Supreme Court dismisses appeal for inadmissible claim regarding ownership not covered by appeal scope.

Απόφαση 2312 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 2312/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτης (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη και Δημήτριο Μαζαράκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 6 Μαΐου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαρίλαο Βερβενιώτη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1 και 2. Ψ2, κατοίκων ..., ως τελευταίων δικαιοδόχων των αρχικών εναγόντων, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γρηγόριο Γαρδούνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-8-1981 αγωγή των αρχικών διαδίκων ... και ..., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4116/1982 μη οριστική, 7225/1996 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2987/2001 του Εφετείου Αθηνών. Κατά της ανωτέρω εφετειακής απόφασης ασκήθηκε αίτηση αναίρεσης και εκδόθηκε η 23/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου η οποία αναίρεσε την απόφαση αυτή και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Αθηνών. Το Εφετείο Αθηνών εξέδωσε την 9251/2003 μη οριστική, 4824/2006 oριστική, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10-1-2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Μαζαράκης ανέγνωσε την από 3/2008 έκθεσή του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Μιχαήλ Θεοχαρίδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 εδ. β' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν. Κατά την αληθινή έννοια της διάταξης αυτής, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδ. 1 στοιχ. β', 346 και 453 του ΚΠολΔ, ως αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε.

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο α) ποιες είναι οι αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή των οποίων δεν έγινε νόμιμη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε, β) ο ισχυρισμός, για τον οποίο το δικαστήριο έλαβε υπόψη τις αποδείξεις και η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της απόφασης και γ) ο λόγος για τον οποίο δεν έπρεπε να ληφθεί υπόψη ο ισχυρισμός αυτός.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης ο αναιρεσείων προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. β' ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι το Εφετείο, προκειμένου να δεχθεί ως ουσιαστικά βάσιμη την ένδικη διεκδικητική του επίδικου ακινήτου αγωγή, που άσκησαν κατ' αυτού οι αρχικοί ενάγοντες, καθολικοί δικαιοπάροχοι των αναιρεσιβλήτων, έλαβε υπόψη αποδείξεις που προσκόμισαν ενώπιόν του οι αναιρεσίβλητοι, χωρίς όμως να γίνεται νόμιμη επίκληση αυτών με τις προτάσεις που υπέβαλαν σ' αυτό κατά τη συζήτηση, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, και ειδικότερα έλαβε υπόψη τα εξής έγγραφα:

α) την ... πράξη αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Καλλιθέας Ελένης Διπλούδη - Δόλγερα, β) το ... απόσπασμα της 205/ΛΑ/1971 ληξιαρχικής πράξης θανάτου του ληξιάρχου ..., γ) το ... πιστοποιητικό του Δημάρχου ..., δ) την ... πράξη του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικολάου Ηλιόπουλου, ε) το ... διανεμητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικολάου Ηλιόπουλου στ) το από Ιανουαρίου 1966 σχεδιάγραμμα του μηχανικού ..., που έχει επισυναφθεί στο ...

συμβόλαιο, ζ) το ... αγοραπωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χαλανδρίου Αριστείδη Κουτσού, η) την 68/1970 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, θ) την 200/1962 απόφαση του Ειρηνοδικείου Χαλανδρίου, ι) την 11352/1951 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, ια) την 7873/1956 πράξη κατάργησης δίκης, ιβ) το ... πιστοποιητικό της Α' Οικονομικής Εφορίας Κεφαλαίου ..., ιγ) το ...

προικοσυμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Νικολάου Ηλιόπουλου, ιδ) την υπ' αριθμ. 192/1976 απόφαση του Ειρηνοδικείου Χαλανδρίου ιε) την 2734/1971 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ιστ) τις από 15-4-1963 και 28-1-1963 αγωγές, ιζ) την 22940/1962 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών, ιη) την 2654/1964 Εισηγητική Έκθεση, ιθ) την 10609/1970 απόφαση του Φορολογικού Πρωτοδικείου Αθηνών, κ) το ...

πιστοποιητικό της Οικονομικής Εφορίας Κληρονομιών ... και κα) το ... συμβόλαιο ανταλλαγών. Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αόριστος, αφού δεν προσδιορίζεται σ' αυτόν ούτε το αποδεικτικό περιεχόμενο των παραπάνω εγγράφων, ούτε ο ισχυρισμός, για τον οποίο το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα έγγραφα αυτά, καθώς και η επίδραση που έχει ο ισχυρισμός στο διατακτικό της απόφασης.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής για την ίδρυση του λόγου αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν πράγματι λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίστηκαν από τους διαδίκους με επίκληση, τα οποία έχει το δικαστήριο υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη του σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, δεν θεμελιώνει λόγο αναίρεσης η παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να μνημονεύσει στην απόφασή του ποια αποδεικτικά μέσα χρησιμοποιήθηκαν για άμεση και ποια για έμμεση απόδειξη ή να καθορίσει τη βαρύτητα που αποδόθηκε στο καθένα από αυτά ή τη σχέση και επιρροή εκάστου στα προς απόδειξη θέματα, από δε την αναφορά στην απόφαση μερικών από τα προσκομιζόμενα έγγραφα, γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεν συνάγεται αναγκαστικά ότι δεν εκτιμήθηκαν και τα μη αναφερόμενα.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τους δεύτερο, τρίτο και τέταρτο αντίστοιχα λόγους της αναίρεσης προβάλλεται κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτίαση από τον αριθμό 11 περ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη παρά το νόμο τα ακόλουθα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκόμισε ο αναιρεσείων με επίκληση προς απόδειξη των ουσιωδών ισχυρισμών του, ότι το επίδικο οικόπεδο δεν εμπίπτει στους τίτλους ιδιοκτησίας των αναιρεσιβλήτων αλλά στους δικούς του τίτλους, δυνάμει των οποίων απέκτησε την επ' αυτού κυριότητα κατά τρόπο παράγωγο, άλλως κατά τρόπο πρωτότυπο, με τακτική, άλλως έκτακτη χρησικτησία, ήτοι α) το ...

συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Κρωπίας Αικατερίνης Μπραϊμη-Κρασίμου, που μεταγράφηκε νόμιμα, β) την από 11-6-1967 ιδιόγραφη διαθήκη της ..., που δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία με το 1903/1974 πρακτικό και την 578/1974 απόφαση, αντίστοιχα, του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών γ) την ... πράξη αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Αθηνών Ειρήνης Ρουσάκη-Κατριβάνου δ) το ...

πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Όθωνος Κυρέλου ε) την από 30-1-1942 ιδιόγραφη διαθήκη του ..., που δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία με την 3955/1945 απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών στ) τα τοπογραφικά διαγράμματα των μηχανικών ..., ... και ..., ζ) το ... έγγραφο της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Ανατολικής Αττικής και την 17089/4994/25-5-1978 απόφαση της ίδιας Διεύθυνσης, η) το από 10-11-2000 έγγραφο του Δήμου ..., θ) την 1484/21-3-1991 βεβαίωση του Δήμου ..., ι) τις από 8-9-1980, 30-7-1980, 4-8-1981 και 5-11-1987 ειδοποιήσεις του αναιρεσείοντος ως ιδιοκτήτη για την πληρωμή καθυστερούμενων φόρων ακάλυπτων χώρων για το επίδικο, ια) τα 91713/5-8-1978, 3868697/14-11-1990, 15329/10-11-2000 και 19-1-2001 διπλότυπα είσπραξης του Δημοτικού Ταμείου ..., από τα οποία προκύπτει, ότι πλήρωσε τους φόρους ακάλυπτων χώρων, ιβ) τις από 20-4-1981 και 7-11-1983 προσφυγές του, καθώς και την 4102/1988 απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, ιγ) τις 6377/1984 και 2129/1985 αποφάσεις του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, την ...

ειδοποίηση του Ταμείου Γ' Κεφαλαίων ..., καθώς και το ... τριπλότυπο είσπραξης των καταλογισθέντων στη δικαιοπάροχό του προστίμου, ιδ) την από Απριλίου 1979 δήλωσή του δια του μηχανικού του ... για τη χορήγηση άδειας περιτοίχισης του επιδίκου, ιε) το ... επίσημο κτηματολογικό απόσπασμα του Εθνικού Κτηματολογίου, κατόπιν της από 31-12-1999 δήλωσής του, ιστ) το ...

πρόγραμμα αναγκαστικού πλειστηριασμού σε βάρος του, ιζ) τα σχετικά έντυπα που συνυπέβαλε με τις ετήσιες δηλώσεις φόρων εισοδήματος και ιη) την 192/1976 απόφαση του Ειρηνοδικείου Χαλανδρίου, με την οποία απορρίφθηκε αίτηση των αρχικά εναγόντων περί λήψεως ασφαλιστικών μέτρων νομής επί του επίδικου ακινήτου.

Από την υπάρχουσα, όμως, στην προσβαλλόμενη απόφαση ρητή διαβεβαίωση, κατά την οποία το δικαστήριο έλαβε υπόψη "και όλα χωρίς εξαίρεση τα έγγραφα, τα οποία επικαλούνται με τις προτάσεις τους με ειδική σ' αυτές αναφορά και νομίμως προσκομίζουν οι διάδικοι, για μερικά από τα οποία γίνεται μνεία" και από όλο το περιεχόμενο της απόφασης εκείνης, καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού του πορίσματος και συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και τα παραπάνω έγγραφα, ενώ έκανε ειδική μνεία ότι έλαβε υπόψη το ...

συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Κρωπίας Αικατερίνης Μπραϊμη - Κρασίμου. Επομένως, οι λόγοι αυτοί αναίρεσης είναι αβάσιμοι.

Επειδή, κατά το άρθρο 522 Κ.Πολ.Δ., με την άσκηση της έφεσης, η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους. Από αυτό συνάγεται ότι, αν το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την εκκαλούμενη απόφασή του, απέρριψε την αγωγή εν όλω ή εν μέρει, κατά παραδοχή αυτοτελούς ισχυρισμού (ένστασης) του εναγομένου, τη δε απόφαση αυτή εκκαλεί ο ενάγων, η υπόθεση ή το σχετικό κεφάλαιο αυτής μεταβιβάζονται με την άσκηση της έφεσης στο Εφετείο, αδιαίρετα και ως σύνολο, τόσο δηλαδή ως προς την αγωγή ή το οικείο μέρος αυτής, όσο και ως προς την ένσταση και δεν υπάρχει ανάγκη να επαναφέρει την τελευταία και ο εναγόμενος, με τις προτάσεις του στο Εφετείο, κατά τους ορισμούς του άρθρου 240 Κ.Πολ.Δ.

Στην αντίστροφη περίπτωση, αν δηλαδή η αγωγή έγινε δεκτή και απορρίφθηκε ένσταση του εναγομένου κατ' αυτής, ο τελευταίος εκκαλώντας την απορριπτική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, μπορεί να επαναφέρει στο Εφετείο την ένσταση αυτή μόνο με λόγο έφεσης ή με πρόσθετο λόγο και όχι απλά με τις προτάσεις του.

Επομένως, αν η διεκδικητική αγωγή απορριφθεί από την εκκαλούμενη απόφαση κατ' ουσίαν ως αναπόδεικτη και όχι κατά παραδοχή της ένστασης του εναγομένου περί ιδίας κυριότητας, τότε με την έφεση του ενάγοντος δεν μεταβιβάζεται η υπόθεση στο Εφετείο αδιαίρετα ως σύνολο, τόσο δηλαδή ως προς την αγωγή όσο και ως προς την ένσταση.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 527 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ, ο εφεσίβλητος μπορεί να προτείνει ισχυρισμούς, τους οποίους δεν είχε προτείνει πρωτοδίκως, εφόσον αυτοί συντελούν σε υπεράσπιση κατά της εφέσεως. Κατά την αληθή έννοια της εν λόγω διατάξεως, τέτοιοι ισχυρισμοί είναι εκείνοι που αναφέρονται στο αντικείμενο της δευτεροβάθμιας δίκης, όπως αυτό οριοθετείται από το κατ' άρθρο 522 ΚΠολΔ μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της εφέσεως, και αποσκοπούν στη διαφύλαξη του διατακτικού της εκκληθείσας αποφάσεως.

Επομένως, ισχυρισμοί οι οποίοι αναφέρονται σε κεφάλαια τα οποία δεν προσβάλλονται με την έφεση, είναι απαράδεκτοι, όχι γιατί επιδιώκουν την ανατροπή της εκκαλουμένης, αφού τέτοιο αποτέλεσμα δεν μπορεί να επέλθει χωρίς την άσκηση ιδίας εφέσεως ή αντεφέσεως εκ μέρους του εφεσιβλήτου (ΚΠολΔ 536 παρ. 1), αλλά γιατί είναι άσχετοι προς το αντικείμενο της δευτεροβάθμιας δίκης.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. β' Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα, κατά την έννοια της διάταξης αυτής νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Επομένως, πράγματα κατά την έννοια αυτήν, αποτελούν και οι διάφορες βάσεις της αγωγής. Δεν θεμελιώνεται όμως ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, έστω και αν η απόρριψή του δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης (Ολ.ΑΠ 11/1996).

Στην προκείμενη περίπτωση κατά τις παραδοχές του Εφετείου, σχετικά με την ένδικη διεκδικητική αγωγή των αρχικώς εναγόντων και τις προβληθείσες ενστάσεις του αρχικώς εναγομένου, ο εναγόμενος με τις πρωτόδικες προτάσεις του κατά την πρώτη συζήτηση της αγωγής προέβαλε τον ισχυρισμό ιδίας κυριότητας κτηθείσας με τα προσόντα της τακτικής και έκτακτης χρησικτησίας.

Η ένδικη αγωγή απορρίφθηκε από την πρωτόδικη απόφαση κατ' ουσίαν ως αναπόδεικτη και όχι κατά παραδοχή του ισχυρισμού του εναγομένου περί ιδίας κυριότητας και έτσι με την έφεση του ήδη ενάγοντος η υπόθεση δεν μεταβιβάστηκε στο Εφετείο αδιαίρετα ως σύνολο, δηλαδή τόσο ως προς την αγωγή όσο και ως προς την ένσταση.

Κατόπιν τούτου, έκρινε ότι ο άνω ισχυρισμός του εναγομένου - εφεσιβλήτου περί ιδίας του κυριότητας, προβαλλόμενος ενώπιον του Εφετείου, όπως το αντικείμενο της δίκης οριοθετήθηκε από το κατ' άρθρο 522 ΚΠολΔ μεταβιβαστικό αποτέλεσμα της έφεσης, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι δεν εμπίπτει στην εξαίρεση του άρθρου 527 αρ. 1 ΚΠολΔ.

Επομένως, το Εφετείο έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του εκκαλούντος περί ιδίας κυριότητας και τον απέρριψε ως απαράδεκτο και ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. β' ΚΠολΔ πέμπτος, κατά το πρώτο μέρος του, λόγος αναίρεσης που υποστηρίζει τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Ο ίδιος λόγος αναίρεσης κατά το δεύτερο μέρος του, με τον οποίο ο αναιρεσείων προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια ότι το Εφετείο με το να απορρίψει ως απαράδεκτο τον άνω ισχυρισμό του παραβίασε τις δικονομικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 106, 520, 522, 535 και 527 ΚΠολΔ, είναι, σύμφωνα με τα εκτεθέντα ανωτέρω στη νομική σκέψη, επίσης αβάσιμος, καθόσον με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν υπέπεσε στην προσαπτόμενη αναιρετική πλημμέλεια.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-1-2007 αίτηση του Χ για αναίρεση της 4824/2006 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Νοεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2009.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ