Supreme Court allows appeal against financial court ruling on securities claim statute of limitations. Court finds lower court erred in applying general limitation period instead of specific one-year rule for securities transactions.

Απόφαση 2290 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2290/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Διονά.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης Χρηματιστηριάκης Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-6-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2063/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 3198/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 28-2-2008 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο η αναιρεσείουσα, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Ζώης ανέγνωσε την από 28-9-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από την υπ' αριθμ.... έκθεση της αρμόδιας δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ..., την οποία προσκομίζει η επισπεύδουσα τη συζήτηση της υπόθεσης αναιρεσείουσα, αποδεικνύεται ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 28.02.2008 αίτησης για αναίρεση της υπ' αριθμ. 3198/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, με τις συνημμένες σ' αυτή πράξεις κατάθεσης δικογράφου και ορισμού δικασίμου, με κλήση για συζήτηση της υπόθεσης κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο του Δικαστηρίου τούτου, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως στην αναιρεσίβλητη με εντολή του νομίμως παρισταμένου και υπογράφοντος την αίτηση για αναίρεση πληρεξουσίου δικηγόρου της αναιρεσείουσας Δημήτρη Στασινοπούλου. Επομένως και αφού, όπως από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει, κατά την άνω δικάσιμο, κατά την οποία συζητήθηκε η υπόθεση με εκφώνησή της από τη σειρά του πινακίου, δεν εμφανίσθηκε η αναιρεσίβλητη, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρου με δήλωση, κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία της (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ)

ΙΙ. Κατά το άρθρο 15 παρ.1 του ν. 3632/1928 χρηματιστηριακές συναλλαγές είναι οι δικαιοπραξίες που συνάπτονται χρηματιστηριακώς και έχουν αντικείμενο χρηματιστηριακά πράγματα. Στο αρθρ. 16 του ίδιου νόμου καθορίζονται οι χρηματιστηριακές συναλλαγές, μεταξύ των οποίων αναφέρονται και όλες οι παρεπόμενες δικαιοπραξίες που σχετίζονται με τις κύριες χρηματιστηριακές συμβάσεις.

Με το άρθρο 20 παρ.1 περ.γ' του ν. 1806/1988, που αντικατέστησε το παραπάνω άρθρο 16 του ν.3632/1928, ορίσθηκε ότι χρηματιστηριακή συναλλαγή θεωρείται κάθε δικαιοπραξία συναφής με τη διενέργεια και την εκτέλεση αγοραπωλησίας χρηματιστηριακών πραγμάτων και αξιών. Στην τελευταία αυτή κατηγορία των χρηματιστηριακών συναλλαγών (παρεπόμενων- συναφών) υπάγεται και η σύμβαση παραγγελίας χρηματιστηριακής αγοραπωλησίας.

Η ανωτέρω σύμβαση (χρηματιστηριακής παραγγελίας) έχει ως αντικείμενο, αφενός την ανάληψη από το χρηματιστή της υποχρεώσεως να εκτελέσει, με την κατάρτιση κύριας χρηματιστηριακής συμβάσεως, την παραγγελία (εντολή) του πελάτη για αγορά ή πώληση χρεογράφων (χρηματιστηριακών πραγμάτων) και αφετέρου την ανάληψη από τον πελάτη της υποχρεώσεως να καταβάλει στον χρηματιστή τη συμφωνηθείσα αμοιβή (προμήθεια) για την εκτέλεση της χρηματιστηριακής συναλλαγής.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 15 παρ. 6 του ν. 3632/1928, κάθε αξίωση που πηγάζει από χρηματιστηριακή συναλλαγή παραγράφεται μετά πάροδο έτους από τη λήξη του έτους κατά το οποίο είχε συναφθεί η συναλλαγή. Από τον συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων και τη γενικότητα της διατυπώσεως της τελευταίας διατάξεως, που δεν διακρίνει σε κύρια ή παρεπόμενη χρηματιστηριακή συναλλαγή, αλλά αναφέρεται γενικά σε χρηματιστηριακή συναλλαγή, συνάγεται ότι η ως άνω ετήσια παραγραφή ισχύει τόσο για τις αξιώσεις που απορρέουν από χρηματιστηριακές συμβάσεις που συνάπτονται εντός του χρηματιστηρίου και μεταξύ των μελών αυτού (κύριες χρηματιστηριακές συμβάσεις), όσο και τις παραπόμενες ή συναφείς χρηματιστηριακές συμβάσεις, όπως είναι, κατά τα ανωτέρω, αυτή της χρηματιστηριακής παραγγελίας που συνάπτεται μεταξύ του μέλους ΑΧΕ και του εντολέα (επενδυτή-πελάτη).

Η διάταξη άλλωστε του άρθρου 15 παρ. 6 του ν. 3632/1928 είναι ειδική και υπερισχύει των γενικών περί παραγραφής διατάξεων του ΑΚ, έχει δε θεσπίσει βραχυπρόθεσμη παραγραφή για την ασφάλεια των συναλλαγών και τη βεβαιότητα του δικαίου, που επιτυγχάνεται με την ταχεία εκκαθάριση των εν λόγω συναλλαγών (ΟλΑΠ28/2007).Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση του, απέρριψε έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης αποφάσεως που έκανε δεκτή αγωγή της αναιρεσίβλητης χρηματιστηριακής εταιρείας κατ' αυτής, με την οποία η τελευταία ζητούσε την καταψήφιση αξιώσεώς της από χρηματιστηριακή παραγγελία της αντιδίκου της προς αυτή, που γεννήθηκε εντός των ετών 1999 και 2000.

Το Εφετείο στην κρίση αυτή οδηγήθηκε, αφού απέρριψε ένσταση της εναγομένης (αναιρεσείουσας) περί παραγραφής της κατ' αυτής αξιώσεως. Ειδικότερα, παρόλο που δέχθηκε ότι από την συναλλαγή που αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία αυτής της αξιώσεως και μέχρι την άσκηση της αγωγής παρήλθε χρόνος που υπερβαίνει το έτος, απέρριψε τη σχετική ένσταση, με την αιτιολογία ότι η αξίωση αυτή, ως προερχόμενη από παρεπόμενη και όχι από κύρια χρηματιστηριακή συναλλαγή, υπόκειται στην εικοσαετή παραγραφή του άρθρου 250 ΑΚ, που δεν είχε συμπληρωθεί στην προκειμένη περίπτωση, και όχι στην ενιαύσια του άρθρου 15 παρ.6 του ν.3632/1928.

Κρίνοντας όμως έτσι το Εφετείο παραβίασε τη διάταξη του τελευταίου αυτού άρθρου, που ήταν εφαρμοστέα στην ένδικη αξίωση η οποία προερχόταν από παρεπόμενη χρηματιστηριακή συναλλαγή (χρηματιστηριακή παραγγελία). Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., προσάπτεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια, είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων, ακολούθως δε πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 3198/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την αναρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας από δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Νοεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ