230/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 230 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 230/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημητρούλα Υφαντή, Γεώργιο Σακκά, Παναγιώτη Χατζηπαναγιώτη και Χαράλαμπο Καλαματιανό, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2014, με την παρουσία και του γραμματέα Α. Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Α. Των καλούντων - εφεσιβλήτων - εκκαλούντων - εναγομένων - ανακοινούντων δίκη - προσεπικαλούντων σε αναγκαστική παρέμβαση - παρεμπιπτόντως εναγόντων: 1) Α. Λ. του Γ., κατοίκου ... και 2) ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Λ.Η. Ο.Ε.", που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κυριάκο Τριανταφυλλίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των καθ' ων η κλήση - εκκαλούντων - εναγόντων - πλαγιαστικώς εναγόντων: 1) Β. Τ. του Γ., 2) Γ. συζ. Β. Τ., το γένος Κ., 3) Σ. Τ. του Β., 4) Σ. χας Γ. Τ., 5) Σ. Κ. του Ν., 6) Μ. Κ. του Θ., 7) Γ. συζ. Θ. Κ., 8) Ν. Κ. του Θ. και 9) Π. Κ. το γένος Κ., όλων κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Διαλυνά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητης - πλαγιαστικώς εναγομένης - καθ' ης η ανακοίνωση δίκης - προσεπικαλούμενης σε αναγκαστική παρέμβαση - παρεμπιπτόντως εναγομένης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ & ΑΝΤΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λάζαρο Χατζηθέμελη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Β. Των καλούντων - εκκαλούντων - εναγόντων - πλαγιαστικώς εναγόντων: 1) Β. Τ. του Γ., 2) Γ. συζ. Β. Τ., το γένος Κ., 3) Σ. Τ. του Β., 4) Σ. χας Γ. Τ., 5) α. Σ. Κ. του Ν., β. Π. Κ. το γένος Ν. Κ., γ. Γ. συζ. Β. Τ., το γένος Ν. Κ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων της Μ. χας Ν. Κ., που απεβίωσε στις 14-4-2007 και συνεχιζόντων τη διά του θανάτου αυτής διακοπείσα δίκη, δ. Γ. χας Θ. Κ., ε. Ν. Κ. του Θ. και στ. Μ. Κ. του Θ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του Θ. Κ., που απεβίωσε στις 28-3-2007 και ήταν τέκνο της προαναφερόμενης θανούσας και συνεχιζόντων τη διά του θανάτου αυτού διακοπείσα δίκη, όλων κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Διαλυνά με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των καθ' ων η κλήση - εφεσιβλήτων - εκκαλούντων - εναγομένων - ανακοινούντων δίκη - προσεπικαλούντων σε αναγκαστική παρέμβαση - παρεμπιπτόντως εναγόντων: 1) Ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Λ.Η. Ο.Ε.", που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Α. Λ. του Γ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κυριάκο Τριανταφυλλίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της καθ' ης η κλήση - εφεσίβλητης - πλαγιαστικώς εναγομένης - καθ' ης η ανακοίνωση δίκης - προσεπικαλούμενης σε αναγκαστική παρέμβαση - παρεμπιπτόντως εναγομένης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ & ΑΝΤΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Λάζαρο Χατζηθέμελη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 22-1-2001 κύρια αγωγή και την σωρευόμενη σ' αυτήν πλαγιαστική αγωγή των ήδη 1ου, 2ης, 3ης, 4ης, 5ου και 9ης των υπό στοιχ. Α καθ' ων η κλήση - 1ου, 2ης, 3ης, 4ης, 5α και 5β αντίστοιχα των υπό στοιχ. Β καλούντων και των ήδη αποβιωσάντων Μ. χας Ν. Κ. και Θ. Κ., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκε με την από 3-1-2002 ανακοίνωση δίκης, με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και παρεμπίπτουσα αγωγή των ήδη υπό στοιχ. Α καλούντων - υπό στοιχ. Β 1ης και 2ου καθ' ων η κλήση. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3013/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1703/2004 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησαν οι ήδη υπό στοιχ. Α καλούντες - υπό στοιχ. Β 1η και 2ος καθ' ων η κλήση με την από 12-7-2004 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 828/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναίρεσε την ως άνω εφετειακή απόφαση και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 2577/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζήτησαν οι ήδη 1ος, 2η, 3η, 4η, 5ος και 9η των υπό στοιχ. Α καθ' ων η κλήση - 1ος, 2η, 3η, 4η, 5α και 5β αντίστοιχα των υπό στοιχ. Β καλούντων και οι ήδη αποβιώσαντες Μ. χα Ν. Κ. και Θ. Κ.ς με την από 16-2-2010 αίτησή τους.

Εκδόθηκε η 2180/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία απέρριψε την από 16-2-2010 αίτηση για αναίρεση της 2577/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης ως προς τους αναιρεσείοντες Μ. χα Ν. Κ. και Θ. Ν. Κ., αναίρεσε δε ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες την 2577/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, κράτησε την υπόθεση και δίκασε κατά τούτο την από 26-3-2003 (αριθ. κατ. 1334/2003) έφεση των αναιρεσειόντων και την από 5-5-2003 (αριθ. κατ. 1754/2003) επικουρική έφεση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων κατά της 3013/2003 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και αφού δέχτηκε τυπικά τις ανωτέρω εφέσεις, διέταξε την επανάληψη της συζητήσεως για να συμπληρωθεί το κενό που αναφέρεται στο σκεπτικό. Η υπόθεση επανέρχεται για συζήτηση με την από 10-3-2014 κλήση των υπό στοιχείο Α καλούντων και την από 7-4-2014 κλήση των υπό στοιχείο Β καλούντων. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή νομίμως, με τις από 10-3-2014 και 7-4-2014 κλήσεις των διαδίκων μερών αντίστοιχα, φέρεται προς συζήτηση ενώπιον του Τμήματος τούτου η κρινόμενη υπόθεση, σύμφωνα με το άρθρο 581 παρ. 1 του ΚΠολΔ, μετά την υπ' αριθμ. 2180/2013 απόφασή του, με την οποία αναιρέθηκε για το λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ η υπ' αριθμ. 2577/2009 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης ως προς τους αναιρεσείοντες Β. Τ., Γ. Τ. συζ. Β., το γένος Κ., Σ. Τ. του Β., Σ. χήρα Γ. Τ. και Σ. Κ. του Ν., Π. Κ. το γένος Κ., Γ. Τ. συζ. Β., το γένος Κ., ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων της Μ. χήρας Ν. Κ. και τους αναιρεσιβλήτους Α. Λ., της ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "Αφοί Λ. Ο.Ε." και της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ". Μετά από αυτά, αφού οι διάδικοι επανέρχονται στην κατάσταση, που υπήρχε πριν την απόφαση που αναιρέθηκε (άρθρο 579 παρ. 1 ΚΠολΔ), πρέπει να ερευνηθούν η από 26-3-2003 (αριθ. κατ. 1334/2003) έφεση των αναιρεσειόντων και η από 5-5-2003 (αριθ. κατ. 1754/ 2003) επικουρική έφεση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων Α. Λ. και της εταιρείας "Αφοί Λ. ΟΕ", κατά της υπ' αριθμ. 3013/2003 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσ/νίκης, που ασκήθηκαν εμπρόθεσμα και κατά τις νόμιμες διατυπώσεις.

Με την από 22-1-2001 (αρ. κατ. 12780/2001) αγωγή τους οι ενάγοντες ισχυρίστηκαν ότι υπέστησαν ψυχική οδύνη από το θάνατο του συγγενικού τους προσώπου Γ. Τ., ηλικίας 17 ετών (γιού, αδελφού και εγγονού), που συνέβη σε τροχαίο ατύχημα κατά τη σύγκρουση δίκυκλης μοτοσικλέτας, που οδηγούσε, με σταθμευμένο φορτηγό αυτοκίνητο, το οποίο οδηγούσε ο πρώτος εναγόμενος Α.

Λ. και ανήκει στην κυριότητα της δεύτερης εναγομένη εταιρείας "Αφοί Λ. ΟΕ". Ζήτησαν δε ως χρηματική ικανοποίηση για την ψυχική τους οδύνη τα αναφερόμενα στην αγωγή ποσά. Στην ίδια αγωγή σώρευσαν και πλαγιαστική αγωγή κατά της ασφαλιστικής εταιρείας "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ", στην οποία ήταν ασφαλισμένο το φορτηγό αυτοκίνητο για την αστική έναντι των τρίτων ευθύνη λόγω παραγραφής της ευθείας κατ' αυτής αγωγής.

Περαιτέρω οι εναγόμενοι άσκησαν την από 3-1-2002 (αριθ. κατ. 464/2002) προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση με τη σωρευόμενη σ' αυτήν παρεμπίπτουσα αγωγή, με την οποία ζητούσαν να υποχρεωθεί η ασφαλιστική εταιρεία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ" σε περίπτωση ήττας τους, να πληρώσει κάθε χρηματικό ποσό που τυχόν υποχρεωθεί να καταβάλουν στους κυρίως ενάγοντες (κατά κεφάλαιο, νόμιμους τόκους και δικαστική δαπάνη).

Το Πρωτοδικείο με την 3013/2003 απόφασή του δέχτηκε ως νόμω βάσιμες την κυρία αγωγή ως προς τους πέντε πρώτους ενάγοντες και την απέρριψε για έλλειψη ενεργητικής νομιμοποίησης ως προς τους έκτο, έβδομο και όγδοο ενάγοντες, δηλαδή Σ. Κ., Θ. Κ. και Π. Κ., διότι αυτοί ως θείοι και θεία του θανόντος δεν αποτελούν μέλη της οικογένειάς του.

Στη συνέχεια απέρριψε την πλαγιαστική αγωγή λόγω μη καταβολής δικαστικού ενσήμου, αλλά και διότι δεν εξειδικεύουν με πραγματικά περιστατικά την αδράνεια των εναγομένων να ασκήσουν αγωγή κατά της ασφαλιστικής εταιρείας. Τέλος, δικάζοντας επί της ουσίας, δέχτηκε ότι αποκλειστικός υπαίτιος του ατυχήματος ήταν ο θανών ανήλικος Γ.

Τ. και απέρριψε τις αγωγές και την προσεπίκληση με την παρεμπίπτουσα αγωγή. Με την υπ' αριθμ. 1703/2004 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης κρίθηκε αμετάκλητα ότι η ανωτέρω κυρία αγωγή ως προς τους έκτο, έβδομο και όγδοο ενάγοντες (θείους του θανόντος) είναι μη νόμιμη, αφού με την υπ' αριθμ. 828/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου δεν αναιρέθηκε η απόφαση του Εφετείου κατά το κεφάλαιο αυτό.

Από τις καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων μερών, οι οποίες περιλαμβάνονται στα πρακτικά του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και από όλα τα έγγραφα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι αποδείχτηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Στις 4-12-1998 και περί ώρα 18.25' ο ανήλικος Γ. Τ., που γεννήθηκε την 27-4-1981, οδηγώντας την υπ' αριθμ. ...

δίκυκλη μοτοσικλέτα, ιδιοκτησίας του πατέρα του πρώτου ενάγοντος Β. Τ., που ο ίδιος του είχε παραχωρήσει, εκινείτο επί της επαρχιακής οδού ... με κατεύθυνση προς Νέα Βρασνά. Στο πρώτο χιλιόμετρο της οδού αυτής, που βρίσκεται εντός κατοικημένης περιοχής και εντός σχεδίου πόλης του Δ.Δ. Σταυρού Δήμου Ρεντίνας Νομού Θεσσαλονίκης, είχε σταθμεύσει το υπ' αριθμ. ....

αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας της δεύτερης εναγομένης εταιρείας με την επωνυμία "Αφοί Λ. Ο.Ε.", ο οδηγός του πρώτος εναγόμενος Α. Λ., ομόρρυθμο μέλος αυτής, και μάλιστα αναγκαστικά επί του οδοστρώματος στο ρεύμα κυκλοφορίας προς Ν. Βρασνά, λόγω βλάβης στο σύστημα μεταδόσεως της κίνησης (συμπλέκτη). Το όχημα αυτό απείχε κατά το μπροστινό δεξιό τμήμα του 0,90 μ.

και κατά το οπίσθιο δεξιό τμήμα του 1,02 μ. από το πεζοδρόμιο, το δε πλάτος του οδοστρώματος της οδού είναι 8,80 μ. (πλάτος κάθε λωρίδας κυκλοφορίας 4,40 μ.) και το πλάτος του σταθμευμένου αυτού οχήματος είναι 2,50 μ. δηλ. το εναπομένον πλάτος της λωρίδας κυκλοφορίας είναι 1 μ. έως 0,90 μ., ήτοι μικρότερο των τριών (3) μέτρων.

Άρα ο οδηγός όφειλε να τοποθετήσει την τριγωνική πινακίδα, κατά το άρθρο 81 παρ. 16 και 34 παρ. 2 στοιχ. η' και 9 του ν. 2094/1992 (Κ.Ο.Κ.), σε απόσταση μεγαλύτερη των 20 μ., ώστε να ειδοποιούνται από απόσταση οι οδηγοί, που πλησιάζουν στο σημείο εκείνο της οδού, περί του υπάρχοντος εμποδίου. Αυτός όμως εγκατέλειψε το όχημά του χωρίς προηγουμένως να τοποθετήσει τριγωνική πινακίδα όπισθεν του φορτηγού.

Όταν ο ανωτέρω οδηγός της μοτοσικλέτας έφθασε στο σημείο αυτό, όπου επικρατούσε σκότος και έβρεχε, ενώ η υπάρχουσα εκεί κολώνα φωτισμού της ΔΕΗ απείχε περίπου 20 μ. και δεν παρείχε λόγω αποστάσεως αρκετό φώς, δεν αντιλήφθηκε την ύπαρξη του φορτηγού αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα να προσκρούσει με το εμπρόσθιο μέρος τμήμα της μοτοσικλέτας επί του οπισθίου μέρους του φορτηγού στο μέσον αυτού και να τραυματιστεί βαρύτατα.

Συγκεκριμένα υπέστη εσωτερική αιμορραγία (αιμοθώρακα - αιμοπεριτόνιο), κάταγμα στέρνου και ρήξη (πλήρη διατομή) αορτής εκ των οποίων τραυμάτων ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε ο θάνατός του. Το ατύχημα αυτό οφείλεται σε συντρέχουσα υπαιτιότητα και των δύο οδηγών, το ποσοστό της οποίας εκτιμάται σε 80% για τον οδηγό του φορτηγού και 20% για τον οδηγό της μοτοσικλέτας.

Η αμέλεια του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου συνίσταται στο ότι στάθμευσε το όχημά του στο οδόστρωμα της επαρχιακής οδού, όπου απαγορευόταν η στάθμευση, χωρίς να τοποθετήσει πίσω από αυτό τριγωνική πινακίδα σε απόσταση τουλάχιστον 20 μέτρα, ενώ η αμέλεια του οδηγού της μοτοσικλέτας συνίσταται στο ότι οδηγούσε χωρίς να έχει την απαιτούμενη άδεια ικανότητας οδηγήσεως μοτοσικλέτας (κατείχε άδεια ικανότητας οδηγήσεως μοτοποδηλάτου) και ότι, ενώ εκινείτο με ταχύτητα 40 χλμ/Ω περίπου, δεν ρύθμισε την ταχύτητά του μειώνοντας αυτήν ακόμη, ενόψει του ότι επικρατούσε σκοτάδι και έβρεχε (άρθρ. 19 παρ. 2 ΚΟΚ), ώστε να μπορέσει να αντιληφθεί εγκαίρως το σταθμευμένο φορτηγό και να ενεργήσει ασφαλή πέδηση ή να πραγματοποιήσει ελιγμό, ώστε να αποφύγει τη σύγκρουση.

Για το θάνατο όμως του γιού τους ευθύνονται και οι γονείς του (δύο πρώτοι ενάγοντες) σε ποσοστό 20%, διότι δεν ασκούσαν σ' αυτό την προσήκουσα εποπτεία, αφού του επέτρεψαν να οδηγεί τη δίκυκλη μοτοσικλέτα χωρίς να έχει την κατά νόμο απαιτούμενη άδεια οδηγήσεως (άρθρ. 923 ΑΚ). Εξάλλου, ο οδηγός του φορτηγού κηρύχθηκε ένοχος ανθρωποκτονίας από αμέλεια με την υπ' αριθμ. 2033/2005 απόφαση του Α' Τριμελούς Εφετείου Θεσ/νίκης και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δέκα έξι (16) μηνών.

Ο παθών κατά το χρόνο του θανάτου του είχε ηλικία 17 ετών, ήταν υγιής και αρτιμελής. Συνεπεία θανατώσεώς του υπέστησαν ψυχική οδύνη οι γονείς του Β. Τ. και Γ. Τ. (οι δύο πρώτοι ενάγοντες), η αδελφή του Σοφία Τσακαλούδη (τρίτη ενάγουσα), η γιαγιά του Σ. χήρα Γ. Τ. (τέταρτη ενάγουσα) και η γιαγιά του Μ. χήρα Ν. Κ. (πέμπτη ενάγουσα), η οποία απεβίωσε την 14-4-2007, κατά τη διάρκεια της δίκης, και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τα παιδιά της Σ.

Κ. του Ν., Π. Κ. το γένος Ν. Κ. και Γ. Τ. συζ. Β., το γένος Ν. Κ.. Ενόψει των συνθηκών του ατυχήματος, του στενού δεσμού αγάπης που υπήρχε μεταξύ των ως άνω εναγόντων και του θανόντος, της ηλικίας του θανόντος, της συνοικήσεως του τελευταίου με τους δύο πρώτους ενάγοντες, του βαθμού υπαιτιότητας του οδηγού του ζημιογόνου φορτηγού αυτοκινήτου, του βαθμού συνυπαιτιότητας του θανόντος και του βαθμού συνυπαιτιότητας των δύο πρώτων εναγόντων για το θάνατο του ανηλίκου γιού τους και της κοινωνικής και οικονομικής καταστάσεως των μερών, πρέπει να επιδικασθούν στους ως άνω ενάγοντες ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης τα εξής ποσά: 1) στον πρώτο ενάγοντα πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, 2) στη δεύτερη ενάγουσα Γ.

συζ. Β. Τ., το γένος Κ., πενήντα χιλιάδες (50.00) ευρώ, 3) στην τρίτη ενάγουσα Σ. Τ. του Β. σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, 4) στην τέταρτη ενάγουσα Σ. χήρα Γ. Τ. δεκατέσσερις χιλιάδες (14.000) ευρώ και 5) στους ως άνω εξ αδιαθέτου κληρονόμους της πέμπτης ενάγουσας Μ. χήρας Ν. Κ. δεκατέσσερις χιλιάδες (14.000) ευρώ, κατά το λόγο της κληρονομικής τους μερίδας, και τα ποσά αυτά με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Τα εν λόγω ποσά υποχρεούνται να καταβάλουν εις ολόκληρον οι εναγόμενοι Α. Λ.ς και η ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Αφοί Λ. ΟΕ". Με την παρ. 6 του άρθρου 25 της ΚΑ/585/1978 απόφασης του Υπουργού Εμπορίου (ΦΕΚ 795/1978), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 6 παρ. 5 ν. 489/1979, που έχει εδώ εφαρμογή ως εκ του χρόνου που συνέβη το ατύχημα, ορίζεται ότι αποκλείονται της ασφαλίσεως ζημίες που προξενούνται από οδηγό που δεν έχει την απαιτούμενη κατά νόμο για την κατηγορία του οχήματος άδεια οδηγήσεως.

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 173 του ΑΚ, κατά την ερμηνεία της δηλώσεως βουλήσεως αναζητείται η αληθινή βούληση χωρίς προσήλωση στις λέξεις, κατά δε το άρθρο 200 ΑΚ, οι συμβάσεις ερμηνεύονται, όπως απαιτεί η καλή πίστη αφού ληφθούν υπόψη και τα συναλλακτικά ήθη. Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει ότι ο συμβατικός όρος μεταξύ ασφαλισμένου και ασφαλιστική περί αποκλειστικής ευθύνης του τελευταίου σε περίπτωση οδηγήσεως αυτοκινήτου χωρίς την προβλεπόμενη άδεια οδηγήσεως, πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ (ΑΠ 584/2014).

Το δικαστήριο προβαίνει στην ερμηνεία δικαιοπραξίας αυτεπαγγέλτως, αφού η ερμηνεία δεν είναι πραγματικό γεγονός και επομένως δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αποδείξεως. Στην προκειμένη περίπτωση, το ανωτέρω ζημιογόνο φορτηγό αυτοκίνητο ήταν ασφαλισμένο με το υπ' αριθμ. 1190043162 ασφαλιστήριο συμβόλαιο στην παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΕ" για το χρονικό διάστημα από 18-8-1998 μέχρι 18-2-1999.

Στο συμβόλαιο αυτό γίνεται αναφορά στην Κ4/585/1978 ΑΥΕ (ΦΕΚ 795/78) και άρα και στο άρθρο 25 παρ. 6 αυτής, κατά το οποίο αποκλείονται από την ασφάλιση ζημίες που προκλήθηκαν από οδηγό που εστερείτο την από το νόμο προβλεπόμενη για την κατηγορία του οχήματος άδεια οδηγήσεως. Όμως ο όρος αυτός της ασφαλιστικής συμβάσεως, ερμηνευόμενος κατά τα άρθρα 173 και 200 ΑΚ, όπως απαιτεί η καλή πίστη, αφού ληφθούν υπ' όψη και τα συναλλακτικά ήθη, δεν καταλαμβάνει και τη ζημία που δεν τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την έλλειψη αδείας ικανότητας οδηγήσεως, σ' αυτό δε απέβλεψαν και τα συμβαλλόμενα μέρη.

Σημειωτέον ότι η με αριθ. 1356946/23-2-1983 άδεια οδηγήσεως κατηγορίας Ε' επαγγελματικής, που κατείχε ο οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου στο ένδικο ατύχημα, που έλαβε χώρα την 4-12-1998, είχε λήξει στις 9-8-1998. Η λήξη όμως της αδείας αυτής και επομένως η έλλειψη της απαιτούμενης κατά νόμο άδειας οδηγήσεως, δεν τελεί, κατά την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, σε αιτιώδη συνάφεια με την πρόκληση του ατυχήματος, το οποίο μάλιστα συνέβη μετά την απομάκρυνση του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου από το σημείο σταθμεύσεως αυτού.

Κατά συνέπεια η ένδικη ασφαλιστική σύμβαση καλύπτει και την ανωτέρω ζημία που επήλθε στους κυρίως ενάγοντες και άρα η παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία είναι υποχρεωμένη να καταβάλει στους παρεμπιπτόντως ενάγοντες ασφαλισμένους της τα ανωτέρω χρηματικά ποσά με τους νόμιμους τόκους και τα δικαστικά έξοδα, που θα καταβάλουν αυτοί στους κυρίως ενάγοντες.

Κατ' ακολουθίαν όλων των ανωτέρω, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που με την εκκαλουμένη απόφασή του δέχθηκε ότι αποκλειστικώς υπαίτιος για το ένδικο ατύχημα είναι ο θανών ανήλικος και στη συνέχεια απέρριψε την κυρία αγωγή και την προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση με την σωρευόμενη σ' αυτή παρεμπίπτουσα αγωγή, έσφαλε στην εκτίμηση των αποδείξεων.

Πρέπει, συνεπώς, να γίνουν δεκτές στην ουσία τους οι συνεκδικαζόμενες εφέσεις, να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση, να κρατηθεί η υπόθεση στο Δικαστήριο τούτο και να ερευνηθούν ακολούθως η από 22-1-2001 (αρ. κατ. 12780/ 2001) αγωγή και η από 3-1-2002 (αριθ. κατ. 464/2002) προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση με τη σωρευόμενη σ' αυτή παρεμπίπτουσα αγωγή, οι οποίες πρέπει να γίνουν δεκτές στην ουσία κατά ένα μέρος, όπως αναφέρεται παραπάνω.

Περαιτέρω στους εναγομένους πρέπει να επιβληθεί μέρος της δικαστικής δαπάνης των εναγόντων και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει αντιμωλία των διαδίκων τις αναφερόμενες στο σκεκπτικό της παρούσας δύο (2) εφέσεις.

Δέχεται αυτές κατά τύπους και στην ουσίας τους.

Εξαφανίζει την εκκαλουμένη υπ' αριθμ. 3013/2003 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Κρατεί την υπόθεση στο Δικαστήριο τούτο.

Δικάζει την αγωγή.

Δέχεται αυτή στην ουσία της κατά ένα μέρος.

Υποχρεώνει τους εναγομένους Α. Λ. και την Ο.Ε. με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Λ. Ο.Ε." να καταβάλουν στους ενάγοντες τα ακόλουθα ποσά: 1) στον πρώτο ενάγοντα Β. Τ. πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, 2) στη δεύτερη ενάγουσα Γ. Τ., πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ, 3) στην τρίτη ενάγουσα Σ. Τ. του Β. σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, 4) στην τέταρτη ενάγουσα Σ. χήρα Γ. Τ. δεκατέσσερις χιλιάδες (14.000) ευρώ και 5) στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους της πέμπτης ενάγουσας Μ. χήρας Ν. Κ., ήτοι τους Σ. Κ. του Ν., Π. Κ. το γένος Ν. Κ. και Γ. συζ. Β. Τ., το γένος Ν. Κ., δεκατέσσερις χιλιάδες (14.000) ευρώ, κατά το λόγο της κληρονομικής τους μερίδας ο καθένας, και τα ποσά αυτά με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επιδόσεως της αγωγής και μέχρι την εξόφληση. Και

Καταδικάζει τους εναγομένους σε μέρος της δικαστικής δαπάνης των εναγόντων και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, το οποίο ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Δέχεται την προσεπίκληση με την σωρευόμενη σ' αυτή παρεμπίπτουσα αγωγή κατά ένα μέρος.

Υποχρεώνει την παρεμπιπτόντως εναγομένη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΥΔΡΟΓΕΙΟΣ ΑΕ" να καταβάλει στους παρεμπιπτόντως ενάγοντες Α. Λ. και την Ο.Ε. με την επωνυμία "ΑΦΟΙ Λ. Ο.Ε." τα ανωτέρω χρηματικά ποσά, με τους νόμιμους τόκους και τα δικαστικά έξοδα, που αυτοί υποχρεώνονται να πληρώσουν στους ως άνω κυρίως ενάγοντες. Και

Καταδικάζει την παρεμπιπτόντως εναγομένη σε μέρος της δικαστικής δαπάνης των παρεμπιπτόντως εναγόντων και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, το οποίο ορίζει σε οκτακόσια (800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 23 Οκτωβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Μαρτίου 2015.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ