση της έναρξης της προθεσμίας στην περίπτωση που αυτή έχει αρχίσει με την επίδοση της απόφασης και όχι επί συμπλήρωσης τριετίας από την έκδοσή της (ΑΠ 2023/2017, ΑΠ 101/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, για το θέμα του εμπροθέσμου ή μη της αίτησης αναψηλάφησης εκ μέρους του αναιρεσείοντος της 4593/2012 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, η προσβαλλόμενη 3635/2019 απόφαση του άνω Δικαστηρίου δέχθηκε τα εξής: "Με την κρινόμενη από 7-4-2017 αίτηση αναψηλάφησης κατά της υπ' αριθ. 4593/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, ο αιτών εκθέτει ότι στις 7-1-2008 αγόρασε από τον δεύτερο των καθών Α.

Α. τα περιγραφόμενα στην αίτηση μεταχειρισμένα χωματουργικά μηχανήματα, τα οποία αυτός είχε αγοράσει από τον πρώτο των καθών Ι. Κ., ο οποίος με την από 21-4-2008 διεκδικητική αγωγή του, που απηύθυνε κατά του νυν αιτούντος και του δεύτερου νυν καθού ζήτησε την αναγνώριση της κυριότητάς του επί των επίδικων μηχανημάτων και την απόδοσή τους σ' αυτόν, καθόσον κατά τους ισχυρισμούς του αυτά είχαν αγορασθεί επί πιστώσει με την αναβλητική αίρεση της παρακράτησης της κυριότητας μέχρι της ολοσχερούς εξόφλησης του τιμήματος, που τελικά δεν εξοφλήθηκε, η οποία είχε σημειωθεί στο υπ' αριθ. 890/2-4-2004 τιμολόγιο πώλησης που αυτός εξέδωσε, πλην όμως ο αιτών (αγοραστής) ανυπαίτια δεν είχε λάβει γνώση του περιεχομένου του.

Επί της άνω διεκδικητικής αγωγής εκδόθηκε η υπ' αριθ. 3579/2010 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία δέχθηκε ως ουσιαστικά βάσιμη την εν λόγω αγωγή. Κατά της απόφασης αυτής ο αιτών άσκησε έφεση, την οποία απηύθυνε κατά του πρώτου των καθών. Επί της εφέσεως εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 4593/2012 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, η οποία απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την έφεσή του.

Ακολούθως, ο πρώτος των καθών η αίτηση άσκησε εναντίον του την από 15-3-2017 αγωγή, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί αυτός (αιτών) να του καταβάλει το ποσό των 41.890 ευρώ ως αποζημίωση για τα μηχανήματα που του υπεξαίρεσε και επιπλέον ποσό 15.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη. Κατόπιν της υπ' αριθ. 28743/27-3-2017 έγγραφης παραγγελίας του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δυτικής Αττικής έλαβε από την εν λόγω υπηρεσία την με αριθ.

πρωτ. 591/Φ.ΜΕ/29-3-2017 έγγραφη απάντησή της, με την οποία του χορηγεί αντίγραφο του επίδικου τιμολογίου, ήτοι του υπ' αριθ. 890/2-4-2004 τιμολογίου πώλησης αγαθών από τον Κ. Ν. Ι. προς τον Α. Α. "για το μηχάνημα έργων (ΜΕ) εκσκαφέα με αριθμό πλαισίου 309015/233243415, με αριθμό κυκλοφορίας ΜΕ 0851191Χ". Στο σώμα του εν λόγω τιμολογίου δεν υπάρχει ο όρος της αναβλητικής αίρεσης περί παρακράτησης της κυριότητας έως την ολοσχερή αποπληρωμή του τιμήματος.

Επίσης, η ανωτέρω υπηρεσία χορήγησε στον αιτούντα στις 21-3-2017 κατόπιν σχετικής αιτήσεώς του αντίγραφο της υπ' αριθ. 5530/Φ.ΜΕ/30-11-2009 απαντήσεώς της προς τον πρώτο καθού, η οποία (απάντηση) αναφέρει ότι δεν αναγράφεται η φράση παρακράτηση της κυριότητας στο επίδικο τιμολόγιο πώλησης. Τα ανωτέρω δε κρίσιμα έγγραφα περιήλθαν σε γνώση του στις 29-3-2017 και στις 21-3-2017, αντίστοιχα.

Μετά το ιστορικό αυτό ζήτησε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναψηλάφησης, να εξαφανισθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθ. 4593/2012 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, να συζητηθεί εκ νέου η σχετιζόμενη με την ως άνω απόφαση υπόθεση στην ουσία της, ώστε να γίνει δεκτή η έφεση του εκκαλούντος - αιτούντος και να απορριφθεί η από 21-4-2008 αγωγή του πρώτου καθού η αίτηση αναψηλάφησης.

Στην προκειμένη περίπτωση η κρινόμενη αίτηση αναψηλάφησης... Ως προς τον πρώτο καθού πρέπει να απορριφθεί ως εκπροθέσμως ασκηθείσα σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στη νομική σκέψη της παρούσας, καθόσον έπρεπε να ασκηθεί εντός τριετίας από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, η οποία δεν προκύπτει ότι επιδόθηκε, ανεξάρτητα από την ημεροχρονολογία, κατά την οποία έλαβε γνώση ο αιτών των κρίσιμων εγγράφων μετά τη λήξη της εν λόγω τριετούς προθεσμίας".

Με τον μοναδικό λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠΔ, της παρά το νόμο κήρυξης ως απαραδέκτου, λόγω εκπρόθεσμης άσκησης, της από 7-4-2017 αίτησης αναψηλάφησης της 4593/2012 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Ωστόσο, η υπό κρίση αίτηση αναψηλάφησης, σύμφωνα και με την προηγούμενη μείζονα σκέψη, έχει ασκηθεί εκπροθέσμως, αφού από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, που έλαβε χώρα στις 31-8-2012 (όπως αναφέρεται από τον αναιρεσίβλητο στις ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου προτάσεις του, καθόσον δεν προσκομίζεται το σώμα της απόφασης), οπότε άρχισε η τριετής καταχρηστική προθεσμία για την άσκηση αναψηλάφησης για το λόγο του άρθρου 544 αριθ. 7 ΚΠολΔ, αλλά και σε κάθε περίπτωση, έστω και αν αυτή δημοσιεύθηκε μέχρι και τις 31-12-2012, έως την κατάθεση του δικογράφου της αναψηλάφησης στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου, που έγινε στις 25-4-2017, είχε συμπληρωθεί η προβλεπόμενη από το άρθρο 545 παρ. 1 εδαφ.

α' του ΚΠολΔ, για την άσκησή της, τριετής καταχρηστική προθεσμία, το εκπρόθεσμο δε της άσκησής της δεν αναιρείται από το γεγονός ότι ως λόγος αναψηλάφησης προβάλλεται με αυτήν η εξεύρεση νέων κρίσιμων εγγράφων από τον αναιρεσείοντα, των οποίων έλαβε γνώση αυτός, όπως διατείνεται, στις 29-3-2017 και στις 21-3-2017, αντίστοιχα, ήτοι μετά τη συμπλήρωση της τριετούς προθεσμίας προς άσκηση της αίτησης αναψηλάφησης.

Συνεπώς, το Εφετείο που με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ότι η ένδικη αίτηση αναψηλάφησης του αναιρεσείοντος κατά της 4593/2012 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία ασκήθηκε μετά την παρέλευση τριών ετών από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης, είναι εκπρόθεσμη και ως τέτοια απαράδεκτη, δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτη την αίτηση και, επομένως, είναι αβάσιμος ο από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος αναίρεσης. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, ως διάδικος που ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, κατά το σχετικό αίτημά του, που υποβλήθηκε με τις προτάσεις που κατέθεσε (άρθρα 106, 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα αναφέρεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 24-10-2019 (ΓΑΚ 10176/2019, ΕΑΚ 976/2019, Αριθ. Δικ. 36/2020) αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 3635/2019 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Δεκεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 15 Φεβρουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ