Supreme Court dismisses appeal against equal treatment principle violation in bank employee salary grading case.

Απόφαση 2320 / 2009 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2320/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Ανδρέα Δουλγεράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Νοεμβρίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ", που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευάγγελο Γεωργόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου:Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Κάπο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-2-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1921/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου, 4437/2007 και 1334/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10-6-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βαρβάρα Κριτσωτάκη διάβασε την από 3-11-2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, σύμφωνα με την αρχήν της ίσης μεταχείρισης, που απορρέει από τα άρθρα 22 παρ. 1β' του Συντάγματος και 288 του Αστικού Κώδικα, προκύπτει, ότι ο χρησιμοποιών επ` αμοιβή πλείονα πρόσωπα, τα οποία έχουν τα αυτά προσόντα και παρέχουν τις ίδιες υπηρεσίες κάτω από τις ίδιες συνθήκες για την εξυπηρέτηση αναγκών της αυτής κατηγορίας, υποχρεούται να τους μεταχειρίζεται ομοιόμορφα και συνεπώς να μη εξαιρεί ορισμένους απ` αυτούς από παροχές στις οποίες προβαίνει δυνάμει συμβατικής δεσμεύσεως (από επαχθή ή χαριστική αιτία) και όχι κατά νομική επιταγή, εκτός αν η εξαίρεση δικαιολογείται από ειδικό και σοβαρό, κατ` αντικειμενική κρίση, λόγο, η συνδρομή του οποίου διαφοροποιεί τις συνθήκες από τις οποίες παρέχεται η εργασία του ευνοηθέντος προσώπου.

Εξάλλου, αναγκαία στοιχεία της αγωγής με την οποία ζητείται η επιδίκαση αμοιβής βάσει της αρχής της ίσης μεταχείρισης αποτελούν ο προσδιορισμός των συγκεκριμένων προσώπων προς τους οποίους εκδηλώθηκε η ευνοϊκή μεταχείριση, τα τυπικά και ουσιαστικά στοιχεία αυτών και του ενάγοντος, η εργασία την οποίαν παρείχαν τόσο αυτοί όσον και ο ενάγων και οι συνθήκες από τις οποίες παρείχετο, ώστε να καταστεί δυνατή η σύγκριση και ακολούθως η κρίση αν στη συγκεκριμένη περίπτωση παραβιάστηκε ή μη η προαναφερόμενη αρχή Στην προκείμενη περίπτωση όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ένδικης αγωγής, όπως παραδεκτά διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με τις προτάσεις του ενάγοντος ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ο αναιρεσίβλητος ισχυρίστηκε ότι είναι διπλωματούχος χημικός μηχανικός του Εθνικού Μετσοβείου Πολυτεχνείου και ότι η αναιρεσείουσα τον προσέλαβε στις 5-1-2000 αρχικά με διετή σύμβαση και στη συνέχεια τον Απρίλιο του έτους 2002 τον ενέταξε στο μόνιμο προσωπικό της με τον Εισαγωγικό βαθμό του Μηχανικού Β', αντί να τον εντάξει στον εισαγωγικό βαθμό του μηχανικού Α' και στο 16ο κλιμάκιο, ενώ στις αρχές του 2004 μετά δεύτερη κρίση ευδόκιμης υπηρεσίας η αναιρεσείουσα τον μονιμοποίησε οριστικά ως μηχανικό Β'.

Ότι οι κατονομαζόμενοι στην αγωγή συνάδελφοί του αναιρεσιβλήτου που κατά την προγενέστερη από τον ενάγοντα πρόσληψή τους, δεν διέθεταν υπέρτερα εκείνου τυπικά και ουσιαστικά προσόντα και ασκούσαν και ασκούν τα ίδια έργα, με εκείνα του αναιρεσιβλήτου εντάχθηκαν κατά την πρόσληψή τους στον ανώτερο βαθμό του Μηχανικού Προϊσταμένου, κάτι που δεν έγινε με τον ενάγοντα, κατά παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

Ενόψει του άνω ιστορικού ζήτησε με την αγωγή του να τον εντάξει αναδρομικά (από την πρόσληψη του) στο βαθμό του Μηχανικού Προϊσταμένου εντάσσοντας τον ταυτόχρονα στο 16ο μισθολογικό κλιμάκιο. Με το περιεχόμενο αυτό και αίτημα η ένδικη αγωγή ήταν επαρκώς ορισμένη, όπως κρίθηκε τόσο πρωτοδίκως όσο και κατ' έφεση.

Συνεπώς με το να μην την απορρίψει το Εφετείο ως απαράδεκτη λόγω δήθεν της αοριστίας της, όπως προέβαλε η αναιρεσείουσα, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 14 του ΚΠολΔ και ο πρώτος εκ της διατάξεως αυτής λόγος αναιρέσεως, με τον οποίον η αναιρεσείουσα προβάλλει τα αντίθετα, απορριπτέος κρίνεται ως αβάσιμος.

Επειδή η θεμελιούμενη στις διατάξεις των άρθρων 22 παρ. 1 του Συντ/τος, 119 της Συνθ ΕΟΚ και 288 του ΑΚ αρχή της ίσης μεταχειρίσεως υποχρεώνει τον εργοδότη που απασχολεί, χωρίς διάκριση φύλου, περισσότερα έναντι αμοιβής πρόσωπα, τα οποία έχουν τα ίδια μεταξύ τους προσόντα και παρέχουν τις ίδιες υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση της ίδιας κατηγορίας αναγκών, ανεξάρτητα από το χρόνο και τον τρόπο με τον οποίον προσέλαβε καθένα από τα πρόσωπα αυτά, να τα μεταχειρίζεται, από πλευράς οικειοθελών ή και συμβατικών εργοδοτικών παροχών, ομοιόμορφα, εκτός αν δικαιολογείται εξαίρεση ορισμένων απέναντι των λοιπών εργαζομένων από ειδικό και σοβαρό, κατά αντικειμενική κρίση, λόγο.

Η εφαρμογή της αρχής αυτής δεν περιορίζεται σε παροχές που έχουν μόνο οικονομικό χαρακτήρα, αλλά εκτείνεται και σε εκείνες που αφορούν άλλης μορφής ωφελήματα, όπως η μονιμοποίηση εκτάκτων, η βαθμολογική ένταξη ή προαγωγή μισθωτών. Περαιτέρω από το συνδυασμό των άνω διατάξεων που καθιερώνουν την εν λόγω αρχή με εκείνη του άρθρου 361 ΑΚ, που καθιερώνει τη συμβατική ελευθερία συνάγεται ότι η διευρυμένη εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ώστε να κάμπτει και αντίθετες συμφωνίες δικαιολογείται κατ' αρχή, με το επιχείρημα ότι η εν λόγω αρχή αποτελεί αναγκαστικού δικαίου δικαϊική αρχή, μη ευρισκόμενη στην εξουσία διαθέσεως των μερών, δεν καθίσταται όμως άκυρη, η συμφωνία με την οποία ο εργαζόμενος παραιτείται από μια συγκεκριμένη παροχή, την οποίαν θα μπορούσε να αξιώσει με επίκληση της άνω αρχής, εκτός αν η ως άνω παραίτηση δεν είναι προϊόν ελεύθερης δικαιοπρακτικής απόφασης του εργαζομένου ή ο σχετικός συμβατικός όρος ουσιαστικά επιβλήθηκε μονομερώς από τον εργοδότη.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε τα εξής: Ο αναιρεσίβλητος είναι διπλωματούχος χημικός μηχανικός του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου και κάτοχος διδακτορικού τίτλου σπουδών στο τμήμα χημικών μηχανικών στη θεματική απομελάνωσης και λεύκανσης ανακυκλωμένου παλαιόχαρτου.

Την 5-1-2000 προσελήφθη από την αναιρεσείουσα προκειμένου να προσφέρει τις υπηρεσίες του ως χημικός μηχανικός στο Κεντρικό κατάστημα της τελευταίας με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας δύο ετών, δηλαδή από 5-1-2000 μέχρι 4-1-2002 αντί μηνιαίων αποδοχών 320.000 δρχ. Σύμφωνα με τον 8ο όρο της σύμβασης εργασίας του θα μονιμοποιούνταν στην υπηρεσία της αναιρεσείουσας και θα επερχόταν η βαθμολογική και μισθολογική του τακτοποίηση.

Με την υπ' αριθμ. ... απόφαση της Διοίκησης της αναιρεσείουσας ο αναιρεσίβλητος μονιμοποιήθηκε προσωρινά με το βαθμό του μηχανικού Β' από 5-1-2000 με οικονομικά αποτελέσματα από 5-1-2002, εξακολουθώντας να προσφέρει τις υπηρεσίες του στη μονάδα ποιοτικού ελέγχου τραπεζογραμματίων, ενώ από τις αρχές του έτους 2004 η αναιρεσείουσα τον μονιμοποίησε οριστικά ως μηχανικό Β'.

Με βάση τον συμβατικής ισχύος οργανισμό Εσωτερικής υπηρεσίας και Κανονισμό μισθολογικής και βαθμολογικής εξέλιξης των υπαλλήλων της αναιρεσείουσας πρέπει ο αναιρεσείων να παραμείνει πέντε χρόνια στο βαθμό του μηχανικού Β' για να προαχθεί στον επόμενο βαθμό του μηχανικού Α' και άλλα πέντε χρόνια για να προαχθεί στο βαθμό του μηχανικού Προϊσταμένου.

Η αναιρεσείουσα την 17-2-1977 προσέλαβε τις διπλωματούχους μηχανικούς ..., αρχικά με το βαθμό του Μηχανικού Β', τις οποίες όμως με την υπ' αριθμ. ... πράξη του Διοικητή της, τις επανένταξε στον βαθμό του μηχανικού Προϊσταμένου, λαμβάνοντας υπόψη της και την ... θετική γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών της "για λόγους ίσης μεταχείρισης ....

Για αποκατάσταση της αδικίας κατά το διορισμό τους". Η αναιρεσείουσα παραβίασε και σε άλλες περιπτώσεις την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως με αποτέλεσμα μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 320/1999 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία κατέστη αμετάκλητη, να επανεντάξει στο βαθμό του μηχανικού Προϊσταμένου για λόγους τήρησης της αρχής της ίσης μεταχείρισης τους μηχανικούς ..., τους οποίους αρχικά το έτος 1994 είχε προσλάβει με το βαθμό του μηχανικού Β'.

Το ίδιο συνέβη και με τις αρχιτέκτονες ..., ..., τις οποίες είχε προσλάβει το έτος 1977 με το βαθμό του μηχανικού Β' και στη συνέχεια με την 50/18-1-2005 πράξη του Διοικητή της αναγνώρισε ότι είχαν από το χρόνο της πρόσληψης τους για λόγους ίσης μεταχείρισης τον βαθμό του μηχανικού Προϊσταμένου και το 16ο κλιμάκιο, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 911/2002 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία κατέστη τελεσίδικη.

Ότι με βάση τα παραπάνω, η ένταξη του αναιρεσιβλήτου σε διαφορετικό βαθμό από τις προαναφερόμενες μηχανικούς ..., οι οποίες απασχολούνται στη διεύθυνση τεχνικών υπηρεσιών της αναιρεσείουσας, με αποτέλεσμα να λαμβάνει αυτός (αναιρεσίβλητος) μικρότερο μισθό και να έχει χρονικά δυσμενέστερη βαθμολογική εξέλιξη, αν και παρείχε την ίδια με εκείνες εργασία υπό ουσιωδώς ίδιες συνθήκες, συνιστά παράβαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης που δεν δικαιολογείται από επαρκή λόγο, εφόσον δεν αποδείχτηκαν περιστατικά που να δικαιολογούν την εξαίρεση του από την οικειοθελή αυτή παροχή της αναιρεσείουσας στους πιο πάνω συναδέλφους του, για την οποία (αρχή της ίσης μεταχείρισης) δεν ασκεί έννομη επιρροή ο χρόνος πρόσληψης του αναιρεσιβλήτου, δεδομένου ότι αυτός δοκιμάστηκε για χρονικό διάστημα περίπου δύο ετών προκειμένου να διαπιστωθεί αν ανταποκρίνονταν στις απαιτήσεις της υπηρεσίας της αναιρεσείουσας.

Ο ισχυρισμός της αναιρεσείουσας ότι ο αναιρεσίβλητος κατά την πρόσληψη του είχε συμφωνήσει να διοριστεί με τον βαθμό του μηχανικού Β' στο 6ο μισθολογικό κλιμάκιο και ότι ως εκ τούτου δεν έχει εφαρμογή η αρχή της ίσης μεταχείρισης του δεν είναι βάσιμος. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο, αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση η οποία είχε εκδοθεί ερήμην της αναιρεσείουσας με την οποία είχε γίνει επίσης δεκτή η αγωγή, δέχτηκε κατ' ουσίαν την αγωγή και αναγνώρισε ότι η αναιρεσείουσα οφείλει να εντάξει τον αναιρεσίβλητο από 16-1-2000 στον βαθμό του μηχανικού Προϊσταμένου και με το 16ο μισθολογικό κλιμάκιο.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 22 του Συντάγματος, 111 της Συνθήκης της Ε.Ο.Κ και 288 του ΑΚ, περιέλαβε δε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο σχετικά με την παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 του Κ.Πολ.Δ.

ανεξάρτητα από την αοριστία του είναι αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-6-2008 αίτηση για αναίρεση της 1334/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 1η Δεκεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ