228/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 228 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 228/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των καλούντων: 1.Χ1, κατοίκου ..., 2. Χ2 χήρας Κ , κατοίκου ..., 3. Ειρήνης συζ. ... το γένος Κ, κατοίκου ..., 4. Χ4, κατοίκου ... και 5. Χ5, κατοίκου ..., ως καθολικών διαδόχων του αναιρεσείοντος και ήδη αποβιώσαντος Κ. Εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ιωάννα Βοζίκη, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Των καθών η κλήση-αναιρεσιβλήτων :Ψ1, κατοίκου ..., 2. Ψ2 κατοίκου ... και 3. Ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία Ζ ΟΕ" που εδρεύει στην ..., και εκπροσωπείται νόμιμα. Δεν παραστάθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-10-1996 ανακοπή του αρχικού διαδίκου Κ, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 24506/1997 μη οριστική, 5616/199 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2505/2000 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Κατά των οριστικών αποφάσεων ασκήθηκε αναίρεση και εκδόθηκε η 1586/2001 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Την υπόθεση επαναφέρουν προς συζήτηση οι καλούντες με την από 5-2-2009 κλήση τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι καλούντες, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 2-10-2001 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Στυλιανού Πατεράκη, με την οποία εισηγήθηκε 1)την παραδοχή του λόγου της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως που κρίθηκε βάσιμος στο σκεπτικό και την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης και 2) την απόρριψη των λοιπών λόγων αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις εκθέσεις επιδόσεως ... της δικαστικής επιμελήτριας στο πρωτοδικείο Αθηνών ... και ... του δικαστικού επιμελητή στο πρωτοδικείο Αθηνών ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με τις κάτω από αυτή πράξεις του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, καθώς και της από 5-2-2009 κλήσεως προς συζήτηση επιδόθηκαν με επιμέλεια των καλούντων, κληρονόμων του αρχικώς αναιρεσείοντος, νόμιμα και εμπρόθεσμα στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου για τον αγνώστου διαμονής και μη εμφανισθέντα κατά τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης, πρώτο των αναιρεσιβλήτων Ψ1, στον ίδιο δε Εισαγγελέα επιδόθηκε και ακριβές αντίγραφο της 1586/2001 αποφάσεως του Δικαστηρίου αυτού, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση.

Περίληψη των ανωτέρω επιδόσεων δημοσιεύθηκε στις ημερήσιες εφημερίδες Αθηνών ..., που όρισε ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, στα φύλλα αυτών της 9-7-2009. Περαιτέρω, από τις εκθέσεις επιδόσεως ... της δικαστικής επιμελήτριας στο πρωτοδικείο Δράμας ..., της δικαστικής επιμελήτριας στο πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ...

και ... του δικαστικού επιμελητή στο πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με τις κάτω από αυτή πράξεις του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου και της από 5-2-2009 κλήσεως προς συζήτηση επιδόθηκαν με επιμέλεια των καλούντων, νόμιμα και εμπρόθεσμα, στους δεύτερο και τρίτο των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι δεν εμφανίσθηκαν στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσης δικάσιμο.

Επομένως, πρέπει η συζήτηση να προχωρήσει χωρίς την παρουσία των αναιρεσιβλήτων ( άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Επειδή, από το άρθρο 553 παρ.1 του Κ.Πολ.Δ προκύπτει ότι αν γίνει δεκτή κατά τύπους η έφεση και απορριφθεί κατ' ουσίαν ή αν γίνει δεκτή κατ' ουσίαν και εξαφανισθεί η πρωτόδικη απόφαση, σε αναίρεση υπόκειται μόνο η εφετειακή απόφαση, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη, διότι με αυτή περατώνεται οριστικά η δίκη.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη εφετειακή απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε κατά τύπους την έφεση κατά της συμπροσβαλλόμενης πρωτόδικης αποφάσεως και απέρριψε αυτή κατ' ουσία. Επομένως, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, καθόσον στρέφεται κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, η οποία ενσωματώθηκε στην απόφαση του Εφετείου, είναι απαράδεκτη.

Επειδή, κατά το άρθρο 1005 παρ.1 Κ.Πολ.Δ " από τη στιγμή που ο υπερθεματιστής καταβάλει το πλειστηρίασμα, ο υπάλληλος του πλειστηριασμού του δίνει περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης. Με την κατακύρωση, και αφότου μεταγραφεί η περίληψη της κατακυρωτικής έκθεσης, ο υπερθεματιστής αποκτά το δικαίωμα που είχε εκείνος κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση".

Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 1017 παρ.2 ίδιου Κώδικα 199, 513, 1033, 1192 και 1198 ΑΚ, προκύπτει ότι ο αναγκαστικός πλειστηριασμός ακινήτου, που αποτελεί ιδιόρρυθμη σύμβαση πωλήσεως, η οποία ενεργείται υπό το κύρος της αρχής και τελειώνεται με την κατακύρωση που αποδέχεται την τελευταία προσφορά του υπερθεματιστή, δεν δημιουργεί, κατά τρόπο πρωτότυπο, νέο δικαίωμα στον υπερθεματιστή, αλλ' αποτελεί αιτία μεταβιβάσεως προς αυτόν, μόνον όσων δικαιωμάτων είχε στο πλειστηριασθέν ο οφειλέτης (Ολομ.

ΑΠ 2/1993). Εξάλλου, η κατά της επισπευδόμενης εκτέλεσης προστασία του τρίτου, που έχει δικαίωμα πάνω στο αντικείμενο της εκτέλεσης, επιτυγχάνεται είτε με την προβλεπόμενη από το άρθρο 936 Κ.Πολ.Δ ανακοπή τρίτου, με την οποία επιδιώκεται η ακύρωση της εκτέλεσης, είτε με την αγωγή από το κοινό δίκαιο. Ειδικότερα, μετά την εγκατάσταση του υπερθεματιστή στο εκπλειστηριασθέν δεν ασκείται η από το άρθρο 936 ανακοπή, αλλά η κατά το κοινό δίκαιο υπό του τρίτου διεκδίκηση του πλειστηριασθέντος και κατακυρωθέντος ακινήτου εντός της οριζόμενης από το άρθρο 1020 Κ.Πολ.Δ πενταετούς αποκλειστικής προθεσμίας.

Η έναρξη αυτής της προθεσμίας, συνακόλουθα και η απόσβεση του δικαιώματος του τρίτου προς άσκηση ανακοπής κατά το άρθρο 936 Κ.Πολ.Δ προϋποθέτουν όχι μόνο μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης, η οποία αποτελεί τον νόμιμο τίτλο δυνάμει του οποίου (από τη μεταγραφή) μεταβιβάζεται η κυριότητα του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου στον υπερθεματιστή (Ολομ.

ΑΠ 1/1998) αλλά και εγκατάσταση του υπερθεματιστή. Και τούτο, διότι, πριν ο υπερθεματιστής γίνει νομέας ή κάτοχος, δεν υφίσταται γεννημένο δικαίωμα προς άσκηση της εκ του άρθρου 1094 ΑΚ διεκδικητικής αγωγής και ο τρίτος, μέχρι τότε, προστατεύεται με την ανακοπή του άρθρου 936 Κ.Πολ.Δ. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το δικόγραφο της ανακοπής επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, ο ανακόπτων (αρχικώς αναιρεσείων) ισχυρίζετο ότι, με το από 20.11.1978 ιδιωτικό συμφωνητικό πωλήσεως τμήματος κληροτεμαχίου, ο Ξ και Π, συγκύριοι κατά το 1/2 αδιαιρέτως ο καθένας, πώλησαν σ' αυτόν ένα διαιρετό τμήμα του άνω ακινήτου (αγρού) εκτάσεως πέντε (5) στρεμμάτων, όπως τούτο ειδικότερα περιγράφεται στην ανακοπή.

Ότι το 1/2 εξ αδιαιρέτου αυτού του άνω τμήματος είχε περιέλθει στην κυριότητα, νομή και κατοχή του Ξ, δυνάμει της με αριθμ.... πράξεως αποδοχής κληρονομίας της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Ισμήνης Μιχαλάκη, που μεταγράφηκε νόμιμα και με την οποία αυτός αποδέχθηκε την από δημόσια διαθήκη κληρονομία του παππού του ....

Ότι στον τελευταίο είχε περιέλθει όλο το κληροτεμάχιο δυνάμει του με αριθ. ... παραχωρητηρίου της Διευθύνσεως Γεωργίας, που μεταγράφηκε νόμιμα. Ότι από τον Νοέμβριο 1978 ο ίδιος ( αναιρεσείων ) είναι νομέας του προαναφερθέντος αγρού, ασκώντας σ' αυτόν όλες τις πράξεις νομής και κατοχής με διάνοια κυρίου και ότι με την υπ' αριθμ. 38/1987 αμετάκλητη απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης, που μεταγράφηκε νόμιμα στις 12.2.1987, επικυρώθηκε η με το ανωτέρω συμφωνητικό πώληση του τμήματος του αγρού και έγινε αποκλειστικά κύριος με νόμιμο τίτλο.

Ότι με την υπ' αριθμ. ... έκθεση αναγκαστικής κατασχέσεως και το με αριθμ. ...πρόγραμμα αναγκαστικού πλειστηριασμού κατασχέθηκε πριν από τη μεταγραφή της ανωτέρω αποφάσεως του Ειρηνοδικείου και εκπλειστηριάσθηκε την 1.4.1987 το ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου του προαναφερθέντος αγρού και ολοκληρώθηκε η αναγκαστική εκτέλεση εις βάρος του δικαιοπαρόχου του, Ξ, το δε ακίνητο κατακυρώθηκε δυνάμει της με αριθμ. ...

κατακυρωτικής εκθέσεως, στον πρώτο αναιρεσίβλητο Ψ1, ο οποίος ουδέποτε άσκησε νομή και κατοχή στο εκπλειστηριασθέν, ενόψει του ότι τη νομή εξακολούθησε να έχει ο ίδιος ο αναιρεσείων. Ότι η τρίτη των αναιρεσιβλήτων ομόρρυθμη εταιρία με την επωνυμία " Ζ Ο.Ε ", επέσπευσε αναγκαστική εκτέλεση εις βάρος του πρώτου των αναιρεσιβλήτων, ως οφειλέτη αυτής, και με την υπ' αριθμ. ...

κατασχετήρια έκθεση ακινήτου του δικαστικού επιμελητή Θεσσαλονίκης ..., προέβη σε κατάσχεση του προαναφερόμενου ακινήτου, το οποίο τελικά εκπλειστηριάσθηκε και κατακυρώθηκε στον δεύτερο των αναιρεσιβλήτων Ψ2, δυνάμει της με αριθμ. ...κατακυρωτικής εκθέσεως της συμβολαιογράφου Βασιλικών Κυριακής Παπαδόπουλου.

Με βάση το ιστορικό αυτό, ο αναιρεσείων, υποστηρίζοντας ότι έχει δικαίωμα να ασκήσει την εκ του άρθρου 936 Κ.Πολ.Δ ανακοπή κατά των ανωτέρω πράξεων αναγκαστικής εκτελέσεως ως εκ του ότι προσβάλλεται εμπράγματο δικαίωμά του πάνω στο αντικείμενο της εκτέλεσης, που αποκλείει το δικαίωμα των ανωτέρω καθών η εκτέλεση, ζήτησε την ακύρωση των προσβαλλόμενων με την ανακοπή διαδικαστικών πράξεων της εκτελέσεως.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, απορρίψαν την έφεση του αναιρεσείοντος (ανακόπτοντος) κατά της πρωτόδικης απόφασης με την οποία είχε απορριφθεί η ανακοπή ως ουσιαστικά αβάσιμη, έκρινε ότι η ανακοπή, κατά το μέρος που διώκει την ακύρωση της ... περιλήψεως κατακυρωτικής εκθέσεως της συμβολαιογράφου Βασιλικών Κυριακής Παπαδοπούλου, είναι απορριπτέα για έλλειψη εννόμου συμφέροντος του ανακόπτοντος, αφού, από την 26-6-1987 που μεταγράφηκε νόμιμα η με αριθμ. ...

περίληψη κατακυρωτικής εκθέσεως του συμβολαιογράφου Βασιλικών Στυλιανού Μαντωνακάκη που αφορά το διενεργηθέντα πρώτο πλειστηριασμό και μέχρι την άσκηση της ανακοπής, πέρασε χρόνος περισσότερος από πέντε έτη και έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 1020 Κ.Πολ.Δ, η αγωγή διεκδίκησης του επιδίκου ακινήτου υπέπεσε στην πενταετή αποκλειστική προθεσμία που καθιερώνει το εν λόγω άρθρο.

Με την εκτεθείσα κρίση του, το Εφετείο παρά τον νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη την ανακοπή για έλλειψη εννόμου συμφέροντος του ανακόπτοντος, δεχθέν ότι η έναρξη της προθεσμίας του άρθρου 1020 Κ.Πολ.Δ, συνακόλουθα και η απόσβεση του δικαιώματος του αναιρεσείοντος, ως τρίτου, προς άσκηση ανακοπής κατά το άρθρο 936 Κ.Πολ.Δ προϋποθέτει μόνο μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης και όχι και εγκατάσταση του υπερθεματιστή.

Τούτο δε, παρότι ο ανακόπτων, τόσο με την ανακοπή όσο και με την έφεση, είχε επικαλεσθεί ότι ουδέποτε έλαβε χώρα εγκατάσταση του υπερθεματιστή στο ακίνητο, γιατί σε αδιάσπαστο χρόνο από το 1978 εξακολουθεί να έχει τη νομή του επιδίκου ο ίδιος (αναιρεσείων). Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το μέρος αυτού με το οποίο, κατ' ορθή εκτίμηση και όπως συμπληρώθηκε από τον Εισηγητή κατ' άρθρο 562 παρ.4 Κ.Πολ.Δ, αποδίδεται στο Εφετείο η εκ του άρθρου 559 αρ. 14 ΚΠολΔ απορρέουσα αιτίαση της παρά τον νόμο απόρριψης της ανακοπής για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, είναι βάσιμος.

Μετά από αυτά, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές ( άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ ). Οι αναιρεσίβλητοι πρέπει να καταδικαστούν στα δικαστικά έξοδα του καλούντων, κληρονόμων του αρχικώς αναιρεσείοντος Κ, λόγω της ήττας τους ( άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αναίρεση κατά το μέρος που στρέφεται κατά της υπ' αριθ. 5616/1999 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Αναιρεί την υπ' αριθμό 2505/2000 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των καλούντων, κληρονόμων του αρχικώς αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες πεντακόσια ( 3.500 ) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Ιανουαρίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Φεβρουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ