Supreme Court dismisses municipality's appeal regarding seizure of private assets under municipal law.

Απόφαση 2354 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2354/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Χρυσόστομος Ευαγγέλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Nοεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: (ΝΠΔΔ) Ο.Τ.Α. με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ", που εδρεύει στην Ανέζα του Δήμου Αμβρακικού Άρτας και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παρασκευά Παρετσόγλου.

Του αναιρεσιβλήτου : (ΝΠΔΔ) Ιεράς Μονής με την επωνυμία "ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ" (ΝΠΔΔ) που εδρεύει στη Πρέβεζα, και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 21-4-2005 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 191/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 177/2007 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά το αναιρεσείον με την από 11-3-2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 27-10-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της αναίρεσης, όπως συμπληρώνεται με την εισήγηση, και την απόρριψη των λοιπών λόγων της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους, στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ' αριθ. ... έκθεση του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πρέβεζας ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με τις κάτω από αυτήν Πράξεις του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, με τις οποίες ορίστηκε το αρμόδιο για την εκδίκαση της αίτησης Τμήμα του δικαστηρίου αυτού, η δικάσιμος και ο Εισηγητής της υποθέσεως, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσίβλητη, Επομένως πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της αναιρεσίβλητης, η οποία δεν εμφανίσθηκε και δεν παραστάθηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ) .

Η περιουσία των ΟΤΑ διακρίνεται : α) στα πράγματα (ενσώματα αντικείμενα) που έχουν ως προορισμό να εξυπηρετούν με τη χρήση τους δημοτικούς ή κοινοτικούς σκοπούς και β) στην ιδιωτική περιουσία, η οποία περιλαμβάνει τα περιουσιακά στοιχεία που έμμεσα μόνο, με την αξία ή τις προσόδους τους, παρέχουν στους Ο.Τ.Α.

οικονομικά μέσα για την αντιμετώπιση των αναγκών τους και τη λειτουργία τους. Η "ιδιωτική περιουσία" των ΟΤΑ υπόκειται στους κανόνες του ιδιωτικού δικαίου και είναι υπέγγυα στους δανειστές των, οι οποίοι μπορούν να την κατασχέσουν αναγκαστικά (άρθρο 4 παρ.1 του Ν. 3068/2002) . Αντίθετα, τα πράγματα που ανήκουν στη "δημόσια περιουσία" είναι εκτός συναλλαγής και δεν μπορούν να υποθηκευθούν ή ενεχυριασθούν ή κατασχεθούν από τους δανειστές.

Από τα ακίνητα που ανήκουν σε Ο.Τ.Α. εμπίπτουν στη " δημόσια " περιουσία του και επομένως είναι ακατάσχετα εκείνα μόνο που είναι καθιερωμένα, κατάλληλα και αναγκαία για την άμεση εξυπηρέτηση με τη χρήση τους δημοτικού σκοπού, πράγμα που κρίνεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, όπως είναι και το δημοτικό κατάστημα που προορίζεται και χρησιμοποιείται για τη στέγαση των διοικητικών υπηρεσιών του Δήμου, σκοπός που προβλέπεται από τις διατάξεις του Κώδικα Περί Δήμων και Κοινοτήτων (άρθρα 96 και 102 Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων), οι οποίες εξειδικεύουν την επιταγή του άρθρου 102 παρ. 1 του Συντάγματος, που ρυθμίζει τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων.

Τυχόν αποστέρηση των ΟΤΑ από τη δυνατότητα χρήσης των πραγμάτων που απαρτίζουν τη δημόσια περιουσία τους θα διατάρασσε την ομαλή λειτουργία της δημοτικής ή κοινοτικής υπηρεσίας, γι' αυτό δε τον λόγο ο νόμος (άρθρο 966 Α.Κ.) κατέστησε τα πράγματα αυτά "εκτός συναλλαγής", με συνέπεια να απαγορεύεται, λόγω αυτής της ιδιότητάς τους, η αναγκαστική κατάσχεσή τους (Ολ.

Α.Π.17/2002). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ότι το ακίνητο του αναιρεσείοντος Δήμου, επί του οποίου η αναιρεσίβλητη επέβαλε αναγκαστική κατάσχεση, ήταν κατά τον χρόνο της κατάσχεσης οικόπεδο και δεν είχε ανεγερθεί επ' αυτού δημοτικό κατάστημα για τη στέγαση των διοικητικών υπηρεσιών του Δήμου, σκοπό για τον οποίο αγοράσθηκε και ότι, επομένως, δεν πρόκειται για δημοτικό πράγμα που είχε καθιερωθεί και χρησιμοποιείτο για την άμεση εξυπηρέτηση δημοτικού σκοπού, ώστε η αποστέρησή του από τον Δήμο να διαταράσσει την ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών του, και ως τέτοιο να είναι ακατάσχετο, μετά δε από εξαφάνιση της πρωτόδικης απόφασης που είχε κρίνει αντίθετα, απέρριψε τον σχετικό λόγο της ανακοπής της αναιρεσείουσας ως μη νόμιμο, ως αόριστο δε κατά το μέρος που το ακατάσχετο αναφέρετο σε συστατικό του ακινήτου.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε, κατά τα εκτιθέμενα στην πρώτη (μείζονα) πρόταση αυτού του συλλογισμού, με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή τη διάταξη ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 3068/2002 και ο περί του αντιθέτου πρώτος από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ (όχι και 8) λόγος της αίτησης αναίρεσης, που πλήττει μόνο την απόρριψη ως μη νομίμoυ του ανωτέρω λόγου της ανακοπής, είναι αβάσιμος.

Με τον δεύτερο λόγο της ανακοπής του ο αναιρεσείον Δήμος ισχυρίσθηκε ότι η επισπευδόμενη σε βάρος του εκτέλεση γίνεται κατά κατάχρηση δικαιώματος, διότι η αναιρεσίβλητη επέβαλε αναγκαστική κατάσχεση σε βάρος του ακινήτου του, η αξία του οποίου είναι τετραπλάσια της απαίτησής της, ύψους 62.377,48 ευρώ, μολονότι αυτός διέθετε και άλλα περιουσιακά στοιχεία, αξίας ανάλογης με την απαίτηση της αναιρεσίβλητης. Όπως προκύπτει όμως από την επισκόπηση του δικογράφου της ανακοπής, δεν προσδιορίζονται σ' αυτό τα "άλλα περιουσιακά στοιχεία" ως προς το είδος και την αξία τους, το γεγονός δε, ότι το κατασχεθέν ακίνητο έχει αξία δυσαναλόγως μεγαλύτερη από την απαίτηση της αναιρεσίβλητης, δεν καθιστά την κατάσχεση άκυρη ως καταχρηστική και, άρα, ο λόγος αυτός είναι νόμω αβάσιμος. Το Εφετείο, αν και εσφαλμένως προέβη σε εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού και έκρινε τον ανωτέρω λόγο ως κατ' ουσίαν αβάσιμο, ωστόσο κατέληξε σε ορθό διατακτικό, και ως εκ τούτου ο εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ απορρέων δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο προσάπτεται στο Εφετείο ότι, κατά παραβίαση του άρθρου 281 ΑΚ, απέρριψε τον ως άνω λόγο ανακοπής, είναι απορριπτέος (άρθρο 578 ΚΠολΔ).

Mε τον τρίτο από το άρθρο 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ λόγο προβάλλεται η αιτίαση ότι το εφετείο κατά τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος δεν έλαβε υπόψη του τα επικληθέντα και προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα των Υποθυκοφυλακείων 'Αρτας και Φιλιππιάδας σχετικά με την ακίνητη περιουσία των πρώην Κοινοτήτων που συνενώθηκαν και αποτέλεσαν τον αναιρεσείοντα Δήμο. Ο λόγος αυτός είναι αλυσιτελής, αφού, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν πιο πάνω κατά τη διερεύνηση του δεύτερου λόγου, ο σχετικός με την καταχρηστική επιβολή της κατασχέσεως λόγος της ανακοπής είναι νόμω αβάσιμος. Επομένως πρέπει η κρινόμενη αίτηση να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-3-208 αίτηση του Δήμου Αμβρακικού για αναίρεση της υπ' αριθ. 177/2007 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Νοεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ