Supreme Court partially allows appeal against bank's damages award for lost profits, remanding case for retrial.

Απόφαση 230 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)M.K.

Αριθμός 230/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη - Εισηγητή, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα - Τζαβέλλα Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Οκτωβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στον Άλιμο Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σταυρούλα Μπαλαρή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "..." και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Κανέλλια

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/5/2014 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 541/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 872/2019 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 10/2/2020 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 10.2.2020 και με ειδ. αριθ. κατάθ.123/10.2.2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθ. 872/13.2.2019 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία, και δέχθηκε τύποις και, κατά ένα μέρος, κατ' ουσίαν την έφεση της τότε εκκαλούσας-ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας, κατά της εκδοθείσας κατά την αυτή διαδικασία με αριθ. 541/28.2.2017 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, επικυρώνοντας μεν την πρωτόδικη απόφαση, κατά το μέρος που απέρριψε ως αόριστη την αγωγή, κατά το κεφάλαιό της περί καταβολής αποζημίωσης, λόγω της ζημίας που φέρεται ότι υπέστη αυτή (ενάγουσα-αναιρεσείουσα) από απώλεια διαφυγόντων κερδών, εξ αιτίας της αποδιδόμενης στην τότε εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη αδικοπρακτικής συμπεριφοράς αυτής και των προστηθέντων υπαλλήλων της, αλλά, εξαφανίζοντας την πρωτόδικη απόφαση, κατά το μέρος που απέρριψε την αγωγή, όσον αφορά το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης από την ως άνω ζημία που φέρεται ότι υπέστη εξ αιτίας της, κράτησε την υπόθεση και, επαναδικάζοντας την αγωγή ως προς το προαναφερόμενο μέρος της, δέχτηκε εν μέρει αυτήν ως κατ' ουσίαν βάσιμη, υποχρεώνοντας την αντίδικό της, να της καταβάλει για αποκατάσταση της ηθικής της βλάβης το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ.

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα (άρθρ.552, 553,556,558,564 παρ.3 και 566 παρ.1 ΚΠολΔ). Είναι, επομένως, παραδεκτή (άρθρ.577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του μοναδικού της λόγου (άρθρ.577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Κατά μεν το άρθρο 914 του ΑΚ "όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει", κατά δε το άρθρο 298 του ίδιου Κώδικα "η αποζημίωση περιλαμβάνει τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δανειστή (θετική ζημία), καθώς και το διαφυγόν κέρδος. Τέτοιο κέρδος λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών σαφώς συνάγεται ότι εκείνος που ζημίωσε άλλον, παρά το νόμο και υπαιτίως υποχρεούται σε αποζημίωση του ζημιωθέντος, η οποία περιλαμβάνει τόσο τη θετική ζημία, όσο και το διαφυγόν κέρδος του, διότι μόνον έτσι η αποζημίωση θα είναι πλήρης κατά τη διάταξη του άρθρου 298 ΑΚ, η οποία απαιτεί να προσπορισθεί στον ζημιωθέντα και ό,τι θα μπορούσε αυτός να αποκτήσει με βάσιμη πιθανότητα δηλαδή και τη μελλοντική ζημία.

Συνεπώς, για να είναι ορισμένη κατά το άρθρο 216 ΚΠολΔ η αγωγή με την οποία επιδιώκεται η επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, πρέπει να εκτίθενται σ' αυτήν σαφώς τα περιστατικά που προσδιορίζουν την προσδοκία του αντίστοιχου κέρδους, με βάση την κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων πιθανότητα, καθώς επίσης οι ειδικές περιστάσεις και τα ληφθέντα προπαρασκευαστικά μέτρα.

Δεν αρκεί δηλαδή η αφηρημένη επανάληψη των εκφράσεων του άρθρου 298 ΑΚ, ούτε του κέρδους που φέρεται συνολικά ως διαφυγόν, αλλά απαιτείται η εξειδικευμένη και λεπτομερής, κατά περίπτωση, μνεία των συγκεκριμένων περιστατικών, περιστάσεων και μέτρων, που καθιστούν πιθανό το κέρδος ως προς τα επί μέρους κονδύλια, καθώς και η ιδιαίτερη επίκληση των κονδυλίων αυτών (ΟλΑΠ 20/1992,ΑΠ 1848/2017, ΑΠ 689/2017, ΑΠ 979/2014, ΑΠ 176/2010).

Τέλος, η ανεπάρκεια των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής ή της ενστάσεως, χαρακτηρίζεται ως νομική αοριστία και ελέγχεται με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ως παράβαση κανόνος ουσιαστικού δικαίου, εφόσον το δικαστήριο της ουσίας έκρινε τελικά ως ορισμένη την αγωγή ή την ένσταση, αρκούμενο σε λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που απαιτεί ο νόμος.

Επομένως, νομική είναι η αοριστία που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνος ουσιαστικού δικαίου. Αντιθέτως, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 του ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 15/2000).

Ειδικότερα, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη (ΑΠ 261/2020,ΑΠ 1487/2017).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 13.5.2014 ένδικη αγωγή, το δικόγραφο της οποίας παραδεκτά κατά το άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ επισκοπείται από το παρόν Δικαστήριο, με σαφήνεια εκτίθενται τα πραγματικά περιστατικά, που στοιχειοθετούν την παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά των προστηθέντων υπαλλήλων της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης τραπεζικής εταιρείας σε βάρος της ήδη αναιρεσείουσας, ενάγουσας, ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", η οποία αδικοπρακτική συμπεριφορά συνίσταται στο ότι, παρά τη γενόμενη εξόφληση των δύο επίμαχων επιταγών, εκδόσεως της ανωτέρω εταιρείας, στους νόμιμους κομιστές τους, οι προστηθέντες υπάλληλοι της Τράπεζας, κατά παράβαση των άρθρων 4 και 5 του Ν.3816/2010, που προέβλεψε την επέκταση της προθεσμίας αναγγελίας ακάλυπτων επιταγών και θεμελίωσε την υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυμάτων να προβαίνουν σε άμεση διαγραφή στοιχείων, εφόσον γνωρίζουν την εξόφληση των υποχρεώσεων, από υπαιτιότητά τους, και συγκεκριμένα χωρίς να επιδείξουν την απαιτούμενη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς εκπροσώπου του κύκλου δραστηριότητάς τους, δηλαδή του μέσου συνετού τραπεζικού υπαλλήλου, προέβησαν σε άκαιρη σφράγιση των επιταγών αυτών και στη συνέχεια σε ανακριβή αναγγελία του δυσμενούς αυτού στοιχείου στα αρχεία της "ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.".

Επίσης, ως προς την επικαλούμενη ζημία της, σαφώς εκθέτει ότι αυτή (ενάγουσα και ήδη αναιρεσείουσα), λόγω της άκαιρης και παράνομης αναγγελίας των επίδικων επιταγών στα αρχεία της "ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.", υπέστη ζημία συνιστάμενη αφενός στην απώλεια νέας χρηματοδότησης, η οποία ήταν βέβαιο ότι θα εχορηγείτο στην εταιρεία, αφετέρου στην αιφνίδια αναστολή της χρηματοδότησης που είχε ήδη χορηγηθεί στην εταιρεία από τα συνεργαζόμενα με αυτή πιστωτικά ιδρύματα με βάση εν ισχύ και πλήρως λειτουργούσες συμβάσεις πίστωσης, ενώ, ακολούθως, ιστορούνται, κατά το ενδιαφέρον τον μοναδικό προβαλλόμενο λόγο αναιρέσεως μέρος, και δη ως προς την έμμεση ζημία που ισχυρίζεται ότι υπέστη, λόγω στέρησης της αναμενόμενης χρηματοδότησης και της συνεπεία αυτής μείωσης του κύκλου εργασιών της εταιρείας και απώλειας των αναμενόμενων κερδών, εκ της προπεριγραφόμενης αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των προστηθέντων υπαλλήλων της εναγομένης αναιρεσίβλητης Τράπεζας, τους οποίους χρησιμοποίησε η τελευταία, και ευθυνομένη η ίδια, όπως και για δικό της πταίσμα, ειδικότερα και τα εξής, ως προς την επίκληση απώλειας των διαφυγόντων κερδών της: "...53.Όπως προκύπτει λοιπόν από τα παραπάνω η εταιρεία μας συνολικά από τις Τράπεζες με τις οποίες συνεργαζόταν είχε λάβει χρηματοδότηση:

το έτος 2008 το ποσό των 901.869,00 € το έτος 2009 το ποσό των 798.612,00 € και το 2010 μόλις το ποσό των 346.444,95 € μέχρι την 01/04/2010 συνυπολογίζοντας και τον δανεισμό από την Πειραιώς Factoring, την οποία εν συνεχεία για τους αναφερόμενους πιο πάνω λόγους στερήθηκε. 54.Η στέρηση της αναγκαίας αυτής ρευστότητας, επηρέασε σημαντικά τη δυνατότητα αποπληρωμής των υποχρεώσεών μας, καθόσον βρεθήκαμε ξαφνικά σε αδυναμία να ανεύρουμε τα κεφάλαια-που μετά βεβαιότητας θα λαμβάναμε- ώστε να εξοφλήσουμε τις υποχρεώσεις μας... 55...και πιο συγκεκριμένα:

α)το κλείσιμο των ορίων χρηματοδότησης είχε ως αποτέλεσμα την μη εισροή των αναγκαίων κεφαλαίων για την κάλυψη των επιταγών και την εξόφληση των προμηθευτών μας. Ως συνέπεια της έλλειψης ρευστότητας δεν πληρώθηκαν οι μεταγενέστερες επιταγές που είχαμε εκδώσει με βάση τον οικονομικό προγραμματισμό της εταιρείας μας και οι οποίες είναι βέβαιο ότι θα είχαν εξοφληθεί εφόσον δεν είχε μεσολαβήσει η αδικοπραξία της εναγομένης.

β)η εμφάνιση σφραγισμένων επιταγών εκδόσεώς μας στα αρχεία της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. είχε ως αποτέλεσμα να μην γίνονται δεκτές οι επιταγές εκδόσεώς μας από τα πιστωτικά ιδρύματα που χρηματοδοτούσαν τους προμηθευτές μας. Ήτοι η εταιρεία μας έπρεπε να εξοφλεί αυτούς τοις μετρητοίς, καθώς λόγω της αναγγελίας των σφραγισμένων επιταγών δεν θεωρούμασταν πιστοληπτικά φερέγγυοι.

Βρεθήκαμε, δηλαδή, στην δυσχερή θέση να εξοφλούμε τις υποχρεώσεις μας τοις μετρητοίς, ενώ οι πελάτες μας, μας πλήρωναν με επιταγές διάρκειας έως και έξι (6)μηνών. Η αδυναμία ενεχύρασης αυτών και λήψης χρηματοδότησης από τα πιστωτικά ιδρύματα επέφερε σημαντικότατο πλήγμα στη ρευστότητα της εταιρείας μας.

γ)οι πολυεθνικοί όμιλοι-προμηθευτές της εταιρείας μας, οι οποίοι πραγματοποιούν ενδελεχή έλεγχο πιστοληπτικής ικανότητας των συνεργατών τους, λόγω της ιδιαίτερης σημασίας που έχει για αυτούς η ένταξη στο δίκτυό τους φερέγγυων συνεργατών, πληροφορήθηκαν άμεσα την αναγγελία των επίδικων επιταγών στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ, με αποτέλεσμα τον περιορισμό των ανατιθέμενων σε εμάς παραγγελιών.56...57...

Ακριβώς, λοιπόν, λόγω της ανησυχίας που προκάλεσε στους προμηθευτές μας η αναγγελία των επίδικων επιταγών στα αρχεία της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε., η εταιρεία μας σημείωσε μη αναμενόμενη-κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων-κατακόρυφη μείωση του κύκλου εργασιών της, καθόσον οι παραγγελίες που αναλαμβάναμε να εκτελέσουμε μειώθηκαν σημαντικά...58...59...60...61..62...Β.1.

Παρουσίαση των μεγεθών της εταιρείας μας για την περίοδο 2008-2012. 63.Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται η πορεία του κύκλου εργασιών της εταιρείας μας για την περίοδο 2008-2012:

64.Δηλαδή η εταιρεία μας από τη σύστασή της σημείωσε σταδιακά ανοδική πορεία, παραμένοντας σταθερή ως προς τον κύκλο εργασιών της, ακόμα και εν μέσω της οικονομικής κρίσης. Άλλωστε, κατά το διάστημα 2008-2009, οπότε και η εταιρεία μας λειτουργούσε σε περιβάλλον οικονομικής κρίσης, η πτώση του τζίρου της ανήλθε σε ποσοστό 2,6%, το οποίο αφορούσε κυρίως στον περιορισμό των παραγγελιών από εθνικές επιχειρήσεις, που αποτελούν μικρό τμήμα του πελατολογίου της εταιρείας μας.

Αποδεικνύεται, συνεπώς, ότι η μεταβολή στον κύκλο εργασιών της εταιρείας μας δεν αναμενόταν ιδιαίτερη, ενόψει της σταθερότητας της οικονομικής κατάστασης των πολυεθνικών ομίλων, με τους οποίους συνεργαζόμαστε. 65.Αντίθετα, μετά την παράνομη αναγγελία των επίδικων επιταγών στα αρχεία της ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.

από τους προστηθέντες της εναγομένης και τις άμεσες, δυσμενείς συνέπειες της αδικοπρακτικής τους συμπεριφοράς, οι προμηθευτές και πελάτες της εταιρείας μας, περιόρισαν σημαντικά τις παραγγελίες προς εμάς, φοβούμενοι τυχόν αδυναμία της εταιρείας μας να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της. Συνεπεία αυτών, τα οικονομικά μεγέθη της εταιρείας μας, μετά την αδικοπρακτική συμπεριφορά της εναγόμενης μεταβλήθηκαν επί τα χείρω, όπως αναλυτικά εμφαίνεται στον ανωτέρω παρατιθέμενο πίνακα.66.Η μείωση του κύκλου εργασιών της εταιρείας μας υπήρξε κατακόρυφη.

Παράλληλα, μειώθηκαν δραματικά και τα κέρδη της εταιρείας μας, τα οποία από 9,6% επί του συνολικού κύκλου πωλήσεων, το έτος 2011 τράπηκαν σε ζημίες ποσοστού 1,4% επί του κύκλου εργασιών μας. Σε σχέση με το έτος 2009, κατά το έτος 2010 ο κύκλος εργασιών της εταιρείας μας μειώθηκε κατά 1.632.542 ευρώ, ήτοι σε ποσοστό 50,9%.

Β2. Παρουσίαση της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας μας για την περίοδο 2010-2013 αν δεν είχε μεσολαβήσει η αδικοπρακτική συμπεριφορά της εναγομένης.

67.Στα πλαίσια υπολογισμού της πραγματικής ζημίας που υπέστη η εταιρεία μας εκ της περιγραφόμενης στην παρούσα αγωγή αιτίας, αναθέσαμε σε αναγνωρισμένους ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές να προβούν σε παρουσίαση της κατάστασης της εταιρείας μας, λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι δεν θα είχε μεσολαβήσει η αδικοπρακτική συμπεριφορά της εναγόμενης τράπεζας. Συγκεκριμένα, στην από Μαρτίου 2014 έκθεση αναφέρονται τα εξής:68. Από την ανάλυση των δεικτών της εταιρείας για τα έτη 2008 και 2009 προκύπτει ότι η εταιρεία εφαρμόζει ένα κόστος πωληθέντων εμπορευμάτων και υπηρεσιών της τάξεως του 77%-82% επί τζίρου, η αναλογία των εξόδων ανέρχεται περίπου στο 15% του τζίρου και το επιτόκιο δανεισμού ανερχόταν σε 6,8% για την χρήση 2009. Επίσης τα διαθέσιμα (ταμείο, λογαριασμοί όψεως) ανέρχονταν σε 13,1 % και 8,3% για τις χρήσεις 2008 και 2009 αντίστοιχα, οι εμπορικές απαιτήσεις (πελάτες, επιταγές εισπρακτέες) σε 34,9% και 42,1 % αντίστοιχα επί πωλήσεων, ενώ οι εμπορικές υποχρεώσεις (προμηθευτές, επιταγές πληρωτέες) σ ε35,0% και 73,7% αντίστοιχα επί πωλήσεων. Τέλος η χρηματοδοτική μόχλευση της εταιρείας ως ποσοστό επί του συνόλου του ενεργητικού ανέρχονταν σε 41,5% και 24,7% για τις χρήσεις 2008 και 2009 αντίστοιχα.69. Για την σύνταξη των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων της εταιρείας Α2Ζ ΑΕ χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθες παραδοχές:....... (παρατίθεται πίνακας μεταβολής δεικτών % των ετών 2010,2011,2012 και 2013).................... ..

70.Όπως προκύπτει από τον παραπάνω πίνακα, οι βασικές παραδοχές που υιοθετήθηκαν αφορούν: α)ανάπτυξη πωλήσεων με ρυθμό 10%. Ρυθμός που δικαιολογείται επαρκώς από την ανάπτυξη των πολυεθνικών εταιρειών στην Ελλάδα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης και εν προκειμένω ενδεικτικά από την ανάπτυξη του δικτύου καταστημάτων της Delhaize Group(ΑΒ Βασιλόπουλος) κατά 35% και την αναβάθμιση του εξοπλισμού της εταιρείας Inditex αξίας άνω των 3.000.000 € (εξοπλισμό που πριν από την αδικοπρακτική συμπεριφορά της εναγόμενης προμήθευε η ενάγουσα).

β)Κόστος επί πωλήσεων σταθερό και ίσο με 77,1% γ)Έξοδα ως ποσοστό επί των πωλήσεων σταθερά και ίσα με 15,8% δ)Πραγματικό κόστος δανεισμού σταθερό και ίσο με 6,8%,ε)Χρηματικά διαθέσιμα σταθερά και ίσα με 8,3% ως ποσοστό επί των πωλήσεων στ)Εύρος εμπορικών απαιτήσεων 44,00% έως 47% ως ποσοστό επί των πωλήσεων ενώ το αντίστοιχο εύρος για τις υποχρεώσεις είναι από 65,6% έως 53,5% ως ποσοστό επί του Κόστους Πωληθέντων. 71.

Επίσης το σύνολο δανεισμού (τραπεζικού) ως ποσοστό του συνόλου του ενεργητικού εκτιμήθηκε σε 25,7%, 23,9%, 22,2% και 20,4% για τις χρήσεις 2010 έως 2013 αντίστοιχα. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε ένα σταθερό κεφάλαιο κίνησης της τάξεως των 900.000 ευρώ, εντός δηλαδή του εύρους που προέβλεπαν οι ισχύουσες συμβάσεις χρηματοδότησης της εταιρείας με τα πιστωτικά ιδρύματα (αλληλόχρεοι λογαριασμοί και Factoring). 72.

Βάσει λοιπόν των ανωτέρω παραδοχών παρουσιάζονται κατωτέρω οι προσδοκώμενες καταστάσεις αποτελεσμάτων χρήσεως της εταιρείας Α2Ζ ΑΕ για τις χρήσεις 2010,2011,2012 και 2013....(παρατίθεται πίνακας)...73.Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι εάν η εταιρεία μας συνέχιζε να χρηματοδοτείται από τις τράπεζες, όπως θα συνέβαινε εφόσον δεν μεσολαβούσε η παράνομη αναγγελία των επίδικων επιταγών στην ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε., η εταιρεία μας θα παρουσίαζε όχι μόνο αυξημένο κύκλο εργασιών, αλλά και κερδοφόρα αποτελέσματα που κυμαίνονται από 184 χιλ ευρώ έως 250 χιλ ευρώ περίπου.74.

Με βάση λοιπόν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα όπως αυτά εμφανίζονται στην προηγούμενη παράγραφο και τα τελικώς πραγματοποιηθέντα βάσει των δημοσιευμένων ισολογισμών των χρήσεων 2010,2011,2012 και 2013 προκύπτουν οι κάτωθι διαφορές(απώλειες)στα αποτελέσματα των αντίστοιχων χρήσεων:....(παρατίθεται πίνακας χρήσεων 31/12/2010, 31/12/2011, 31/12/2012 και 31/12/2013)...... 75.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η συνολική απώλεια (διαχρονική) κερδών για την εταιρεία από τις χρήσεις 2010 έως 2013 σε όρους κύκλου εργασιών και καθαρών αποτελεσμάτων προ φόρων ανέρχεται σε ευρώ 11.922.774(=1.953.233€ + 2.808.264€ + 3.251.763€ +3.909.515€ ) και 646.445 ευρώ (=32.732€ +188.099€ +156.695€ +268.919€ ) αντίστοιχα.

Συνεπώς, η εταιρεία μας μέχρι 31.12.2013 έχει απολέσει συνολικά κέρδη ποσού εξακοσίων σαράντα έξι χιλιάδων τετρακοσίων σαράντα πέντε (646.445) ευρώ. 76. Σύμφωνα, με όσα αναφέρονται στην έκθεση των ορκωτών ελεγκτών-λογιστών, πέραν της απώλειας των παραπάνω κερδών των χρήσεων 2010 έως 2013, η εταιρεία ζημιώθηκε με τα παρακάτω ποσά:

α) Μεταφέροντας τα κέρδη εις νέο και καταθέτοντας αυτά σε τραπεζικό λογαριασμό, εκτιμάται ότι η εταιρεία απώλεσε τους τόκους των κερδών 2010-2013, η οποία με χρήση του μέσου επιτοκίου των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου 4,80 %,ανέρχεται στο ποσό των είκοσι οκτώ χιλιάδων εννιακοσίων εξήντα δύο (28.962,00) ευρώ.

β) Απώλεια κερδών για τα έτη 2014-2015-2016-2017, οπότε και λήγουν οι ρυθμίσεις που έχει πετύχει η εταιρεία με πιστωτές της, στα πλαίσια της διαδικασίας εξυγίανσης, η οποία, υπολογισμένη με τον μέσο όρο της απώλειας της τριετίας 2010-2013,ανέρχεται στο ποσό των εξακοσίων σαράντα έξι χιλιάδων τετρακοσίων σαράντα πέντε(646.445) ευρώ.

Επομένως η συνολική ζημία της εταιρείας ανέρχεται στο ποσό του ενός εκατομμυρίου τριακοσίων είκοσι μιας χιλιάδων οκτακοσίων πενήντα δύο (1.321.852€)ευρώ. 77.Το ανωτέρω συνολικό ποσό του ενός εκατομμυρίου τριακοσίων είκοσι μιας χιλιάδων οκτακοσίων πενήντα δύο(1.321.852€)ευρώ... αποτελεί διαφυγόν κέρδος της εταιρείας μας, το οποίο θα είχαμε αποκτήσει αν η εναγόμενη δεν είχε παραβιάσει το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας των πιστωτικών ιδρυμάτων και αν οι προστηθέντες αυτής υπάλληλοι, είχαν επιδείξει την απαιτούμενη στις συναλλαγές επιμέλεια.78.Παρά τα ανωτέρω, ήτοι τη γνώση της εναγομένης, ότι οι προστηθέντες της ενήργησαν εν γνώσει τους παράνομα, παραβιάζοντας τις σχετικές διατάξεις της τραπεζικής νομοθεσίας κα παραβλέποντας τη ρητά εκπεφρασμένη πρόθεση του νομοθέτη να προστατεύσει τις επιχειρήσεις από τις συνέπειες μίας πρώιμης καταχώρισης δυσμενών πιστοληπτικών στοιχείων, η εναγομένη δεν έλαβε καμία πρόνοια να επανορθώσει και να περιορίσει την προκληθείσα σε εμάς ζημία....".

Με τα στοιχεία δε αυτά προσδιορίζονται με τρόπο ορισμένο στο δικόγραφο της αγωγής τα διαφυγόντα κέρδη της αναιρεσείουσας, καθόσον γίνεται εξειδικευμένη και λεπτομερής μνεία των συγκεκριμένων περιστάσεων, που καθιστούν πιθανό το κέρδος ως προς τα επί μέρους κονδύλια, καθώς και η ιδιαίτερη επίκληση των κονδυλίων αυτών, και, σύμφωνα και με τα εκτιθέμενα στην αρχή της παρούσας, η ένδικη αγωγή είναι πλήρως ορισμένη, ως προς το σχετικό κεφάλαιό της, εφόσον περιέχει όλα τα απαιτούμενα για τη θεμελίωσή της πραγματικά περιστατικά.

Και τούτο διότι αναλύεται επαρκώς και ο μηχανισμός αξιοποίησης των ποσών χρηματοδότησης της ζημιωθείσας εταιρείας, που χρησιμοποιούσε, προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες της σε ρευστότητα και για την επίτευξη των αυξημένων πωλήσεών της, και ο οποίος μηχανισμός αποτυπώνεται με αναγωγή σε πραγματικά οικονομικά μεγέθη για τη χρονική περίοδο 2008-2013, παρατιθέμενα στους ενσωματωμένους στην αγωγή της πίνακες, δυνάμει, μάλιστα οικονομικής μελέτης που εκπονήθηκε για το σκοπό αυτό από ορκωτό ελεγκτή-λογιστή, και αποτελεί ενσωματωμένο και αναπόσπαστο μέρος του εν λόγω δικογράφου.

Επίσης, εκτίθενται επακριβώς και τα οικονομικά μεγέθη όσον αφορά α) την προεκτεθείσα ζημία από την έλλειψη χρηματοδότησης για τα έτη 2010-2013 και β)το εκτιμώμενο κέρδος από την αξιοποίηση της χρηματοδότησης αυτής, που μπορούσε να προσδοκά με πιθανότητα, σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, αν δεν είχε μεσολαβήσει η αδικοπρακτική συμπεριφορά των προστηθέντων υπαλλήλων της εναγομένης Τράπεζας.

Πλέον ειδικότερα αναφέρονται αναλυτικά: α)το ύψος των εσόδων της αναιρεσείουσας εταιρείας με περιγραφή των συνθηκών και παραδοχών που υποστηρίζουν τον υπολογισμό του, β)το ύψος των εξόδων της με αναφορά στο κόστος πωληθέντων ως ποσοστό επί του τζίρου, το κόστος χρηματοδότησης, γ)η αναλογία των ποσών τραπεζικής χρηματοδότησής της ως κεφάλαιο κίνησης για την αγορά προϊόντων από τους προμηθευτές της, υπολογιζόμενο σταθερό με βάση τα διαθέσιμα όρια χρηματοδότησης και δ) ο μηχανισμός κάλυψης των υποχρεώσεών της προς τους προμηθευτές της και της σημαντικής χρονικής απόστασης με την είσπραξη του αντιτίμου από τους πελάτες της, ώστε να προκύπτει σαφώς η αναγκαιότητα της τραπεζικής χρηματοδότησης για την κάλυψη του χρονικού κενού που δημιουργούσε ο τρόπος λειτουργία της οικείας αγοράς.

Ωστόσο το Εφετείο, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση κατά το αντίστοιχο κεφάλαιο της αγωγής, έκρινε αόριστη και απορριπτέα τη σχετική αξίωση της αναιρεσείουσας για καταβολή διαφυγόντων κερδών, επειδή στην ένδικη αγωγή δεν προσδιοριζόταν δήθεν ο μηχανισμός αξιοποίησης των ποσών χρηματοδότησής της στην επίτευξη των αυξημένων πωλήσεών της, ώστε να καταδειχθεί ότι πράγματι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια, μεταξύ της, συνεπεία της αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των υπαλλήλων της αναιρεσίβλητης, διακοπής της χρηματοδότησής της και της συγκεκριμένης μείωσης του τζίρου της, παραβλέποντας, ωστόσο τις προπαρατεθείσες ενάριθμες παραγράφους του δικογράφου της αγωγής, 53-62, στις οποίες περιγράφεται λεπτομερώς η σχετική λειτουργία της χρησιμοποίησης από τη ζημιωθείσα εταιρεία και αξιοποίησης των ποσών χρηματοδότησής της από τη ζημιώσασα Τράπεζα, προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες της σε ρευστότητα και να επιτυγχάνει τις επικαλούμενες αυξημένες πωλήσεις των προϊόντων της πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, που εμπορεύεται, και αντίστοιχων παροχών υπηρεσιών στον κλάδο της, και έτσι να δικαιολογείται επαρκώς η προϋπόθεση της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της επικαλούμενης ζημίας της αναιρεσείουσας, με τη συγκεκριμένη μείωση του τζίρου της που επικαλείται ότι επήλθε τα επόμενα έτη 2010-2013 εξ αιτίας της διακοπής της χρηματοδότησής της, και της παράνομης συμπεριφοράς της αναιρεσίβλητης.

Εξάλλου, όπως προεκτέθηκε, στο δικόγραφο της αγωγής και στις προπαρατεθείσες ενάριθμες παραγράφους 62-79, εκτίθεται λεπτομερώς και με εξειδικευμένο τρόπο ο πιο πάνω μηχανισμός, με αναγωγή σε πραγματικά οικονομικά μεγέθη για τη χρονική περίοδο των ετών 2008-2013. Τέλος, επισημαίνεται ότι ο ακριβής υπολογισμός της ζημίας και ο προσδιορισμός των διαφυγόντων κερδών της ενάγουσας και ήδη αναιρεσείουσας εταιρείας, ενόψει της αμφισβήτησής τους από την εναγομένη και ήδη αναιρεσίβλητη, σε κάθε περίπτωση, αποτελεί αντικείμενο απόδειξης.

Επομένως, έτσι που έκρινε το Εφετείο, παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο και είναι συνεπώς βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, από τον αριθμό 14 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί, κατά ένα μέρος, η προσβαλλόμενη απόφαση, και ειδικότερα μόνο κατά το κεφάλαιο της αγωγής, που αφορά την αξίωση αποζημίωσης των διαφυγόντων κερδών της ζημιωθείσας αναιρεσείουσας εταιρείας εκ της αδικοπρακτικής συμπεριφοράς των προστηθέντων υπαλλήλων της αναιρεσίβλητης Τράπεζας (καθόσον δεν πλήττεται η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κατά το κεφάλαιό της περί επιδίκασης στην αναιρεσείουσα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης), να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο, όμως, από δικαστές άλλους από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα (άρθρ.495 παρ.3 ΚΠολΔ).

Τέλος πρέπει να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο αίτημα αυτής (άρθρα 176,183, 189 παρ.1 και 191 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 872/2019 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος που αφορά το κεφάλαιο της αγωγής εκ της αποζημίωσης καταβολής διαφυγόντων κερδών της ζημιωθείσας αναιρεσείουσας εταιρείας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το ανωτέρω αναιρούμενο μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση. Διατάζει την επιστροφή στην αναιρεσείουσα του παραβόλου που έχει καταθέσει.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη να πληρώσει τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία καθορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000,00) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Δεκεμβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 15 Φεβρουαρίου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ