231/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 231 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 231/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Αντιπρόεδρο, Αντώνιο Παπαθεοδώρου, Γεώργιο Πετράκη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο και Γεωργία Λαλούση, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Δεκεμβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Βασιλική Κεφαλοπούλου.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1, 2. Ψ2, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο και 3. Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στο Αμαρούσιο Αττικής, και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Κυριακίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-1-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4040/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 8342/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8-12-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Πετράκης ανέγνωσε την από 26-11-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Επειδή όπως αποδεικνύεται από τις προσκομιζόμενες με επίκληση εκθέσεις επιδόσεως του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ........ ........ και .......... με τις συνημμένες στη δεύτερη υπό ίδια ημερομηνία απόδειξη παραλαβής θυροκολληθέντος δικογράφου από τον αρμόδιο αστυνομικό υπάλληλο του Α.Τ. Ζωγράφου και βεβαίωση του ως άνω δικαστικού επιμελητή και του ταχυδρομικού υπαλλήλου περί αποστολής στη δεύτερη αναιρεσίβλητη Ψ2 της νόμιμης ειδοποιήσεως, η αναιρεσίβλητη αυτή, καθώς και ο πρώτος αναιρεσίβλητος Ψ1 έχουν κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως, για να παραστούν στο δικαστήριο τούτο κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο προς συζήτηση της ένδικής αιτήσεως αναιρέσεως. Αυτοί, όμως, δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το πινάκιο στη σειρά της, ούτε κατέθεσαν οι ίδιοι ή πληρεξούσιος δικηγόρος τους δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ. Επομένως, η συζήτηση της υποθέσεως πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, κατ' άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Επειδή ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 11 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ δημιουργείται και αν το δικαστήριο της ουσίας παρέλειψε να λάβει υπόψη, κατά τη διαμόρφωση του αποδεικτικού συλλογισμού του, έγγραφο, που παραδεκτώς και νομίμως προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι και το οποίο ήταν χρήσιμο προς άμεση ή έμμεση απόδειξη πραγματικών γεγονότων με ουσιώδη επίδραση την έκβαση της δίκης, δηλαδή στο διατακτικό της αποφάσεώς του. Ο λόγος αυτός, είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι έλαβε υπόψη το συγκεκριμένο έγγραφο, για το οποίο προτείνεται ο λόγος αναιρέσεως ή ότι έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται ειδική μνεία ή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και συγκεκριμένα από τις αιτιολογίες της καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων εγγράφων και ειδικότερα του εγγράφου, στο οποίο αφορά ο αναιρετικός λόγος, οπότε είναι βάσιμος ο λόγος αυτός.

Εν προκειμένω, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως ότι το ατύχημα έγινε υπό τις ακόλουθες συνθήκες: Ο πρώτος αναιρεσίβλητος, οδηγώντας φορτηγό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσεως, ιδιοκτησίας της δεύτερης αναιρεσίβλητης και ασφαλισμένο στην τρίτη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρία για την αστική ευθύνη έναντι τρίτων, επί τμήματος ενός μόνο ρεύματος της οδού ......

με κατεύθυνση από .... προς ...., όταν έφθασε στη διασταύρωση της οδού αυτής με την οδό ......., προτιθέμενος να στρίψει αριστερά και να εισέλθει στο προς ..... ρεύμα αυτής, ακινητοποίησε το αυτοκίνητό του στη συμβολή των οδών ενόψει της πινακίδας υποχρεωτικής διακοπής πορείας (STOP), που υπήρχε στην πορεία του, προκειμένου να ελέγξει το αντίθετο, από ...

προς ....., ρεύμα της οδού ........ Διαπιστώνοντας ότι το ρεύμα αυτό ήταν ελεύθερο, προχώρησε έως το διάκενο της διαχωριστικής νησίδας της οδού αυτής. Όταν αντιλήφθηκε ότι τα κινούμενα στο προς .... ρεύμα οχήματα βρίσκονταν σε μεγάλη απόσταση από τη διασταύρωση, που του επέτρεπε την ασφαλή είσοδο σ' αυτό, συνέχισε την πορεία του, πραγματοποιώντας στροφή αριστερά και ευθυγραμμιζόμενος στο οδόστρωμα του ρεύματος αυτού της οδού ........

στο αριστερό μέρος του. Την ίδια ώρα ο αναιρεσείων, οδηγώντας δίκυκλο μοτοποδήλατο χωρίς να έχει άδεια ικανότητας οδηγήσεως αυτού και να φέρει προστατευτικό κράνος επί της ανωτέρω οδού ..... και στο προς την ...... ρεύμα αυτής, όταν έφθασε στην διασταύρωσή της με την οδό .... αντιλήφθηκε ότι στο δεξιό του ρεύματος, και σε απόσταση 50 μέτρων περίπου μετά τη διασταύρωση ήταν διπλοσταθμευμένο περιπολικό όχημα της Αστυνομίας, που του απέφραζε την πορεία του σε ευθεία γραμμή και αμέσως έκανε χρήση του συστήματος πεδήσεως του μοτοποδηλάτου, για να μειώσει την ταχύτητά του και να αποφύγει τη σύγκρουση.

Στην προσπάθειά του αυτή έχασε τον έλεγχο του μοτοποδηλάτου, με αποτέλεσμα να πέσει κάτω απ' αυτό, στο έδαφος να συρθεί στην άσφαλτο και να σφηνωθεί κάτω από το πίσω μέρος του περιπολικού, ενώ το μοτοποδήλατο συνέχισε την πορεία του χωρίς αναβάτη και επέπεσε στο πίσω μέρος του οδηγουμένου από τον πρώτο αναιρεσίβλητο αυτοκινήτου, το οποίο ήδη είχε ευθυγραμμιστεί και απομακρυνθεί από τη διασταύρωση σε απόσταση τουλάχιστον 50 μέτρων.

Ο ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, ότι το αυτοκίνητο αυτό έβαινε επί του διπλής κατευθύνσεως τμήματος της οδού ....... και ότι στη συμβολή αυτής με την οδό ..... παραβίασε την υπάρχουσα στην πορεία του πινακίδα με την ένδειξη STOP και επιχείρησε στροφή αριστερά στην τελευταία αυτή οδό για να κατευθυνθεί προς την Αθήνα είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Για τον τραυματισμό του αναιρεσείοντος στο κεφάλι και στο δεξιό του σκέλος δεν βαρύνει τον πρώτο αναιρεσίβλητο καμία υπαιτιότητα, αφού δεν υπήρξε πρόσκρουση των δύο οχημάτων, παρά μόνο, όταν ο αναιρεσείων μοτοποδηλάτης κατέπεσε στο έδαφος και το μοτοποδήλατο συνέχισε μόνο του την πορεία του εωσότου προσκρούσει στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του πρώτου αναιρεσιβλήτου.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε, ότι αποκλειστικώς υπαίτιος του πιο πάνω ατυχήματος και του τραυματισμού του είναι ο αναιρεσείων, και, αφού απέρριψε την έφεση του τελευταίου, και έκανε δεκτές τις εφέσεις των αναιρεσιβλήτων κατά της αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου, που είχε δεχθεί συνυπαιτιότητα στην πρόκληση του ατυχήματος και των δύο οδηγών των οχημάτων και δη κατά ποσοστό 50% για τον καθένα και είχε κάνει εν μέρει δεκτή την αγωγή του αναιρεσείοντος για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, εξαφάνισε την απόφαση αυτή και απέρριψε την αγωγή ως αβάσιμη κατ' ουσίαν.

Από τις πιο πάνω παραδοχές του Εφετείου προκύπτει, ότι η κρίση του περί αποκλειστικής υπαιτιότητας του αναιρεσείοντος και περί ελλείψεως υπαιτιότητας του οδηγού του αυτοκινήτου πρώτου αναιρεσιβλήτου στο ατύχημα στηρίχθηκε στο ότι ο τελευταίος, προτού επιχειρήσει την είσοδό του στο από .... προς ..... ρεύμα στην οδό ......., ήλεγξε το ρεύμα αυτό και διαπίστωσε ότι τα κινούμενα σ' αυτό οχήματα βρίσκονταν σε μεγάλη απόσταση από το αυτοκίνητό του, που του επέτρεπε την ασφαλή είσοδό του στο εν λόγω ρεύμα, την οποία και πραγματοποίησε και στο ότι η πτώση του αναιρεσείοντος από το μοτοποδήλατό του και ο τραυματισμός του οφείλεται στην άμεση πέδηση, που επιχείρησε για να μειώσει την υπερβολική ταχύτητα του μοτοποδηλάτου, όταν διαπίστωσε ότι στην πορεία του ήταν σταθμευμένο σε απόσταση 50 μ.

από αυτόν περιπολικό όχημα της Αστυνομίας, και στην εξαιτίας της πεδήσεως αυτής απώλεια του ελέγχου του μοτοποδηλάτου. Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλομένη, βεβαιώνει σ' αυτή ότι στο πιο πάνω αποδεικτικό του πόρισμα κατέληξε αφού έλαβε υπόψη, εκτός άλλων αποδεικτικών μέσων, και "...... τα μετ' επίκληση προσκομιζόμενα και πάλι από τους διαδίκους έγγραφα".

Όμως, από τη γενική αυτή διαβεβαίωση και τις αιτιολογίες της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο, ότι για το κρίσιμο ζήτημα της υπαιτιότητας ή μη των εμπλακέντων στο ατύχημα οδηγών, το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα με αριθμό 41566/2004 πρακτικά και απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, στο οποίο είχε παραπεμφθεί ο πρώτος αναιρεσίβλητος για να δικαστεί για σωματική βλάβη από αμέλεια και παράβαση του ΚΟΚ και τα οποία (πρακτικά και απόφαση) ο αναιρεσείων είχε επικαλεστεί με τις κατατεθείσες στην έκκλητη δίκη προτάσεις του, όπως από αυτές προκύπτει, και προσκομίσει.

Στα πρακτικά αυτά αναγράφεται ότι ο πρώτος αναιρεσίβλητος, απολογούμενος επί της εναντίον του κατηγορίας κατέθεσε, μεταξύ άλλων, ότι "......έλεγξα το άλλο ρεύμα δεξιά δεν αντιλήφθηκα το μηχανάκι, βγήκα αριστερά και άρχισα να κατεβαίνω την ........ και τότε άκουσα ένα θόρυβο πίσω μου. Τώρα τι να πω, δεν έλεγξα εγώ πολύ καλά, ερχόταν το μηχανάκι με μεγάλη ταχύτητα, τι να πω!......" και ακόμη ότι ".....

Αν το είχα δεί δεν θα έβγαινα. Δίπλα μου είχα μια συνοδηγό της είπα να κάνει λίγο πίσω, έλεγξα δεν είδα τίποτα.... Έλεγξα σε κάποιο βάθος το ρεύμα της ........., δεν ξέρω πόσο...." Δηλαδή ο πρώτος αναιρεσίβλητος δεν βεβαιώνει ότι πριν από την είσοδό του στο ρεύμα πορείας του μοτοποδηλάτου του αναιρεσείοντος διαπίστωσε, ότι τα κινούμενα επ' αυτού οχήματα βρίσκονταν σε πολύ μεγάλη απόσταση από το αυτοκίνητό του που του επέτρεπε την ασφαλή είσοδό του στο ρεύμα αυτό, ενώ εκφράζει αμφιβολίες, αν έλεγξε πολύ καλά το ρεύμα αυτό της οδού και παρά τον έλεγχο αυτόν δεν αντιλήφθηκε το μοτοποδήλατο.

Εξάλλου, με την ίδια ως άνω ποινική απόφαση ο πρώτος αναιρεσίβλητος κηρύχθηκε ένοχος και καταδικάστηκε σε ποινή φυλακίσεως πέντε (5) μηνών για σωματική βλάβη από αμέλεια εις βάρος του αναιρεσείοντος, διότι "..... οδηγώντας το με αριθμό ......... Ι.Χ.Φ. αυτοκίνητό του και βαίνοντας μ' αυτό στην οδό ........ με κατεύθυνση προς ...., προκειμένου να εισέλθει στη διασταύρωση της οδού αυτής με την οδό ......

δεν διέκοψε την πορεία του οχήματός του ούτε παραχώρησε την προτεραιότητα στο με αριθμό ........ δίκυκλο μοτοποδήλατο, που κινούνταν στην οδό ......, παρότι στην πορεία του και πριν από τη διασταύρωση ήταν τοποθετημένη πινακίδα υποχρεωτικής διακοπής της πορείας του (STOP), αλλά παραβίασε την πινακίδα αυτή και προχώρησε απερίσκεπτα, με συνέπεια να συγκρουστεί με το παραπάνω όχημα και να τραυματιστεί από τη σύγκρουση αυτή ο οδηγός του μοτοποδηλάτου....".

Κατ' ακολουθίαν, ο εκ του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο καταλογίζεται στο Εφετείο η πλημμέλεια της μη λήψεως υπόψη του πιο πάνω εγγράφου (ποινικής αποφάσεως), είναι βάσιμος. 'Ετσι και αφού παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από δικαστές άλλους από εκείνους, που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 8342/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Φεβρουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ