Supreme Court allows appeal against insurance company, remanding case due to procedural error regarding new medical evidence.

Απόφαση 2272 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2272/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Χολέβα και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργουλόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16/10/2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1947/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2247/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 28/5/2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 30/9/2009 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 2247/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, κατά τον δεύτερο, από το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, λόγο αυτής. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 321, 322 και 324 Κ.Πολ.Δ., προκύπτει, ότι στην περίπτωση αδικοπραξίας, από την οποία επήλθε βλάβη του σώματος ή της υγείας προσώπου, η τελεσίδικη απόφαση, που εκδόθηκε επί προηγούμενης αγωγής αποζημιώσεως του παθόντος, στηριζόμενης στην αυτή αδικοπραξία, αποτελεί δεδικασμένο στη νέα δίκη, με την οποία ζητείται η επιδίκαση αποζημιώσεως για μεταγενέστερο χρόνο, ως προς τις συνθήκες τελέσεως αυτής, την υπαιτιότητα του εναγομένου ή του προστηθέντος προσώπου, τη συνδρομή ή μη συνυπαιτιότητας του ενάγοντα, την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ ζημιογόνου πράξεως και ζημίας του ενάγοντα, που αναφέρονται στον οριοθετηθέντα με την πρώτη αγωγή χρόνο. Δεν αποτελεί, όμως, δεδικασμένο για τις απαιτήσεις μεταγενέστερου χρόνου, κατά τη διάρκεια του οποίου είναι δυνατόν να εξακολουθήσει η αδικοπραξία να αναδίδει συνέπειες μη προβλεφθείσες, με την προηγούμενη αγωγή (ΑΠ 648/2002, ΑΠ 1012/2004).

Ειδικώς, στην περίπτωση, κατά την οποία κρίθηκε με τη δικαστική απόφαση, μεταξύ των διαδίκων, τελεσίδικα, ότι ο ζημιωθείς παθών εκ του τροχαίου ατυχήματος είναι ανίκανος προς εργασία, για ορισμένο χρονικό διάστημα, μικρότερο από το αξιούμενο με την αγωγή μεγαλύτερο διάστημα, για το οποίο (το αιτηθέν περαιτέρω χρονικό διάστημα) η αγωγή απορρίφθηκε, ως κατ' ουσία αβάσιμη και στη συνέχεια, από τον ίδιο παθόντα, ασκηθεί νεότερη αγωγή αποζημιώσεως, για μεταγενέστερο (μετά την πρώτη και απόφαση) χρονικό διάστημα, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται της δεύτερης αυτής αγωγής, δεσμεύεται από το δεδικασμένο που παράγεται από την, ως άνω, τελεσίδικη απόφαση, σχετικά με τη χρονική διάρκεια της ανικανότητας προς εργασία, εκτός εάν προβάλλεται απρόβλεπτη επιδείνωση της καταστάσεως της υγείας του ενάγοντος-παθόντος.

Ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός (περί απροβλέπτου επιδεινώσεως), δεν συνιστά στοιχείο της βάσεως της αγωγής, αλλά αποτελεί στοιχείο μεταγενέστερο, του οποίου η προβολή και η απόδειξη οδηγεί στην ανατροπή του δεδικασμένου και, κατά συνέπεια, παραδεκτώς προβάλλεται και με τις προτάσεις. Και τούτο, διότι στοιχεία της βάσεως της αγωγής είναι τα παραγωγικά του δικαιώματος περιστατικά, και ειδικώς στοιχεία της βάσεως της αγωγής αποζημιώσεως εξ αδικοπραξίας είναι η έννομος σχέση της αδικοπραξίας και οι εξ αυτής επελθούσες δυσμενείς συνέπειες και όχι το στοιχείο της απροβλέπτου επιδεινώσεως των συνεπειών αυτών, με την προβολή του οποίου επιχειρείται η ανατροπή του δεδικασμένου του προκύπτοντος εκ της τελεσιδίκου αποφάσεως, με την οποία έχουν ήδη κριθεί τα παραγωγικά αίτια του δικαιώματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, το δικάσαν Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε ότι, από την υπ' αριθμ. 2687/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε επί προγενέστερης αγωγής της ίδιας ενάγουσας, κατά της ίδιας εναγομένης, ασφαλιστικής εταιρείας, η οποία είχε ως αίτημα, μεταξύ των άλλων, την επιδίκαση αποζημίωσης, για απώλεια αποδοχών, για χρονικό διάστημα δέκα (10) μηνών, δηλαδή κατά το χρονικό διάστημα από 1-11-2001 έως 31-8-2002, εξ αιτίας της ανικανότητας προς εργασία της ενάγουσας, λόγω του, εκ του αναφερομένου τροχαίου ατυχήματος, επελθόντος τραυματισμού της, παράγεται δεδικασμένο, ως προς τις συνθήκες του ατυχήματος, ως προς την αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, ασφαλισμένου στην εναγομένη, ασφαλιστική εταιρεία, ως προς τον τραυματισμό της ενάγουσας, τον επελθόντα εκ του ατυχήματος και ως προς την, εκ του τραυματισμού, ανικανότητά της προς εργασία, για χρονικό διάστημα δύο (2) μηνών από του ατυχήματος και την αντίστοιχη, κατά το διάστημα αυτό απώλεια αποδοχών της, ως καθηγήτριας μουσικής.

Περαιτέρω, δέχθηκε τα εξής: "Με την ένδικη αγωγή της η ενάγουσα επιδιώκει αποζημίωση για απώλεια εισοδημάτων από την παραπάνω εργασία της, συνεπεία ανικανότητας της για εργασία, για χρονικό διάστημα πέραν εκείνου των 10 μηνών από του ατυχήματος, που με την προγενέστερη αγωγή της είχε (αρχικά) ζητήσει, και δη αποζημίωση για το χρονικό διάστημα από 1-9-02 έως 31-10-04, επικαλούμενη τις ίδιες σωματικές κακώσεις και τις εξ αυτών ίδιες υστερογενείς βλάβες της υγείας της (αστάθεια, κεφαλαλγία, αυχεναλγία, ελάττωση μυϊκής ισχύος των αριστερών άνω και κάτω άκρων και διαταραχές μνήμης και συνειδήσεως) καθώς και τα ίδια ιατρικά πιστοποιητικά (από 9-11-01 ιατρού ..., με αριθμό πρωτ....

και ... βεβαιώσεις του ΙΚΑ ...), που επικαλέστηκε με την πρώτη, ως άνω, αγωγή της, με βάση τις οποίες σωματικές κακώσεις, υστερογενείς βλάβες και ιατρικά πιστοποιητικά η προαναφερθείσα αμετάκλητη απόφαση του Δικαστηρίου τούτου την έκρινε ανίκανη προς εργασία για διάστημα δύο (2) μηνών από του ατυχήματος, απορρίπτοντας ως αβάσιμη την κρινόμενη τότε από 31-8-02 αγωγή της για το επιπλέον έως τις 31-8-02 διάστημα των οκτώ (8) μηνών.

Ειδικότερα, στην ένδικη αγωγή αναφέρεται, ότι παραμένουν οι προαναφερθείσες βλάβες της υγείας της ενάγουσας, από τις οποίες και εξακολουθεί αυτή να πάσχει, χωρίς, όμως, να εκτίθενται νεώτερα περιστατικά απρόβλεπτης σταδιακής ή ξαφνικής επιδεινώσεως της καταστάσεως της, ένεκα των οποίων αυτή κατέστη ανίκανη προς εργασία και κατά το επίδικο εδώ χρονικό διάστημα, ενώ η επίκληση τέτοιων περιστατικών το πρώτον με τις ενώπιον του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου κατατεθείσες προτάσεις της, τυγχάνει απαράδεκτη ως συνιστώσα ανεπίτρεπτη μεταβολή της βάσεως της αγωγής της.

Κατά συνέπεια, από την, ως άνω, απόφαση του Δικαστηρίου τούτου (ΕΑ 2687/04) παράγεται δεδικασμένο για τις ένδικες αξιώσεις της ενάγουσας, αφού το αντίστοιχο δικαίωμα της εξαντλήθηκε χρονικά με την απόρριψη της προγενέστερης αγωγής της για το πέραν της 31-8-02 χρονικό διάστημα, κατά τη βάσιμη περί τούτου προβληθείσα πρωτοδίκως ένσταση της εναγομένης και ήδη εκκαλούσας ασφαλιστικής εταιρείας".

Υπό τις, ως άνω, παραδοχές το Εφετείο έκανε δεκτή ως ουσία βάσιμη την έφεση της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, εξαφάνισε την απόφαση του Πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία είχε γίνει δεκτή η ένδικη αγωγή, κατόπιν απόρριψης της ένστασης περί δεδικασμένου και, αφού εξαφάνισε την πρωτοβάθμια απόφαση και εδίκασε, εκ νέου, την υπόθεση, απέρριψε την αγωγή, ως απαράδεκτη, λόγω δεδικασμένου. Με τον δεύτερο, κατά το ένα μέρος αυτού, από το άρθ. 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης, αποδίδεται η πλημμέλεια, ότι το δικάσαν Εφετείο, έκρινε, κατά παράβαση νόμου, ότι ο ισχυρισμός, περί απροβλέπτου επιδεινώσεως της υγείας της ενάγουσας - νυν αναιρεσείουσας, απαραδέκτως προβλήθηκε με τις προτάσεις. Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος, αφού, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην προηγηθείσα μείζονα νομική σκέψη, ο ως άνω ισχυρισμός, με τον οποίον προβάλλονται στοιχεία, που κατατείνουν στην ανατροπή του δεδικασμένου και τα οποία δεν συνιστούν στοιχεία της βάσεως της αγωγής, παραδεκτώς προβάλλεται με τις προτάσεις. Η αναιρετική εμβέλεια του λόγου αυτού καλύπτει και τους λοιπούς λόγους, οι οποίοι αναφέρονται στο ίδιο ως άνω ζήτημα και των οποίων, ως εκ τούτου, παρέλκει η έρευνα.

Μετά ταύτα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθεί η ηττηθείσα αναιρεσίβλητος στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθ. 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 2247/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, γιά περαιτέρω εκδίκαση το ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 23 Νοεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 11 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ