2284/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2284 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2284/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Σεπτεμβρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα, από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, ο οποίος κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Εμμανουέλα Πανοπούλου, πάρεδρο του νομικού συμβουλίου του κράτους, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης βιομηχανικής εμπορικής εταιρείας με την επωνυμία "ΜΙΧΑΗΛ Ι.ΠΟΥΣΑΙΟΣ ΑΒΕΕ" που εδρεύει στην Νέα Σάντα του Νομού Κιλκίς, και εκπροσωπείται νόμιμα, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σέφη Αναστασάκο, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-3-2003 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 70/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 600/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά το αναιρεσείον με την από 20-11-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 17-9-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Στη δίκη που ανοίγεται με την ανακοπή του άρθρου 73§1 ΝΔ356/1974 "Περί Κώδικος Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων" σε συνδυασμό προς τις διατάξεις των άρθρων 583-585 Κ.Πολ.Δ. -η οποία μπορεί να ασκείται (και) κατά του "νομίμου τίτλου"- ο μεν ανακόπτων επέχει κατ' αρχήν θέση εναγομένου, το δε καθού (Δημόσιο) θέση, ενάγοντος, και έτσι το τελευταίο βαρύνεται με την επίκληση των γεγονότων, της οποίας το βάρος θα έφερε, αν ασκούσε το δικαίωμά του με αγωγή.

Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 2§2 του ΚΕΔΕ νόμιμο τίτλο αποτελεί η πράξη καταλογισμού χρηματικού ποσού εις βάρος διοικουμένου και εντοπίζεται σε δημόσιο έγγραφο, το οποίο εκδίδεται από την αρμόδια αρχή και ενσωματώνει την ατομική διοικητική πράξη, από αυτόν δε (τον τίτλο), με την συνδρομή των δημοσίων ή ιδιωτικών εγγράφων που τον συνοδεύουν, αποδεικνύεται ή πιθανολογείται βεβαία και εκκαθαρισμένη απαίτηση.

Στον νόμιμο τίτλο πρέπει να αναφέρεται η ακριβής αιτία της οφειλής, ώστε, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, να είναι δυνατός ο δικαστικός έλεγχος. Τούτο δε, διότι με βάση τον "νόμιμο τίτλο" είναι δυνατόν να επισπευθεί αναγκαστική εκτέλεση, χωρίς να έχει προηγηθεί διαγνωστική δίκη και έκδοση δικαστικής απόφασης, που θα καθιστούσε σαφείς την αιτία ή τις επιμέρους αιτίες του (φερόμενου ως) οφειλόμενου συνολικού χρέους.

Η ανάγκη αυτή καθίσται εντονότερη, όταν ο ουσιαστικός καθορισμός του χρέους δεν έγινε από το Ελληνικό Δημόσιο (η δράση του οποίου διέπεται από την αρχή και το τεκμήριο της νομιμότητας), αλλά από τρίτο πρόσωπο, όπως είναι ο αρχικός δανειστής, προς τον οποίο το Δημόσιο είχε παράσχει εγγύηση και στη θέση του οποίου αυτό υποκαταστάθηκε, λόγω μη εξοφλήσεως του δανείου από τον οφειλέτη.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο έκρινε ότι δεν ήταν πλήρης ο νόμιμος τίτλος, με βάση τον οποίο το αναιρεσείον επέβαλε κατάσχεση σε ακίνητο του αναιρεσιβλήτου, δεχθέν, κατά λέξιν, τα ακόλουθα: <<Όπως αποδεικνύεται από την προσαγόμενη με αριθμό ... ταμειακή βεβαίωση της Δ.Ο.Υ. ...και την ...τριπλότυπη περιληπτική κατάσταση ληξιπροθέσμων οφειλών της Δ.Ο.Υ. ..., σ' αυτές αναγράφεται μόνο το συνολικό ποσό οφειλής, χωρίς περιγραφή αυτής, ήτοι χωρίς αναγραφή της αιτίας αυτής, αλλά και χωρίς να γίνεται διαχωρισμός κατά κεφάλαιο, συμβατικούς τόκους, τόκους υπερημερίας, τυχόν ανατοκισμό τόκων και προσαυξήσεων, όπως και τυχόν άλλων εξόδων, ώστε να είναι εφικτός ο έλεγχος της ύπαρξης και του ύψους της οφειλής από την οφειλέτιδα - εφεσίβλητη, αλλά και από το δικαστήριο, στην περίπτωση, που η οφειλέτις αμφισβητήσει το ποσό αυτό.

Ούτε υπήρχαν συνημμένα στις παραπάνω διοικητικές πράξεις έγγραφα σχετικά με τον υπολογισμό της οφειλής, όταν τα έγγραφα που ενσωματώνουν τις προσβαλλόμενες διοικητικές πράξεις ζητήθηκαν από την εφεσίβλητη και δόθηκαν σ' αυτή από την Δ.Ο.Υ. .... Εξ άλλου, μόνη η αναγραφή κωδικού αριθμού, όπως αυτή η αναγραφή στις προσβαλλόμενες πράξεις γίνεται για την αιτία και τον καθορισμό του χρέους, δεν καθιστά την οφειλή αντιληπτή τόσον από την οφειλέτιδα όσον και από το Δικαστήριο.

Συνεπώς και ο δεύτερος λόγος της έφεσης, με τον οποίο το εκκαλούν ισχυρίζεται ότι αρκούσε η αναγραφή του ποσού που αυτό κατέβαλε στην δανείστρια Ε.Τ.Β. Α. Α.Ε., ως εγγυητής, για να είναι πλήρης ο νόμιμος τίτλος, δυνάμει του οποίου άρχισε η διοικητική εκτέλεση είναι αβάσιμος>>. Με τον μοναδικό αναιρετικό λόγο της κρινόμενης αιτήσεως, το αναιρεσείον, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., προσάπτει στο Εφετείο παραβίαση των διατάξεων των άρθρων 2§§2 και 3 του ν.δ. 356/1974 (ΚΕΔΕ), 11 του ν. 2322/1995, 65 του ν. 2362/1995 και 51 του π.δ. 16/1989, αναφέροντας, κατά λέξιν, τα ακόλουθα: <<Εν προκειμένω, όπως και η αναιρεσιβαλλόμενη δέχθηκε, η οφειλή της αναιρεσίβλητης προς το Ελληνικό Δημόσιο, λόγω της κατάπτωσης της υπέρ αυτής χορηγηθείσας εγγυήσεως και της εξ αυτού του λόγου υποκατάστασης του Δημοσίου στα δικαιώματα της πιστώτριας τράπεζας, αναλύεται κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα στο με αριθ.

πρωτ. ...έγγραφο της εν λόγω τράπεζας, στο οποίο περιγράφεται και η αιτία της οφειλής της αντιδίκου, το δε έγγραφο αυτό, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, συγκροτεί, μαζί με την τριπλότυπη κατάσταση, την πράξη βεβαίωσης, την δανειακή σύμβαση και την με αριθ. ... πράξη ρύθμισης οφειλών με την συνημμένη σ' αυτήν αναλυτική κατάσταση απαιτήσεων της Τραπέζης, στην οποία επίσης αναλύεται η οφειλή της αντιδίκου κατά κεφάλαιο, χρεολύσιο, τόκους υπερημερίας και λοιπές επιβαρύνσεις, τον νόμιμο τίτλο.

Επομένως, ο - συγκροτούμενος από τα παραπάνω έγγραφα-νόμιμος τίτλος, ήταν πλήρης, καθώς στα έγγραφα, που τον συγκροτούσαν και τα οποία το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχεται ότι προσκομίσθηκαν νομίμως κατά τη συζήτηση, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη, περιγραφόταν η αιτία της οφειλής και αναλυόταν αυτή κατά κεφάλαιο, τόκους και λοιπές προσαυξήσεις, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 2 § 2 του ν.

δ. 356/1974, με συνέπεια η μεν αντίδικος να έχει λάβει πλήρη γνώση της οφειλής της που βεβαιώθηκε δυνάμει των προσβαλλόμενων πράξεων της Δ.Ο.Υ ..., το δε δικαστήριο, που επιλήφθηκε της ανακοπής της κατά των ως άνω πράξεων, να μπορεί με ασφάλεια να διαγνώσει την οφειλή. Ενόψει των ανωτέρω, σαφώς προκύπτει ότι με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, παραβίασε τις πιο πάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθιστώντας την προσβαλλόμενη απόφασή του αναιρετέα για τον από το άρθρο 559 αρ.1 του Κ.Πολ.Δ.

λόγο, το δε σφάλμα προκύπτει από την ίδια την απόφαση>>. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι, με την εκτεθείσα κρίση του, το Εφετείο δεν παρεβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, ενόψει μάλιστα και του ότι δεν αναφέρεται στο αναιρετήριο τυχόν κοινοποίηση στην αναιρεσίβλητη των εγγράφων που "συγκροτούν" τον ένδικο νόμιμο τίτλο ή γνωστοποίηση σ' αυτή, με άλλο νόμιμο τρόπο των επιμέρους στοιχείων του όλου χρέους της, πριν από την άσκηση της κρίσιμης ανακοπής της.

Κατά συνέπεια, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-11-2006 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 600/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Επιβάλλει στο αναιρεσείον τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Νοεμβρίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 14 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ