Supreme Court dismisses appeal against insurance judgment due to lack of evidence and vague grounds.

Απόφαση 2334 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2334/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού διαδόχου της στο Μαρούσι Αττικής εδρεύουσας αρχικά αναιρεσίβλητης Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Γ.Α." της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Βρεττό και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4/7/2001 παρεμπίπτουσα αγωγή της αρχικά αναιρεσιβλήτου εταιρείας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 376/2003 μη οριστική και 1124/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και η 6658/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12/3/2007 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου ανέγνωσε την από 22/10/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, μετά την ανάκληση της λειτουργίας της αναιρεσιβλήτου, Α.Α.Ε., υπό την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΕΓΑ", δι' αποφάσεως της "Επιτροπής Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης" (ΦΕΚ 2028/21-9-2009 Τ.Β'), νομίμως συνεχίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 β§13 του Ν.Δ 400/1970, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με το άρθρο 5§2 του Ν. 2170/1993, η προκειμένη δίκη, από το "Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφαλίσεως Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων", το οποίο υποκατέστησε την αναιρεσίβλητο ασφαλιστική εταιρεία, στο σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της.

Επειδή, κατά την διάταξη του άρθρου 576§2 του Κ.Πολ.Δ., αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος σ' αυτήν, με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που κλητεύθηκε.

Κατά την διάταξη δε του άρθρου 143§3 του αυτού Κώδικα, "η επίδοση της κλήσης για την συζήτηση αγωγής ή ενδίκου μέσου μπορεί να γίνει και σε όποιον τα έχει υπογράψει ως πληρεξούσιος". Στην παρούσα περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη υπ' αριθμ. ... έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Χαλκίδας,...

ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την κάτω από αυτή πράξη, με την οποία ορίσθηκε αρμοδίως δικάσιμος αυτή που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, και κλήση για την συζήτηση αυτής, επιδόθηκε, νομίμως και εμπροθέσμως, με την επιμέλεια της προαναφερομένης αναιρεσιβλήτου, στον δικηγόρο Αστέριο Α.

Κουρούπη, ως πληρεξούσιο των αναιρεσειόντων, ο οποίος υπογράφει το δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως. Επομένως, εφ' όσον οι αναιρεσείοντες (... και ...) δεν εμφανίσθηκαν στο ακροατήριο, κατά την δικάσιμο αυτή, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε νομίμως, στη σειρά της, από το πινάκιο, και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε με δήλωση κατ' άρθρου 242§2 του Κ.Πολ.Δ., το δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στην συζήτηση της υποθέσεως, παρά την απουσία αυτών.

Επειδή, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 185, 189, 192, 361 Α.Κ., 1 του Ν. 2496/1996 (μετά την κατάργηση των άρθρων 189, 192 του Εμπορ. Νόμου με το άρθρο 33§2 του Ν. 2496/1997) και 11§1 του Ν. 489/1976 "Περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως της εξ αυτοκινήτων αστικής ευθύνης", συνάγεται, ότι η σύμβαση ασφαλίσεως καταρτίζεται με απλή συναίνεση των μερών και συντελείται από τον χρόνο αποδοχής της αιτήσεως για την ασφάλιση από τον ασφαλιστή, η οποία αποδοχή υποδηλώνεται με την κατάρτιση και παράδοση ή αποστολή του ασφαλιστηρίου στον αιτούντα, για το κύρος του οποίου αρκεί μόνον η υπογραφή του ασφαλιστού.

Με την σύμβαση ασφαλίσεως μπορεί εγκύρως να συμφωνηθεί ότι αποκλείεται η κάλυψη, από τον ασφαλιστή, ζημιών που προκαλούνται από οδηγό ο οποίος δεν έχει την υπό το νόμο και για την κατηγορία του οχήματος το οποίο οδηγεί προβλεπομένη άδεια οδηγήσεως. Η συνομολόγηση του όρου αυτού, που δεν απαλλάσσει τον ασφαλιστή της υποχρεώσεως να αποζημιώσει τον ζημιωθέντα τρίτο, παρέχει όμως σ' αυτόν δικαίωμα αναγωγής κατά του ασφαλισμένου, μπορεί να γίνει είτε με την ενσωμάτωση αυτουσίου του όρου αυτού στη σύμβαση ασφαλίσεως είτε και με παραπομπή της συμβάσεως στους όρους της Κ4/585/1978 αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου ή στο Φ.Ε.Κ.

που αυτή έχει δημοσιευθεί (ΦΕΚ 795/8-4-1978), δια της οποίας (παραπομπής) η εν λόγω υπουργική απόφαση, στο άρθρο 25 αριθμ. 6 της οποίας ορίζεται ότι αποκλείονται της ασφαλίσεως ζημίες που προξενούνται από οδηγό ο οποίος "δεν έχει την υπό του νόμου και δια την κατηγορία του οχήματος το οποίο οδηγεί προβλεπόμενη άδεια οδηγήσεως", αποκτά συμβατικό χαρακτήρα.

Για την δέσμευση του ασφαλισμένου από τους, κατά τα ανωτέρω, ενσωματωμένους στο ασφαλιστήριο όρους, δεν είναι απαραίτητο να υπογράφεται το ασφαλιστήριο και από αυτόν, αφού η αποδοχή των όρων του μπορεί να γίνει και σιωπηρώς. Αυτό δύναται να συμβεί με πλείονες τρόπους, όπως με την παραλαβή του ασφαλιστηρίου, την καταβολή των ασφαλίστρων, την επικόλληση στο "παρμπρίζ" του αυτοκινήτου του ειδικού σήματος που παραδίδει ο ασφαλιστής στον αντισυμβαλλόμενο, την δήλωση στον ασφαλιστή του επιγενομένου ατυχήματος και άλλους κατά περίπτωση τρόπους.

Όταν, δε, συντρέχει λόγος απαλλαγής του ασφαλιστή έναντι του ασφαλισμένου (περ. α', β', γ' της §1 του άρθρου 6β' του Ν.488/1976, όπως διαμορφώθηκε μετά του Ν.3557/2007, η πρώτη των οποίων αφορά ζημίες που προκαλούνται από οδηγό που στερείται της άδειας οδηγήσεως που προβλέπεται από τον νόμο για την κατηγορία του αυτοκινήτου οχήματος που οδηγεί), ο πρώτος έχει δικαίωμα αναγωγής κατά των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 11 §1 του Ν.489/1976 ήτοι κατά του οδηγού, του αντισυμβαλλομένου (λήπτου της ασφαλίσεως) και του ασφαλισμένου, προκειμένου να αξιώσει από αυτούς ό,τι κατέβαλε ή θα καταβάλει στον παθόντα τρίτο.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ.19 του Κ.Πολ.Δ., η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και έτσι ιδρύεται ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως και όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως που αποτελεί την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν περιέχονται ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν, στην συγκεκριμένη περίπτωση, συνέτρεχαν ή όχι οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε.

Αντιφατικότητα δε των αιτιολογιών υπάρχει όταν, εξ αιτίας της, δεν προκύπτει ποια περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο, για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί, αν ορθώς εφήρμοσε τον νόμο. Εξ άλλου, με την διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11 του Κ.Πολ.Δ., ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και όταν το δικαστήριο έλαβε υπ' όψη του, παρά τον νόμο, αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν.

Για το ορισμένο του λόγου αυτού, πρέπει να προσδιορίζονται οι αποδείξεις, ο ισχυρισμός για την απόδειξη του οποίου ελήφθησαν υπ' όψη καθώς και η επίδραση του ισχυρισμού αυτού στο διατακτικό της αποφάσεως. Στην παρούσα περίπτωση, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, το Εφετείο δέχθηκε, ανελέγκτως, ως αποδειχθέντα, τα κατωτέρω πραγματικά περιστατικά, εν σχέσει προς την ασκηθείσα από τον ήδη αναιρεσίβλητο παρεμπίπτουσα αγωγή κατά των ήδη αναιρεσειόντων: "...

Από το προσκομιζόμενο και επικαλούμενο με αριθμό ...ασφαλιστήριο συμβόλαιο, με το οποίο έχει νόμιμα ασφαλιστεί το με αριθμό κυκλοφορίας ... και συγκεκριμένα από το άρθρο 6 που εμπεριέχεται σ' αυτό προκύπτει, ότι μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλισμένου έχει γίνει συμφωνία και αποδοχή αυτής από την πλευρά του ασφαλισμένου, η οποία δηλώνεται και έμπρακτα με την πληρωμή των αντιστοίχων ασφαλίστρων, ότι γνωρίζει και αποδέχεται τους ενιαίους όρους ασφάλισης αστικής ευθύνης αυτοκινήτων Κ4/585/1978 ΑΥ εμπορίου (ΦΕΚ 795/78 τεύχος Αε και ΕΠΕ), όπως ισχύουν σήμερα, χωρίς καμία εξαίρεση στην οποία παραπέμπει ρητά το εν λόγω ασφαλιστήριο.

Ακολούθως το ασφαλιστήριο αυτό ανανεώθηκε με το ...ανανεωτήριο, στο οποίο αναφέρεται ότι η ανανέωση γίνεται με τους ίδιους όρους του βασικού ασφαλιστηρίου. Έτσι σύμφωνα με την περ. 6 του άρθρου 25 της υπ' αριθμ. Κ4/585/1978, στην οποία ρητά παραπέμπει το ασφαλιστήριο αποκλείονται της ασφαλίσεως ζημιές από οδηγό που δεν έχει την υπό του νόμου και για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί προβλεπόμενη άδεια οδηγήσεως.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει δεκτή η αγωγή, ως κατ' ουσία βάσιμη ...". Με βάση τις παραδοχές του αυτές, το Εφετείο έκρινε, ότι υπάρχει περίπτωση απαλλαγής της ασφαλίστριας - παρεμπιπτόντως ενάγουσας - έναντι της ασφαλισμένης και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικο απόφαση, κατά παραδοχή της εφέσεως της ήδη αναιρεσιβλήτου, δέχθηκε την παρεμπίπτουσα αγωγή, ως κατ' ουσία βάσιμη, και ανεγνώρισε ότι οι παρεμπιπτόντως εναγόμενοι είναι υποχρεωμένοι να καταβάλουν στην παρεμπιπτόντως ενάγουσα το εις αυτή ποσό, που η τελευταία είχε υποχρεωθεί να καταβάλει, με την υπ' αριθμ. 376/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, στον κυρίως ενάγοντα ....

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφασή του νομίμου βάσεως, αλλά διέλαβε σ' αυτή πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ως προς το ζήτημα της γνώσεως και σιωπηράς αποδοχής από την ασφαλισμένη των ενιαίων όρων της ασφαλίσεως, που προβλέπονται από την υπ' αριθμ. Κ4/585/4978 ΑΥ Εμπορίου, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή εφαρμογή των προαναφερομένων διατάξεων.

Ειδικότερα, με σαφείς αιτιολογίες, δέχεται, ότι η ανωτέρω γνώση και αποδοχή των όρων της ασφαλίσεως, που περιέχονται στην προαναφερομένη Α.Υ. Εμπορίου, στην οποία παρέπεμπε το αρχικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο, υποδηλούται με την καταβολή των ασφαλίστρων, εφ' όσον έγινε ανανέωση του ασφαλιστηρίου αυτού συμβολαίου με το υπ' αριθμ. ...ανανεωτήριο.

Επομένως, οι δεύτερος και τρίτος λόγοι αναιρέσεως, από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, πρέπει να απορριφθούν, ως αβάσιμοι, ενώ η αιτίαση που περιέχεται στον τρίτο λόγο αναιρέσεως, είναι απαράδεκτος, διότι τα επικαλούμενα πραγματικά περιστατικά δεν συνιστούν αντίφαση, υπό την εκτεθείσα στην μείζονα πρόταση έννοια, ως μη αναγόμενα στις αιτιολογίες της αποφάσεως, που συνιστούν την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού.

Περαιτέρω, με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 11 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ., επειδή το Εφετείο, προς σχηματισμό του πορίσματός του, εν σχέσει προς τη γνώση και αποδοχή από την ασφαλισμένη των όρων εξαιρέσεως από την ασφάλιση της υπ' αριθμ.

Κ4/585/1978 Α.Υ. Εμπορίου, έλαβε υπ' όψη αποδεικτικά μέσα, που δεν προσκομίσθηκαν. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί, προεχόντως, ως αόριστος, διότι δεν προσδιορίζονται στο αναιρετήριο τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία έλαβε υπ' όψη το Εφετείο, χωρίς επίκληση και προσκόμισή των. Άλλως, πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος, διότι, προς σχηματισμό του, ως άνω, πορίσματός του, το Εφετείο έλαβε υπ' όψη το υπ' αριθμ. ...ασφαλιστήριο συμβόλαιο (για την προσκόμιση του οποίου μάλιστα είχε διαταχθεί η επανάληψη της συζητήσεως, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως) και το υπ' αριθμ. ...ανανεωτήριο συμβόλαιο (που παρέπεμπε στους όρους του βασικού ασφαλιστηρίου), το οποίο είχε επικαλεσθεί η εκκαλούσα ήδη αναιρεσίβλητος, όπως προκύπτει από την επιτρεπτή επισκόπηση (άρθρ. 561 §2 του Κ.Πολ.Δ.) των προτάσεων της τελευταίας, ενώπιον του Εφετείου.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί, στο σύνολό της, καταδικασθούν δε οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ), λόγω της ήττας των.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την, από 12-3-2007, αίτηση των ... κ.λ.π., περί αναιρέσεως της υπ' αριθμ. 6658/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Δεκεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ