2271/2009 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 2271 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 2271/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Διονύσιο Γιαννακόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ..., 2) ..., 3) ..., 4) ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Μαργέλλο και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16/9/2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και την από 12/3/2003 παρεμπίπτουσα αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 147/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 694/2007 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 25/6/2008 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευτύχιος Παλαιοκαστρίτης ανέγνωσε την από 5/10/2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου της αναίρεσης και την απόρριψη των υπολοίπων. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 10 του Ν. 489/1976 παρ. 1 και 2 προκύπτει ότι η αξίωση του ζημιωθέντος τρίτου κατά του ασφαλιστή υπόκειται στη βραχυπρόθεσμη παραγραφή των δύο ετών από την του ατυχήματος, επιφυλασσομένων των κειμένων διατάξεων για την αναστολή και διακοπή της παραγραφής. Στην ίδια ποιο πάνω διετή παραγραφή υπόκειται και η αξίωση του ζημιωθέντος τρίτου κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 19 παρ. 2 εδ.

α του Ν. 489/1976, κατά την οποία η σχετική αξίωση υπόκειται στην κατά το άρθρο 10 παρ. 2 παραγραφή, η οποία ενόψει της διατάξεως του άρθρου 241 Α.Κ. αρχίζει από την επομένη ημέρα του ως άνω χρόνου και καταλαμβάνει και τις μέλλουσες αξιώσεις του παθόντος από το ατύχημα εφόσον είναι δικαστικώς επιδιώξιμες ανεξαρτήτως πότε έλαβε γνώση της ζημίας που ο ζημιωθείς (Α.Π. 822/2007 Ελλ.

Δ/νη 49, 417). Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 277 του ΑΚ, προκύπτει ότι η, ως άνω, ένσταση της παραγραφής δεν λαμβάνεται από το δικαστήριο υπόψη αυτεπαγγέλτως, αλλά πρέπει να προτείνεται με τον νόμιμο τρόπο από τον ενιστάμενο και να αποδεικνύεται από αυτόν. Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 591 παρ. 1, 681 Α, 667, 670 έως 676, 115 παρ. 3256 παρ. 1 στοιχ.

δ' 237 παρ. 1 και 3, 269 παρ. 1 και 2 και 527 Κ.Πολ.Δ., συνάγεται, ότι στις υποθέσεις που δικάζονται με την ειδική διαδικασία των διαφορών από αυτοκίνητο, όπου δεν είναι υποχρεωτική η κατάθεση προτάσεων, οι διάδικοι προτείνουν όλους τους πραγματικούς ισχυρισμούς τους προφορικά κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο και επιπλέον οι ισχυρισμοί αυτοί καταχωρίζονται στα πρακτικά με σαφή (έστω και συνοπτική), έκθεση των περιστατικών που τις θεμελιώνουν (άρθρ. 262 Κ.Πολ.Δ.), εκτός εάν περιέχονται στις κατατιθέμενες στο ακροατήριο προτάσεις.

Απαιτείται δε σε κάθε περίπτωση προφορική πρόταση των ισχυρισμών που ως γενόμενο κατά τη συζήτηση σημειώνεται στα πρακτικά (Ολ. Α.Π. 2/2005). Αυτοτελείς ισχυρισμοί οι οποίοι για να είναι παραδεκτοί πρέπει να προτείνονται με τον ανωτέρω τρόπο είναι εκείνοι που θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα που ασκείται με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση.

Τέτοιος αυτοτελής ισχυρισμός είναι και η ένσταση της παραγραφής, η οποία, αν δεν προβληθεί στον πρώτο βαθμό, όπως προαναφέρθηκε, απαράδεκτα προβάλλεται στο Εφετείο ως λόγος εφέσεως κατά της πρωτόδικης αποφάσεως, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις αναφερόμενες στα άρθρα 527 και 269 Κ.Πολ.Δ. περιπτώσεις, γίνεται επίκληση του λόγου της βραδείας προβολής και εκτίθενται τα πραγματικά περιστατικά τα οποία θεμελιώνουν κάποια από τις εξαιρέσεις του παραδεκτού της βραδείας προβολής, παρά το νόμο δεν κηρύσσει απαράδεκτο τον προταθέντα ισχυρισμό.

Εάν, παρά ταύτα, το δικαστήριο της ουσίας λάβει υπόψη του ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα, κατά τα ανωτέρω, τότε υποπίπτει στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 14 Κ.Πολ.Δ. και όχι σε εκείνη από την περ'8 του, ως άνω, άρθρου το απαράδεκτο αφορά παραβίαση δικονομικής διάταξης. Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως το Εφετείο δέχτηκε την ένσταση του αναιρεσιβλήτου Επικουρικού Κεφαλαίου περί διετούς παραγραφής των ενδίκων αξιώσεων των αναιρεσειόντων από τροχαίο ατύχημα το οποίο προκλήθηκε από υπαιτιότητα του πρώτου αναιρεσίβλητου κατά την οδήγηση της με αρίθμ. ...

μοτοσικλέτας η οποία δεν ήταν ασφαλισμένη και είχε ως αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό της ... συζύγου του πρώτου αναιρεσείοντος μητέρας των δευτέρου και τρίτου και θυγατέρας της τέταρτης. Η ανωτέρω ένσταση περί παραγραφής προτάθηκε για πρώτη φορά στο Εφετείο με λόγο εφέσεως και θεωρήθηκε από το Εφετείο ότι παρά την βραδεία προβολή του η πρόταση αυτής ήταν παραδεκτή, εφόσον αποδεικνύονταν από έγγραφα και συγκεκριμένα από την έκθεση αυτοψίας του ατυχήματος, από ομολογία των αναιρεσειόντων για το χρόνο του ατυχήματος και από την από 18-2-2002 επισημείωση στην αγωγή της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ....

Για το παραδεκτό, όμως, της προβολής της για πρώτη φορά στο Εφετείο έπρεπε να αναφέρονται και οι λόγοι της βραδείας προβολής για να είναι δυνατόν να κριθεί, αν οι λόγοι αυτοί εμπίπτουν σε κάποια από τις εξαιρέσεις του παραδεκτού της βραδείας προβολής, σύμφωνα και με τη διάταξη του άρθρου 269 Κ.Πολ.Δ. Τέτοια, όμως, αναφορά δεν υπάρχει ούτε στην έφεση, ούτε στις προτάσεις που υποβλήθηκαν κατά τη συζήτησή της.

Κατά συνέπεια, το Εφετείο το οποίο δέχτηκε, ότι η περί παραγραφής ένσταση του αναιρεσιβλήτου προτάθηκε παραδεκτά, διότι αποδεικνύονταν από ομολογία και έγγραφα, χωρίς να έχει προταθεί ο ισχυρισμός αυτός από το αναιρεσίβλητο, υπέπεσε στην πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρίθμ. 14 Κ.Πολ.Δ., αφού παρά το νόμο δεν κήρυξε ως απαράδεκτη την πρόταση της ένστασης παραγραφής, όπως βάσιμα υποστηρίζουν και οι αναιρεσείοντες με τον δεύτερο λόγο της αναίρεσης.

Πρέπει επομένως ο ανωτέρω λόγος της αναίρεσης να γίνει δεκτός ως βάσιμος στην ουσία. Κατόπιν αυτών παρέλκει η εξέταση των υπολοίπων λόγων και πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Θράκης του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές και να καταδικαστεί το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 694/2007 απόφαση του Εφετείου Θράκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Θράκης το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων την οποία ορίζει στο ποσόν των δύο χιλιάδων (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Νοεμβρίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 11 Δεκεμβρίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ